Giải bài tập - Cánh diều lớp 12

8. Em hãy chọn cách hiểu đúng về chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế theo hướng tiến bộ trong các câu dưới đây:

A. Quá trình tăng tỉ trọng của ngành công nghiệp và dịch vụ, giảm tỉ trọng ngành nông nghiệp trong GDP nhưng giá trị tuyệt đối của các ngành đều tăng.

B. Quá trình tăng tỉ trọng của ngành dịch vụ, giảm tỉ trọng công nghiệp và nông nghiệp trong GDP nhưng giá trị tuyệt đối của các ngành đều tăng,

C. Quá trình tăng tỉ trọng của ngành công nghiệp và dịch vụ, giảm tỉ trọng nông nghiệp trong GDP và giảm giá trị tuyệt đối của ngành nông nghiệp.

D. Quá trình tăng tỉ trọng của ngành dịch vụ, giảm tỉ trọng công nghiệp và nông nghiệp trong GDP và giảm giá trị tuyệt đối của ngành nông nghiệp.

8. Trong những năm qua, sản xuất và xuất khẩu nông sản đã tạo nên những dấu ấn quan trọng, giúp khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ xuất khẩu nông sản thế giới. Nếu năm 2010, các mặt hàng nông sản chính được xuất khẩu đến 72 quốc gia và vùng lãnh thổ, thì đến năm 2020 đã được xuất khẩu đến 180 quốc gia, vùng lãnh thổ. Trong đó, hai thị trường xuất khẩu nông sản lớn nhất của Việt Nam là Hoa Kỳ (chiếm 27,46% tổng giá trị xuất khẩu năm 2020) và Trung Quốc (chiếu 20,9%). Cùng thời gian này, Việt Nam còn xuất khẩu nông sản sang các thị trường đối tác lớn khác như EU (9,15%), ASEAN (8,58%), Nhật Bản (8,34%), Hàn Quốc (5,02%), Anh (2%), Úc (1,68%), Canada (1,62%).

(Theo Hà Văn Sự, Trịnh Thị Thanh Thu Xuất khẩu chính ngạch – Giải pháp xuất khẩu bền vững cho nông sản Việt Nam Tạp chí Công Thương, 2022, số 6, trang 77-83)

a) Em hãy chỉ ra tác động của hội nhập kinh tế quốc tế đối với hoạt động sản xuất và xuất khẩu nông sản của Việt Nam.

b) Tác động của xuất khẩu nông sản thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế đã thể hiện như thế nào?

8. Nội dung nào dưới đây là đúng khi nói về bảo hiểm thất nghiệp?

A. Đối tượng bắt buộc tham gia bảo hiểm thất nghiệp là người lao động.

B. Quỹ bảo hiểm thất nghiệp được hình thành từ các khoản đóng của người lao động và hỗ trợ của Nhà nước.

C. Người lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp và sẽ được hưởng các độ trợ cấp thất nghiệp, hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm, hỗ trợ học nghề.

D. Người sử dụng lao động không có nghĩa vụ đóng bảo hiểm thất nghiệp.

8. Chủ thể thực hiện chính sách trợ giúp xã hội là

A. Nhà nước.

B. cá nhân.

C. các tổ chức của Nhà nước.

D. các doanh nghiệp.

8. Kế hoạch nhân sự liên quan đến hoạt động nào dưới đây?

A. Thực hiện các hoạt động liên quan đến quy trình sản xuất, nhập hàng, cung ứng sản phẩm cho khách hàng.

B. Xác định quy mô vốn đầu tư, chi phí đầu tư, dự toán tài chính, chuẩn bị mặt bằng, máy móc, thiết bị; thực hiện quản lí tài chính.

C. Lên lịch thực hiện, quản lí nguồn lực và đảm bảo rằng dự án tiến triển theo kế hoạch.

D. Tuyển dụng nhân viên mới, đào tạo về quy trình công việc, văn hoá công ty và các kĩ năng cần thiết để thực hiện công việc.

9. Quan sát hình 1.2 và trả lời các câu hỏi:

a) Em hãy xác định chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế thể hiện trong hình 1.2.

b) Em hãy nhận xét sự thay đổi tổng thu nhập quốc dân và thu nhập quốc dân bình quân đầu người của Việt Nam và Singapore giai đoạn 2005 – 2022.

c) Theo em, quy mô dân số có ảnh hưởng tới thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam và Singapore như thế nào?

9. Em hãy cho biết các nhận định dưới đây về sự cần thiết, khách quan của hội nhập kinh tế quốc tế là đúng hay sai. Vì sao?

A. Là cơ hội để các nước kém phát triển nhận được sự trợ giúp của các nước phát triển.

B. Giúp các nước phát triển tăng cường khai thác nguồn lực kinh tế của các quốc gia kém phát triển.

C. Giúp các nước đang phát triển tiếp cận và sử dụng các nguồn lực vốn, công nghệ, kinh nghiệm quản lí,... cho sự phát triển của mình.

D. Giúp các quốc gia mở rộng thị trưởng, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế.

E. Tạo cơ hội có việc làm, nâng cao thu nhập và đời sống người dân ở các quốc gia.

9. Khẳng định nào dưới đây là sai khi nói về bảo hiểm thương mại?

A. Bảo hiểm thương mại nhằm mục tiêu lợi nhuận.

B. Bảo hiểm thương mại do Nhà nước tổ chức thực hiện.

C. Bảo hiểm thương mại là bảo hiểm tự nguyện.

D. Bảo hiểm thương mại bao gồm bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm phi nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe.

9. Chính sách dịch vụ xã hội cơ bản nhằm mục đích nào dưới đây?

A. Hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản (giáo dục, y tế) ở mức tối thiểu.

B. Hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản (giáo dục, y tế, nhà ở) ở mức tối thiểu.

C. Hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản (giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch) ở mức tối thiểu.

D. Hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản (giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch và thông tin) ở mức tối thiểu.

9. Trong quá trình lập kế hoạch kinh doanh, để khắc phục rủi ro về cung ứng các yếu tố đầu vào, chủ thể sản xuất kinh doanh cần thực hiện việc làm nào dưới đây?

A. Thực hiện nghiên cứu thị trường định kì và theo dõi xu hướng công nghệ để điều chỉnh sản phẩm và duy trì sự cạnh tranh.

B. Thực hiện đa dạng hoá nhà cung cấp và xây dựng một mạng lưới cung ứng dự phòng.

C. Tăng cường tuyển dụng người lao động có trình độ, kĩ năng và kinh nghiệm trong quá trình sản xuất kinh doanh.

D. Tích trữ các nguồn nguyên liệu đầu vào để tránh gián đoạn quá trình sẽ xuất kinh doanh.

9. Đọc thông tin và đưa ra câu trả lời đúng hoặc sai trong mỗi ý a, b, c, d dưới đây

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực môi trường hoặc đổi mới công nghệ sản xuất, quy trình sản xuất, phương thức quản lí để đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường, sản xuất sản phẩm, dịch vụ không gây hại cho xã hội và môi trường.

a. Thông tin trên đề cập đến việc thực hiện trách nhiệm từ thiện, tình nguyệt của doanh nghiệp.

b. Thông tin trên đề cập đến việc thực hiện trách nhiệm đạo đức của doanh nghiệp.

c. Thực hiện trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp trên góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước.

d. Việc thực hiện trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp trên làm giảm sút hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.

9. Đọc các trường hợp dưới đây:

Trường hợp 1. Trước đây, gia đình chị D thường chỉ tiêu không kiểm soát, không có mục tiêu tài chính rõ ràng, thu nhập bao nhiêu tiêu hết bấy nhiêu. Những mâu thuẫn về tài chính trong gia đình cũng bắt đầu nảy sinh. Khi được chuyên gia tư vấn, vợ chồng chị D nhận ra những sai lầm trong thói quen chi tiêu của mình và bắt đầu học cách quản lí thu, chi trong gia đình. Sau một thời gian thực hiện, cuộc sống của gia đình chị đã ổn định hơn và từ đó các mục tiêu tài chính của gia đình cũng dần được thực hiện.

Trường hợp 2. Gia đình anh T có thu nhập cao nhưng ít quan tâm đến việc quản lí thu, chi trong gia đình. Trong khi gia đình anh H luôn xác định đúng mức nhu cầu chỉ tiêu của các thành viên, tính toán, cân đối các chi phí cố định và các khoản phát sinh đột ngột, thì gia đình anh T chi tiêu lãng phí, không kiểm soát. Thấy gia đình anh H luôn chủ động trong kế hoạch chi tiêu, đạt được các mục tiêu tài chính, lại còn có tiền tiết kiệm và đầu tư cho con cái học hành, gia đình anh T rất nể phục và đã thay đổi thói quen chi tiêu cũng như cách quản lí thu, chi trong gia đình mình.

a) Em hãy đánh giá thói quen chi tiêu của gia đình chị D trong trường hợp 1.

b) Em hãy chứng minh rằng việc quản lí thu, chi trong gia đình sẽ giúp các gia đình điều chỉnh được thói quen chi tiêu và đạt được các mục tiêu tài chính.

c) Em hãy nhận xét việc quản lí thu, chi của các gia đình trong trường hợp 2. Theo em, quản lí thu, chi hợp lí sẽ mang lại lợi ích gì cho các hộ gia đình?

9. Hành vi, việc làm nào dưới đây trong hoạt động sản xuất, kinh doanh là nghĩa vụ của người nộp thuế?

A. Ghi chép một số hàng hoá sản xuất, mua bán hàng ngày trong sổ sách.

B. Kê khai thuế chính xác, trung thực, đầy đủ.

C. Báo cáo đầy đủ các khoản thu nhập cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

D. Nộp thuế khi được cơ quan thuế nhắc nhở.

9. Người nào xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản của người khác thì có thể bị xử lí theo hình thức nào dưới đây?

A. Xử lí hành chính trong phạm vi nội bộ cơ quan.

B. Xử phạt về hành vi không tôn trọng pháp luật

C. Xử phạt vi phạm hành chính hoặc xử lí hình sự.

D. Xử phạt theo yêu cầu của người bị vi phạm.

9. Đọc thông tin

Vợ, chồng bình đẳng trong tạo lập, chiếm hữu, sử dụng và định đoạt tài sản chung. Pháp luật không phân biệt chức năng kinh tế do chồng hay vợ thực hiện mà đó là trách nhiệm chung của hai vợ chồng. Trong trường hợp vì lí do giới tính, sức khỏe, nghề nghiệp, mức thu nhập mà công sức đóng góp ít hơn thì cũng không làm giảm hoặc mất quyền sở hữu của họ đối với tài sản chung; lao động trong gia đình được tỉnh ngang với lao động tạo ra của cải, vật chất. Trong các giao dịch có đối lượng là tài sản chung thì vợ, chồng bình đẳng với nhau khi tham gia giao dịch, đối với giao dịch có giá trị tài sản chung lớn, tài sản chung đưa vào kinh doanh, tài sản là nguồn sống duy nhất của gia đình thì phải có sự thoả thuận bằng văn bản của hai vợ chồng. Pháp luật thừa nhận quyền đại diện của vợ, chồng cho nhau trong xác lập, thực hiện và chấm dứt giao dịch. Trong trường hợp có lí do chính đáng, pháp luật cho phép vợ, chồng thỏa thuận hoặc yêu cầu Tòa án chia tài sản chung trong thời kì hôn nhân.

Để tôn trọng quyền tự do cá nhân và sự độc lập nhất định của vợ, chồng, pháp luật thừa nhận vợ, chồng có quyền sở hữu tài sản riêng đối với những tài sản riêng mà họ có trước khi kết hôn, tài sản họ được thừa kế riêng, được tặng cho riêng đồ dùng, tư trang cá nhân, tài sản khác theo quy định pháp luật,... Vợ, chồng có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản riêng mà không phụ thuộc vào ý chí của chồng, vợ mình. Tuy nhiên, quyền của vợ, chồng có tài sản riêng có thể bị hạn chế vì lợi ích chung của gia đình.

Vợ, chồng bình đẳng trong thừa kế và thừa kế di sản của nhau. Vợ, chồng có quyền để lại di sản và tự quyết định theo ý chí của mình về định đoạt di sản. Vợ chồng cũng có quyền hưởng thừa kế di sản của nhau theo pháp luật hoặc theo di chúc. Nếu hưởng thừa kế theo pháp luật họ thuộc hàng thừa kế thứ nhất của nhau. Nếu người vợ hoặc chồng lập di chúc không cho chồng hoặc vợ mình được hưởng thừa kế thì người bị truất quyền thừa kế vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật, trừ khi họ thuộc diện pháp luật tước quyền thừa kế hoặc chính họ từ chối nhận di sản

a) Hãy sử dụng các quy định của pháp luật Việt Nam để phân tích và làm rõ các quyền và nghĩa vụ giữa vợ và chồng được nói đến trong thông tin.

b) Vì sao quyền của vợ, chồng có tài sản riêng có thể bị hạn chế vì lợi ích chung của gia đình? Lấy ví dụ để minh hoạ.

9. Theo quy định của pháp luật, học sinh trung học phổ thông thuộc hộ nghèo được hỗ trợ chi phí học tập. Điều đó thể hiện nội dung nào dưới đây trong quyền học tập của công dân?

A. Học thường xuyên, suốt đời.

B. Bình đẳng về cơ hội học tập.

C. Học không hạn chế.

D. Học bất cứ ngành, nghề nào.

9. Hành vi nào dưới đây không thể hiện nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ, chăm sóc sức khỏe?

A. Ông H đã thực hiện các chỉ định của bác sĩ trong khám, chữa bệnh.

B. Bạn M tố cáo hành vi bán thuốc giả của cửa hàng thuốc A.

C. Chị P đã trung thực trong khai báo y tế.

D. Bà D là người cao tuổi nên không phải chờ khám theo thứ tự quy định.

9. Đọc câu chuyện, thông tin

GIỮ ĐIỆU KHÈN NƠI BIÊN CƯƠNG XỨ THANH

Vượt quãng đường xa, chúng tôi cũng đến được bản Xắng, xã Yên Khương, huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hoá, là nơi cư ngụ của phần lớn người dân tộc Thái (chiếm 98%), nơi sinh sống của nghệ nhân Lương Văn Thêm.

Năm nghệ nhân Lương Văn Thêm 16 tuổi, với lòng đam mê văn hoá dân tộc, ông được bố truyền cho nghề làm khèn bè. Sau đó một năm, ông Thêm xung phong đi bộ đội. Đến năm 1977 xuất ngũ, ông trở về quê hương công tác trong nhiều vai trò khác nhau, nhưng vẫn gắn bó với nghề làm khèn bè đến tận bây giờ. Chiếc khèn của người Thái có nhiều nét khác biệt so với những cây khèn của các dân tộc khác. Làm khèn bè đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ, kì công, hiểu rõ từng ống nửa, lá khèn cũng như sự tinh tường trong thẩm âm. “Chiếc khèn bè được sử dụng làm nhạc cụ đệm, có thể diễn tả được hầu hết các điệu dân ca, làm nền cho các điệu dân vũ của người Thái trong những ngày lễ truyền thống, ngày Tết, lễ mừng thọ, mừng nhà mới, cưới xin... tạo âm hưởng đưa đẩy những điệu xòe, điệu khắp của đồng bào Thái. Bởi vậy, khèn bè luôn có vị trí quan trọng trong đời sống nghệ thuật của người Thái”.

Với tình yêu văn hoá dân tộc Thái, nghệ nhân Lương Văn Thêm vẫn miệt mài gìn giữ nghệ thuật biểu diễn và chế tác khèn bè của người Thái, mong muốn truyền nghề cho lớp con, cháu để tiếng khèn luôn vang lên trên bản Thái nơi biên cương xứ Thanh.

(Theo baodantoc.vn)

a) Em hãy phân tích và làm rõ việc thực hiện các quy định của pháp luật quyền và nghĩa vụ của công dân về bảo vệ di sản văn hoá được nói đến trong câu chuyện.

b) Hãy rút ra bài học cho bản thân về thực hiện quyền và nghĩa vụ bảo vệ di sản văn hóa từ câu chuyện.

9. Đọc câu chuyện, thông tin

KHƠI DẬY TÌNH YÊU DI SẢN VĂN HÓA TRONG TRƯỜNG HỌC

Ở tỉnh Đồng Nai, nghệ nhân Phạm Lơ – Chủ nhiệm câu lạc bộ Đờn ca tài tử, sau nhiều năm âm thầm truyền dạy bài bản tài tử miễn phí cho thế hệ trẻ trên địa bản tỉnh, trong các buổi lưu diễn, phát sóng trên mạng xã hội cá nhân. Hiện nay, ông đã được nhiều trường học tìm đến và kết nối, mời tới chia sẻ về bộ môn nghệ thuật này. Từ đó, có không ít học sinh, sinh viên đang trong độ tuổi đôi mươi tìm đến riêng ông để nhờ truyền dạy Đờn ca tài tử, để tiếp nối thế hệ cha anh.

