Giải bài tập - Cánh diều lớp 11

12. Việc làm nào dưới đây thể hiện cạnh tranh lành mạnh?

A. Sử dụng hoá chất vượt quá mức quy định để bảo quản hàng hoá nhằm kéo dài thời hạn sử dụng sản phẩm.

B. Sử dụng các phương tiện truyền thông đại chúng để đưa thông tin sản phẩm đến với người tiêu dùng.

C. Tìm cách gây nhầm lẫn giữa sản phẩm của mình với sản phẩm cùng loại đang tiêu thụ tốt và có uy tín của nhà sản xuất khác.

D. Đầu cơ, tích trữ hàng hoá, tạo sự khan hiếm để nâng cao giá bán sản phẩm.

10. Khi cung, cầu biến động tăng hoặc giảm thì đều ảnh hưởng đến điều gì sau đây?

A. Việc sản xuất hàng hoá.

B. Việc tiêu dùng hàng hoá

C. Giá trị của hàng hoá.

D. Giá cả thị trường.

10. Nhận định nào dưới đây là đúng về mối quan hệ giữa thị trường lao động và thị trường việc làm? Vì sao?

Thông tin về việc làm và lao động trên thị trường:

A. giúp người lao động có thông tin để chủ động tìm kiếm việc làm mà không cần tìm hiểu từ các nguồn khác.

B. giúp người sử dụng lao động có thông tin để chủ động mở rộng quy mô sản xuất trong những lĩnh vực cần nhiều lao động phổ thông.

C. giúp người lao động có thông tin về việc làm để tìm việc làm và người sử dụng lao động có thông tin về lao động tuyển dụng lao động.

D. giúp người lao động có việc làm ổn định cuộc sống cho mình.

10. Khẳng định nào dưới đây không thể hiện hậu quả của thất nghiệp về mặt kinh tế?

A. Mức thất nghiệp cao làm giảm sản lượng của nền kinh tế.

B. Thất nghiệp có thể dẫn đến suy thoái kinh tế, làm cho nền kinh tế rơi vào tình trạng khủng hoảng, trì trệ.

C. Tỉ lệ thất nghiệp gia tăng có thể làm tăng tệ nạn xã hội như trộm cắp, cờ bạc, làm xói mòn nếp sống lành mạnh.

D. Thất nghiệp cao làm cho sản lượng của nền kinh tế ở dưới mức tiềm năng.

10. Biện pháp nào dưới đây không có tác dụng trong việc kiềm chế và kiểm soát lạm phát do cầu kéo?

A. Giảm mức cung tiền.

B. Tăng mức cung tiền.

C. Cắt giảm chi tiêu ngân sách.

D. Kiểm soát có hiệu quả việc tăng giá.

10. Anh T có năng lực lập kế hoạch kinh doanh, biết tổ chức nguồn lực, phối hợp công việc nhịp nhàng để đội ngũ nhân lực phát huy hết hiệu quả, tính sáng tạo trong kinh doanh.

Theo em, nhận định trên nói về năng lực nào của anh T?

A. Năng lực nắm bắt cơ hội.

B. Năng lực tổ chức, lãnh đạo.

C. Năng lực phân tích và sáng tạo.

D. Năng lực thực hiện trách nhiệm xã hội.

10. Đạo đức kinh doanh cần thiết trong hoạt động nào dưới đây của lãnh đạo doanh nghiệp?

A. Quản lý doanh nghiệp.

B. Mua sắm hàng hoá.

C. Tuyển dụng nhân viên.

D. Bảo lãnh ngân hàng.

10. Lan luôn tự hào về trang phục truyền thống của dân tộc, đặc biệt là áo dài truyền thống. Vào những dịp đặc biệt như khai giảng đầu năm học, những ngày lễ, Tết, Lan thường mặc áo dài truyền thống để thể hiện niềm tự hào dân tộc.

Theo em, việc làm của Lan thể hiện biện pháp nào nhằm xây dựng văn hoá tiêu dùng Việt Nam?

A. Tuyên truyền văn hoá tiêu dùng Việt Nam đến bạn bè trên thế giới.

B. Giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá tiêu dùng truyền thống, tốt đẹp của đất nước.

C. Tiếp thu các giá trị văn hoá tiêu dùng hiện đại của thế giới.

D. Quảng bá văn hoá tiêu dùng của Việt Nam đến các nước trên thế giới.

10. N và M chơi thân với nhau suốt 3 năm học ở trường trung học phổ thông. Hai bạn cùng đăng kí thi vào ngành Quản trị kinh doanh của một trường đại học ở Hà Nội. Kết quả, N đủ điểm nên đã trúng tuyển, còn M thiếu 2 điểm nên không trúng tuyển vào đại học. M nói với N: Cậu thì đậu đại học còn tớ thì trượt. Vậy là chúng mình không bình đẳng với nhau đâu nhé. N giải thích: Cậu hiểu sai rồi! Chúng mình cùng được đi đăng kí dự thi vào ngành Quản trị kinh doanh, vậy là chúng mình bình đẳng với nhau rồi còn gì nữa!

Theo em, trong trường hợp này M và N có bình đẳng với nhau không? Vì sao?

3. Em đồng ý hay không đồng ý với nhận định nào dưới đây? Vì sao?

A. Trong lĩnh vực lao động, pháp luật thường bảo vệ phụ nữ vì họ là phái yếu nên không thể làm việc nặng nhọc và ít có cơ hội được đề bạt, bổ nhiệm.

B. Những lời nói, hành động kì thị, xúc phạm đối với một giới tính nào đó đều trái ngược với ý nghĩa của bình đẳng giới trong đời sống xã hội.

C. Việc giới hạn quyền lợi của phụ nữ khi tham gia vào các cơ quan quyền lực của Nhà nước là trái với truyền thống dân tộc và quy định của pháp luật.

D. Để thực hiện bình đẳng giới trong lĩnh vực khoa học và công nghệ thì chỉ nên tạo ra cơ hội học tập và nghiên cứu cho nữ giới trong lĩnh vực khoa học công nghệ.

E. Bất kì quy định pháp luật nào liên quan đến bình đẳng giới trong lĩnh vực chính trị cũng cần được giám sát để đảm bảo rằng tất cả mọi người đều được đối xử công bằng và bình đẳng trong môi trường chính trị.

6. Em hãy lựa chọn phương án trả lời đúng trong các câu sau đây:

a) Theo quy định của pháp luật, quyền bình đẳng giữa các tôn giáo được thể hiện ở nội dung nào dưới đây?

A. Các tôn giáo có số lượng tín đồ đông đảo mới có quyền tự do tín ngưỡng.

B. Bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, không phân biệt đối xử giữa các tôn giáo.

C. Việc giới hạn quyền tự do tín ngưỡng của các tôn giáo có số lượng tín đồ ít.

D. Chỉ áp dụng quyền tự do tín ngưỡng cho các tôn giáo có sự ủng hộ của Nhà nước.

10. Đọc thông tin

CÔNG DÂN GƯƠNG MẪU

Hôm nay, thôn của ông Đức đã được xã tổ chức tiến hành họp dân về nội dung Nhà nước thu hồi đất để xây dựng trường tiểu học. Trong quá trình họp, xã đã thông báo điểm trường tiểu học mới sẽ được xây dựng trên mảnh đất nhà ông Đức. Đồng thời, xã cũng đã đưa ra phương án đền bù cho gia đình ông Đức theo quy định của pháp luật. Sau khi nghe xong, ông Đức đã có ý kiến:

- Tôi đồng ý với việc thu hồi đất của xã vì đây là chủ trương đúng đắn. Việc đền bù thu hồi đất tôi cũng đã tìm hiểu và nhận thấy xã đã thực hiện theo đúng quy định của pháp luật. Nhưng tôi cũng có những băn khoăn cần được giải đáp. Cụ thể:

+ Việc xây dựng trường sẽ được tiến hành khi nào?

+ Nhân dân trong xã có phải tham gia đóng góp trong việc xây dựng trường không? Nếu đóng góp thì mức dự kiến là bao nhiêu?

Trước những thắc mắc của ông Đức, chủ tịch xã đã có những giải đáp cụ thể: 

- Việc xây dựng trường sẽ được tiến hành ngay sau khi bà con trong thôn đồng ý với phương án quy hoạch của xã.

- Về đóng góp xây dựng trường, bên cạnh ngân sách của Nhà nước, xã cũng đã lên kế hoạch xây dựng và xin ý kiến các cấp trên, dự kiến mỗi hộ gia đình sẽ đóng thêm 200 000 đồng. Tuy nhiên, khoản đóng góp này còn xin ý kiến của nhân dân và có một ban thanh tra sẽ theo dõi việc xây dựng trường.

Ông Đức và bà con hoàn toàn nhất trí với dự kiến kinh phí đóng góp thực hiện xây trường. Bên cạnh ý kiến của ông Đức cũng có nhiều ý kiến của bà con nhân dân trao đổi về việc đặt tên trường, tiến độ hoàn thành việc xây dựng,... đều được Uỷ ban nhân dân xã tiếp thu và giải đáp.

a) Em hãy nhận xét thái độ, hành vi của ông Đức trong câu chuyện trên.

b) Em rút ra được bài học gì cho bản thân về trách nhiệm của công dân trong thực hiện quyền và nghĩa vụ tham gia quản lí nhà nước và xã hội?

10. Trường hợp nào dưới đây công dân được thực hiện quyền ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp?

A. Người đang bị khởi tố bị can.

B. Người chưa được xoá án tích.

C. Người đang chấp hành bản án của Toà án.

D. Người khuyết tật.

10. Do có mâu thuẫn cá nhân với ông D, ông C tìm cơ hội để làm hại uy tín của ông D. Ông C gửi đơn tố cáo đến lãnh đạo Chi cục Thuế của ông D, tố cáo về việc ông C che chở để bà A trốn thuế hàng chục triệu đồng của Nhà nước. Chi cục Thuế thụ lí đơn tố cáo và giải quyết vụ việc theo đúng quy định của Luật Tố cáo. Kết quả giải quyết tố cáo cho thấy, ông D không thực hiện hành vi, việc làm như tố cáo của ông C.