Không chỉ dành tình yêu, tâm huyết để tìm tòi thêm về các di sản văn hoá phi vật thể, các em học sinh hiện nay còn có những đề tài nghiên cứu nhằm bảo vệ di sản. Trường Trung học phổ thông Chuyên Nguyễn Thiện Chánh, tỉnh Trà Vinh, nhóm học sinh Nguyễn Thị Diễm Hồng và Lê Tăng Bảo Ngọc đã thực hiện đề tài nghiên cứu “Bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử – văn hoá địa phương bằng mô hình Trường học gắn với di sản”. Đề tài này được các em thực hiện trong vòng 8 tháng, hai nữ sinh chia sẻ, qua tìm hiểu, tỉnh Trà Vinh có nhiều di tích được xếp hạng cấp quốc gia và cấp tỉnh. Điểm nổi bật trong hệ thống di tích lịch sử – văn hoá địa phương ở Trà Vinh là các công trình kiến trúc liên quan đến các thiết chế văn hoá tôn giáo của đồng bào Khmer. Trong đó có chùa Pysey Vararam (chùa Ba Si, ấp Giồng Chùa, xã Phương Thạnh, huyện Càng Long), được công nhận và xếp hạng di tích cấp quốc gia năm 2012. Tuy nhiên, ngôi chùa đang có dấu hiệu xuống cấp và bị mọi người lãng quên, nên các em đã thực hiện đề tài nghiên cứu nhằm lưu giữ và phát triển giá trị văn hoá của ngôi chùa. Đề tài của hai em đã đoạt giải Nhất Cuộc thi nghiên cứu khoa học – kĩ thuật cấp tỉnh dành cho học sinh học, năm học 2022 – 2023.

(Theo baophapluat.vn)

a) Các nhân vật trong thông tin đã thực hiện quyền và nghĩa vụ về bảo vệ di sản văn hoá như thế nào?

b) Em hãy sử dụng các quy định của pháp luật để chứng minh các bạn học sinh trong thông tin trên đã thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ về bảo vệ di sản văn hóa.

9. Hành vi nào dưới đây là thực hiện không đúng quyền và nghĩa vụ trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên?

A. Ngăn chặn mọi hành vi liên quan đến bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

B. Cung cấp các bằng chứng về hành vi vi phạm trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

C. Nộp thuế bảo vệ môi trường trong hoạt động kinh doanh theo quy định của pháp luật.

D. Tìm hiểu các thông tin về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên ở địa phương.

9. M và N là hai nước láng giềng có quan hệ thân thiết từ hàng trăm năm. Tuy nhiên, này năm gần đây, nước M muốn tạo ảnh hưởng của mình trong khu vực, đã xây dựng liên minh quân sự lôi kéo một số nước vào liên minh với mình. Nước M xây dựng kế hoạch từng bước lôi kéo nước N vào liên minh và đi theo đường lối phát triển của nước mình, nhưng bị nước N từ chối. Theo thời gian, quan hệ giữa hai nước ngày một xấu đi. Nước M đã xây dựng lực lượng đối kháng, âm mưu lật đổ chính nhủ nước N để thành lập một chính phủ mới thân với nước mình

a) Những hoạt động của nước M đã vi phạm nguyên tắc nào của pháp luật quốc tế? Vì sao?

b) Nguyên tắc đó có nội dung như thế nào?

9. Trong thềm lục địa, quốc gia ven biển có các quyền nào dưới đây

A. Quyền tự quyết và quyền chủ quyền.

B. Quyền tài phán và quyền cho phép.

C. Quyền chủ quyền và quyền tài phán.

D. Quyền chủ quyền và chủ quyền.

9. Sau khi trở thành thành viên của WTO, hàng hoá giày da và dệt may của nước ngoài tràn ngập thị trường nước D. Trước tình hình ấy, một số người lo ngại chi rằng, nước mình là thành viên mới nên chưa thể mở cửa thị trường một cách tự do mà cần có quy định giới hạn hạn ngạch và tăng thuế nhập khẩu đối với hai hàng hoá này. Nhưng những người có trách nhiệm xây dựng chính sách, pháp luật th cho rằng, cần phải nghiêm túc thực hiện đầy đủ ngay các cam kết của WTO, không được đặt ra bất kì 

hạn chế nào về thuế quan, phi thuế quan làm cản trở nhập khẩu hàng giày da và dệt may của các nước thành viên vào nước mình.

a) Việc nước D nghiêm túc thực hiện đầy đủ ngay các cam kết của WTO không đặt ra bất kì hạn chế nào về thuế quan và phi thuế quan làm cản trị nhập khẩu hàng giày da và dệt may của các nước thành viên vào nước mình là nhằm thực hiện mục đích gì trong quan hệ thương mại quốc tế.

b) Em hãy cho biết trong thông tin trên nước D đã thực hiện đúng nguyên tắc nào của WTO. Nội dung nguyên tắc đỏ như thế nào?

10. Theo em, sự thay đổi về chất của nền kinh tế được phản ánh qua chỉ tiêu nào dưới đây?

A. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành theo hướng tiến bộ.

B. Sự tăng lên của tổng sản phẩm quốc nội.

C. Tỉ lệ nghèo đa chiều giảm xuống.

D. Sự tăng lên của thu nhập bình quân đầu người.

E. Sự tăng lên của chỉ số phát triển con người.

10. Tác động tích cực của hội nhập kinh tế quốc tế đến nền kinh tế của mỗi quốc gia là:

A. tranh thủ được các nguồn lực từ bên ngoài.

B. làm gia tăng mức độ cạnh tranh giữa các chủ thể kinh tế.

C. làm gia tăng sự phụ thuộc của nền kinh tế quốc gia vào thị trường quốc tế.

D. làm nảy sinh một số vấn đề về an ninh trật tự và an toàn xã hội.

10. Nội dung nào dưới đây là sai khi nói về vai trò của bảo hiểm?

A. Bảo hiểm góp phần ổn định tài chính và đảm bảo an toàn cho các khoản đầu tư của các cá nhân; là một kênh huy động vốn để đầu tư phát triển kinh tế - xã hội.

B. Bảo hiểm góp phần ổn định và tăng thu ngân sách nhà nước, thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế.

C. Bảo hiểm góp phần chuyển giao, chia sẻ rủi ro, giảm thiểu tổn thất, đảm an toàn cho cuộc sống của con người; tạo công ăn việc làm, giảm thất nghiệp trong nền kinh tế.

D. Bảo hiểm góp phần giúp con người đánh giá, phát hiện, quản lí, theo giám sát rủi ro.

10. An sinh xã hội có vai trò quan trọng trong việc

A. phát huy tinh thần đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau giữa các thành viên trong cộng đồng, xã hội.

B. đảm bảo công bằng xã hội.

C. ổn định, tăng thu ngân sách Nhà nước.

D. duy trì ổn định xã hội, tạo động lực cho sự phát triển kinh tế – xã hội.

10. Phân tích thị trường để thực hiện kế hoạch kinh doanh là hoạt động nào dưới đây

A. Tìm hiểu quy mô thị trường, tốc độ tăng trưởng, xu hướng và các yếu tố ảnh hưởng đến thị trường như đối thủ cạnh tranh, yếu tố pháp lí,...

B. Tìm hiểu nhu cầu, mong muốn, độ tuổi, giới tính, thu nhập và hành vi của người tiêu dùng.

C. Xác định quy mô vốn đầu tư, chi phí đầu tư, dự toán tài chính, chuẩn bị mặt bằng, máy móc, thiết bị; thực hiện quản lí tài chính.

D. Lên lịch thực hiện, quản lí nguồn lực và đảm bảo rằng dự án tiến triển theo kế hoạch.

10. Đọc thông tin và đưa ra câu trả lời đúng hoặc sai trong mỗi ý a, b, c, d dưới đây

Theo Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, trong năm 2022, Uỷ ban đã vận động Quỹ “Vì người nghèo” và an sinh xã hội được trên 8 014 tỉ đồng, trong đó: Quỹ “Vì người nghèo" bốn cấp vận động được trên 2 204 tỉ đồng; các cơ quan, vị, tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp ủng hộ chương trình an sinh xã hội trực tiếp các địa phương trên 5 810 tỉ đồng.

a. Thông tin trên đề cập đến việc thực hiện trách nhiệm kinh tế của doanh nghiệp.

b. Thông tin trên đề cập đến việc thực hiện trách nhiệm từ thiện, tình nguyện của doanh nghiệp.

c. Việc thực hiện trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp trên góp phần hỗ trợ giải quyết những khó khăn, thách thức của cộng đồng và xã hội.

d. Việc thực hiện trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp trên góp phần tạo ra hình ảnh thương hiệu tích cực cho doanh nghiệp.

10. Sau khi kết hôn, vợ chồng anh P sinh được 2 người con, các khoản chi tiêu ngày càng nhiều hơn nên vợ chồng anh thường xuyên bàn bạc, tính toán thu, chi hằng tháng sao cho hợp lí. Đầu tiên là xác định các mục tiêu tài chính của gia đình, căn cứ vào thu nhập, vợ chồng anh đặt ra mục tiêu ngắn hạn là mỗi tháng tiết kiệm được 5 triệu đồng; mục tiêu dài hạn trong 3 năm tới là có một khoản tiền để sửa nhà. Để đạt được mục tiêu đó, vợ chồng anh đã theo dõi và kiểm soát thu, chi hằng tháng nhằm biết rõ số tiền được chi là bao nhiêu và sẽ chi cho những khoản nào.

Bảng dưới đây cho thấy các khoản thu, chỉ mỗi tháng của gia đình anh P:

- Thu nhập/tháng (lương, thưởng, làm thêm): 22 triệu đồng.

- Chi tiêu thiết yếu:

+ Tiền ăn uống: 8 triệu đồng.

+ Điện, nước, điện thoại: 1 triệu đồng.

+ Đi lại: 1 triệu đồng.

+ Tiền học: 4 triệu đồng.

+ Tiêu vặt: 1 triệu đồng.

– Chi phát sinh: 2 triệu đồng.

– Tiết kiệm: 5 triệu đồng.

Sau khi tính toán các khoản thu, chỉ, gia đình anh thiết lập nguyên tắc thu, chi sao cho chỉ không lớn hơn thu, phân bố theo tỉ lệ khoảng 68% cho chi tiêu thị yếu; 9% cho các khoản phát sinh và khoảng 23% cho tiết kiệm. Và cuối cùng, cả phải tuân thủ kế hoạch thu, chỉ đã được đề ra, trong trường hợp phát sinh những khoản chi ngoài kế hoạch, gia đình anh sẽ cắt giảm các khoản chi không cần thi và điều chỉnh lại kế hoạch quản lí thu, chi cho phù hợp hơn.

a) Em nhận xét như thế nào về các mục tiêu tài chính của gia đình anh P trong trường hợp trên?

b) Căn cứ vào nội dung thông tin trong trường hợp đó, em hãy vẽ sơ đồ các bước lập kế hoạch quản lý thu, chi của gia đình anh P.

10. Hành vi, việc làm nào dưới đây là thực hiện đúng hoặc sai quyền của công dân trong kinh doanh?

10. Người mượn tài sản của người khác phải giữ gìn cẩn thận, trả lại cho chủ sở hữu đúng hạn, nếu hỏng thì phải sửa chữa, bồi thường là nội dung của nghĩa vụ nào dưới đây về sở hữu tài sản?

A. Nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác.

B. Nghĩa vụ về mượn tài sản.

C. Nghĩa vụ bảo vệ tài sản của người khác.

D. Nghĩa vụ quản lí, giữ gìn tài sản của người khác.

10. Đọc câu chuyện

Chồng chị N mất vì tai nạn giao thông, ba mẹ con chị nương tựa vào nhau. Với các con, chị N vừa làm mẹ, vừa làm cha. Công việc của chị N thu nhập không cao nên cuộc sống của mẹ con chị khá vất vả. Bù lại, hai con của chị N ngoan và hiếu thuận. Con trai chị N lo đảm đương việc nhà và chăm sóc em gái, ngoài giờ học, con trai chị N thường sang xưởng sản xuất đồ mĩ nghệ trong làng để phụ giúp việc đóng gói hàng để kiếm thêm thu nhập cho gia đình. Gần đây, chị N rất buồn vì cậu con trai sắp tốt nghiệp lớp 12 đòi nghỉ học để đi làm. Thấy con kiên quyết, chị N liền cầu cứu bố mẹ chống ở quê. Nhận được tin, hai ông bà thu xếp công việc để lên với các cháu. Khi ông nội hỏi lí do nghỉ học, cậu bé tâm sự: “Cháu thích ngành kiến trúc, mà mẹ cứ bắt cháu thi ngành kinh tế, mẹ còn tự ý điền vào phiếu đăng kí dự thi mà không quan tâm đến ý kiến của cháu”. Chị N nói: “Con muốn cháu học kinh tế sau này mới có thể khấm khá, chứ học vẽ vời vừa khó xin việc, khó kiếm tiền”. Sau khi nghe ý kiến của cả hai, ông nội đã nói với cháu: “Lẽ ra cháu gắng phân tích, thuyết phục mẹ, nếu khó khăn thì nhờ ông bà giúp, phản đối mẹ bằng cách đòi bỏ học là cháu không đúng”. Ông nói với chị N: “Con nó có quyền được bày tỏ ý kiến, nguyện vọng của mình, là cha mẹ phải lắng nghe, tiếp thu, nếu là nguyện vọng chính đáng thì nên tạo điều kiện cho con, không nên áp đặt theo ý mình".

a) Em hãy sử dụng các quy định của pháp luật Việt Nam để phân tích và làm rõ quyền và nghĩa vụ của công dân được nói đến trong câu chuyện.

b) Những quy định về quyền và nghĩa vụ đó có được các thành viên trong gia đình chị N thực hiện không? Vì sao?

10. Hoạt động nào dưới đây không phải là quyền học tập của công dân?

A. Trường trung học phổ thông A đã trao học bổng cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

B. Đoàn Thanh niên trường trung học phổ thông M đã tổ chức hoạt động tu vấn sức khoẻ, tâm lí cho học sinh.

C. Công đoàn trường trung học phổ thông N tổ chức cuộc thi “Dạy tốt – Học tốt"

D. Trường trung học phổ thông E đã thực hiện hoạt động “Hòm thư góp ý" nhằm giúp học sinh tham gia xây dựng trường lớp.

10. Hành vi nào dưới đây thể hiện nghĩa vụ của công dân trong việc được đảm bảo an sinh xã hội?

A. Gia đình ông D đã nhận được hỗ trợ của địa phương về nước sạch trong sinh hoạt.

B. Bà H đã hưởng chế độ hưu trí khi về hưu theo quy định của pháp luật.

C. Vợ chồng anh T đã sử dụng đúng số tiền vay từ Ngân hàng Chính sách xã hội để trồng cà phê.

D. Bạn T đã nhận được hỗ trợ học nghề sau khi đóng bảo hiểm thất nghiệp.

10. Đọc các trường hợp dưới đây:

Trường hợp 1. Tổ liên ngành an ninh của Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế trong quá trình tuần tra đã phát hiện một nhóm học sinh leo qua gác chắn đi vào khu vực kì đài nên đã đề nghị nhóm học sinh ra khỏi khu vực di tích. Sau đó, phát hiện một số bóng đèn LED chiếu sáng tại đây đã bị đập vỡ, mảnh kính từ bóng đèn nằm vương vãi trên mặt nền di tích. Lực lượng bảo vệ nhận định đây có thể là hành vi phá hoại tài sản của nhóm học sinh kể trên.

Trường hợp 2. D có thói quen là khi đến các khu di tích thì thường hay viết, vẽ lên các di tích lịch sử, khi có người nhắc nhở thì D trả lời: Đây là một cách thể hiện bản thân, hơn nữa viết, vẽ lên đó chính là để lưu giữ kỉ niệm rằng mình đã từng đến đây.

Trường hợp 3. Ngày 14/02/2018, ông T có hành vi huỷ hoại nhà thờ A là hạng mục di tích lịch sử nằm trong khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt. Hành vi của ông T gây thiệt hại ước tính 30 000 000 đồng. Hạng mục nhà thờ A đã được bảo tồn, sửa chữa, trùng tu lại nhiều lần nên không còn nguyên trạng như ban đầu.

a) Em hãy phân tích các hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân về bảo vệ di sản văn hoá ở từng trường hợp trên.

b) Những hành vi vi phạm đã gây ra tác hại nào? Hậu quả những hành vi đó phải gánh chịu là gì?

10. Khi thực hiện quyền và nghĩa vụ trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên, công dân cần tránh làm gì?

A. Tích cực tìm hiểu các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

B. Sản xuất mọi loại hàng hoá không cần tính đến việc bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

C. Đảm bảo tiếng ồn trong phạm vi cho phép theo quy định của pháp luật.

D. Vận chuyển và phân loại các chất thải ở nơi tập kết.

10. Nước A ở châu Âu và nước B ở châu Á có quan hệ với nhau từ hơn 20 năm nay. Trước đây, hai nước chỉ có quan hệ chính trị với nhau, nhưng ngày nay do nhu cầu phát triển kinh tế của mỗi nước, hai bên đã trao đổi, đàm phán và đạt được thỏa thuận xây dựng và kí kết với nhau một số hiệp định về hợp tác kinh tế – thương mại, như trao đổi hàng hoá, hợp tác đầu tư,... Các hiệp định này là cơ sở để hai nước xây dựng quan hệ hữu nghị, hợp tác cùng phát triển.

a) Em hãy cho biết nước A và nước B xây dựng mối quan hệ hữu nghị, hợp tác với nhau trên cơ sở văn bản pháp luật nào.

b) Vai trò nào của pháp luật quốc tế được thể hiện trong trường hợp trên? Thế hiện như thế nào?

10. Đọc trường hợp

Trường hợp 1. Chị Hà và chị Hoa mang quốc tịch Việt Nam. Khi còn nhỏ, hai chị có đầy đủ các quyền của trẻ em được bảo vệ, chăm sóc và giáo dục. Khi lớn lên, trưởng thành, hai chị tiếp tục được hưởng các quyền và thực hiện các nghĩa vụ của công dân Việt Nam, như quyền và nghĩa vụ học tập, quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, quyền được pháp luật bảo vệ về danh dự và nhân phẩm, quyền bầu cử và ứng cử, quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ đóng thuế, quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình,...

Trường hợp 2. Chị Jangmi và chị Minjun mang quốc tịch Hàn Quốc, thường trú ở Việt Nam từ nhiều năm nay và hoạt động quản lí kinh doanh trong khu công nghiệp Hàn Quốc tại tỉnh H. Khi ở Việt Nam, chị Jangmi và chị Minjun có các quyền và nghĩa vụ như công dân Việt Nam, như quyền bình đẳng trước pháp luật, quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ đóng thuế, quyền được pháp luật bảo hộ về danh và nhân phẩm, quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; nhưng hai chị lại không có các quyền như quyền bầu cử và ứng cử, quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội, quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, quyền biểu tình, quyền được bảo đảm an sinh xã hội,... không phải thực hiện nghĩa vụ quân sự như công dân Việt Nam.

a) Trong hai trường hợp trên, những người nào thuộc thành phần dân cư Việt Nam? Quyền và nghĩa vụ của họ giống và khác nhau như thế nào?

b) Vì sao chị Hà và chị Hoa có đầy đủ các quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật?

c) Vì sao chị Jangmi và chị Minjun có quyền và nghĩa vụ hạn chế hơn chị Hà và chị Hoa?

10. Năm 2012, bằng pháp luật của mình, Nam Phi áp đặt biện pháp chống bán phá giá đối với thịt gà đông lạnh thuộc chủng Gallus Domesticus, có nguồn gốc nhập khẩu từ Brazil, với mức thuế chống bán phá giá tạm thời cao, tạo sự phân biệt đối xử với hàng hoá nhập khẩu cùng loại của các nước khác.

Em hãy cho biết việc Nam Phi áp đặt biện pháp chống bán phá giá đối với thịt gà đông lạnh có vi phạm các nguyên tắc của WTO không. Vi phạm nguyên tắc nào? Vì sao?

11. Trong các chỉ tiêu phản ánh tiến bộ xã hội dưới đây, chỉ tiêu nào không phải là chỉ tiêu thành phần thuộc về Chỉ số phát triển con người (HDI).

A. Tuổi thọ trung bình tính từ lúc sinh.

B. Số năm đi học bình quân và số năm đi học kì vọng.

C. Tỉ lệ nghèo đa chiều.

D. Thu nhập quốc dân bình quân đầu người.

11. Hãy chọn phương án đúng trong các mệnh đề dưới đây về tác động tích cực của hội nhập kinh tế quốc tế đối với nền kinh tế Việt Nam hiện nay.

A. Tận dụng được nguồn vốn trong nước cho phát triển.

B. Tăng cường khai thác sử dụng tài nguyên thiên nhiên.

C. Thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế.

D. Phát huy sức mạnh từ nội lực của nền kinh tế.

11. Anh A kí hợp đồng lao động có thời hạn 1 năm với doanh nghiệp B. Trong trường hợp này, doanh nghiệp B có trách nhiệm tham gia loại hình bảo hiểm dưới đây cho anh A?

A. Bảo hiểm xã hội bắt buộc.

B. Bảo hiểm sức khỏe.

C. Bảo hiểm phi nhân thọ.

D. Bảo hiểm nhân thọ.

11. Chọn đúng hoặc sai trong mỗi ý a, b, c, d: 

Theo Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, trong giai đoạn 2012 – 2022, hằng năm nước ta giải quyết việc làm cho khoảng 1,5 – 1,6 triệu người; tỉ lệ thất nghiệp chung duy trì ổn định ở mức dưới 3%; tỉ trọng thu nhập từ tiền lương, tiền công ngày càng tăng, từ 44,8% năm 2010 lên 57% năm 2021; tỉ lệ hộ nghèo giảm xuống còn 2,23% năm 2021.

Thông tin trên đề cập đến việc thực hiện chính sách xã hội nào dưới đây?

a. Thực hiện chính sách việc làm, thu nhập và giảm nghèo.

b. Thực hiện chính sách trợ giúp xã hội.

c. Thực hiện chính sách việc làm, thu nhập và giảm nghèo nhằm tăng cường hội việc làm, bảo đảm thu nhập tối thiểu và giảm nghèo bền vững cho người dân

d. Thực hiện chính sách việc làm, thu nhập và giảm nghèo, là trụ cột tạo ra thu nhập, đảm bảo an sinh xã hội cho người dân.

11. Chị M là một người yêu thích thời trang và luôn muốn thiết kế những sản phẩm độc đáo cho mọi người. Chị quyết định mở một cửa hàng thời trang nhỏ để thực hiện niềm đam mê này. Trước hết, chị xác định mục tiêu lợi nhuận của mình với mục tiêu cụ thể như sau: “Trong vòng 5 năm, tôi muốn có một cửa hàng hoặc phủ triển thành một doanh nghiệp nhỏ với khoảng 30 – 50 nhân viên và đạt lợi nhuận hằng năm là X triệu đồng". Dựa trên niềm đam mê của mình về thiết kế thời trang chị sẽ tạo ra một số mẫu thời trang độc đáo và hấp dẫn cho giới trẻ.

a) Em hãy cho biết chủ thể trong trường hợp trên xác định những mục tiêu kinh doanh nào.

b) Theo em, khi xác định mục tiêu kinh doanh cần phải lưu ý điều gì? Vì sao?

11. Đọc thông tin

Kết quả đạt được của các doanh nghiệp tư nhân trong thực hiện trách nhiệm xã hội ở Việt Nam

– Về kinh tế: Doanh nghiệp tư nhân ở nước ta ngày càng đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, nhất là về tăng trưởng, đầu tư, thương mại, đóng góp vào ngân sách nhà nước. Các doanh nghiệp tư nhân đã thực hiện tốt nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Năm 2022, doanh nghiệp tư nhân đóng góp 50,27% GDP và có xu hướng tăng lên (trong tỉ lệ này, doanh nghiệp đăng kí chính thức chiếm 14,84%, khu vực hộ kinh doanh chiếm 35,43%). Khối doanh nghiệp tư nhân nước ngoài (FDI) đóng góp 20,74% GDP.

- Tạo việc làm, giảm nghèo, cải thiện điều kiện sống: Đến năm 2022, số lao động đang làm việc trong khu vực tư nhân chiếm 85,3% tổng số lao động từ 1, tuổi trở lên đang làm việc của cả nước, tương đương gần 47,2 triệu người (năm 2020: 44,9 triệu người). Các doanh nghiệp tư nhân tạo ra trung bình 567 000 việc làm mới mỗi năm.

- Trao quyền kinh tế cho phụ nữ: Doanh nghiệp tư nhân đã giúp phụ nữ Việt Nam tăng cường quyền tự chủ trong việc ra quyết định và nâng cao tiếng nói. Nếu năm 2020 chỉ có 22% doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ thì đến năm 2022 là 23,8%

- Bảo hiểm xã hội và các chương trình an sinh xã hội: Các doanh nghiệp tư nhân đóng một vai trò chủ chốt trong việc tăng số người tham gia bảo hiểm xã hội trên cả nước. Năm 2022 có 24% lực lượng lao động tham gia bảo hiểm xã hội.

– Người tiêu dùng: Thực tế cho thấy, xét trên phương diện trách nhiệm xã hội các doanh nghiệp tư nhân đã đóng vai trò quan trọng khi góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người tiêu dùng thông qua các chủng loại và chất lượng sản phẩm hàng hoá mà họ tạo ra.

– Vấn đề đạo đức: Nhiều chương trình đã được các doanh nghiệp tư nhân thực hiện như: sử dụng nhiên liệu tái sinh, giảm khí thải công nghiệp, xây dựng các khu công nghiệp xanh và các hoạt động từ thiện vì cộng đồng

(Theo Hoàng Thị Thu Trang và cộng sự, Thúc đẩy thực hiện trách nhiệm xã hội trong các doanh nghiệp tư nhân của Việt Nam Tạp chí Nguồn nhân lực và An sinh xã hội, 2023, số 20, trang 2 – 9

 a) Theo em, thông tin trên đề cập đến các hình thức thực hiện trách nhiệm xã hội nào của doanh nghiệp? Em hãy tìm những ngữ liệu trong thông tin để làm rõ các hình thức thực hiện trách nhiệm xã hội đó.

b) Em hãy chứng minh rằng việc thực hiện trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp trên sẽ mang lại ý nghĩa cho cộng đồng, xã hội và bản thân doanh nghiệp

11. Mặc dù có thu nhập ổn định nhưng gia đình bạn K thường xuyên rơi vào tình trạng chi lớn hơn thu. Đầu tháng có tiền lương, gia đình bạn K thường mua sắm rất nhiều hàng hoá, dịch vụ mà không cân nhắc đến sự cần thiết của các sản phẩm đó. Thói quen chỉ tiêu lãng phí, không kiểm soát và không có mục tiêu tài chính dẫn đến những áp lực về tài chính, nợ nần.

a) Em nhận xét như thế nào về cách quản lí thu, chi của gia đình bạn K trong tình huống trên?

b) Nếu là K, em sẽ góp ý cho gia đình nên thay đổi cách quản lí thu chi như thế nào?

11. Hành vi, việc làm nào dưới đây là thực hiện đúng hoặc sai nghĩa vụ của công dân về kinh doanh?

11. Chị Bình tốt nghiệp đại học và được tuyển dụng vào làm việc tại một công t cách nhà hơn 10km. Chị được bố mẹ cho tiền mua xe máy, đăng kí tên chị. Hằng ngày, chị Bình dùng xe máy để đi làm việc ở công ty và đi lại các nơi khác. Chị Bình luôn coi chiếc xe máy là tài sản lớn đầu tiên của mình nên đã giữ gìn xe máy cẩn thận.

a) Trong trường hợp trên, chị Bình có phải là chủ sở hữu tài sản không? Giải thích vì sao.

b) Việc chị Bình dùng xe máy để đi lại hằng ngày và giữ gìn cẩn thận xe mà của mình là chị đã thực hiện quyền nào về sở hữu tài sản?

11. Đọc các trường hợp

Trường hợp 1. Khi biết tin chị K và anh T yêu nhau, bố mẹ anh T tìm mọi cách ngăn cản. Một mặt, họ thuyết phục anh T bằng cách đưa những thông tin sai lệch, không đúng sự thật về chị K. Mặt khác, họ sử dụng ảnh hưởng của họ hàng, bạn bè, cơ quan,... nhằm tạo áp lực xã hội đến chị K.

Trường hợp 2. Anh K (21 tuổi) và chị M (20 tuổi) muốn đăng kí kết hôn nhưng gia đình hai bên không đồng ý. Hai anh chị đã ra Uỷ ban nhân dân xã H để xin giấy chứng nhận về tình trạng hôn nhân nhưng không được, vì người nhà của hai bên gia đình làm tại Uỷ ban nhân dân nơi đăng kí hộ khẩu thường trú đã cản trở. Anh K và chị M đã sử dụng bản sao sổ hộ khẩu và căn cước công dân gốc đến nơi anh chị đang tạm trú để xin đăng kí kết hôn nhưng vẫn không được giải quyết vì không có giấy xác nhận về tình trạng hôn nhân của hai người do Uỷ ban nhân dân xã nơi hai người cư trú cấp.

Trường hợp 3. Anh Q và chị H đã kết hôn hơn 15 năm và có một con trai 13 tuổi. Anh Q làm việc ở một công ty tư nhân thu nhập khá cao, mọi chi phí trong gia đình đều do anh lo liệu, chu cấp. Chị H ở nhà chăm sóc gia đình và nuôi dạy con cái. Một ngày, anh ( quyết định bỏ việc, bỏ gia đình ra đi mà không thông báo cho bất kì ai. Chị H mất nhiều thời gian, công sức, tiền bạc để tìm anh Q mà không thấy. Một mình chị H phải đối mặt với bao khó khăn trong việc nuôi dạy chăm sóc con trai và các khoản chi trả cho các nhu cầu của gia đình. Cậu con trai bị bạn bè chê cười vì việc bố bỏ nhà ra đi đã trở nên ít nói, học hành sa sút. Áp lực về tài chính, về chồng con khiến chị chị H luôn căng thẳng và mất cân bằng tâm lí.

a) Hãy phân tích các hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia đình ở từng trường hợp.

b) Nêu tác hại mà những hành vi đó gây ra cho cá nhân, gia đình, xã hội. Hậu quả mà những hành vi vi phạm đó có thể phải gánh chịu là gì?

11. Hành vi nào dưới đây vi phạm quyền và nghĩa vụ học tập của công dân

A. Cha mẹ ngăn cấm con tham gia các hoạt động tập thể của trường lớp.

B. Trong thời gian dịch bệnh bùng phát, sinh viên được nghỉ học tạm thời theo quy định.

C. Học sinh tham gia các hoạt động nghệ thuật do nhà trường tổ chức.

D. Sinh viên đủ tiêu chuẩn được nhận vào học đúng ngành đăng kí.

11. Khi bị ngất xỉu, chị P đã được gia đình đưa vào bệnh viện để khám bệnh. Trong quá trình trao đổi với bác sĩ M, chị P đã không kể chi tiết về những biểu hiện của cơ thể để không phải nhập viện. Nhưng với kinh nghiệm chuyên môn và quả khám ban đầu, bác sĩ M đã yêu cầu chị P đi chụp chiếu và làm một số xét nghiệm để xác định rõ tình trạng bệnh tim. Nhưng chị P lại không đồng ý với lí do sức khỏe của mình vẫn tốt và yêu cầu người nhà đưa chị về.

a) Em hãy nhận xét hành vi của chị P.

b) Nếu là người nhà của chị P. em sẽ làm gì để giúp chị P thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ trong bảo vệ, chăm sóc sức khỏe

11. Trong quá trình đào móng làm nhà cho ông bà B, anh P phát hiện một chiếc lư bằng đồng và báo cho ông bà B biết. Do quá bận công việc nên ông bà B đã quên mất việc này. Khi thấy ông bà B không có ý kiến gì về vấn đề trên, anh P đã mang chiếc hư về nhà và được biết đây là một cổ vật có giá trị nên đã quyết định không báo cho chính quyền địa phương mà mang đi bán.

a) Dựa vào quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân về bảo vệ di sản văn hoá, em có nhận xét gì về hành vi của ông bà B và anh P.

b) Nếu phát hiện vụ việc trên, em sẽ làm gì? Vụ việc này có thể giải quyết như thế nào?

11. Đọc thông tin

30 NĂM LÀM SẠCH KÊNH Ô NHIỄM

Giữa Thành phố Hồ Chí Minh, nơi đô thị sầm uất bậc nhất của cả nước, có một cụ ông suốt 30 năm nay vẫn hằng ngày lặn lội, cần mẫn vớt rác dưới dòng kênh hôi thối Cầu Mé (quận 11). Đó là ông Phạm Văn Tân (77 tuổi), ngụ đường Lạc Long Quân, phường 3, quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh.

Là người gắn bó từ bé với dòng kênh này, ông cho biết, ngày xưa, khi dân cư thưa thớt, dòng kênh sạch đến mức có thể tắm được. Nhưng từ ngày đô thị hoá, nhiều hộ dân chuyển đến đây sinh sống đã xả thẳng rác thải xuống, bịt kín đồng kênh, nước tù đọng hội thối nồng nặc. Thấy con kênh bị ô nhiễm nặng, ảnh hưởng nhiều đến người già và trẻ nhỏ nên từ những năm 1980, ông Tân đã tình nguyện đi vớt rác khai thông dòng kênh đen.

(Theo Vũ Lam, ngày 17/12/2021)

a) Em có suy nghĩ gì về việc làm của ông Tân?

b) Việc làm của ông Tân có ý nghĩa gì đối với mỗi người trong việc thực hiện bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên?

11. Để có cơ sở cho hợp tác đầu tư giữa Việt Nam với các nước ASEAN, Việt Nam đã kí kết các hiệp định đầu tư song phương và đa phương với các nước ASEAN. Các hiệp định này điều chỉnh quan hệ đầu tư giữa Việt Nam và các nước, quy định về những điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư Việt Nam và ASEAN khi tiến hành đầu tư trên lãnh thổ của nhau.

Trong trường hợp trên, các văn bản pháp luật nào điều chỉnh quan hệ hợp tác đầu tư giữa Việt Nam và các nước ASEAN? Giải thích vì sao.

11. Nước M là một quốc gia lục địa và có biển ở phía tây. Nước M thực hiện chủ quyền trên lãnh thổ của mình, gồm vùng đất, vùng nước, vùng trời và vùng lòng đất. Trong mấy thập niên qua, nước M đã kí kết các hiệp ước, hiệp định biên giới trên bộ và trên biển với các nước láng giềng, xác định đường biên giới của quốc gia với các nước láng giềng gồm cả đường biên giới trên bộ, trên biển dựa trên cơ sở các nguyên tắc xác định biên giới quốc gia được quy định trong pháp luật quốc tế.

a) Em hãy cho biết những thành phần nào tạo nên lãnh thổ quốc gia của nước M. Nước M có chủ quyền đối với những vùng lãnh thổ nào trên đất nước mình?

b) Nước M ki kết các hiệp định biên giới với các nước láng giềng nhằm mục đích gì?