Trong trường hợp này, ông C đã có hành vi như thế nào? Hành vi đó có thể dẫn đến hậu quả gì?

10. Theo quy định của pháp luật, đối tượng nào sau đây không được miễn đăng kí nghĩa vụ quân sự?

A. Người mắc bệnh hiểm nghèo.

B. Người mắc bệnh tâm thần.

C. Người khuyết tật.

D. Người đi làm ở xa.

10. Tung tin nói xấu làm mất uy tín của người khác là hành vi xâm phạm đến quyền nào dưới đây của công dân?

A. Quyền nhân thân của con người.

B. Quyền được pháp luật bảo hộ về danh dự và nhân phẩm.

C. Quyền được đảm bảo an toàn về uy tín, thanh danh.

D. Quyền được pháp luật bảo vệ uy tín.

10. Bà Mai để xe ở ngoài hè phố, nhưng để quên túi xách trên xe. Khi quay trở ra thì bà Mai không thấy túi xách nữa. Bà Mai hoảng hốt, vì trong túi xách có mấy triệu, 1 chiếc điện thoại và mấy thứ giấy tờ cần thiết. Bà Mai nghi cho S (16 tuổi) lấy trộm túi xách của mình, vì khi bà vào nhà thì S đang chơi gần đó. Bà Mai cứ thế xông vào nhà S lục soát, khám xét khắp nơi, dù bố mẹ S không đồng ý.

Theo em, bà Mai có quyền tự ý vào nhà S để lục soát, khám xét không? Vì sao?

10. C kí hợp đồng vận chuyển hàng cho D, nhưng vì lí do khách quan nên D phải thay đổi thời gian nhận hàng, D đã gửi điện báo cho C đừng chở hàng đến trong thời gian đã hẹn nữa. Thế nhưng, bức điện mà D gửi cho C lại lọt vào tay N. Vì có sẵn hiềm khích với D nên N đã chiếm đoạt và huỷ bức điện đó. Do không nhận được điện báo của D nên C vẫn chở hàng cho D đúng hẹn, gây khó khăn và thiệt hại cho D về tài chính.

a) Hậu quả nào đã đến với D do bị N chiếm đoạt và huỷ bức điện bảo của C gửi tới?

b) Hành vi của N chiếm đoạt và huỷ điện tin của D có thể phải chịu hậu quả như thế nào?

12. Việc làm nào dưới đây được pháp luật cho phép trong cạnh tranh kinh tế?

A. Bỏ qua việc xử lí chất thải ra môi trường trong quá trình sản xuất.

B. Khai báo không đúng mặt hàng kinh doanh để thu lợi.

C. Đầu tư thêm vốn cải thiện công nghệ trong sản xuất kinh doanh.

D. Quảng cáo gây hiểu nhầm về công dụng của sản phẩm.

11. Mệnh đề nào dưới đây không phản ánh biểu hiện của quan hệ cung - cầu?

A. Cung - cầu tác động lẫn nhau.

B. Cung - cầu độc lập với nhau.

C. Cung - cầu ảnh hưởng tới giá cả thị trường.

D. Giá cả thị trường ảnh hưởng đến cung - cầu.

10. Trong những năm gần đây, số lượng lao động trong độ tuổi lao động ngày càng tăng dẫn đến nhu cầu lao động ngày càng lớn. Thế nhưng, nhiều người lao động chưa tìm được việc làm do không đáp ứng được các yêu cầu tuyển dụng của người sử dụng lao động. Trong khi đó, khá nhiều doanh nghiệp lại không tuyển đủ số lao động cần thiết cho doanh nghiệp mình. Tình trạng này dẫn đến mất cân đối thị trường lao động.

Theo em, nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng trên của thị trường lao động?

11. Đọc thông tin

TÌNH HÌNH LAO ĐỘNG THIẾU VIỆC LÀM

Trong bối cảnh dịch Covid-19 được kiểm soát tốt, hoạt động sản xuất, kinh doanh đang trên đà phục hồi mạnh, thị trường lao động quý III năm 2022 tiếp tục duy trì đà phục hồi. Bên cạnh số người có việc làm tăng lên so với quý trước và cùng kì năm trước, số người thiếu việc làm đã giảm đi so với quý trước và cùng kì năm trước. Cụ thể, số người thiếu việc làm trong độ tuổi lao động quý III năm 2022 là khoảng 871,6 nghìn người, giảm 10,1 nghìn người so với quý trước và đặc biệt giảm 993,6 nghìn người so với cùng kì năm trước. Tỉ lệ thiếu việc làm của lao động trong độ tuổi quý này là 1,92%, giảm 0,04 điểm phần trăm so với quý trước và giảm 2,54 điểm phần trăm so với cùng kì năm trước. Tỉ lệ thiếu việc làm của lao động trong độ tuổi ở khu vực thành thị thấp hơn so với khu vực nông thôn (tương ứng là 1,48% và 2,20%). Như vậy, tình hình thiếu việc làm của người lao động tiếp tục được cải thiện, tuy nhiên vẫn còn cao hơn cùng kì trước khi dịch Covid-19 xuất hiện (tỉ lệ thiếu việc làm trong độ tuổi lao động quý III năm 2019 là 1,32%).

(Theo gov.vn/dulieuvathongke2022)

Vì sao tình hình thiếu việc làm quý III/2022 giảm so với quý trước và cùng kì năm 2021?

11. Đọc thông tin

Cách mạng công nghiệp lần thứ tư giúp Việt Nam có nhiều cơ hội phát triển trên các lĩnh vực sản xuất, dịch vụ, nông nghiệp, ngân hàng, tài chính,... Sự phát triển và áp dụng các thành tựu mới về công nghệ mang lại tăng trưởng kinh tế cho Việt Nam, góp phần trực tiếp cải thiện đời sống kinh tế - xã hội trên nhiều lĩnh vực. Mặt khác, việc áp dụng công nghệ số đã và đang giúp tạo công ăn, việc làm cho một số lĩnh vực ngành, nghề mới ở Việt Nam như lái xe công nghệ, dịch vụ nhà cho thuê, kinh doanh trực tuyến,... qua đó, góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng và cải thiện đời sống của một nhóm người lao động.

Tuy nhiên, việc áp dụng công nghệ số và quá trình robot hoá sẽ dẫn tới tình trạng mất việc làm nghiêm trọng đối với người lao động. Những việc làm có nguy cơ bị loại bỏ hoặc cắt giảm mạnh bao gồm: các công việc lặp đi, lặp lại; các giao dịch mà nhân viên không cần bằng cấp, chỉ dựa trên quy trình chuẩn như các giao dịch tài chính,... Theo dự báo của Tổ chức Lao động quốc tế (2019), trong 10 năm tới Việt Nam sẽ phải đối mặt với sự thay thế lao động khi ứng dụng công nghệ số, dẫn đến sự thay đổi về mô hình sản xuất, văn hoá kinh doanh, mô hình tổ chức,... Bên cạnh các thách thức, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư có thể tác động lớn đến thị trường lao động, tỉ lệ thất nghiệp sẽ tăng ở một số ngành, ảnh hưởng đáng kể đến phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

(Theo quangngai.dcs.vn, ngày 17/01/2019)

a) Em hãy giải thích nguyên nhân dẫn đến thất nghiệp được đề cập trong thông tin trên.

b) Là công dân - học sinh, em có trách nhiệm gì đối với vấn đề việc làm của bản thân?

11. Biện pháp nào dưới đây không có tác dụng trong việc kiềm chế và kiểm soát lạm phát do chi phí đẩy?

A. Đẩy mạnh thu hút vốn đầu tư.

B. Giảm thuế.

C. Cải tiến kĩ thuật, tăng năng suất lao động.

D. Tăng thuế.

11. Đọc thông tin

Trong bối cảnh kỉ nguyên số, hành vi và thói quen tiêu dùng của khách hàng có nhiều thay đổi, việc tiếp cận với các hình thức giải trí trực tiếp bị hạn chế. Thay vào đó, nhu cầu trên môi trường trực tuyến gia tăng. Xuất phát từ nhu cầu của người tiêu dùng về việc sử dụng các nội dung chất lượng cao, có sẵn mà không có bất kì hạn chế nào, các tổ chức, doanh nghiệp đã xây dựng ý tưởng kinh doanh theo hướng chuyển đổi số, sử dụng công nghệ đám mây để đáp ứng yêu cầu này. Điện toán đám mây cung cấp khả năng thay đổi quy mô hệ thống linh hoạt nhằm đáp ứng nhu cầu lưu trữ, quản lí và phân phối số lượng lớn nội dung số một cách nhanh chóng, chủ động và tiết kiệm chi phí. Thay vì đưa nội dung đến người tiêu dùng vào thời gian đã lên lịch và trên các định dạng cụ thể, thì ngày nay người tiêu dùng có thể trải nghiệm các dịch vụ truyền thông, giải trí, bán hàng trực tuyến, thương mại điện tử, kết nối với những hệ thống thanh toán,... trên nhiều loại thiết bị hơn để họ có thể sử dụng bất cứ khi nào họ muốn.

(Lược theo bài viết “Đưa ngành truyền thông, giải trí lên ‘Đám mây’: đáp ứng nhu cầu tất yếu trong kỉ nguyên số” – Tâm An, Tạp chí Công nghệ Thông tin và Truyền thông - 2022 - số 04 - tr.66 - 71 - ISSN.1859 - 3550)

a) Em hãy cho biết thông tin trên đề cập đến ý tưởng kinh doanh trong lĩnh vực nào.

b) Theo em, ý tưởng kinh doanh đó xuất phát từ những nguồn nào?

11. Đạo đức kinh doanh không bao gồm biểu hiện nào dưới đây? Vì sao?

A. Trách nhiệm với xã hội.

B. Trách nhiệm với môi trường.

C. Trách nhiệm với người tiêu dùng.

D. Trách nhiệm với bạn bè.

11. Đọc thông tin

Văn hoá tiêu dùng Việt Nam do cộng đồng các dân tộc Việt Nam sáng tạo ra, là kết quả của quá trình tồn tại và thích nghi với môi trường sống trong suốt chiều dài mấy nghìn năm lịch sử. Trong xã hội truyền thống, thói quen mua sắm tại chợ truyền thống với phương châm “Ăn chắc mặc bền”, “Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm” được thể hiện rõ nét. Mỗi xã, phường đều có chợ hay điểm tụ họp, trao đổi hàng hoá. Đặc điểm tiêu dùng Việt Nam xưa và nay vẫn thể hiện lối sống tiết kiệm, ưa thích sự tiện lợi (về khoảng cách, không phải đi chợ quá xa, dễ dàng thanh toán,...), có thể lựa chọn, trả giá sản phẩm,...

Trong xã hội hiện đại, người tiêu dùng Việt đã có những thay đổi trong văn hoá tiêu dùng, thể hiện ở việc: người tiêu dùng có trách nhiệm khi sử dụng hàng hoá, dịch vụ, biết bảo vệ lợi ích của xã hội, thực hiện trách nhiệm tiêu dùng bền vững; tiêu dùng thông minh khi ra quyết định chi tiêu trong từng trường hợp cụ thể.

Bên cạnh những đặc điểm chung, trong 54 dân tộc sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam, mỗi dân tộc lại có những đặc trưng, giá trị, chuẩn mực và phong cách tiêu dùng riêng. Văn hoá tiêu dùng của mỗi vùng miền, dân tộc có đặc trưng riêng, từ quan niệm sống, đến phong tục, tập quán cũng như trong việc tiêu dùng những sản phẩm thông thường.

Em hãy kể tên các đặc điểm văn hoá tiêu dùng của người Việt Nam được đề cập ở thông tin trên.

12. Bà A và bà B đều là hộ kinh doanh cá thể trong cùng một khu phố, cùng kinh doanh bán lẻ hàng tiêu dùng. Hằng năm, bà A có doanh thu lớn gấp 1,5 lần so với doanh thu của bà B. Năm 2022, việc kinh doanh của bà A thuận lợi hơn bà B, nhưng cả hai người vẫn đều phải nộp thuế trên cơ sở thu nhập của mỗi công ty. Tuy vậy, có người nói: bà A kinh doanh lớn hơn thì phải nộp thuế là đúng rồi, nhưng phải miễn thuế cho bà B mới thể hiện sự bình đẳng trước pháp luật, vì bà B kinh doanh nhỏ hơn, có doanh thu thấp hơn, lãi suất ít. Như thế mới động viên được người sản xuất.

Theo em, việc bà A và bà B đều phải nộp thuế trên cơ sở thu nhập của mỗi người có thể hiện sự bình đẳng không? Vì sao?

4. Đọc câu chuyện

SỰ THAY ĐỔI

Hải “nổ phát súng đầu tiên” ngay tại bàn ăn: “Ba, con và út đều là con ruột của ba mà sao trong bữa cơm toàn thấy ba gắp thức ăn cho em ấy là sao ạ?”.

Cả nhà ngớ ra, người cha từ tốn đáp: “Con trai ạ, ba gắp thức ăn cho em con, vì khi em còn ở nhà mình, miếng thịt này em sẽ được ăn cả miếng. Mai này lập gia đình rồi, nếu hoàn cảnh kinh tế không mấy khá giá, có miếng thịt em chỉ ăn nửa miếng thôi, nửa còn lại đưa vào bát cơm của chồng. Đến khi có con thì chắc gì có phần nữa. Vì thế, chừng nào em con còn ở nhà mình, cha con ta nhớ chăm sóc em nhiều hơn”.

Thế là trận chiến chống “phân biệt đối xử trong nhà” biến thành cuộc trò chuyện sôi nổi quanh bàn ăn,... rồi đến những thay đổi ở nhà, ở lớp.

Từ hôm ấy, Hải tranh phần ba gắp tiếp thức ăn cho em gái, tự dọn phòng mình không đợi ai nhắc và tự giác giúp mẹ việc nhà. Bù lại, cô em út cũng nói năng lễ phép với anh trai, ăn mặc ra vào kín đáo hẳn lên!

Ở lớp, Hải quan tâm đưa chai dầu khi để ý thấy mặt cô giáo tái mét vì trúng gió, không ngại ngùng giúp đỡ cô bạn cùng lớp bị gặp sự cố ngã rách áo. Khi lao động công ích ở trường, Hải tình nguyện nhận việc trèo cao hoặc xách nặng, nhường cho các bạn nữ việc nhẹ hơn. Mới đầu, cậu bị các nam trong lớp trêu chọc, về sau đều ngưỡng mộ Hải vì thấy cô cùng các bạn gái tin tưởng và quý mến Hải ra mặt!

(Theo tuoitre.vn)

a) Nguyên nhân nào dẫn đến sự thay đổi của Hải?

b) Những thay đổi Hải có phù hợp với quy định pháp luật về bình đẳng giới trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình không? Vì sao?

6. Em hãy lựa chọn phương án trả lời đúng trong các câu sau đây:

b) Nội dung nào dưới đây không thể hiện ý nghĩa của việc thực hiện quyền bình đẳng giữa các tôn giáo?

A. Giảm xung đột và mâu thuẫn giữa các tôn giáo.

B. Tạo ra sự đoàn kết và hỗ trợ giữa các tôn giáo

C. Đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng của mọi người.

D. Tạo sự phát triển đồng đều cho tất cả mọi người.

11. Đến ngày bầu cử Hội đồng nhân dân cấp xã, mặc dù gia đình đã giải thích rất rõ nhưng chị K (18 tuổi) vẫn nhất định không đi bỏ phiếu với lí do là đang đi học không cần phải tham gia bầu cử.

a) Em hãy nhận xét hành vi của chị K.

b) Nếu là bạn của chị K, em sẽ giải thích như thế nào để chị K thực hiện quyền và nghĩa vụ tham gia quản lí nhà nước và xã hội theo quy định của pháp luật?

11. Đọc thông tin

LỜI KÊU GỌI QUỐC DÂN ĐI BỎ PHIẾU

Ngày mai mồng 6 tháng Giêng năm 1946.

Ngày mai là một ngày sẽ đưa quốc dân ta lên con đường mới mẻ. 

Ngày mai là một ngày vui sướng của đồng bào ta, vì ngày mai là ngày Tổng tuyển cử, vì ngày mai là một ngày đầu tiên trong lịch sử Việt Nam mà nhân dân ta bắt đầu hưởng dụng quyền dân chủ của mình.

…

Ngày mai, dân ta sẽ tự do lựa chọn và bầu ra những người xứng đáng thay mặt cho mình, và gánh vác việc nước.

Ngày mai, người ra ứng cử thì đông, nhưng số đại biểu thì ít, lẽ tất nhiên, có người được cử, có người không được cử.

Những người trúng cử, sẽ phải ra sức giữ vững nền độc lập của Tổ quốc, ra sức mưu sự hạnh phúc cho đồng bào. Phải luôn luôn nhớ và thực hành câu: Vì lợi nước, quên lợi nhà; vì lợi chung, quên lợi riêng.

Phải làm cho xứng đáng với đồng bào, cho xứng đáng với Tổ quốc.

Người không trúng cử, cũng không nên ngã lòng. Mình đã tỏ lòng hăng hái với nước, với dân, thì luôn luôn phải giữ lòng hăng hái đó. Ở trong Quốc hội hay ở ngoài Quốc hội, mình cũng cứ ra sức giúp ích nước nhà. Lần này không được cử, ta cứ gắng làm cho quốc dân nhận rõ tài đức của ta, thì lần sau quốc dân nhất định cử ta.

Ngày mai, tất cả các bạn cử tri, đều phải nhớ đi bầu cử. Ngày mai, mỗi người đều nên vui vẻ hưởng quyền lợi của một người dân độc lập, tự do.

(Theo Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 4, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.166-167)

Quyền và nghĩa vụ bầu cử của công dân được thể hiện như thế nào trong Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh?

11. Chị Minh viết đơn xin nghỉ phép 4 ngày để giải quyết công việc gia đình. Đơn của chị được gửi tới giám đốc. Nhưng nghe người trong công ty nói chị nghỉ việc để đi chơi, nên giám đốc công ty đã ra quyết định kỉ luật chị với hình thức “sa thải”, với lí do “tự ý bỏ việc ở công ty”. Không đồng ý với quyết định của giám đốc, chị Minh cho rằng quyết định của giám đốc công ty là trái pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của chị. Chị Minh đã khiếu nại quyết định của giám đốc công ty.

Theo em, chị Minh khiếu nại quyết định của giám đốc công ty là đúng hay sai pháp luật? Vì sao?

11. Theo quy định của pháp luật, độ tuổi đăng kí nghĩa vụ quân sự là

A. từ 17 tuổi.

B. từ đủ 17 tuổi.

C. từ 18 tuổi.

D. từ đủ 18 tuổi.

11. Đọc thông tin

Lên mạng xã hội đăng tin, bài, hình ảnh xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác, một người đàn ông ở tỉnh D đã bị xử phạt 7 triệu đồng.

Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh D cho biết, đã ra quyết định xử phạt hành chính 7 triệu đồng đối với ông K (40 tuổi ở huyện M, tỉnh D) vì đăng tin bài, hình ảnh xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác.

Theo cơ quan công an, trước đó ông K đã sử dụng tài khoản mạng xã hội cá nhân đăng tải nhiều bài viết, hình ảnh liên quan đến ông H (38 tuổi, ở huyện M, tỉnh D) với nội dung xúc phạm danh dự, nhân phẩm nhằm buộc ông K phải trả số tiền 120 triệu đồng. 