11. Uỷ ban Thương mại của một nước ra quyết định áp dụng biện pháp bảo hộ đối với hàng thịt bò nhập từ các nước thành viên WTO. Biện pháp bảo hộ được áp dụng dưới dạng hạn ngạch về số lượng (hạn chế số lượng nhập khẩu); mức thuế - nhập khẩu đối với hàng trong hạn ngạch và số hàng vượt hạn ngạch chênh lệch rất cao (từ 21 – 31%).

Quyết định của nước thành viên WTO áp dụng hạn ngạch đối với thịt bò nhập khẩu từ các nước thành viên khác vi phạm nguyên tắc nào của WTO? Giải thích vì sao?

12. Vì sao tiến bộ xã hội là đích hướng tới trong chiến lược phát triển của các quốc gia?

A. Vì thực chất của tiến bộ xã hội là giải quyết hài hoà giữa sự phát triển kinh tế với phát triển xã hội.

B. Vì tiến bộ xã hội là cơ sở của việc nâng cao đời sống vật chất của mỗi người dân trong một quốc gia.

C. Vì tiến bộ xã hội gắn với cuộc sống hoà bình, độc lập, tự do cho nhân dân.

D. Vì tiến bộ xã hội là cơ sở phát huy tính tích cực, năng động của con người.

12. Em hãy gắn các thuật ngữ xếp theo thứ tự chữ số với mỗi mệnh đề xếp theo thứ tự chữ cái để được một quan niệm đúng về hình thức hội nhập kinh tế quốc tế xét theo mức độ liên kết kinh tế giữa các quốc gia:

12. Theo Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022, bảo hiểm thương mại không bao gồm

A. bảo hiểm nhân thọ.

B. bảo hiểm sức khỏe.

B. bảo hiểm phi nhân thọ.

D. bảo hiểm xã hội.

12. Chọn đúng hoặc sai trong mỗi ý a, b, c d:

Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, năm 2023 cả nước có khoảng 18,26 triệu người tham gia bảo hiểm xã hội (đạt 39,25% lực lượng lao động trong độ tuổi), trong đó khoảng 1,83 triệu người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện (đạt 3,92% lực lượng lao động trong độ tuổi).

Thông tin trên đề cập đến kết quả thực hiện chính sách xã hội nào dưới đây?

a. Kết quả thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội.

b. Việc thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội góp phần hỗ trợ người dân phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro khi bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, tai nạn lao động, hết tuổi lao động,...

c. Việc thực hiện chính sách lao động, việc làm.

d. Chính sách bảo hiểm xã hội là trụ cột có chức năng phòng ngừa, từ đó góp phần đảm bảo an sinh.

12. Công ty sản xuất hàng điện tử tiêu dùng T đã quyết định đầu tư sản xuất để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường về sản phẩm điện tử tiêu dùng. Khi đưa ra quyết định này, công ty đã đánh giá cơ hội và rủi ro. Trong đó cơ hội là gia tăng nhu cầu của khách hàng và chính sách khuyến khích phát triển các doanh nghiệp công nghệ cao của Chính phủ. Bên cạnh đó, công ty cũng đánh giá rủi ro và đưa ra biện pháp xử lí như sau:

a) Từ trường hợp trên, em hãy xác định những cơ hội, rủi ro trong quá trình sản xuất kinh doanh.

b) Em hãy kể tên những biện pháp để ứng phó với những rủi ro có thể gặp phải

12. Công ty H hoạt động trong lĩnh vực công nghệ thông tin. Trong nhiều năm qua công ty thường xuyên thực hiện hoạt động quyên góp từ thiện giúp đỡ người dân học sinh các vùng gặp khó khăn, hoạn nạn.

a) Em hãy nhận xét việc làm của công ty H. Theo em, công ty H đang thực hiện trách nhiệm xã hội nào?

b) Theo em, việc làm đó có ý nghĩa như thế nào?

12. Thu nhập của gia đình chị M khá cao nhưng cứ có tiền về là gia đình chị lại đi du lịch, ăn uống ở ngoài, trong khi nhà vẫn phải đi thuê. Bạn bè khuyên vợ chồng chị nên xác định rõ mục tiêu tài chính của gia đình (ngắn hạn, trung hạn, dài hạn) để có cách quản lí thu, chi hợp lí nhằm đạt được mục tiêu đề ra nhưng chị M cho rằng cuộc sống hiện tại của gia đình chị đang rất ổn, không cần thiết phải quản lí thu, chi.

a) Em hãy nhận xét thói quen chi tiêu của gia đình chị M.

b) Dựa vào hiểu biết của mình về quản lí thu, chi trong gia đình, em sẽ đưa ra lời khuyên cho gia đình chị M như thế nào?

12. Hành vi, việc làm nào dưới đây là thực hiện đúng hoặc sai quyền và nghĩa vụ nộp thuế của công dân?

12. Anh Quang là nhân viên của một công ty may mặc. Anh được giao nhiệm vụ trông giữ xe máy và xe ô tô của cán bộ, công nhân viên từ 8h00 đến 17h00 hằng ngày. Công việc không nặng nhọc, nhưng trách nhiệm của anh Quang lại thật lớn vì nếu để mất xe thì anh sẽ bị bồi thường cho chủ của xe. Ý thức được trách nhiệm của mình, anh Quang thường xuyên trông giữ xe rất cẩn thận. Anh Quang còn chủ động sắp xếp lại xe máy theo hàng lối để vừa tiết kiệm được chỗ, để được nhiều xe, vừa tiện trông coi, theo dõi.

Theo em, anh Quang có những quyền gì khi trông giữ xe máy của cán bộ, công nhân viên công ty?

12. Sau khi li hôn, mẹ của N và M bỏ đi biệt tích, hai anh em sống cùng bố là ông B. Hơn hai năm nay, ông B ốm nặng phải thường xuyên điều trị tại bệnh viện, hạ người con thay phiên nhau chăm sóc bố. Anh M có điều kiện kinh tế tốt hơn nên là chi phí nằm viện, anh N thì góp công sức, thời gian. Gần đây, việc kinh doanh của anh M thua lỗ nên khó khăn trong chi trả viện phí, anh N thì xin được làm bảo vệ nên khó khăn về việc sắp xếp thời gian. Giữa hai anh em bắt đầu có khúc mắc, lâu ngày phát sinh thành mâu thuẫn. Có nhiều lần cãi nhau gay gắt, đòi chia đôi trách nhiệm chăm bố trong khi ông B vẫn nằm một mình trong bệnh viện mà không có người con nào vào chăm.

a) Em có nhận xét gì về hành vi của anh N và anh M?

b) Nếu là cháu của ông B, em sẽ làm như thế nào? Giải thích vì sao.

12. Mọi công dân đều được học thường xuyên, học suốt đời có nghĩa là

A. học trong độ tuổi cho phép theo quy định.

B. học bằng nhiều hình thức khác nhau.

C. học không phân biệt giới tính.

D. học các cấp học khác nhau.

12. Gần nhà bà H có một nhà máy xử lí rác thải X đang hoạt động. Hằng ngày, xe chuyển rác thải về nhà máy X rất nhiều, nhưng thưởng không có bạt che chắn, dẫn với tình trạng rác thải rơi trên đường. Bên cạnh đó, do rác thải ở nhà máy X không được xử lí kịp thời nên có mùi hôi thối bốc lên ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người dân địa phương. Nhiều trẻ em trong khu vực dân cư bị các bệnh về đường hô hấp, xuất hiện dịch sốt xuất huyết gây nguy hiểm đến sức khỏe, tính mạng của người dân.

a) Theo em, hoạt động của nhà máy xử lí rác thải đã vi phạm đến quyền nào của công dân?

b) Nếu là bà H, em sẽ làm gì?

12. Ông A là cán bộ văn hoá xã, khi thấy một công trình thuộc di sản văn hoá của xã đã xuống cấp nghiêm trọng, cần được bảo tồn, ông A đưa vấn đề này ra cuộc họp để bàn luận. Có hai luồng ý kiến khác nhau, ý kiến thứ nhất cho rằng, cần bảo tồn nguyên trạng công trình trên di tích đó, ý kiến thứ hai đề nghị xây dựng công trình tương tự với quy mô lớn và hiện đại hơn trên di tích cũ.

a) Hãy sử dụng các quy định của pháp luật về bảo vệ di sản văn hoá để phân tích các ý kiến trên.

b) Nếu được giao làm nhiệm vụ tư vấn để bảo tồn di tích đó, em sẽ đưa ra ý kiến của mình thế nào?

12. Dựa vào những hiểu biết về quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên, em hãy giải đáp thắc mắc cho các nhân vật dưới đây:

a. Cuối tuần này, khu dân cư nhà H tổ chức ngày “Chủ nhật xanh". Do đó, các gia đình được tuyên truyền, vận động tham gia hoạt động dọn dẹp vệ sinh đường phố. H băn khoăn, không biết mình có cần tham gia không vì gia đình đã có bố mẹ tham gia cùng mọi người.

b. Mỗi lần mẹ nhờ D đi chợ, mẹ luôn yêu cầu D mang theo chiếc làn đi để đựng các đồ đã mua. D thắc mắc khi mua đồ người bán đã cho túi nilon để xách và có thể treo đồ lên xe, vậy tại sao mẹ cứ lại nhắc mình cầm lần đi.

12. Hai quốc gia X và V kí kết với nhau hiệp định đầu tư, theo đó nhà đầu tư của nước X và nước V được hưởng những quyền lợi, ưu đãi và thực hiện những nghĩa vụ trên lãnh thổ của nhau như các nhà đầu tư trong nước, không có sự phân biệt đối xử. Tuy nhiên, khi nhà đầu tư nước X hoạt động đầu tư trên lãnh thổ nước V thì có sức cạnh tranh vượt trội trong một số lĩnh vực, làm cho các doanh nghiệp của nước V gặp khó khăn. Trước tình hình này, trong giới lãnh đạo nước V có một số ý kiến muốn đàm phán lại để thay đổi nội dung hiệp định hoặc sẽ thực hiện khác so với hiệp định đã được kí kết. Cuối cùng, mặc dù gặp khó khăn trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh, nước V vẫn thực hiện đúng các quy định tạo thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài, vì nước V đã thỏa thuận, cam kết với nước X, được quy định trong hiệp định đầu tư, thực hiện đúng nguyên tắc cơ bản của pháp luật quốc tế.

a) Vì sao, mặc dù gặp bất lợi từ sự cạnh tranh vượt trội của các nhà đầu tư nước X nhưng nước V vẫn thực hiện đúng quy định cho nhà đầu tư nước X được hưởng những quyền lợi, ưu đãi khi đầu tư ở nước V?

b) Trong thông tin trên, nguyên tắc cơ bản nào của pháp luật quốc tế đã được nước V thực hiện? Em hiểu về nguyên tắc đó như thế nào?

12. Nước A và nước B kí kết với nhau “Hiệp ước biên giới trên bộ", trong đó quy định các nội dung chi tiết, cụ thể về việc sử dụng chung nguồn nước trên sông, hồ biên giới và khai thác tài nguyên ở khu vực biên giới. Năm nay, do hạn hán kéo dài nên nguồn nước trên sông biên giới không đủ cho nhu cầu sản xuất và sinh hoạt của nhân dân ven sông của hai nước. Trước tình trạng này, chính quyền nước A đã gây khó khăn, cản trở cư dân nước B sử dụng nguồn nước chung của sông biên giới bằng cách sử dụng lực lượng vũ trang đe doạ, ngăn chặn cư dân nước B lấy nước sản xuất.

a) Hiệp định biên giới quốc gia giữa hai nước A và B gồm những nội dung gì?

b) Hành vi của nước Á trong tình huống trên có phù hợp với pháp luật quốc tế hay không? Giải thích vì sao.

12. Trong pháp luật của nước D có quy định dành ưu đãi cho các hàng hoá, dịch vụ của một số nước thân thiện với mình hơn, mà không dành cho tất cả các nước thành viên khác của WTO.

Theo em, nước D đã vi phạm nguyên tắc nào của WTO? Nội dung của nguyên tắc này?

2. Em hãy cùng bạn xây dựng kế hoạch khảo sát về những tác động của sự phát triển kinh tế đối với việc di cư lao động để tìm việc làm ở các đô thị, khu công nghiệp và thành phố lớn.

13. Em hãy chỉ ra phương án không đúng khi phân biệt tăng trưởng kinh tế với phát triển kinh tế trong những câu dưới đây

A. Tăng trưởng kinh tế là sự thay đổi về lượng, còn phát triển kinh tế là sự biến đổi về chất của nền kinh tế.

B. Phát triển kinh tế có phạm vi rộng hơn, toàn diện hơn so với tăng trưởng kinh tế.

C. Phát triển kinh tế chính là sự tăng trưởng kinh tế trong dài hạn.

D. Phát triển kinh tế là sự tăng trưởng kinh tế đi cùng với sự thay đổi cấu trúc của nền kinh tế

13. Quá trình hợp tác kinh tế giữa các quốc gia trong một khu vực trên cơ sở tương đồng về địa lí, văn hoá, xã hội hoặc có chung mục tiêu, lợi ích phát tri biểu hiện của hình thức hội nhập kinh tế quốc tế nào dưới đây?

A. Hội nhập song phương.

B. Hội nhập khu vực.

C. Liên minh kinh tế.

D. Thị trường chung.

13. Theo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, năm 2023 thị trường bảo hiểm đã đạt được những kết quả sau: tổng tài sản ước đạt 913 336 tỉ đồng; đầu tư trở lại nền kinh tế ước đạt 762 580 tỉ đồng; giải quyết hơn 1 triệu việc làm cho người lao động. 

(Theo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, iav.vn, ngày 28/12/2023)

Thông tin trên đề cập đến vai trò nào dưới đây của bảo hiểm?

A. Vai trò của bảo hiểm trong việc huy động vốn để đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, tạo công ăn việc làm, góp phần giảm thất nghiệp trong nền kinh tế.

B. Vai trò của bảo hiểm trong việc thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước.

C. Vai trò của bảo hiểm trong việc góp phần giảm thiểu tổn thất cho người tham gia bảo hiểm.

D. Vai trò của bảo hiểm trong việc góp phần ổn định và tăng thu ngân sách nhà nước.

13. Chọn đúng hoặc sai trong mỗi ý a, b, c d

Theo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, đối tượng hưởng chính sách trợ giúp thường xuyên được mở rộng, tăng từ 2,863 triệu người năm 2018 lên 3,718 triệu người năm 2023. Từ năm 2021 - 2023, Chính phủ đã tiến hành trợ giúp khẩn cấp tổng cộng 206 765,220 tấn gạo hỗ trợ cứu đói cho 3 491 156 hộ dân với 13 746 070 nhân khẩu.

Thông tin trên đề cập đến kết quả thực hiện chính sách xã hội nào dưới đây?

a. Kết quả thực hiện chính sách trợ giúp xã hội.

b. Việc thực hiện chính sách trợ giúp xã hội thông qua trợ cấp thường xuyên cho những người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn (người cao tuổi, trẻ mồ côi, người khuyết tật,...) và trợ cấp đột xuất cho người dân gặp rủi ro (thiên tai, dịch bệnh,...) giúp người dân ổn định cuộc sống.

c. Việc thực hiện chính sách dịch vụ xã hội cơ bản.

d. Chính sách bảo hiểm xã hội là trụ cột có chức năng cung cấp, trợ giúp những người yếu thế trong xã hội nhằm duy trì cuộc sống.

13. Là một doanh nghiệp sản xuất đồ dùng học tập, công ty M thường xuyên sản xuất ra sản phẩm có chất lượng, được người tiêu dùng tin tưởng, đánh giá cao. Công ty M còn là tấm gương điển hình về tham gia các hoạt động từ thiện giúp đỡ các trường học vùng cao. Ngoài hoạt động từ thiện, công ty M còn xây dựng quỹ “Phát triển tài năng trẻ”, quỹ “Hỗ trợ học sinh nghèo vượt khó học giỏi”. Hoạt động của công ty M góp phần vào việc ổn định và phát triển cộng đồng, thể hiện tính nhân văn của một công ty hoạt động vì con người.

a) Những hoạt động của công ty M thể hiện trách nhiệm nào của doanh nghiệp đối với xã hội?

b) Hoạt động đó có cần thiết không? Vì sao?

13. Em hãy nhận xét cách phân chia các khoản chi tiêu của hai gia đình trong trường hợp dưới đây (Giả định hai gia đình có đặc điểm và điều kiện tương đương nhau):

Gia đình A

- Thu nhập/tháng: 22 triệu đồng. - Chi tiêu:

+ Thiết yếu: 10 triệu đồng.

+ Không thiết yếu: 12 triệu đồng.

– Tiết kiệm: 0 triệu đồng.

Gia đình B

– Thu nhập/tháng: 20 triệu đồng.

Chi tiêu:

+ Thiết yếu: 11 triệu đồng.

+ Không thiết yếu: 6 triệu đồng.

- Tiết kiệm: 3 triệu đồng.

13. Sau khi tốt nghiệp đại học nông nghiệp, anh Bình đã đăng kí thành lập doanh nghiệp tư nhân chuyên kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật để phục vụ sản xuất nông nghiệp ở quê nhà, được cơ quan đăng kí kinh doanh huyện H cấp giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh. Khi kinh doanh, anh Bình tự quyết định mua và bán hàng đáp ứng nhu cầu của người sản xuất nông nghiệp. Sau một thời gian kinh doanh, nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trưởng, anh Bình quyết định bổ sung một số loại thuốc bảo vệ thực vật mới, anh đã làm hồ sơ đăng kí thay đổi nội dung đăng kí doanh nghiệp và được cơ quan đăng kí kinh doanh chấp thuận.

a) Trong trường hợp trên, anh Bình có thực hiện đúng quyền của công dân về kinh doanh hay không?

b) Anh Bình đã thực hiện quyền nào của công dân về kinh doanh?