Liên đến quan vụ việc này, ông H cho biết mình không vay mượn tiền của ông K. Số tiền đó là do mẹ ông H vay mẹ vợ ông K nhưng chưa trả. 

Làm việc với cơ quan chức năng, ông K thừa nhận việc đã sử dụng mạng xã hội để đăng tin, bài, hình ảnh xúc phạm danh dự, nhân phẩm ông H, mục đích là để ép ông H phải trả nợ tiền thay cho mẹ. 

Hiện ông K đã nhận thức được hành vi sai trái và đã gỡ bỏ những bài viết có nội dung, hình ảnh xúc phạm ông K và cam kết không tái phạm.

Công an tỉnh D đã quyết định xử phạt ông K 7 triệu đồng theo Nghị định số 15 của Chính phủ năm 2020 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử.

a) Trong thông tin trên, ông K đã vi phạm quyền tự do cơ bản nào của công dân?

b) Hành vi vi phạm của ông K đã dẫn đến hậu quả gì cho ông K?

11. Theo em, học sinh trung học phổ thông có thể thực hiện quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân như thế nào?

11. Trong cuộc sống, em đã tôn trọng quyền được bảo đảm an toàn và bí mật thư tín của người khác như thế nào? Điều nào tốt, điều nào còn chưa tốt? Em sẽ khắc phục điều chưa tốt như thế nào?

13. Hành vi nào dưới đây của chủ thể sản xuất kinh doanh biểu hiện cạnh tranh không lành mạnh?

A. Thực hiện các hình thức khuyến mại khác nhau để thu hút khách hàng.

B. Tích cực đổi mới kĩ thuật sản xuất để hạ giá thành sản phẩm.

C. Đào tạo, nâng cao trình độ tay nghề cho người lao động.

D. Sử dụng nguyên liệu kém chất lượng, không rõ nguồn gốc để hạ giá bán.

12. Quan hệ cung - cầu là mối quan hệ tác động lẫn nhau giữa các chủ thể kinh tế nào dưới đây?

A. Chủ thể sản xuất và chủ thể trung gian.

B. Người sản xuất với người tiêu dùng.

C. Người kinh doanh với Nhà nước.

D. Doanh nghiệp với doanh nghiệp.

11. Trong thời đại công nghệ 4.0, ở nước ta, những công việc đòi hỏi người lao động có trình độ học vấn chuyên môn tay nghề cao thì lại không có nhiều lao động đáp ứng được. Trong khi đó, lại dư thừa lao động, chủ yếu là những lao động có ít kinh nghiệm làm việc, những lao động ở nông thôn, những lao động không có chuyên môn, nghiệp vụ.

Theo em, tình trạng trên phản ánh điều gì của thị trường lao động?

12. Ở vùng nông thôn nước ta, sản xuất nông nghiệp có tính mùa vụ nên xuất hiện thời gian nông nhàn, do đó người dân di cư lên các thành phố lớn kiếm việc làm. Hà Nội là vùng có rất nhiều người dân di cư đến. Số người có nhu cầu tìm kiếm việc làm rất lớn, trong khi số việc làm không thể đáp ứng hết được, dẫn đến tỉ lệ thất nghiệp cao.

Trong thông tin trên, nguyên nhân nào đã dẫn đến tình trạng thất nghiệp?

12. Quan sát sơ đồ:

Từ sơ đồ trên, em hãy cho biết tỉ lệ thất nghiệp được tính như thế nào?

12. Đọc thông tin, quan sát biểu đồ:

Năm 2022, do gián đoạn về nguồn cung khiến giá cả tiêu dùng leo thang, kết quả là gần 50% quốc gia trên thế giới ghi nhận lạm phát ở mức từ hai con số trở lên. Biểu đồ thông tin dưới đây thể hiện những quốc gia có mức lạm phát cao nhất thế giới. Trên toàn cầu, Zimbabwe, Lebanon và Venezuela là ba nước có lạm phát cao nhất, lần lượt là 269%, 162% và 156%.

(Theo Tạp chí điện tử của Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, VnEconomy, ngày 09/12/2022)

a) Dựa trên tỉ lệ lạm phát của các quốc gia được thể hiện qua biểu đồ, em hãy sắp xếp các quốc gia đó vào các nhóm: lạm phát vừa phải, lạm phát phi mã.

b) Em hãy cho biết hậu quả của mỗi loại lạm phát đó đối với sự phát triển của nền kinh tế.

12. Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, để tồn tại và phát triển, người kinh doanh cần phải nhận thức rõ năng lực cá nhân của mình. Năng lực này thể hiện ở việc người kinh doanh tự đánh giá được điểm mạnh, điểm yếu, vai trò, giá trị, khả năng, điều kiện và các quan hệ xã hội của bản thân. Đó còn là ý chí bền bỉ cả về thể chất và tinh thần, duy trì thái độ lạc quan và dám chấp nhận rủi ro trong kinh doanh. Bên cạnh đó, người kinh doanh cần có năng lực định hướng chiến lược, nhìn nhận được những cơ hội kinh doanh ngắn hạn, dài hạn, biết sắp xếp các thứ tự ưu tiên, có chiến lược kinh doanh rõ ràng.

Em hãy cho biết, thông tin trên đề cập đến những năng lực nào của người kinh doanh.

12. Đạo đức kinh doanh thể hiện ở nguyên tắc nào dưới đây?

A. Tôn trọng bản thân mình.

B. Tôn trọng con người.

C. Tôn trọng lợi ích nhóm.

D. Tôn trọng lợi ích của bản thân.

12. C và D là bạn thân của nhau. C đang học đại học nên được tạm hoãn gọi nhập ngũ, còn D không đủ điểm vào đại học, đi làm công nhân công ty sản xuất giày da nên không thuộc diện tạm hoãn nhập ngũ. D nhập ngũ phục vụ quân đội trong thời hạn 2 năm. D nói với C: Cậu vào đại học, còn mình phục vụ quân đội, nên mình và cậu không bình đẳng về nghĩa vụ với nhau đâu nhé.

Theo em, D nói như vậy có đúng không? Em có thể giải thích thế nào cho D hiểu về trường hợp này?

6. Em hãy lựa chọn phương án trả lời đúng trong các câu sau đây:

c) Quyền bình đẳng giữa các tôn giáo được hiểu là

A. tôn giáo nào được Nhà nước công nhận sẽ được hưởng quyền nhiều hơn.

B. các tôn giáo khác nhau chỉ bình đẳng khi được thực hiện nghi lễ của mình.

C. mọi tôn giáo đều được công nhận và được bảo vệ quyền thực hành tôn giáo.

D. tất cả các tôn giáo sẽ được tự do thực hành nghi lễ và giáo lí của mình.

12. Căn cứ vào nội dung của bản Dự thảo hương ước của thôn, anh Q đã nghiên cứu, trực tiếp đóng góp ý kiến trong các buổi họp dân. Đồng thời, anh Q còn tham gia biểu quyết nội dung của bản Dự thảo hương ước sau khi đã được chỉnh sửa dựa trên góp ý của nhân dân trong thôn.

Em hãy nhận xét hành vi của anh Q trong việc thực hiện quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội ở trường hợp trên.

12. Q là học sinh lớp 12 (đủ 18 tuổi) nên đã được Đoàn trường tuyên truyền và hướng dẫn đầy đủ các thủ tục tham gia bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã. Q đã chủ động nghiên cứu và lựa chọn được đại biểu tiêu biểu, đến đúng giờ, trực tiếp viết phiếu và bỏ phiếu bầu cử theo quy định của pháp luật.

Em có nhận xét gì về việc thực hiện quyền bầu cử của Q trong trường hợp trên?

12. Bà P không đồng ý với quyết định bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện Q, vì cho rằng diện tích đất bị thu hồi không đúng, thấp hơn quy định của pháp luật. Bà P gửi đơn khiếu nại quyết định trên đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

a) Trong trường hợp này, bà P có quyền khiếu nại không?

b) Nếu khiếu nại, bà P cần gửi đơn khiếu nại đến cơ quan nào?

Đọc thông tin

GƯƠNG SÁNG TRONG PHÒNG TRÀO TOÀN DÂN BẢO VỆ AN NINH

Ông Nguyễn Hữu Minh - Phó Bí thư Chi bộ ấp Tân Quy B, xã Tân Hưng (Long Phú) là một tấm gương sáng trong phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”. Thời gian qua, ông Minh đã tích vận động gia đình, người dân trong xóm, ấp thực hiện tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và tích cực phòng, chống tội phạm.

Khi được chính quyền triển khai và quán triệt chủ trương, kế hoạch đảm bảo an ninh trật tự, nhất là việc tiếp tục thực hiện hiệu quả Quyết định số 521/QĐ-TTg, ngày 13/6/2005 của Thủ tướng Chính phủ về “Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, ông Minh phấn khởi, tích cực vận động gia đình, người thân thực hiện tốt nghĩa vụ công dân. Ông Minh còn mạnh dạn vận động gia đình, người thân tích cực tham gia về phòng ngừa, tố giác tội phạm. Trong năm, ông đã cung cấp 8 nguồn tin có giá trị về trật tự xã hội, giúp lực lượng công an khám phá nhanh 1 vụ trộm cắp tài sản, triệt phá 2 điểm tệ nạn, bắt 2 đối tượng buôn bán ma tuý và cung cấp nhiều tin liên quan phòng, chống Covid-19. Ngoài việc mạnh dạn cung cấp tin báo, tố giác tội phạm, ông Minh còn thường xuyên tham gia họp khu dân cư để đẩy mạnh tuyên truyền về quyền, trách nhiệm người dân trong đấu tranh phòng, chống tội phạm và tích cực hưởng ứng đầy đủ các phong trào tại địa phương, như: dặm, vá đường nông thôn hư hỏng, cải tạo vệ sinh môi trường xanh, sạch, tham gia quản lí giáo dục đối tượng chậm tiến tại cộng đồng, vận động xóm giềng, khu dân cư nói không với tội phạm, tệ nạn xã hội,... Từ những việc làm nhỏ đó, ông Minh đã góp phần cùng cấp uỷ, chính quyền, đặc biệt là lực lượng công an thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng phong trào, đạt kết quả tích cực trong thực hiện chuyển hoá địa bàn.

(Theo T.H, baosoctrang.org.vn, ngày 07/11/2020)

a) Em hãy xác định những việc làm tham gia bảo vệ an ninh Tổ quốc của ông Minh.

b) Em rút ra được bài học gì cho bản thân qua tấm gương tham gia bảo vệ an ninh Tổ quốc của ông Minh.

12. Chị Đào để xe máy trước cửa nhà rồi đi vào nhà, lên gác lấy đồ đạc. Khi chị xuống nhà, mở cửa thì xe chị không còn nữa. Nghe mấy người hàng xóm bảo có một người giống cậu Minh lấy. Chị Đào liền báo công an phường, khẳng định anh Minh lấy xe của mình. Công an phường tin chị Đào nên đã đến ngay nhà anh Minh để bắt và giữ anh trong phòng ở trụ sở công an phường.

Theo em, trong trường hợp này việc làm của công an phường có vi phạm quyền của công dân không? Vì sao?

12. Quan sát sơ đồ

Em hãy mô tả sơ đồ trên để làm rõ vai trò của tiêu dùng đối với sự phát triển kinh tế.

4. Đọc câu chuyện

CƠ HỘI CHO MỌI NGƯỜI

Cô Thanh là giáo viên chủ nhiệm của lớp 11C ở trường trung học phổ thông thuộc tỉnh H. Trong quá trình dạy học, cô Thanh đã nhận thấy sự khác biệt trong cách giáo dục giữa học sinh nam và học sinh nữ, khi thấy học sinh nữ thường bị giới hạn trong việc tham gia các hoạt động ngoại khoá và các hoạt động thực hành có tính khoa học, kĩ thuật. Khi tìm hiểu, cô được biết nhiều thành viên trong trường đều cho rằng các hoạt động này yêu cầu sự can đảm và kĩ năng, kĩ thuật mà theo truyền thống thì chỉ nam giới mới có thể làm được.

Nhận thấy sự khác biệt này đã làm cản trở cơ hội học hỏi và phát triển bản thân của các em học sinh, đặc biệt là học sinh nữ. Cô Thanh quyết tâm làm thay đổi tình trạng này bằng cách khuyến khích và hỗ trợ các em học sinh nữ lớp 11C tham gia vào các hoạt động ngoại khoá và các hoạt động thực hành khoa học. Cô đã tạo ra các hoạt động phù hợp cho các em học sinh nữ, bao gồm những hoạt động đòi hỏi sự tư duy và sáng tạo hơn là sự can đảm và kĩ năng, kĩ thuật. Nhờ những nỗ lực của cô, các em học sinh nữ lớp 11C đã có cơ hội tham gia vào các hoạt động ngoại khoá và thực hành khoa học một cách tự tin và hiệu quả. Cô Thanh mong muốn sự thay đổi của mình với học sinh lớp 11C sẽ lan toả trong toàn trường. Với mong muốn nếu chúng ta cố gắng, chúng ta có thể thay đổi những quan niệm truyền thống và tạo ra một môi trường giáo dục bình đẳng.

a) Suy nghĩ và hành động của cô Thanh có phù hợp với quy định của pháp luật về bình đẳng giới trong lĩnh vực giáo dục không? Vì sao?

b) Em hãy viết ra ít nhất 3 điều em mong muốn, nếu là học sinh của lớp 11C.

14. Anh Q tích lũy đủ vốn để mở một cửa hàng kinh doanh thực phẩm chế biến tại thị xã, nơi đã có một số cửa hàng cùng kinh doanh mặt hàng này. Anh đang tìm nhiều cách để người tiêu dùng biết đến cửa hàng của mình nhằm tăng doanh số bán hàng.

Trong những cách làm được nêu sau đây, em đồng tình hay không đồng tình với cách làm nào? Vì sao?

A. Đăng bài quảng cáo cho cửa hàng mình trên các trang mạng xã hội.

B. Trà trộn một số sản phẩm không rõ nguồn gốc để có thể bán với giá thấp hơn.

C. Thực hiện một số cách khuyến mại hấp dẫn thu hút khách hàng.

D. Sắp xếp quầy hàng thuận tiện, đẹp mắt và phục vụ khách hàng chu đáo.

13. Gia đình X có vườn trồng cam hữu cơ cung cấp cho thị trường. Hiện nay, sản phẩm nông nghiệp hữu cơ đang có xu hướng được nhiều người ưa chuộng. Vì vậy, nhu cầu về cam hữu cơ tăng lên và giá mặt hàng này liên tục tăng. Với những dấu hiệu này của thị trường, để thu được thêm lợi nhuận, gia đình X nên làm gì?

A. Tìm cách mở rộng diện tích trồng cam hữu cơ.

B. Thu hẹp diện tích trồng cam hữu cơ.

C. Giữ nguyên diện tích trồng cam hữu cơ.

D. Chuyển diện tích đất vườn hiện tại sang trồng loại cây khác.

12. Công ty A thông báo tuyển dụng lao động theo những điều kiện do công ty đặt ra. Có một số người đến đăng kí tuyển dụng qua hình thức phỏng vấn. Một số người trúng tuyển và kí hợp đồng lao động với nội dung theo quy định của pháp luật lao động về hợp đồng; còn một số người khác cũng qua phỏng vấn nhưng không trúng tuyển.

Theo em, các trường hợp trên có hình thành thị trường lao động không? Vì sao?

13. Vấn đề việc làm ở nước ta ngày càng trở nên gay gắt, tỉ lệ thất nghiệp, thiếu việc làm ngày càng tăng cao. Trong khi đó:

- Lao động bổ sung hằng năm lớn, nhưng cơ cấu kinh tế chuyển dịch chậm nên số việc làm không đủ cho lao động.

- Lao động thất nghiệp, thiếu việc làm tập trung ở lứa tuổi dưới 30, do đó cần phải đào tạo, trong khi vốn không thể đáp ứng.

- Đô thị hóa chưa hợp lí nên dân cư, lao động kéo ra thành phố, làm cho vấn đề thất nghiệp ở thành phố càng trầm trọng.

- Vấn đề việc làm gay gắt nhất là ở Đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung Bộ,... đặc biệt là các thành phố lớn.

- Hậu quả của vấn đề việc làm: thu nhập thấp, chất lượng cuộc sống giảm, nảy sinh nhiều vấn đề xã hội.

Vấn đề việc làm được thể hiện như thế nào trong thông tin trên?

13. Năm 2022, lực lượng lao động của quốc gia X là 40 triệu người, trong đó có 38 triệu người trong độ tuổi lao động có việc làm. Hãy tính tỉ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động của quốc gia đó.

13. Cuối năm 2022, áp lực lạm phát đối với nền kinh tế Việt Nam do kinh tế nước ta có độ mở lớn, sản xuất phụ thuộc nhiều vào nguyên, vật liệu nhập khẩu từ bên ngoài, với tỉ lệ 37% chi phí nguyên, vật liệu nhập khẩu trong tổng chi phí nguyên, vật liệu của toàn nền kinh tế. Khi nguyên, vật liệu đầu vào tăng là yếu tố tạo áp lực lớn nhất đến lạm phát của nền kinh tế trong những tháng cuối năm.

(Theo Báo điện tử Chính phủ, ngày 05/7/2022)

Em hãy cho biết nguyên nhân nào dẫn đến áp lực lạm phát được đề cập ở thông tin trên.

13. Em hãy ghép mỗi biểu hiện ở cột bên phải với năng lực ở cột bên trái cho phù hợp:

13. Đọc thông tin

1. CHIẾC KHẨU TRANG VÀ ĐẠO ĐỨC KINH DOANH

Lá thư của một em học sinh lớp 4 gửi Thủ tướng với mong muốn được góp toàn bộ số tiền mừng tuổi để mua khẩu trang, nước rửa tay giúp mọi người phòng chống dịch. Rồi hình ảnh cậu bé 11 tuổi dành toàn bộ số tiền lì xì mua khẩu trang tặng người đi đường,... như những câu chuyện ấm áp sưởi ấm lòng người trong những ngày đầu năm chộn rộn với mối lo về dịch bệnh do virus corona.

Hành động của những cô bé, cậu bé nhỏ tuổi theo một cách giản dị đã giúp nhiều người cảm nhận thêm sự ấm nóng của tình người ngay trong “tâm bão”. Trong khi ở nhiều nơi khác, người dân lại phải chứng kiến sự đội giá nhanh không tưởng của những chiếc khẩu trang.

Trục lợi giữa hoang mang

Chưa hết hoang mang vì sự đội giá vùn vụt của những chiếc khẩu trang với nỗi lo về dịch bệnh do virus corona. Chưa hết nỗi buồn khi có đến hơn 1 200 cửa hàng “chặt chém” giá khẩu trang y tế, dung dịch sát trùng thì lại tiếp chuyện về những phát ngôn, chia sẻ trên hội nhóm của các nhà thuốc kêu gọi ngừng phục vụ các mặt hàng phòng dịch trong bối cảnh dịch do virus corona đang có nguy cơ bùng phát. Những ngày này, cùng với việc cập nhật thường xuyên diễn biến phức tạp của dịch bệnh, cộng đồng còn thường xuyên chia sẻ và bày tỏ bức xúc, bất bình khi nhiều cơ sở kinh doanh thuốc “chặt chém” giá khẩu trang,...