13. Sau một số năm làm ăn, tiết kiệm cộng với vay mượn thêm, ông Minh dành dụm được tiền đủ mua một chiếc xe ô tô tải nhỏ. Sau khi được cấp giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh, ông Minh dùng xe tải của mình để chở hàng thuê cho những người có nhu cầu. Ông nhận vận chuyển thuê đủ thứ hàng hoá, tử hàng tiêu dùng, hàng sản xuất cho đến hàng nội thất cho các gia đình. Sau 2 năm có xe chở hàng thuê, có nguồn thu nhập cao hơn hẳn trước đây, ông Minh quyết định bán chiếc xe tải này, mua một chiếc xe tải lớn hơn để chở được nhiều hàng hơn.

a) Trong trường hợp trên, ông Minh đã thực hiện quyền của chủ sở hữu tài sản như thế nào?

b) Theo quy định của pháp luật, ông Minh có những quyền nào của chủ sở hữu tài sản?

13. Bà V luôn quản lí chặt chẽ nguồn tài chính của chồng mình. Mọi chi tiêu của chồng đều do bà quyết định và hạn chế tối đa. Bà cho rằng mình đang thực hiện đúng quyền và trách nhiệm của người vợ.

a) Em hãy nhận xét suy nghĩ và việc làm của bà V.

b) Nếu là người thân trong gia đình bà V, em sẽ làm thế nào? Giải thích vì sao.

13. Bằng những hiểu biết của bản thân về quyền và nghĩa vụ học tập của công dân, em hãy tư vấn cho các bạn trong từng trường hợp dưới đây:

a. Dù là học sinh ngoan, học giỏi, V vẫn bị bố mẹ bắt bỏ học để đi làm kiếm tiền nuôi các em. V rất buồn nhưng không biết phải làm như thế nào để có thể tiếp tục được đi học.

b. Sau khi khi làm, anh H đã quyết định đăng kí học tiếp bậc đại học vì anh mới chỉ tốt nghiệp cao đẳng. Anh H băn khoăn, không biết mình có thể học bằng hình thức nào để phù hợp với bản thân.

c. M có đam mê nghiên cứu trí tuệ nhân tạo và mong muốn trở thành chuyên gia trong lĩnh vực này. Khi đăng kí nguyện vọng đại học, M muốn học về trí tuệ nhân tạo nhưng bố mẹ của M lại phản đối, không đồng ý cho M thi vào học ngành đó.

13. Ngay sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự và trở lại địa phương sinh sống, anh S đã nộp hồ sơ xin trợ cấp học nghề gửi cơ quan nhà nước có thẩm quyền và được đồng ý. Khi hoàn thành quá trình học nghề với chuyên môn nhất định, anh S được Uỷ ban nhân dân xã A giới thiệu công việc để ổn định cuộc sống.

a) Theo em, việc làm của anh S và Uỷ ban nhân dân xã A là thực hiện quyền nào của công dân

b) Anh S sẽ có nghĩa vụ như thế nào khi thực hiện quyền đó?

13. Bà K là chủ sở hữu một ngôi nhà có giá trị di sản trên khu phố cổ ở Hà Nội. Ngôi nhà của bà K có mái ngói cổ rất đẹp, nhiều khách du lịch đi qua đều dừng lại để chụp ảnh. Gần đây, những viên ngói của ngôi nhà bị mủn nát, tự động rơi xuống gây nguy hiểm cho người đi trên vỉa hè. Có người khuyên bà K nên đập ngôi nhà cũ đi để đi xây mới cho đẹp và hiện đại hơn.

a) Bà K có quyền đập ngôi nhà của mình đi để xây mới không? Vì sao?

b) Hãy đề xuất giải pháp để xử lí tình huống trên.

13. Sau khi phát hiện ông S có hành vi khai thác trái phép 30 m3 gỗ thuộc rừng nguyên sinh khi chưa có sự đồng ý của chính quyền địa phương, bà C có ý định tố cáo thì bị ông S chửi bởi. Đồng thời, ông S còn cho người đe doạ, ngăn cản bà C thực hiện việc tố cáo của mình.

a) Em có nhận xét gì về hành vi của ông S?

b) Theo em, bà C nên làm gì để bảo vệ quyền của mình trong bảo vệ tài nguyên thiên nhiên?

13. Hai quốc gia C và D kí kết với nhau Hiệp định biên giới trên bộ và Hiệp định biên giới trên biển điều chỉnh các vấn đề về biên giới trên bộ và trên biển giữa hai nước. Sau khi hai hiệp định này được kí kết, quốc gia C đã ban hành Luật Biên giới quốc gia và Luật Biển của quốc gia, nhằm cụ thể hoá các điều khoản trong các hiệp định vào quy định trong pháp luật nước mình; quốc gia D thì sửa đổi, bổ sung các luật mà nước mình đã ban hành về lãnh thổ và biên giới quốc gia cho phù hợp với các quy định của hai hiệp định mà mình đã kí kết.

a) Vì sao các nước C và D sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện pháp luật nước mình sau khi ki kết với nhau các Hiệp định về biên giới trên bộ và Hiệp định biên giới trên biển?

b) Việc các nước C và D ban hành văn bản pháp luật quốc gia sau khi kí kết với nhau các hiệp định là thể hiện mối quan nào giữa pháp luật quốc tế và pháp luật quốc gia?

13. Nước D nằm bên bờ Biển Đông. Là quốc gia ven biển, các vùng biển của nước D không nằm đối diện và không kề cận với quốc gia khác trong phạm vi của Công ước Luật Biển năm 1982, rộng mênh mông từ bờ ra biển quốc tế. Trước quy định đây, khi chưa có Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển, nước D tự xác định nội thuỷ, lãnh hải của mình theo tập quán quốc tế và tuyên bố đơn phương trong quan hệ với các nước trên thế giới. Từ năm 1996 khi Công ước về Luật Biển có hiệu lực, nước D tự xác định nội thuỷ và lãnh hải của mình phù hợp với quy định của Công ước, đồng thời ban hành Luật Biển của quốc gia, trong đó xác định các vùng biển của nước mình.

a) Em hãy cho biết trong trường hợp trên, nước D căn cứ vào văn bản pháp lí nào để tự xác định nội thuỷ, lãnh hải và các vùng biển khác của nước mình. Vì sao?

b) Trong trường hợp này, khi xác định các vùng biển của mình, nước D có cần tham khảo ý kiến và cần có sự đồng ý của các nước láng giềng không? Vì sao?

13. Công ty A có trụ sở tại Malaysia ki kết hợp đồng mua bán thép với công ty B có trụ sở tại Indonesia. Cả hai công ty này đều có quyền kinh doanh xuất nhập khẩu theo quy định của pháp luật mỗi nước. Theo quy định của pháp luật thương mại Indonesia và pháp luật Malaysia, loại hợp đồng này phải được lập thành văn bản, nhưng theo Công ước Viên năm 1980 về mua bán hàng hóa quốc tế, hợp đồng này không nhất thiết phải được kí kết bằng văn bản. Hai nước đã thỏa thuận lập hợp đồng bằng văn bản theo quy định của pháp luật hai nước, với các nội dung về tên hàng, số lượng, chất lượng, giá cả, điều khoản giao hàng, phương thức thanh toán, giải quyết tranh chấp,...

a) Hợp đồng trong trường hợp trên có phải là hợp đồng thương mại quốc tế không? Là loại hợp đồng gì? Vì sao?

b) Hai công ty trên có quyền lập hợp đồng bằng văn bản không? Vì sao?

13. Hai doanh nghiệp X và Y kinh doanh trong cùng một ngành. Tuy nhiên, quá trình hoạt động của hai doanh nghiệp có sự khác biệt rõ rệt. Bảng dưới đây so sánh sự khác nhau giữa hai doanh nghiệp:

a) Em hãy dự đoán về kết quả sản xuất kinh doanh của hai doanh nghiệp trên.

b) Theo em, việc lập kế hoạch kinh doanh mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp? Nếu không có kế hoạch kinh doanh cụ thể, doanh nghiệp sẽ gặp phải những vấn đề gì?

14. Đọc thông tin và quan sát hình 1.3

Thông tin

Theo Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), phát triển con người là quá trình làm tăng khả năng lựa chọn và mức độ phúc lợi mà con người đạt được. Báo cáo của UNDP nhận định, Việt Nam thuộc nhóm quốc gia phát triển con người cao từ năm 2019 và đã đạt tiến bộ ổn định trong cả ba khía cạnh của HDI kể từ những năm 1990. 

(Theo Tạp chí Quản lí nhà nước, quanlynhanuoc.vn, tháng 8/2022)

a) Những khía cạnh nào của phát triển kinh tế được thể hiện trong chỉ số phát triển con người?

b) Từ hình 1.3, em hãy nhận xét bước tiến của Việt Nam về chỉ số phát triển con người giai đoạn 2016 - 2020.

14. Trong các tổ chức quốc tế dưới đây, tổ chức nào thể hiện hình thức hội nhập kinh tế ở cấp độ toàn cầu?

A. WTO (Tổ chức Thương mại thế giới).

B. EU (Liên minh châu Âu).

C. APEC (Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương).

D. MERCOSUR (Khối thị trường chung Nam Mỹ).

14. Chị B là chủ một cửa hàng tạp hoá nhỏ. Khi được tuyên truyền về lợi ích của việc tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, chị B đã tích cực tham gia và vận động bạn bè là những người kinh doanh nhỏ lẻ cùng tham gia.

a) Theo em, việc làm của chị B có ý nghĩa gì? 

b) Em có nhận xét gì về việc thực hiện trách nhiệm của công dân về bảo hiểm của chị B?

14. Năm 2023, Chính phủ đã bảo đảm an sinh xã hội và hỗ trợ người dân, doanh nghiệp; đời sống nhân dân được cải thiện, thu nhập bình quân của người lao động đạt 7,1 triệu đồng/tháng, tăng 6,9%; tỉ lệ hộ nghèo đa chiều giảm 1,1% (hiện còn 2,93%). Lĩnh vực lao động, việc làm chuyển biến tích cực; tỉ lệ thất nghiệp khu vực thành thị khoảng 2,76%; đã đưa 155 nghìn người lao động đi làm việc ở nước ngoài, tăng 8,55% so với năm 2022; thực hiện hiệu quả các chính sách, chế độ hỗ trợ cho người lao động, nhất là lao động bị mất việc, giảm giờ làm.

(Theo Báo điện tử Chính phủ, chinhphu.vn, ngày 05/01/2024)

a) Theo em, thông tin trên đề cập đến kết quả thực hiện chính sách nào trong hệ thống chính sách an sinh xã hội của Việt Nam?

b) Việc thực hiện chính sách an sinh xã hội này có ý nghĩa như thế nào đối với người dân?

14. Sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông, Lan theo học đại học tại một thành phố. Để có thể phụ giúp bố mẹ tiền học tập và sinh hoạt phí, Lan quyết định kinh doanh trực tuyến với số tiền vốn là 10 triệu đồng. Lan băn khoăn không biết sẽ lập kế hoạch kinh doanh như thế nào.

Em hãy thiết kế hoặc sưu tầm một bản kế hoạch kinh doanh trực tuyến và lập kế hoạch kinh doanh theo các bước cụ thể để tư vấn cho Lan.

14. Bà V là giám đốc công ty cổ phần sản xuất thực phẩm. Trong quá trình sản xuất, bà V đã chỉ đạo công ty làm mọi cách để giảm chi phí sản xuất, sử dụng nguyên liệu đầu vào giá rẻ, không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm nhằm tăng lợi nhuận cho công ty. Công ty của bà V còn thường xuyên xả thải chưa qua xử li vào nguồn nước, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và môi trường của người dân xung quanh.

a) Em có nhận xét như thế nào về việc thực hiện trách nhiệm xã hội khi điều hành doanh nghiệp của bà V?

b) Nếu là nhân viên của công ty trên, em sẽ ứng xử như thế nào?

14. Em hãy tính toán các nguồn thu nhập, các khoản chi tiêu mỗi tháng trong gia đình em và tỉ lệ phân chia các khoản chi sao cho hợp lí.

14. Chị Mai đăng kí thành lập hộ kinh doanh tại cơ quan đăng kí kinh doanh cấp huyện. Chị Mai mở cửa hàng chuyên bán hàng tiêu dùng cho nhân dân trong khu phố như bia, nước giải khát, bánh kẹo, trả, thuốc lá,... Từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng kí hộ kinh doanh, chị Mai tự quyết định đầu tư vốn kinh doanh, chủ động thuê tuyển nhân viên bán hàng, thuê người vận chuyển hàng hóa cho cửa hàng của mình.

Chị Mai có thực hiện đúng quyền của công dân về kinh doanh không? Chị đã thực hiện quyền nào của công dân về kinh doanh và thực hiện như thế nào?

14. Theo hợp đồng thuê phòng ở kí kết giữa ông K và bà H thì bà H thuê phòng của ông K để ở. Thời gian đầu bà H chỉ ở phòng này, không dùng vào mục đích nào khác. Sau một thời gian, thấy cần buôn bán để kiếm thêm tiền, bà H đã dùng căn phòng này làm địa chỉ giao dịch mua bán hàng hoá. Biết sự việc, ông K đã huỷ hợp đồng thuê đã kí với bà H và đòi lại phòng ở của mình.

a) Bà H có quyền sử dụng phòng thuê để ở vào mục đích khác không? Vì sao?

b) Trong trường hợp trên, ông K có những quyền gì đối với bà H?

14. Phát hiện chồng có con với người phụ nữ khác, chị K đã làm đơn li hôn. Chồng chị K yêu cầu chị và các con phải dọn ra khỏi ngôi hai người đang ở thì mới kí đơn li hôn, vì ngôi nhà là tài sản bố mẹ tặng cho riêng anh K trước khi kết hôn.

a) Em hãy nhận xét hành vi của các nhân vật trong tình huống.

b) Chị K nên làm như thế nào để bảo vệ quyền lợi của mình và các con.

14. Vì muốn tiết kiệm tiền cho con trai đi học đại học nên bố của N đã bắt N là con gái nghỉ học đi làm phụ giúp gia đình nuôi em. Sau khi em trai tốt nghiệp đại học, để thực hiện ước mơ của mình, N đã tích cực ôn tập và thi đỗ vào một trường đại học, nhưng bố vẫn ngăn cản với lí do phải đi làm để tiết kiệm tiền cho gia đình.

a) Em hãy nhận xét hành vi của bố N.

b) Theo em, N nên làm gì để thực hiện quyền học tập của bản thân?

14. Trong khu dân cư nơi T sinh sống xuất hiện nhiều trường hợp bị mắc sốt xuất huyết. Nhận thấy tình hình nghiêm trọng, chính quyền địa phương đã quyết định phun thuốc diệt muỗi và thông báo rộng rãi tới nhân dân để phòng, chống địa bệnh lây lan, nhưng ông M lại phản đối, vì cho rằng việc làm đó là không cần thiết.

a) Em hãy nhận xét hành vi và suy nghĩ của ông M.

b) Nếu là T em sẽ làm gì để ông M hiểu được quyền và nghĩa vụ của công đân về bảo vệ, chăm sóc sức khỏe?

14. Hãy liệt kê những hành vi vi phạm pháp luật về quyền và nghĩa vụ về bảo vệ di sản văn hoá và cách thức ngăn chặn những hành vi đó.

14. Gia đình của anh K có một khu vưởng rộng 500 m2 đất trồng rau màu và cây ăn quả. Để bảo vệ cây trồng, anh K thường xuyên sử dụng thuốc trừ sâu không rõ nguồn gốc phun cho cây cối vào buổi sáng. Việc làm của anh K khiến cho nhiều gia đình xung quanh hát phải mùi thuốc sâu dẫn tới đau đầu và cơ thể mệt mỏi.

a) Theo em, việc làm của anh K đã vi phạm nội dung nào trong quyền của công dân về bảo vệ môi trường?

b) Nếu là người dân sống gần nhà anh K, em sẽ làm gì?

14. Quốc gia H là thành viên Liên hợp quốc và thành viên của nhiều tổ chức quốc tế toàn cầu và khu vực. Khi là thành viên của các tổ chức quốc tế, quốc gia H đã tham gia ki kết rất nhiều điều ước quốc tế như hiệp ước, hiệp định, công ước với các nước khác để hợp tác với nhau trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế – thương mại, giáo dục, khoa học kĩ thuật, bảo vệ môi trường... Sau khi kí kết mỗi điều ước quốc tế đa phương hay song phương, quốc gia H đã sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện các quy định pháp luật nước mình cho phù hợp với điều ước quốc tế mà mình đã kí kết.

a) Vì sao nước H sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện pháp luật nước mình sau khi kế kết các điều ước quốc tế.

b) Thông tin trên nói về mối quan hệ nào giữa pháp luật quốc tế và pháp luật quốc gia? Nội dung mối quan hệ đó như thế nào?