Những tấm biển “Không bán khẩu trang, đừng hỏi” lạnh lùng đến bất lương, đã không chỉ khiến lòng người chùng xuống mà còn tiếp tục đặt ra vấn đề về sự xuống cấp trong đạo đức kinh doanh. Lên án, tẩy chay, các cơ quan chức năng yêu cầu người dân nếu phát hiện tình trạng “chặt chém” giá khẩu trang, nước rửa tay, hãy thông báo ngay theo các đường dây nóng,... Tất cả chúng ta phải thốt lên: Vì sao lại ứng xử với nhau như thế ngay trong cơn dịch? Lòng tương thân, tương ái giữa người với người đang ở đâu?

(Theo baovanhoa.vn, ngày 07/02/2020)

Em hãy tìm những hành vi, việc làm trong thông tin trên biểu hiện phi đạo đức trong kinh doanh.

13. Doanh nghiệp X mua các yếu tố đầu vào để sản xuất xe đạp nhằm đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Các yếu tố đầu vào mà doanh nghiệp này mua bao gồm tư liệu sản xuất (nguyên liệu, vật liệu, máy móc, thiết bị) và thuê nhân công,... Việc sản xuất kinh doanh đã giúp doanh nghiệp X thu được lợi nhuận và giải quyết việc làm cho nhiều lao động địa phương. Doanh nghiệp X đã thực hiện nghiêm chỉnh nghĩa vụ nộp thuế cho ngân sách nhà nước và thường xuyên tặng xe đạp cho các học sinh có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.

a) Em hãy cho biết trường hợp trên đề cập đến việc tiêu dùng của chủ thể nào.

b) Hành vi tiêu dùng của chủ thể đó có vai trò như thế nào?

13. Tại phiên toà hình sự Toà án nhân dân tỉnh K, hai bị cáo B và C bị buộc tội sản xuất, buôn bán hàng cấm là pháo nổ với khối lượng khác nhau: Bị cáo B buôn bán 15kg, bị cáo C buôn bán 30kg pháo nổ. Toà án đã áp dụng điểm c khoản 1 Điều 190 Bộ luật Hình sự năm 2015, tuyên phạt tù giam cả hai bị cáo B và C về tội sản xuất, buôn bán hàng cấm.

Việc Toà án xử phạt tù giam hai bị cáo B và C là thể hiện điều gì của pháp luật? Vì sao?

6. Em hãy lựa chọn phương án trả lời đúng trong các câu sau đây:

d) Thực hiện quyền bình đẳng giữa các tôn giáo nghĩa là làm cách nào để

A. tạo ra sự kính trọng và tôn trọng giữa các tôn giáo.

B. tạo ra sự cạnh tranh và đối đầu giữa các tôn giáo.

C. không ảnh hưởng đến việc xây dựng xã hội văn minh.

D. làm giảm sự tụt hậu và bảo thủ trong các tôn giáo.

13. Trong quá trình Hội đồng nhân dân xã X tổ chức lấy ý kiến về Dự thảo chính sách phát triển kinh tế của tỉnh, nhiều người dân đã tích cực tham gia đóng góp ý kiến và bổ sung vào bản Dự thảo. Tuy nhiên, khi viết báo cáo tổng hợp ý kiến, ông V là cán bộ xã lại bỏ qua các nội dung góp ý và bổ sung của nhân dân. Do đó, các ý kiến góp ý và bổ sung của nhân dân đã không được lãnh đạo cấp trên ghi nhận để điều chỉnh Dự thảo cho phù hợp với tình hình thực tế.

Em hãy nhận xét hành vi của ông V và người dân trong tham gia quản lí nhà nước và xã hội.

13. Gia đình ông D có 3 thành viên là cử tri tham gia bầu cử Hội đồng nhân dân cấp xã. Với lí do gia đình có nhiều việc, ông D đã quyết định bắt vợ con ở nhà làm việc để tiết kiệm thời gian, còn mình sẽ đi bầu cử hộ.

a) Theo em, quyết định của ông D có vi phạm quy định của pháp luật về quyền bầu cử của công dân không?

b) Trong trường hợp ông D thực hiện quyết định của mình thì hành vi đó sẽ phải chịu hậu quả như thế nào?

13. Ông Bình gửi đơn tố cáo đến Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện tố cáo hành vi của một thanh tra tài nguyên môi trường huyện nhận hối lộ, bỏ qua cho hành vi vi phạm pháp luật của một cơ sở sản xuất kinh doanh. Trong đơn tố cáo, ông Bình nêu rõ họ tên, địa chỉ của mình và đề nghị với người có thẩm quyền giải quyết tố cáo được giữ bí mật họ tên, địa chỉ và các thông tin cá nhân khác của mình.

a) Trong đơn tố cáo, ông Bình có nghĩa vụ nêu rõ họ tên và địa chỉ của mình hay không? Giải thích vì sao.

b) Căn cứ vào đâu ông Bình đưa ra đề nghị được giữ bí mật họ tên, địa chỉ và các thông tin cá nhân khác của mình?

13. Tốt nghiệp trung học phổ thông, H có nguyện vọng tham gia nghĩa vụ quân sự, nhưng bố của H lại không đồng ý vì muốn con tiếp tục đi học.

a) Em có đồng ý với ý kiến của bố bạn H không? Vì sao?

b) Nếu là H trong trường hợp này, em sẽ làm gì để thực hiện được quyền và nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc của mình.

13. Do đến hạn trả tiền thuê nhà mà S chưa trả cho ông M, ông M đã khoá cửa ngoài của phòng S đang ở, giam lỏng S trong phòng suốt 4 giờ. Sau đó, nhờ công an phường can thiệp, S mới được giải thoát. Ông M cho rằng, đây là nhà của ông thì ông có quyền khoá lại, không phải là nhốt S trong nhà.

a) Theo em, ông M có vi phạm quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân hay không? Vì sao?

b) Ông M có thể phải chịu hậu quả gì từ hành vi vi phạm của mình?

2. Em hãy cùng bạn khảo sát và viết bài tuyên truyền việc thực hiện bình đẳng giới tại trường em đang học.

5. Em hãy xử lí các tình huống sau:

Tình huống 1:

Một nữ công nhân tên là Bảy làm việc tại một nhà máy may. Trong quá trình làm việc, chị Bảy thường bị áp lực vì những lời lẽ khó nghe và sự phân biệt đối xử giữa nam và nữ của quản đốc phân xưởng. Chị Bảy đã quyết định bảo vệ quyền lợi của mình. Chị đến phòng nhân sự của nhà máy và tố cáo quản đốc phân xưởng về những hành vi phân biệt đối xử dựa trên giới tính. Phòng nhân sự đã tiếp nhận yêu cầu của chị Bảy. Sau khi xác minh và có kết luận những tố cáo của chị Bảy về quản đốc phân xưởng là đúng, nhà máy đã kỉ luật quản đốc phân xưởng và thực hiện các biện pháp để giải quyết vấn đề giữa chị Bảy và quản đốc phân xưởng theo đúng quy định của pháp luật.

a) Em nhận xét như thế nào về suy nghĩ và hành động của chị Bảy?

b) Theo em, những quy định nào của pháp luật về bình đẳng giới sẽ được sử dụng để giải quyết vấn đề giữa chị Bảy và quản đốc phân xưởng?

15. Xí nghiệp X và xí nghiệp Y cùng sản xuất một loại hàng hoá trên địa bàn huyện Z. Để giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm trong cạnh tranh, xí nghiệp X đã xả trực tiếp một số loại chất thải chưa qua xử lí xuống con sông chảy qua huyện Z. Nếu là người phát hiện việc làm này, em sẽ lựa chọn cách ứng xử nào cho phù hợp? Hãy lí giải cho lựa chọn của em.

A. Coi như không biết vì không liên quan đến mình.

B. Chụp ảnh và đăng lên mạng xã hội.

C. Báo cho cơ quan có thẩm quyền ở địa phương biết.

D. Tập hợp dân địa phương đến xí nghiệp X đòi bồi thường.

14. Khi giá cả một mặt hàng mà em thường sử dụng tăng cao do lượng người mua đông mà hàng lại khan hiếm thì vận dụng quan hệ cung - cầu, em sẽ lựa chọn cách nào dưới đây theo hướng có lợi nhất cho mình?

A. Chấp nhận mua mặt hàng đó với giá cao vì đã quen dùng.

B. Tìm mua một mặt hàng tương đương có giá thấp hơn.

C. Đợi khi nào mặt hàng đó ổn định thì tiếp tục mua.

D. Bỏ hẳn không mua và không sử dụng mặt hàng đó nữa.

13. Công ty B tuyển dụng lao động có thời hạn làm việc tại một tỉnh miền Bắc. Sau khi tổ chức thi tuyển, giám đốc công ty đã kí hợp đồng lao động với người lao động trúng tuyển. Tuy nhiên, trong nội dung hợp đồng lao động lại không có ba điều khoản: điều khoản về chế độ nâng bậc lương; điều khoản về đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, kĩ năng nghề; điều khoản về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp.

Trường hợp này có thể nói đến thị trường lao động không? Vì sao?

14. Do tình hình kinh tế khó khăn, hàng loạt doanh nghiệp đang bị phá sản nên khả năng tạo việc làm và thu hút lao động rất hạn chế. Chính sách tiền lương, thu nhập chưa động viên được người lao động gắn bó với công việc. Tỉ lệ lao động qua đào tạo và đào tạo nghề thấp, kĩ năng tay nghề, thể lực còn yếu, kỉ luật lao động, tác phong làm việc công nghiệp chưa cao. Người lao động thất nghiệp, thiếu việc làm, nhất là trong công nghiệp còn đông.

Thông tin trên nói về mối tương quan nào của thị trường việc làm ở nước ta hiện nay?

14. Em hãy cho biết mỗi trường hợp dưới đây nhắc đến loại hình thất nghiệp nào.

a. Người lao động đang trong quá trình chuyển việc nên chưa có việc làm.

b. Một số lao động mất việc khi nền kinh tế rơi vào thời kì khủng hoảng, trì trệ.

c. Ngành X thu hẹp sản xuất dẫn đến nhiều lao động bị mất việc.

d. Ngành H thay đổi phương thức sản xuất nên một số lao động bị mất việc.