14. Nước B và nước C là hai nước láng giềng, từ lâu có quan hệ thân thiết với nhau. Nhưng năm qua, lợi dụng tình hình giá xăng dầu tăng cao và khan hiếm ở một số nơi trên thế giới, một số tàu buôn tư nhân của nước C đã vận chuyển, buôn bán xăng dầu trên một số vùng biển thuộc lãnh hải của nước B. Lực lượng biên phòng của nước B tuần tra, kiểm soát đã bắt giữ các tàu thuyền buôn lậu của nước ngoài và thực hiện xử lí vi phạm hành chính theo pháp luật nước mình. Nước C phản đối và cho rằng nước B không có thẩm quyền xử lí vi phạm đối với các tàu thuyền buôn lậu xăng dầu của nước C trong lãnh hải của nước B.

a) Trong tình huống trên, hành vi của một số tàu thuyền nước C có vi phạm pháp luật quốc tế và pháp luật của nước B hay không?

b) Chính quyền nước B có quyền xử lí vi phạm hành chính đối với tàu thuyền vi phạm của nước B hay không? Giải thích vì sao.

14. Công ty C có trụ sở tại Thái Lan kí hợp đồng vận chuyển hàng hoá với công ty D có trụ sở tại Brunei. Theo hợp đồng, công ty C có nghĩa vụ vận chuyển hàng nông sản từ Thái Lan đến Brunei theo đường biển. Công ty D nhận hàng và thanh toán tiền đầy đủ sau khi nhận hàng. Hai bên thoả thuận áp dụng pháp luật của Thái Lan, Brunei và tập quán thương mại quốc tế cho từng trường hợp cụ thể.

a) Chủ thể của hợp đồng trên là ai? Vì sao?

b) Việc hai bên hợp đồng thoả thuận áp dụng pháp luật Thái Lan và Brunei có phù hợp pháp luật thương mại quốc tế không? Vì sao?

15. Em đồng tình hay không đồng tình với những nhận định nào dưới đây về vai trò của tăng trưởng kinh tế? Vì sao?

15. Hiệp định thương mại tự do ASEAN – Hàn Quốc (AKFTA) có hiệu lực năm 2007. Phương án nào dưới đây mô tả đúng về cấp độ hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam trong Hiệp định này?

A. Song phương.

B. Đa phương.

C. Khu vực.

D. Toàn cầu.

15. Do nhu cầu mở rộng sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp C đã kí hợp đồng lao động có thời hạn 6 tháng với 30 nhân công. Tuy nhiên, doanh nghiệp C đã không đóng bảo hiểm thất nghiệp cho 30 nhân công này.

a) Em hãy nhận xét việc làm của doanh nghiệp C.

b) Theo em, doanh nghiệp C có vi phạm quy định của pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp không?

15. Trong những năm qua, tỉ lệ hộ nghèo ở nước ta giảm nhanh từ 11,76% năm 2011 xuống còn dưới 5% năm 2015 theo chuẩn nghèo giai đoạn 2011 – 2015; giảm từ 9,88% vào cuối năm 2015 xuống còn 3,75% năm 2019 và đến cuối năm 2020 còn khoảng 2,75% theo chuẩn nghèo; giai đoạn 2016 – 2020, bình quân mỗi năm giảm hơn 1,4%. Tính đến tháng 01/2023, tỉ lệ nghèo đa chiều là 7,52% (tương đương là 1 972 767 hộ).

(Theo Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam, quochoi.vn, ngày 21/11/2023)

a) Theo em, thông tin trên đề cập đến chính sách an sinh xã hội nào?

b) Việc thực hiện chính sách an sinh xã hội này có ý nghĩa như thế nào đối với đảm bảo an sinh xã hội cho người dân?

15. Em hãy thiết kế một cuốn sổ tay hướng dẫn cách lập kế hoạch kinh doanh và chia sẻ với các bạn trong lớp.

15. Em hãy sưu tầm thông tin, số liệu về việc thực hiện trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp ở địa phương em và cho biết ý nghĩa của việc làm đó đối với sự phát triển của địa phương.

15. Em hãy kể tên các mục tiêu tài chính của gia đình em đã, đang và sẽ thực hiện lại. Theo em, những mục tiêu tài chính của gia đình mình có rõ ràng, cụ thể hay không?

15. Bà H là hộ kinh doanh, đăng kí và mở cửa hàng kinh doanh rượu và thuốc lá. Thời gian đầu, cửa hàng của bà H bán đúng các loại rượu và thuốc lá ghi trong giấy phép kinh doanh, nhưng khi lượng khách hàng tăng lên, bà tính chuyện bán thêm mặt hàng mới. Bà H mua thêm hàng thuốc lá điếu nhập lậu để bán cho khách hàng.

Cơ quan quản lí thị trường kiểm tra cửa hàng của bà H và lập biên bản về những mặt hàng bày bán trong cửa hàng không có trong giấy phép kinh doanh.

a) Trong tình huống trên, bà H đã vi phạm nghĩa vụ nào của người kinh doanh

b) Hành vi, việc làm của bà H có thể dẫn đến hậu quả gì đối với bà?

15. Bà D thuê nhà mặt phố của gia đình ông S để bán đồ may mặc. Nhà có 2 phòng ngăn nhau bằng một bức tường. Sau khi thuê được hơn 1 tháng, thấy để riêng từng phòng thì chật chội, bà D đã thuê thợ đến phá bức tường ngăn này để hai phòng thông nhau cho rộng và thoáng. Con trai bà D khuyên bà nên hỏi và xin ý kiến đồng ý của ông S rồi hãy làm, nhưng bà D không nghe con trai. Bà nói: “Tôi mất tiền thuê nhà, tôi muốn làm gì là quyền của tôi chứ!”.

a) Trong tình huống trên bà D có quyền thay đổi cấu trúc nhà thuê của ông S hay không? Vì sao?

b) Ông S có quyền gì của chủ sở hữu tài sản khi bị bà D thay đổi cấu trúc nhà ?

15. Em hãy liệt kê những quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia đình. Nêu ví dụ về thực hiện những quy định đó theo gợi ý sau:

15. Gia đình D chuyên kinh doanh các dịch vụ ăn uống. Do đó, lúc bận rộn, bố mẹ thường bắt D nghỉ học ở nhà phụ giúp các công việc của gia đình. Nếu D không đồng ý thì bố chửi mắng và đe doạ sẽ cho nghỉ học, không cho đến trường.

a) Em hãy nhận xét hành vi của bố D.

b) Nếu là D, em sẽ làm gì để thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ học tập của bản thân theo quy định của pháp luật?

15. Do làm ăn thua lỗ, để giảm bớt các khoản chi phí nên công ty A đã cho anh P và một số công nhân nghỉ việc . Anh P đã yêu cầu công ty A giải quyết các thủ tục để làm chế độ bảo hiểm thất nghiệp cho mình. Tuy nhiên, công ty lại không cung cấp các giấy tờ cần thiết để anh P làm thủ tục hưởng chế độ hỗ trợ trợ cấp thất nghiệp.

a) Em hãy nhận xét hành vi của công ty A và anh P.

b) Nếu là anh P, em sẽ làm gì để bảo vệ quyền công dân về bảo đảm an sinh xã hội?

15. Nếu gặp trường hợp nghiêm trọng pháp luật về bảo vệ di sản văn hóa, em sẽ làm gì để thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của công dân? Nêu cách xử lí của mình.

15. Trên địa bàn xã A có một khu rừng quốc gia do cán bộ kiểm lâm quản lý. Gần đây, thường xuyên xảy ra tình trạng một số người dân đã có hành vi tự ý vào rừng cắm trại hoặc khai thác gỗ, săn bắt động vật. Để nâng cao ý thức pháp luật của người dân trong bảo vệ rừng, Ủy ban nhân dân xã A đã kết hợp với cán bộ kiểm lâm tổ chức buổi tuyên truyền về Luật Lâm nghiệp. Bà N muốn tham gia buổi tuyên truyền do Ủy ban nhân dân xã tổ chức, nhưng chồng bà lại không đồng ý với lý do gia đình mình không có nghĩa vụ bảo vệ rừng.

a) Em có đồng tình với ý kiến của chồng bà N không? Vì sao?

b) Nếu là bà N, em sẽ làm gì để chồng hiểu và thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên?

15. Theo Công ước của Liên hợp quốc về các quyền chính trị, dân sự năm 1966, các quốc gia phải đảm bảo cho công dân của mình có quyền được sống, được bảo đảm bất khả xâm phạm về thân thể, không bị bắt bớ tuỳ tiện, bình đẳng trước pháp luật, bầu cử và ứng cử, tự do tư tưởng, tự do tín ngưỡng và tôn giáo, tự do hội họp, tự do lập hội.

Là thành viên của Công ước, quốc gia C đã ban hành một đạo luật, trong đó hạn chế một số quyền trên đây của công dân nước mình so với các quyền được quy định trong Công ước mà quốc gia đã phê chuẩn. Quốc gia D đã phê phán quốc gia C trong các diễn đàn quốc tế và cho rằng việc làm của quốc gia C là vi phạm pháp luật quốc tế.

Trước sự phê phán của quốc gia D và áp lực của cộng đồng quốc tế, sau một thời gian quốc gia C đã sửa luật trên, với nội dung các quy định phù hợp với Công ước.

a) Trong tình huống này, quốc gia D đã căn cứ vào cơ sở nào để buộc quốc gia C phải sửa đổi pháp luật của mình nhằm bảo vệ quyền con người?

b) Em có thể nói gì về mối quan hệ giữa pháp luật quốc tế và pháp luật quốc gia qua tình huống này?

15. Nước M là quốc gia có các vùng biển được xác định theo Công ước Luật Biển năm 1982, trong đó có vùng đặc quyền kinh tế rộng lớn. Ở đó, nước M thực hiện quyền khai thác tài nguyên khoáng sản và cho phép công dân của mình được đánh bắt hải sản theo quy định của pháp luật quốc tế và pháp luật quốc gia. Bên cạnh việc cho phép các tổ chức, cá nhân của mình thực hiện các hoạt động vì mục đích kinh tế, nước M còn quy định trong pháp luật quốc gia và tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân nước ngoài được hưởng các quyền tự do hàng hải và các quyền khác khi hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế theo quy định của Công ước Luật Biển năm 1982.

a) Từ các quy định của Công ước Luật Biển năm 1982, em hãy cho biết trong trường hợp trên, nước M có quyền gì trong vùng đặc quyền kinh tế của mình.

b) Tất cả các nước khác có những quyền gì trong vùng đặc quyền kinh tế của nước M?

16. Cho bảng so sánh (với số liệu giả định) về những thay đổi kinh tế - xã hội trong 10 năm ở hai quốc gia A và B như sau:

1/ Em hãy nhận xét về sự tăng trưởng kinh tế và phát triển kinh tế của hai quốc gia trong trường hợp trên. Theo em, quốc gia nào có sự phát triển kinh tế?

2/ Từ trường hợp trên, em hãy chỉ ra sự khác biệt giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển kinh tế.

16. Quan sát hình 2.2 trang 19 và trả lời các câu hỏi sau :

a) Kết quả hoạt động kinh tế đối ngoại nào của Việt Nam được thể hiện qua hình 2.2?

b) Em nhận xét như thế nào về sự tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam trong giai đoạn 2006 – 2021?

c) Theo em, hoạt động kinh tế đối ngoại trên có ý nghĩa như thế nào đối với nền kinh tế Việt Nam?

16. Chị M tham gia bảo hiểm sức khỏe với công ty bảo hiểm X. Tuy nhiên, khi cung cấp thông tin có liên quan đến hợp đồng bảo hiểm, chị M đã không kê khai tiền sử bệnh cao huyết áp của mình có từ nhiều năm trước. Vài năm sau đó, chị bất  ngờ bị tai biến và gửi yêu cầu giải quyết quyền lợi bệnh hiểm nghèo, nhưng công ty bảo hiểm đã không chấp thuận và từ chối chi trả quyền lợi cho chị M do chị đã kê khai thông tin không chính xác, đầy đủ khiến hợp đồng bị xem là vô hiệu lực ngay từ ban đầu.

a) Theo em, chị M có thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của bên mua bảo hiểm khi giao kết hợp đồng bảo hiểm sức khỏe hay không? 

b) Em có nhận xét gì về việc làm của công ty bảo hiểm X?

16. Doanh nghiệp X hoạt động trong lĩnh vực chế biến nông sản. Nhờ nắm bắt được thị trường, xu hướng tiêu dùng của khách hàng, công khai các quy trình sản xuất, tạo ra những sản phẩm có chất lượng, doanh nghiệp X đã đẩy mạnh sản xuất, mở rộng quy mô, tăng sản lượng để tạo ra nhiều công ăn việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân địa phương. Bên cạnh đó, doanh nghiệp X còn tích cực tham gia các hoạt động từ thiện: tài trợ các phần quà, học bổng cho học sinh nghèo vượt khó, ủng hộ đồng bảo có hoàn cảnh khó khăn vùng bị thiên tai, lũ lụt,...

a) Theo em, thông tin trên đề cập đến việc thực hiện những chính sách an sinh xã hội nào?

b) Việc làm của doanh nghiệp X có ý nghĩa gì đối với cộng đồng, xã hội?

16. Em hãy lựa chọn một sản phẩm/ lĩnh vực sản xuất kinh doanh mà em yêu thích và lập kế hoạch kinh doanh

16. Em hãy tự đánh giá thói quen chi tiêu của gia đình mình trên các tiêu chí: thu chi có cân đối hay không; tỉ lệ các khoản chi tiêu cho các nhu cầu có khoa học hợp lí không? Em thấy gia đình mình cần thay đổi cách chỉ tiêu như thế nào cho phù hợp?

16. Ông N kinh doanh hàng vật liệu xây dựng sau khi được cơ quan đăng kí kinh doanh của huyện cấp giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh. Trong thời gian bán hàng, cửa hàng của ông đã bán thêm một số mặt hàng mới không kê khai trong hồ sơ đăng kí doanh nghiệp. Khi kê khai nộp thuế, ông N đã kê khai thiếu một số mặt hàng cửa hàng ông đã bán ra. Ông N cho rằng, mình không kê khai tính thuế như vậy là đúng, vì những mặt hàng này không nằm trong hồ sơ đăng kí doanh nghiệp

a) Em hãy nhận xét về hành vi, việc làm của ông N trong tình huống trên.

b) Em đồng tình hay không đồng tình với hành vi, việc làm của ông N? Vì sao?

16. Anh P là nhân viên công ty X. Ngày Chủ nhật anh P có việc phải đi cách nhà. Vì xe máy của anh P bị hỏng nên anh mượn xe máy của anh Q để đi, hẹn sau 3 giờ sẽ trả lại. Gần 3 giờ sau, công việc của anh P vẫn chưa xong. Anh P nghĩ, khi nào xong việc thì trả xe cho anh Q cũng được. Nhưng rồi anh đắn đo “mình đã hứa với anh Q thì mình không được tuỳ tiện đi xe quá giờ". Nghĩ vậy, anh P gọi điện cho anh Q nói tình hình của mình và muốn anh Q cho mượn xe máy thêm 2 giờ nữa. Anh Q đã vui vẻ đồng ý theo đề nghị của anh P.

Theo em, trong tình huống trên anh P đã thực hiện nghĩa vụ gì khi mượn xe máy của anh Q?

16. Dù S học rất giỏi và thi đỗ đại học nhưng bố mẹ của S lại không đồng ý cho S đi học đại học mà bắt con về làm ở xưởng cơ khí của gia đình. Vì phải làm công việc nặng nhọc nên sức khoẻ của S cũng bị ảnh hưởng. Vì vậy, S sinh ra chán này nên bỏ việc ở xưởng cơ khí và thường xuyên theo các bạn tụ tập ở quán game. Sai khi tiêu hết số tiền đã có, S đã cùng các bạn ăn trộm tài sản của người khác và h bắt giữ.

a) Theo em, hành vi của bố mẹ bạn S đã vi phạm những quyền nào của công dân

b) Hành vi của bố mẹ bạn S đã để lại những hậu quả gì?

c) Nếu là S trong trường hợp này, em sẽ làm gì?

16. G là một học sinh bị khuyết tật vận động từ khi còn nhỏ. Trong quá trình học tập, G luôn nhận được sự quan tâm của nhà trường và chính quyền địa phương nhằm tạo điều kiện học tập tốt nhất. G cũng được thăm khám sức khỏe thường xuyên và được cấp phát thuốc để đảm bảo sức khỏe. Sau khi tốt nghiệp đại học G đi xin việc thì lại bị một số doanh nghiệp từ chối và kì thị với lí do bị khuyết tật không đáp ứng được yêu cầu của công việc.

a) Theo em, G đã được hưởng các quyền nào về bảo vệ, chăm sóc sức khi và an sinh xã hội.

b) Em hãy nhận xét hành vi của một số doanh nghiệp trong trường hợp trên.

16. Em tự giác thực hiện các quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân về bảo vệ di sản văn hóa bằng những hành vi/ việc làm nào? (Nêu và giải thích rõ những việc phải làm, những việc không được làm)

16. Cùng kinh doanh dịch vụ ăn uống như ông C, bà B luôn quan tâm tới việc phân loại rác thải ngay trong cửa hàng đế đảm bảo các chất thải khi đưa về nơi tập kết được xử lí theo đúng quy trình. Tuy nhiên, cửa hàng ăn của ông C thường để lẫn lộn thức ăn thừa, giấy và chai lọ nhựa. Khi được nhắc nhở thì ông C cho rằng mình đã chi trả chi phí dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lí chất thải theo quy định của pháp luật nên không cần quan tâm tới công việc đó.

a) Em hãy nhận xét lời nói, việc làm của bà B và ông C.

b) Neu là ông C, em sẽ làm gì để bảo vệ môi trường?

16. Quốc gia Q và quốc gia P kí kết với nhau một văn bản pháp luật quốc tế “Hiệp định thương mại tự do”. Theo hiệp định, hai bên phải mở cửa biên giới cho công dân và pháp nhân của mình và của nước kia tự do vận chuyển hàng hóa qua biên giới mà không thu bất kì một loại thuế xuất nhập khẩu nào.