14. Giá nguyên, nhiên vật liệu tăng cao, đặc biệt xăng dầu là mặt hàng chiến lược, quan trọng, chiếm 3,25% trong tổng chi phí sản xuất của toàn bộ nền kinh tế, chiếm 1,5% trong tổng chi phí tiêu dùng của hộ gia đình. Theo tính toán của cơ quan chức năng, khi giá xăng dầu trong nước tăng 10% sẽ làm cho lạm phát tăng 0,36%.

(Theo Báo điện tử Chính phủ, ngày 05/7/2022)

Em hãy cho biết nguyên nhân nào dẫn đến lạm phát được đề cập ở thông tin trên.

14. Em hãy bình luận các ý kiến sau:

A. Ngay cả khi bạn xác định được cơ hội kinh doanh và có một ý tưởng kinh doanh tốt, điều đó không có nghĩa là bạn sẽ thành công ngay từ đầu.

B. Một ý tưởng kinh doanh chỉ có thể trở thành cơ hội kinh doanh nếu nó đáp ứng các tiêu chí: (1) Ý tưởng kinh doanh hấp dẫn đối với khách hàng; (2) Khách hàng có thể mua các sản phẩm và dịch vụ là kết quả của ý tưởng kinh doanh cụ thể; (3) Có thể biến ý tưởng kinh doanh cụ thể thành hiện thực kinh doanh.

C. Nếu ý tưởng kinh doanh không hấp dẫn được khách hàng tiềm năng thì đó không phải là một ý tưởng kinh doanh tốt. Do đó, các chủ thể sản xuất kinh doanh cần kiểm tra xem trên thị trường có tồn tại nhu cầu thực sự đối với các sản phẩm hoặc dịch vụ dẫn đến ý tưởng ban đầu của mình hay không.

14. Đọc thông tin, quan sát biểu đồ

Biểu đồ dưới đây cho thấy tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 2 tháng đầu năm (từ 2018 - 2022). Nếu đẩy mạnh tiêu dùng, sản xuất kinh doanh sẽ có cơ hội phát triển, tăng tái đầu tư, qua đó kích thích tăng trưởng kinh tế. Tiêu dùng được đánh giá là một trong những cấu phần rất quan trọng trong GDP.

Thông tin và biểu đồ trên cho em thấy tiêu dùng có vai trò như thế nào đối với việc thúc đẩy sản xuất và tăng trưởng kinh tế của đất nước.

14. Nhờ có pháp luật về quyền bình đẳng của mọi công dân trong lĩnh vực giáo dục mà anh Trung và anh Tiến, là bạn học cùng thi và trúng tuyển vào đại học, ngành Công nghệ thông tin, trong khi nhiều bạn khác lại thi trượt. Sau khi tốt nghiệp đại học, anh Trung và anh Tiến quyết định mỗi người mở một công ty riêng để làm dịch vụ và kinh doanh sản phẩm máy tính xách tay. Hai anh làm hồ sơ, được Cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh căn cứ vào điều kiện mà pháp luật quy định, không phân biệt đối xử.

Trường hợp trên nói về quyền bình đẳng nào của công dân? Quyền bình đẳng đó được thể hiện như thế nào?

7. Em đồng ý hay không đồng ý với nhận định nào dưới đây? Vì sao?

A. Mọi tôn giáo đều được bình đẳng trước pháp luật nghĩa là có quyền tự do tín ngưỡng cũng như tổ chức và thực hành tôn giáo.

B. Không có tôn giáo nào được ưu tiên hơn trong việc hưởng quyền và thực hiện nghĩa vụ, trách nhiệm pháp lí.

C. Tôn giáo đóng vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh và văn hoá của con người và được Nhà nước tôn trọng, bảo hộ.

D. Các tôn giáo nhỏ cần chịu sự kiểm soát nghiêm ngặt hơn các tôn giáo lớn.

E. Quyền bình đẳng giữa các tôn giáo là vấn đề riêng tư của cá nhân.

14. Trường của Minh tổ chức lấy ý kiến học sinh về Dự thảo Luật Trẻ em theo hướng dẫn của cơ quan cấp trên. Minh rất tích cực tham gia vì cho rằng đó là trách nhiệm của công dân. Tuy nhiên, Hoa là bạn cùng lớp với Minh lại không muốn tham gia với lí do việc ban hành luật đã có các cơ quan chức năng trong bộ máy nhà nước nghiên cứu và thực hiện.

a) Em hãy nhận xét thái độ, hành vi của Minh.

b) Nếu là Minh, em sẽ giải thích như thế nào để Hoa nhận thức được quyền và trách nhiệm của bản thân trong tham gia xây dựng các văn bản pháp luật?

14. Để giúp con trai mình là anh V trúng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã, ông T đã cùng vợ của mình đi vận động và biếu quà bà con trong thôn để họ bỏ phiếu cho anh V. Đồng thời, nếu ai không đồng ý với yêu cầu thì ông T lại có hành vi đe dọa.

Theo em, hành vi của vợ chồng ông T có vi phạm quy định của pháp luật về quyền bầu cử của công dân không? Nếu có, hành vi đó phải chịu hậu quả như thế nào?

14. Ông N khiếu nại quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế của Cục trưởng Cục Thuế tỉnh T đối với ông. Hết thời hạn quy định, ông N nhận được quyết định giải quyết khiếu nại. Không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại của Cục trưởng Cục Thuế, ông N gửi đơn khiếu nại lần hai đến cơ quan nhà nước cấp trên của cục thuế tỉnh T. Khiếu nại lần hai của ông N đã được người có thẩm quyền giải quyết. Tuy nhiên, ông N vẫn không đồng ý và tiếp tục khiếu nại.

a) Theo em, các bước thực hiện khiếu nại của ông N và quy trình giải quyết khiếu nại đối với ông N có đúng pháp luật không? Giải thích vì sao.

b) Em hãy cho biết ông N có quyền khiếu nại nhiều lần như vậy không? Vì sao?

14. Anh V (đủ 18 tuổi) là công nhân của một nhà máy, được gọi khám tuyển nghĩa vụ quân sự và trúng tuyển. Tuy nhiên, sau khi nhận được giấy trúng tuyển nghĩa vụ quân sự, anh V lại không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ với lí do bản thân đang có việc làm ổn định.

a) Theo em, hành vi không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ của anh V có vi phạm quy định của pháp luật về nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc của công dân không? Vì sao?

b) Hành vi của anh V có thể dẫn đến hậu quả gì?

14. A và B là phụ nữ cãi nhau với một người phụ nữ khác là C cùng thôn, rồi xông vào đánh C. D là anh em với A và B đi ngang qua tình cờ bắt gặp cảnh này nên đã xông vào đánh và chửi mắng chị C. D còn xúi giục người khác vào đánh, nhưng không ai làm theo. Một số người chứng kiến đã vào can ngăn, nhưng A không cho ai vào can ngăn và còn hăm dọa mọi người. Chị C bị đánh đau, phải nhập viện điều trị, kết quả bị tổn hại sức khoẻ là 8%.

a) Theo em, trong tình huống trên A, B và D đã xâm phạm đến quyền nào của chị C? Vì sao?

b) A, B và D sẽ phải nhận hậu quả như thế nào?

13. Đọc thông tin

2. ĐAU LÒNG CÂU CHUYỆN ĐẠO ĐỨC KINH DOANH

Những ngày gần đây, dư luận hết sức ngỡ ngàng trước thông tin Công ty điện tử A sử dụng sản phẩm xuất xứ từ Trung Quốc dán nhãn “Made in Việt Nam” để đánh lừa người tiêu dùng. Đây là “chiêu” không mới, nhưng một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về đạo đức kinh doanh.

Công ty A — một thương hiệu tivi, đồ điện tử, điện lạnh gia dụng lớn, nhận được sự tin cậy của người tiêu dùng, một thương hiệu được dán nhãn “Hàng Việt Nam chất lượng cao” bỗng nhiên “sụp đổ” hoàn toàn trong mắt người tiêu dùng khi bị phanh phui “đánh lận con đen”, dùng hàng Trung Quốc “đội lốt” hàng Việt. Đến nay, cơ quan chức năng chưa có những kết luận cụ thể về vấn đề này, nhưng với những bằng chứng mà báo chí thu thập được cùng với việc Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao tước ngay quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận “Hàng Việt Nam chất lượng cao” đối với Công ty A phần nào đã nói lên bản chất của sự việc.

Câu chuyện làm ăn gian dối này đang cho thấy một điều đáng báo động về đạo đức kinh doanh ở một bộ phận doanh nghiệp hiện nay và khiến lòng tin của người tiêu dùng bị tổn thương không nhỏ. Bởi chỉ mới đây thôi, doanh nghiệp của “đại gia” S bị cơ quan Công an đưa ra ánh sáng việc buôn bán xăng giả với quy mô lớn. Đây cũng là một trong những doanh nghiệp đình đám trong lĩnh vực xăng dầu, có thị trường tiêu thụ rộng lớn. Tiếc là “thành quả” đó lại được xây dựng dựa trên nền tảng của những hành động làm ăn lừa đảo.

Bài học của doanh nghiệp “đại gia” S sụp đổ, biến mất khỏi thị trường, “đại gia” S đối mặt với vòng lao lý, doanh nghiệp phá sản và không ai nói trước được cái tên Công ty A sẽ còn có mặt trên thị trường bao lâu nữa. Đó là hậu quả tất yếu của kiểu làm ăn chụp giật, gian dối, lừa đảo của những doanh nghiệp này. Thế nhưng, nó lại gây ra sự tổn thương rất lớn đối với người tiêu dùng, nhất là những người trót đặt niềm tin vào các doanh nghiệp đó. Xa hơn nữa là tổn thương cả nền kinh tế khi mà các đối tác đến làm ăn với doanh nghiệp Việt Nam chắc chắn phải e dè hơn. Và điều đó sẽ gây khó khăn không nhỏ cho doanh nghiệp làm ăn chân chính trong việc tạo lập niềm tin ở người tiêu dùng, đối tác làm ăn.