Sau khi kí kết, quốc gia Q đã ban hành một văn bản quy phạm pháp luật cấm công dân và pháp nhân bán một số hàng hoá sang quốc gia P, mặc dù theo pháp luật hai nước thì những hàng hoá này không nằm trong danh mục hàng hóa cấm kinh doanh.

Quốc gia P đã phản đối việc làm này của quốc gia Q và cho rằng quốc gia Q đã vi phạm cam kết trong hiệp định thương mại tự do mà hai bên đã kí kết.

Theo em, việc làm trên đây của quốc gia Q có phù hợp với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật quốc tế hay không? Vì sao?

16. Việt Nam và nước H là hai nước láng giềng ven biên. Từ lâu, giữa hai nước có quan hệ láng giềng tốt đẹp, thân thiện từ Nhà nước đến nhân dân, trong đó có nhân dân ở vùng biển bên cạnh nhau. Nhưng từ hơn một năm nay, ngư dân nước H thỉnh thoảng lại kéo sang đánh bắt hải sản trái phép trên vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, gây thiệt hại đến nguồn hải sản của Việt Nam. Các lực lượng chức năng của Việt Nam đã tích cực kiểm tra, bắt giữ và xử lí ngư dân nước H đánh bắt hải sản trái phép, quản lí và bảo tồn được nguồn tài nguyên biển của mình.

a) Hành vi đánh bắt hải sản của tàu thuyền nước H trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam trong trường hợp trên có phù hợp với Công ước Luật Biển năm 1982 và pháp luật Việt Nam hay không? Vì sao?

b) Em hãy cho biết việc các lực lượng chức năng của Việt Nam bắt giữ và xử lí ngư dân nước H đánh bắt hải sản trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam là đúng hay sai. Vì sao?

16. Em tự giác thực hiện các quy định của pháp luật về nghĩa vụ của công dân trong gia đình bằng những hành vi/việc làm nào? (Nêu và giải thích rõ những việc phải làm, những việc không được làm).

17. Hai bạn An và Bình tranh luận với nhau về tăng trưởng kinh tế. An nói: “Tăng trưởng kinh tế của quốc gia bắt nguồn từ những nỗ lực của từng cá nhân trong các hoạt động kinh tế của mình. Ví dụ, học sinh tham gia các hoạt động kinh tế của gia đình những lúc rảnh rỗi ngoài thời gian học tập cũng góp phần làm tăng trưởng kinh tế.”. Bình thì lại cho rằng: “Tăng trưởng kinh tế là kết quả của sự gia tăng sản lượng của những ngành kinh tế lớn của quốc gia, đặc biệt là ngành công nghiệp. Chỉ có những người đã trưởng thành mới có thể đóng góp cho tăng trưởng kinh tế.”.

Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến của các bạn trong tình huống trên? Hãy giải thích vì sao.

17. Qua các phương tiện thông tin đại chúng, Lan nhận thấy ngày càng nhiều công ty khi tuyển lao động đều yêu cầu trình độ ngoại ngữ và tin học từ phía ứng viên. Chính vì vậy, thông thạo tiếng Anh và tin học sẽ là một lợi thế rất lớn để xin việc làm cũng như nắm bắt được cơ hội kinh doanh từ sự hội nhập kinh tế toàn cầu. Nhận thức được điều này, Lan chuyển tâm học hành và trang bị các kĩ năng cho bản thân.

a) Em có nhận xét gì về suy nghĩ và việc làm của Lan?

b) Là học sinh, em nhận thấy cần phải rèn luyện các kĩ năng gì để thể hiện trách nhiệm của bản thân trong hội nhập kinh tế quốc tế.

17. Anh H làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn 24 tháng cho một doanh nghiệp. Tuy nhiên, anh H và doanh nghiệp nơi anh H làm việc đã không tham gia đóng bảo hiểm thất nghiệp theo quy định. Khi doanh nghiệp nơi anh H phải thu hẹp sản xuất, sa thải bớt công nhân, anh H bị mất việc làm và rơi vào cảnh thất nghiệp, không có thu nhập để đảm bảo cuộc sống.

a) Em có nhận xét như thế nào về việc thực hiện quy định của pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp của anh H và doanh nghiệp nơi anh H làm việc?

b) Theo em, việc không tham gia bảo hiểm thất nghiệp sẽ dẫn đến rủi ro gì cho anh H?

17. Ông H là một nông dân sản xuất giỏi. Với niềm đam mê nông nghiệp và khao làm giàu trên cánh đồng quê nhà, ông đã mạnh dạn tìm tòi, ứng dụng kế học kĩ thuật vào sản xuất nông nghiệp, nhờ đó, gia đình ông H dần khá giả lên. H cạnh đó, ông H còn tích cực tham gia công tác từ thiện xã hội. Ông đã tự bỏ tiền túi và vận động được hàng tỉ đồng để làm nhà ở, khoan giếng cung cấp nước sạch cho người nghèo, có hoàn cảnh khó khăn.

a) Theo em, ông H đang góp phần thực hiện chính sách an sinh xã hội nào

b) Việc làm của ông H có ý nghĩa như thế nào?

17. Là công dân – học sinh, em có thể làm gì để góp phần làm tăng thu nhập cho gia đình mình?

17. Sau khi tốt nghiệp đại học, anh Tuấn đăng kí thành lập doanh nghiệp tư nhân chuyên sản xuất hàng may mặc. Khi đăng kí thành lập, doanh nghiệp của anh kê khai trung thực, chính xác nội dung hồ sơ đăng kí doanh nghiệp. Sau 5 năm hoạt động, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hiệu quả, mang lại lợi nhuận cao nộp thuế vào ngân sách nhà nước, giải quyết việc làm cho người lao động ở địa phương. Trong suốt 5 năm qua, vốn và tài sản của doanh nghiệp được sử dụng và hoạt động sản xuất kinh doanh luôn được ghi chép đầy đủ vào sổ kế toán và báo cáo tài chính của doanh nghiệp.

Từ quy định của Luật Doanh nghiệp, theo em trong trường hợp trên, doan nghiệp của anh Tuấn đã thực hiện nghĩa vụ của người kinh doanh như thế nào?

17. Hãy tự đánh giá việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của bản thân trong gia đình theo các quy định của pháp luật. (Nêu rõ những việc đã thực hiện tốt, những việc thực hiện chưa tốt và biện pháp khắc phục)

17. Gia đình V rất quan tâm và tạo mọi điều kiện cho con trong quá trình học tập. Tuy nhiên, V lại thường xuyên vi phạm nội quy của nhà trường, cụ thể là đánh nhau với bạn, nói bậy và chia sẻ những điều không đúng về nhà trường lên mạng xã hội. Mặc dù cô giáo chủ nhiệm đã nhắc nhở và thông báo cho gia đình nhưng V vẫn tiếp tục tái phạm. Do đó, nhà trường đã quyết định cho V tạm dừng học có thời hạn và thực hiện các biện pháp giáo dục khác theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

a) Em có đồng ý với những hành vi của V không? Vì sao?

b) Bài học rút ra cho bản thân em là gì?

17. Em hãy cùng bạn tìm hiểu việc thực hiện các quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ, chăm sóc sức khỏe ở địa phương. Liên hệ đến trách nhiệm của bản thân.

17. Hãy tự đánh giá việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của bản thân về bảo vệ di sản văn hóa. ( Nêu rõ những việc đã thực hiện đúng quy định của Pháp luật, những việc thực hiện chưa đúng quy định của Pháp luật và biện pháp khắc phục)

17. Để tiết kiệm năng lượng, anh N muốn lắp bình nóng lạnh năng lượng mặt trời cho gia đình. Tuy nhiên, vợ anh N không đồng ý và cho rằng chỉ cần lắp bình nóng lạnh loại bình thường như mọi gia đình khác.

Nếu là anh N, em sẽ làm gì để giúp vợ mình hiểu về quyền và nghĩa vụ bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên?

17. Em hãy cho biết nếu chỉ có pháp luật quốc gia mà không có pháp luật quốc tế, các quốc gia có thể duy trì được hoà bình, phát triển các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, khoa học kĩ thuật, công nghệ, bảo vệ môi trường ở quốc gia mình được tốt không? Vì sao?

17. T là quốc gia ven biển, có thềm lục địa được xác định theo Công ước Luật Biển năm 1982. Trong thềm lục địa, nước T thực hiện quyền khai thác tài nguyên khoáng sản và các tài nguyên khác theo quy định của Công ước Luật Biển. Cùng với đó, nước T còn tạo điều kiện cho các nước khác được hưởng các quyền đặt dây cáp và ống dẫn ngầm ở thềm lục địa của mình theo quy định của Công ước Luật Biển năm 1982.

a) Từ các quy định của Công ước Luật Biển năm 1982, em hãy cho biết nước T có những quyền và nghĩa vụ gì trong thềm lục địa của mình.

b) Theo Công ước Luật Biển năm 1982, nước T có quyền ngăn cấm hoặc cản trở các nước khác đặt dây cáp và ống dẫn ngầm trong thềm lục địa của nước mình không? Vì sao?

17. V là học sinh lớp 12, là bạn thân của X. Một lần V cho X mượn quyển sách quý mới mua được. Sau khi mượn được mấy hôm, X khoe với M: “Tớ có cuốn sách hay lắm, nhưng là tớ mượn được của V". M ngỏ ý muốn mượn của X. Ban đầu X từ chối, nói M nên trực tiếp hỏi mượn V, nhưng khi nghe M nói mình không thân với V, dễ bị từ chối, X đã nhận lời cho M mượn.

Theo em, X có quyền cho M mượn lại sách mà mình đã mượn của V không? Vì sao?

18. Em hãy cho biết nhận định nào dưới đây là đúng khi nói về vai trò của phát triển kinh tế:

A. Phát triển kinh tế tạo điều kiện cho mọi người có cuộc sống ấm no, có điều kiện chăm sóc sức khỏe, nâng cao tuổi thọ.

B. Phát triển kinh tế đáp ứng nhu cầu vật chất và tinh thần ngày càng phong phú của con người, phát triển con người toàn diện.

C. Phát triển kinh tế tạo điều kiện nâng cao năng lực cạnh tranh về kinh tế của quốc gia trong quá trình hội nhập quốc tế.

D. Phát triển kinh tế góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường sinh thái trong quá trình phát triển xã hội.

18. Em hãy tìm hiểu về tình hình thực hiện một loại hình bảo hiểm mà em quan tâm ở địa phương nơi em sinh sống và đánh giá vai trò của loại hình bảo hiểm đi đối với việc đảm bảo an toàn cho cuộc sống của những người dân đã tham gia loại hình bảo hiểm đó.

18. Em hãy sưu tầm và chia sẻ thông tin về những người kinh doanh, doanh nhân nổi tiếng trong và ngoài nước. Theo em, những năng lực nào giúp các doanh nhà đó đạt được thành công trong lĩnh vực kinh doanh của mình?

18. Gia đình Q có cửa hàng bán một số mặt hàng tiêu dùng. Vừa qua, bố mẹ của Q bàn với nhau định nhận bán một số mặt hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ để thị được lợi nhuận nhiều hơn, vì những hàng này mua giá rẻ lại không phải đóng thuế Biết chuyện, Q can ngăn bố mẹ và nói rằng, bán hàng không rõ nguồn gốc xuất xi là vi phạm pháp luật, sẽ bị xử phạt, thậm chí có thể bị đình chỉ hoạt động. Nghe Q nói vậy, bố mẹ của Q đã bỏ ý định bán những hàng hoá này.

a) Theo em, ý kiến của Q là đúng hay sai? Vì sao?

b) Em nhận xét thể nào về hành vi, việc làm của Q?

17. C là hành khách đi xe taxi do D là tài xế. Sau khi rời được 3 phút, C phát hiện mình bỏ quên điện thoại trên xe taxi. C gọi điện cho D ngay lập tức, thông báo để quên điện thoại trên xe, nhưng D vẫn cố tình không dừng lại, mà đi tiếp nhằm chiếm đoạt điện thoại của C. Nhờ sự giúp đỡ của hãng taxi, C đã xác định được tài xế lái taxi hôm đó chiếm giữ, không trả lại điện thoại do C bỏ quên.

a) D đã xâm phạm đến quyền nào của C

b) Hành vi của D thể dẫn đến hậu quả gì?

18. Y là học sinh của một trường trung học phổ thông. Tuy hoàn cảnh gia đình còn nhiều khó khăn, nhưng Y vẫn luôn có nguyện vọng sau khi tốt nghiệp sẽ thi vào ngành đại học kinh tế. Biết được mong muốn của Y, một số bạn trong lớp có biểu hiện chế giễu và thưởng trêu chọc Y trong giờ học.

a) Em có đồng tình với hành vi của một số bạn trong lớp của Y không? Vì sao?

b) Nếu là Y, em sẽ làm gì để bảo vệ quyền học tập của bản thân?

18. Gần đây, ông H thấy thuyền khai thác cát của anh M thường xuyên hoạt động vào ban đêm trên con sông của địa phương. Qua tìm hiểu, ông H được biết thuyền của anh M đang khai thác cát trái phép.

a) Theo em, hành vi khai thác cát trái phép của anh M có thể dẫn đến hậu quả như thế nào?

b) Nếu là ông H, em sẽ làm gì để bảo vệ cát ở địa phương?

18. Em hiểu thế nào về mối quan hệ biện chứng giữa pháp luật quốc tế và pháp luật quốc gia?

18. Nước X và nước Y là hai nước ven biển ở cùng khu vực biển Caribe. Một năm trước nước Y đã đặt đường ống dẫn ngầm của mình để vận chuyển khi đốt nối từ nước N đi qua thềm lục địa của nước X đến nước Y. Trước khi đặt ống dẫn ngầm, nước Y đặt vấn đề về việc có nên thông báo và trao đổi với nước X về tuyến đường đi của ông dẫn ngâm trước khi lắp đặt hay không. Sau đó, họ quyết định cứ lắp đặt mà không thông báo cho nước X biết công trình này. Khi nước Y đang lắp đặt ống. 'dẫn ngầm ở thềm lục địa của nước X thì bị nước X phát hiện. Thực hiện quyền tài phán trong thềm lục địa của mình, nước X đã ngăn chặn hành vi của nước Y, thu giữ tang vật và xử phạt vi phạm với số tiền rất lớn.

Theo quy định của Công ước Luật Biển năm 1982, nước Y có quyền lắp đặt dây cấp và ống dẫn ngầm trong thềm lục địa của nước X không? Nếu có, nước Y cần thực hiện nghĩa vụ gì trước khi lắp đặt?

19. Đọc các trường hợp dưới đây:

Trường hợp 1

Nhờ chủ trương, chính sách phát triển kinh tế của Đảng và Nhà nước cùng vị nỗ lực của người dân địa phương, quê hương của bạn Hà đã đạt chuẩn nông thủ mới. Hà và các bạn được học trong ngôi trường khang trang hơn, các dịch vụ yên văn hoá xã hội của địa phương cũng được cải thiện rõ rệt. Công việc kinh doanh của gia đình Hà cũng thuận lợi hơn. Thấy nhà mình ngày càng có điều kiện, Hà cho rằng bản thân không cần phải nỗ lực học tập, không cần tham gia hỗ trợ gia đình.

Trường hợp 2

Sau khi tốt nghiệp đại học ở nước ngoài, anh Tân được một công ty có tiến tuyển dụng với mức lương cao. Thế nhưng anh Tân đã từ chối và trở về nước. mở công ty kinh doanh ở quê nhà. Công ty của anh Tân đã tạo công ăn việc là cho nhiều lao động trẻ trong vùng và đóng góp vào ngân sách của địa phương.

a) Theo em, các chủ thể trong mỗi trường hợp trên đã thực hiện trách nhi của công dân đối với phát triển kinh tế như thế nào?

b) Là công dân, em sẽ làm gì để thực hiện trách nhiệm của bản thân với phát triển kinh tế của đất nước?

19. Em đã và đang tham gia loại hình bảo hiểm nào? Hãy đánh giá lợi ích từ việc tham gia bảo hiểm đó với bản thân, gia đình và xã hội.

19. Ông P là chủ hộ kinh doanh. Thời gian đầu khi mới kinh doanh, ông P thực hiện đúng chế độ kế toán, kê khai đầy đủ doanh số bán hàng theo từng ngày. Nhưng thời gian sau đó, ông bắt đầu không kê khai một số hàng bán ra hằng ngày để giảm tiền thuế phải nộp.

Hành vi, việc làm của ông P có vi phạm nghĩa vụ của người kinh doanh không? Vi phạm nghĩa vụ nào?

19. Gia đình ông S và gia đình ông P là hàng xóm cùng có chung một hàng rào thấp ngăn chia hai nhà. Gia đình ông S sinh sống trên khu đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ năm 2005; năm 2010 gia đình ông S đã trồng nhiều cây bưởi ở hàng rào giáp ranh với khu đất của gia đình ông P. Khu đất của nhà ông P là khu đất của Nhà nước được gia đình ông thuê lại để trồng cây, đến năm 2020 gia đình được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để ở. Năm 2022, nhân lúc gia đình ông S không có nhà, ông P đã chặt cảnh của 3 cây bưởi của nhà ông S cạnh hàng rào chung. Sự việc này dẫn đến hai gia đình cãi nhau to. Ông P cho rằng, vì các cành bưởi này vườn sang đất nhà ông nên ông có quyền chặt đi.

a) Hành vi của ông P đã xâm phạm đến quyền và nghĩa vụ nào của công dân?

b) Hậu quả nào có thể xảy ra với ông P từ hành vi vi phạm của mình?

19. Hãy sưu tầm và chia sẻ với các bạn về một tấm gương thực hiện quyền và nghĩa vụ học tập của công dân. Bài học rút ra cho em là gì?

19. Khi đang chăm sóc vườn điều của gia đình, chị G phát hiện một con vật bị thương. Chị G đã mang con con vật đó về nhà chăm sóc và nuôi dưỡng. Sau khi tìm hiểu, biết đó là cu li - một trong những loài động vật quý hiếm, chị G đã không mang đến trung tâm cứu hộ, bảo tồn và phát triển sinh vật để bản giao mà tiếp tục thực hiện việc nuôi và nhốt cu li tại nhà để tìm người bán.

a) Em có nhận xét gì về hành vi của chị G?

b) Theo em, hành vi đó sẽ dẫn đến tác hại và hậu quả gì trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên

20. Đọc thông tin

Hiện trạng tăng trưởng kinh tế “nóng” ở một số quốc gia đã làm xuất hiện từ trạng cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên không tái tạo, suy thoái môi trường tự nhiên phá vỡ cân bằng sinh thái, xuất hiện thiên tai gây hậu quả xấu cho con người, nhất là những người nghèo, đồng thời gây ra phân hoá xã hội. Đó là sự tăng trưởng kinh tế không cùng nhịp với tiến bộ và phát triển xã hội.

( Theo Bộ Công Thương Việt Nam, moit.gov.vn)

a) Em hãy chỉ ra tác động của tăng trưởng kinh tế "nóng" tới phát triển bền vững.

b) Hãy tìm thêm các ví dụ chứng tỏ tăng trưởng kinh tế có thể tác động tiêu cực tới phát triểm bền vững

20. Doanh nghiệp tư nhân của bà M đăng kí kinh doanh mặt hàng nước lọc tinh khiết. Trong quá trình mở rộng sản xuất kinh doanh, bà M sản xuất thêm mặt hàng nước ngọt có ga. Việc làm ăn rất phát đạt và đem lại doanh thu lớn cho bà M và gia đình. Tuy nhiên, sau gần 1 năm sản xuất, bà M vẫn chưa đăng kí kinh doanh mặt hàng nước ngọt có ga. Bà M cho rằng, gia đình bà đã đăng kí kinh doanh là được, còn kinh doanh cái gì là quyền của người kinh doanh.

Hành vi, việc làm của doanh nghiệp bà M có phù hợp với pháp luật về quyền của công dân trong kinh doanh hay không? Vì sao?

20. K nói với Y cho mình mượn xe máy để đi đến nhà người trong họ hàng ở cách nhà 3km, hẹn sau 2 giờ sẽ trả lại. Mượn được xe, K không đến nhà người họ hàng mà lại dùng xe máy chở đồ đạc từ nơi khác về nhà mình, 2 giờ, rồi 3, 4 giờ trôi a mà Y vẫn chưa thấy K mang trả xe cho mình. Phải đến hơn 5 giờ K mới trở về trả xe cho Y. Biết chuyện này, N là bạn của K nói K không nên làm như thế, vì K đã hỏi mượn xe để đi chơi đến nhà người họ hàng chứ không phải để chở đồ đạc.

a) Trong tình huống trên, K có quyền dùng xe máy của Y để chở đồ đạc của mình khác với mục đích mượn xe ban đầu không? Vì sao?

b) Hành vi của K có thể dẫn đến hậu quả gì?

20. Công viên gần khu vực nhà S đang sinh sống đã có những thùng phân loại rác được đặt ở các vị trí khác nhau để thu gom và phân loại rác theo quy định. Nhưng S phát hiện một số người dân vẫn còn nhầm lẫn bỏ bánh kẹo, nước uống và giấy lộn vào trong một thùng.

Nếu là S, trong tình huống này em sẽ làm gì để mọi người thực hiện đúng nghĩa vụ bảo vệ môi trường?

21. Em hãy quan sát hình 1.4 về các mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc năm 2015 và chỉ ra:

a) Các mục tiêu liên quan tới tăng trưởng kinh tế.

b) Các mục tiêu liên quan tới phát triển kinh tế.

c) Các mục tiêu liên quan tới đảm bảo sự bền vững về môi trường. d) Mối quan hệ giữa các mục tiêu phát triển bền vững.

d) Mối quan hệ giữa các mục tiêu phát triển bền vững.

21. Công ty T chuyên kinh doanh hàng điện tử. Việc kinh doanh của công ty diễn ra khá suôn sẻ, mang lại lợi nhuận cao. Tuy nhiên, vì quá ham lợi nhuận mà công ty đã có hành vi khai không đầy đủ, chính xác số tiền để tính thuế phải nộp, công ty đã khai không đúng căn cứ tính thuế dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp cho Nhà nước.

a) Em hãy nhận xét về hành vi của công ty T trong tình huống trên.

b) Hành vi của công ty T có thể dẫn đến hậu quả gì?

21. M nhặt được một túi xách tay trong đó có 30 triệu đồng, một thẻ căn cước công dân mang tên Phạm Văn H, một giấy phép lái xe mô tô và các giấy tờ khác. M đã vứt thẻ căn cước công dân và các giấy tờ, chỉ giữ lại số tiền. Nhặt được số tiền lớn, M không giấu được niềm vui nên đã mời bạn bè ăn nhậu và mua sắm mấy đồ vật cho mình. Hành vi và việc làm của M không qua mắt được mấy người trong khu dân cư và có người đã báo việc này với công an phường. M được công an phường gọi đến làm việc. Lúc đầu M còn nói dối quanh, nhưng sau đó đã phải khai thật về việc mình nhặt được tài sản bị đánh rơi nhưng không trả lại.

a) Em hãy cho biết M đã vi phạm nghĩa vụ nào liên quan đến tài sản của công dân. Vi phạm như thế nào?

b) M có thể phải nhận hậu quả nào từ hành vi của mình?

21. Bạn D là thành viên của tổ tự quản bảo vệ môi trường ở địa phương. Để thực hiện trách nhiệm của mình, bạn D thường xuyên nhắc nhở mọi người thực hiện tốt các quy định chung về bảo vệ môi trường. Nhưng gia đình nhà bà G lại thường xuyên phản đối và không đồng ý với hoạt động của bạn D và tổ tự quản.

a) Em hãy nhận xét hành vi của bạn D và gia đình bà G.

b) Nếu là bạn D, em sẽ làm gì để gia đình bà G thực hiện nghiêm túc việc bảo vệ môi trường?

22. Theo em, học sinh lớp 12 có thể thực hiện quyền kinh doanh hay không? Vì sao?

22. Em hãy kể về các loại tài sản thuộc quyền sở hữu của gia đình em và cho biết mọi người trong gia đình đã thực hiện quyền sở hữu đó như thế nào.

23. Em hãy tìm hiểu và nêu một số trường hợp thực hiện tốt hoặc chưa tốt quyền và nghĩa vụ của công dân về kinh doanh mà em biết.

24. Giả sử trong gia đình em có người làm nghề kinh doanh, em sẽ khuyên họ như thế nào về thực hiện quyền và nghĩa vụ trong kinh doanh?

1. Em hãy cùng bạn thu thập bài báo, số liệu, hình ảnh,... về những biến đổi tích cực từ văn hoá do tác động của sự phát triển kinh tế ở địa phương em và tạo thành một sản phẩm (bảo tường báo ảnh/video/infographic/padlet/...). Giới thiệu sản phẩm trước lớp.

1. Mỗi nhóm chọn một loại hình doanh nghiệp (Công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên; Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên; Công ty cổ phần; Công ty hợp danh; Doanh nghiệp tư nhân) trên địa bàn tỉnh mình, tìm hiểu về tình hình thực hiện quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp trong việc thực hiện Luật Doanh nghiệp. Báo cáo kết quả làm việc của nhóm trước lớp.

3. Em hãy tìm hiểu và viết một bài giới thiệu về những thay đổi trong nhận thức và hành động về vấn đề bình đẳng giới do tác động của sự phát triển kinh tế. Chia sẻ bài viết với các bạn trong lớp.

2. Em hãy thiết kế một sản phẩm tuyên truyền về Luật Doanh nghiệp và chia sẻ sản phẩm trước lớp.

1. Em hãy sưu tầm thông tin về một hợp tác kinh tế quốc tế song phương hoặc đa phương mà Việt Nam đã tham gia và cho biết những cơ hội, thách thức đối với Việt Nam trong hợp tác đó

2. Em hãy làm một tập san về thành tựu hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam.

3. Em hãy viết một bài luận tuyên truyền về đường lối, chính sách hội nhập kinh tế quốc tế của Đảng và Nhà nước ta.

2. Hãy lấy một ví dụ biến đổi tiêu cực về văn hoá, xã hội ở địa phương em do tác động của sự phát triển kinh tế và chỉ ra nguyên nhân của biến đổi tiêu cực đó. Địa phương em đã có những biện pháp, chính sách nào để giải quyết? Em đánh giá như thế nào về những biện pháp, chính sách đó?

2. Công ty hợp danh C hoạt động kinh doanh hàng thực phẩm. Hàng hoá của công ty được bày bán trong cửa hàng khá phong phú, gồm gạo, rau, củ, quả, gia vị, thịt, sữa, rượu, nước uống các loại. Thời gian gần đây, cửa hàng của công ty có bán thêm rượu ngoại và thuốc lá ngoại, là các hàng hóa mà công ty không đăng kí kinh doanh. Vì là hàng nhập lậu, giá cả rẻ nên đã thu hút lượng khách ngày một đông hơn.

a) Việc cửa hàng của công ty C bán rượu và thuốc lá ngoại nhập lậu có phù hợp với pháp luật không? Vì sao?

b) Nếu công ty muốn kinh doanh rượu và thuốc lá ngoại nhưng không phải hàng nhập lậu, cần phải làm thủ tục gì?

3. Em hãy cùng bạn tranh biện về ý kiến sau: Sự gia tăng về tiêu dùng và phong cách sống hiện đại của thanh niên hiện nay không ảnh hưởng đến sự cân bằng giữa các thế hệ trong gia đình cũng như giá trị truyền thống.

3. Công ty Y là công ty cổ phần mà Nhà nước nắm giữ 65% vốn điều lệ. Ông K được Hội đồng quản trị bổ nhiệm làm Giám đốc với nhiệm kì 5 năm. Trong nhiệm kì của mình, ông K điều hành hoạt động sản xuất, kinh doanh hằng ngày của công ty, tự quyết định các công việc thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Giám đốc, không báo cáo với Hội đồng quản trị; tự kí kết các hợp đồng liên quan đến sản xuất kinh doanh của công ty theo Luật Doanh nghiệp và theo Điều lệ công ty.

Trong trường hợp này, ông K đã thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn Giám đốc của mình như thế nào? Có phù hợp với pháp luật không?

1. Em hãy bình luận các ý kiến dưới đây:

A. Trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, cần giữ vững độc lập, tự chủ của nền kinh tế để “hội nhập” mà không “hoà tan".

B. Hội nhập kinh tế quốc tế có thể làm cho các nước đang và kém phát triển trở thành bãi thải công nghiệp và công nghệ thấp.

C. Đường lối, chính sách hội nhập kinh tế quốc tế phải góp phần vào sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.

D. Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế cần bảo đảm an ninh quốc gia, bảo vệ Tổ quốc, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.

4. Em hãy cùng bạn thực hiện bài tập nghiên cứu tác động tích cực hoặc tiêu cực của phát triển kinh tế đến văn hoá theo các gợi ý sau:

- Xác định chủ đề và xác định mục tiêu nghiên cứu.

- Thực hiện nghiên cứu theo kế hoạch.

- Soạn thảo báo cáo kết quả nghiên cứu.

- Trình bày và thảo luận kết quả nghiên cứu.

- Tổng kết và đánh giá.

4. Công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên X có trụ sở tại tỉnh Y, được cấp Giấy chứng nhận đăng kí doanh nghiệp năm 2021. Công ty gồm 4 thành viên, trong đó ông A góp 37%, ông B góp 20%, bà C góp 20%, ông D góp 23% vốn điều lệ. Sau 2 năm, ông A triệu tập cuộc họp Hội đồng thành viên để thông qua nghị quyết sửa đổi, bổ sung điều lệ công ty. Cuộc họp chỉ có ông A, ông B, bà C biểu quyết thông qua nghị quyết mà không có ông D. 

Trong trường hợp trên, nghị quyết của công ty X được thông qua có đúng quy định pháp luật về công ty cổ phần không? Vì sao?

2. Em hãy tìm hiểu về cơ hội và thách thức của hội nhập kinh tế quốc tế (việc làm, ngành nghề, khoa học công nghệ....) đối với học sinh, sinh viên Việt Nam hiện nay. Em sẽ làm gì để nắm bắt được những cơ hội và vượt qua thách thức đó?

5. Công ty cổ phần G có vốn điều lệ là 60 tỉ đồng, công ty do ba cổ đông H, I và K góp vốn. Ba cổ đông này đều sở hữu số cổ phần bằng nhau, mỗi cổ đông là 20 tỉ đồng. Biết giá trị của tài sản tại thời điểm làm thủ tục giải thể là 70 tỉ đồng. Khi thông báo giải thể, công ty D có các khoản nợ với chủ nợ là 30 tỉ đồng, nợ lương và các khoản nợ đối với người lao động là 15 tỉ đồng.

a) Công ty D sẽ phải làm thủ tục thanh toán nợ như thế nào khi tiến hành thủ tục giải thể?

b) Sau khi thanh toán xong các khoản nợ, số tài sản còn lại của công ty sẽ được xử lí như thế nào?

3. Em hãy đọc tình huống dưới đây và trả lời câu hỏi:

Sắp tốt nghiệp trung học phổ thông, hai bạn T và K chia sẻ mong muốn của mình trong học tập. T thì thích học ngành kinh tế ở trong nước vì có thể hỗ trợ bố mẹ công việc kinh doanh của gia đình. K cũng thích học ngành kinh tế nhưng muốn đi du học và sau khi tốt nghiệp sẽ làm việc ở nước ngoài vì cho rằng ở đó có môi trường làm việc tốt hơn, công nghệ hiện đại hơn, thu nhập cao hơn. 

a. Theo em, nếu nhiều bạn học sinh cũng có suy nghĩ như K thì điều gì sẽ xảy ra đối với nguồn lực lao động Việt Nam?

b. Nếu là T, em sẽ đưa ra lời khuyên như thế nào cho K?

4. Em hãy kể tên các biểu hiện của công dân toàn cầu và xác định các công việc cần làm để trở thành công dân toàn cầu.

Em hãy đọc các thông tin và trả lời câu hỏi

Thông tin 1. Hiến chương của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) xác định mục tiêu: “Duy trì, thúc đẩy hòa bình, an ninh và ổn định và tăng cường hơn nữa các giá trị hướng tới hoà bình trong khu vực”. Trong giải quyết tranh chấp, Hiến chương xác định nguyên tắc: “Các quốc gia thành viên sẽ nỗ lực giải quyết một cách hoà bình, kịp thời tất cả các tranh chấp thông qua đối thoại, tham vấn và thương lượng”.

Thông tin 2. Trong bối cảnh toàn cầu hoá, sự kết nối giữa các quốc gia trở nên phức tạp hơn khi có các quy định khác biệt đan xen giữa các khuôn khổ hiệp định. Các quốc gia khi tham gia FTA (Hiệp định Thương mại tự do) cũng có các tiêu chuẩn khác nhau và gặp những thách thức trong quá trình thực thi. Từ các mục đích và lợi ích hướng đến khác nhau nên các cam kết quốc tế song phương và đa phương giữa các quốc gia có thể dẫn tới tình trạng chồng lấn hoặc xung đột, thậm chí phủ nhận nhau khi một quốc gia trong những giai đoạn và mối quan hệ khác nhau có thể tham gia điều ước khác nhau với các đối tác khác nhau. Ví dụ như CPTPP, khi kí kết Hiệp định, các quốc gia thành viên đã lường trước được những mâu thuẫn xung đột có thể phát sinh giữa Hiệp định và các thỏa thuận song phương giữa các quốc gia thành viên. Vì vậy, trong Chương 1 Hiệp định về Các điều khoản ban đầu và định nghĩa chung tại  Điều 1.2 có quy định về “Mối quan hệ của Hiệp định và các Hiệp định khác”; trong đó, các cam kết trong CPTPP không mặc nhiên làm vô hiệu hoá các cam kết trong cùng lĩnh vực tại các Hiệp định khác của các quốc gia thành viên. Để giải quyết xung đột điều ước quốc tế cho Việt Nam, cần thực hiện các nguyên tắc sau:

- Thông qua thỏa thuận về sửa đổi bổ sung hoặc giải thích điều ước đa phương giữa các quốc gia thành viên.

- Đề xuất huỷ bỏ điều khoản xung đột hoặc yêu cầu chấm dứt hiệu lực điều ước quốc tế song phương về tự do thương mại.

- Vận dụng các quy định về hiệu lực của điều ước quốc tế theo Công ước Viên năm 1969 trong kí kết và thực hiện điều ước quốc tế.

- Kết hợp với biện pháp đàm phán chính trị, ngoại giao để giải quyết.

 (Theo Phạm Hồng Nhật (2022), Giải quyết xung đột điều ước quốc tế của Việt Nam, Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam, số 9, trang 88 - 97)

Em hãy cho biết những nguyên tắc giải quyết xung đột về kinh tế nào được thể hiện qua mỗi thông tin trên.