(Theo baodaklak.vn, ngày 25/6/2019)

Những hành vi, việc làm nào của doanh nghiệp A là biểu hiện phi đạo đức trong kinh doanh? Vì sao?

16. Làng K có nghề truyền thống sản xuất đồ gốm mĩ nghệ. Cũng như nhiều gia đình khác trong làng, gia đình ông M có một xưởng sản xuất mặt hàng này. Thời gian gần đây, ông M nhận thấy sản phẩm xưởng mình làm ra thường hay bị lỗi, gây mất uy tín với khách hàng, doanh số bán hàng sụt giảm. Để có thể tiếp tục tồn tại lâu dài trong nghề và cạnh tranh được với các xưởng sản xuất khác, ông M nên chọn cách làm nào dưới đây?

A. Cắt giảm tiền công của thợ chịu trách nhiệm sản phẩm lỗi.

B. Tìm cách lôi kéo thợ giỏi của xưởng khác về làm cho mình.

C. Cho thợ nghỉ việc và tuyển thợ mới.

D. Đầu tư đào tạo tay nghề cho thợ và cải tiến khâu quản lí chất lượng.

15. Đọc thông tin

Thông tin 1:

Hoạt động xuất khẩu tôm của Việt Nam phục hồi rất tốt từ đầu năm 2022. Tuy nhiên, kể từ giữa năm 2022, giá tôm nguyên liệu tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đã tăng kỉ lục. Bên cạnh đó, sau khi dịch COVID-19 được kiểm soát, các nhà máy, xí nghiệp đều đã mở cửa trở lại thu hút lao động, giá nhân công biến động theo hướng tăng gây khó khăn cho các doanh nghiệp chế biến thuỷ sản vốn cần nhiều lao động.

Thông tin 2:

Lạm phát ở các nước châu Âu làm cho người tiêu dùng tiết kiệm chi tiêu hơn. Mặt hàng tôm được xem là thực phẩm cao cấp nên người tiêu dùng cũng hạn chế tiêu dùng. Do vậy, xuất khẩu tôm sang thị trường châu Âu trong quý III năm 2022 đang chậm lại, nhiều nhà nhập khẩu cho biết sẽ hạn chế đặt hàng từ giữa năm cho đến hết quý III.

(Theo Báo Nhà đầu tư, nhadautu.vn)

a) Thông tin 1 cho em biết điều gì về biến động giá nhân công sau khi dịch COVID-19 được kiểm soát? Vận dụng hiểu biết về quan hệ cung - cầu, em hãy lí giải nguyên nhân biến động đó.

b) Từ thông tin 1, em hãy chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng đến cung mặt hàng tôm chế biến xuất khẩu của Việt Nam.

c) Thông tin 2 cho em biết điều gì về nhân tố ảnh hưởng đến cầu mặt hàng tôm chế biến xuất khẩu của Việt Nam? Theo em, các doanh nghiệp chế biến tôm xuất khẩu nên làm gì để ứng phó với tình hình trên? Vận dụng hiểu biết về quan hệ cung - cầu, em hãy giải thích cho ý kiến của mình về phương án em đề xuất.

14. Theo em, người lao động cần phải làm gì trước thực trạng tuyển dụng lao động của thị trường lao động hiện nay theo hướng tuyển chọn lao động có trình độ chuyên môn kĩ thuật và tay nghề cao?

15. Đọc thông tin

LAO ĐỘNG CÓ VIỆC LÀM

Trong quý 3/2022, tình hình kinh tế - xã hội nói chung và tình hình lao động, việc làm nói riêng tiếp tục có nhiều chuyển biến tích cực. Số người từ 15 tuổi trở lên có việc làm là 50,8 triệu người, tăng 255,2 nghìn người so với quý trước và tăng 3,5 triệu người so với quý 3/2021 (quý chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi dịch Covid-19). Trong đó, tăng chủ yếu ở khu vực thành thị và ở nam giới, tương ứng là tăng 1,78 triệu người và 1,85 triệu người so với cùng kì năm trước.

Trong tổng số 50,8 triệu lao động có việc làm, lao động trong khu vực dịch vụ chiếm tỉ trọng lớn nhất với 39,0%, tương đương 19,8 triệu người, tiếp đến là lao động trong khu vực công nghiệp và xây dựng, chiếm 33,4%, tương đương gần 17,0 triệu người. Lao động trong khu vực nông, lâm nghiệp và thuỷ sản chiếm tỉ trọng thấp nhất, 27,6%, tương đương 14,0 triệu người. Tỉ trọng lao động trong khu vực nông, lâm nghiệp và thuỷ sản có xu hướng tăng nhẹ so với quý trước (tăng 0,1 điểm phần trăm).

So với quý trước, lao động trong khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 147,0 nghìn người và tăng 1,3 triệu người so với cùng kì năm trước; lao động trong ngành dịch vụ tăng 5,5 nghìn người so với quý trước và tăng 2,7 triệu người so với cùng kì năm trước; lao động trong khu vực nông, lâm nghiệp và thuỷ sản tăng 102,6 nghìn người so với quý trước và giảm 432,5 nghìn người so với cùng kì năm trước.

(Theo gov.vn/dulieuvathongke2022)

Thông tin trên cho thấy tỉ trọng lao động giữa các khu vực của nền kinh tế diễn ra như thế nào?

15. Phiên giao dịch việc làm có các chủ thể kinh tế tham gia là: doanh nghiệp (bên cung việc làm); người lao động có khả năng đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm (bên cầu việc làm); tổ chức dịch vụ việc làm.

a) Theo em, trong 3 chủ thể này, những chủ thể nào có vai trò tạo nên thị trường việc làm? Vì sao?

b) Tổ chức dịch vụ việc làm có vai trò như thế nào?

15. Tốt nghiệp trung học phổ thông, anh H được địa phương hỗ trợ tạo việc làm, lập nghiệp. Mặc dù vậy, anh H không tham gia và còn lôi kéo bạn của mình đi tìm việc làm vi phạm pháp luật.

a) Em hãy nhận xét việc làm của anh H. Theo em, việc làm đó có thể dẫn đến hậu quả gì?

b) Nếu là bạn của anh H, em sẽ khuyên anh H như thế nào?

15. Trong bối cảnh đứt gãy chuỗi cung ứng, khi tổng cầu lại tăng đột biến, Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội với quy mô 350 000 tỉ đồng, cùng với các gói hỗ trợ của năm 2021 đang lan toả vào mọi lĩnh vực của nền kinh tế,... làm cho tổng cầu tăng đột biến, nhu cầu tiêu dùng hàng hoá và dịch vụ tăng mạnh sau thời gian dài chịu ảnh hưởng của đại dịch là áp lực lớn lên lạm phát của Việt Nam trong năm 2022 và 2023.

Để kiềm chế và kiểm soát lạm phát, giải pháp là cần kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách, thủ tục hành chính, rà soát, bãi bỏ các quy định không hợp lí, tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, thông thoáng, thúc đẩy tổng cung, giảm áp lực lạm phát. Cần đa dạng hoá nguồn cung, bảo đảm nguồn cung của từng nhóm nguyên, vật liệu của mỗi ngành không phụ thuộc vào một thị trường,...

(Theo Báo điện tử Chính phủ, ngày 05/7/2022)

a) Em hãy cho biết nguyên nhân nào dẫn đến lạm phát được đề cập ở thông tin trên.

b) Em hãy kể tên các giải pháp để kiềm chế và kiểm soát lạm phát được thể hiện ở thông tin trên. Cho biết ý nghĩa của mỗi giải pháp đó đối với việc kiềm chế và kiểm soát lạm phát.

15. Anh T có ý tưởng kinh doanh mặt hàng thực phẩm sạch, trước khi ra quyết định kinh doanh, anh đã phân tích nhu cầu của thị trường, tìm kiếm các mối quan hệ có thể hỗ trợ anh khi cần thiết cũng như đánh giá những khó khăn, sự cạnh tranh với người kinh doanh khác trên thị trường.

Theo em, việc xây dựng ý tưởng kinh doanh và xác định, đánh giá các cơ hội kinh doanh của anh T trong trường hợp trên có ý nghĩa như thế nào?

14. Trong một cuộc họp cán bộ, công nhân viên công ty C, lãnh đạo công ty thông báo về công việc kinh doanh của công ty trong năm sẽ có nhiều khó khăn, có khả năng dẫn đến thua lỗ. Việc kinh doanh thua lỗ sẽ dẫn đến giá cổ phiếu xuống thấp (mất giá). Sau khi nghe được thông tin này, một số nhân viên công ty có sở hữu cổ phần của công ty rất lo lắng nên đã tìm cách nhanh chóng bán cổ phiếu của mình cho người khác để bảo toàn được vốn.

a) Hành vi của các nhân viên công ty C bán cổ phiếu do lo sợ mất giá có phải là biểu hiện thiếu đạo đức trong kinh doanh không? Vì sao?

b) Nếu là người nhà của những nhân viên này, em có thể nói gì với họ?

Cơm là món ăn chính trong các bữa ăn hằng ngày của người châu Á, trong khi ở các nước châu Âu sử dụng bánh mì. Những món ăn truyền thống gắn liền với các chuẩn mực, giá trị, tâm lí, thói quen tiêu dùng của người châu Á được thể hiện rõ nét trong những ngày lễ, Tết và trong mỗi bữa ăn hằng ngày. Với các quốc gia châu Á, sử dụng đũa được ưu tiên trong khi nhiều nước khác trên thế giới sẽ dùng dao, thìa và dĩa. Bên cạnh những điểm chung giữa ẩm thực châu Á so với các châu lục khác trên thế giới thì từng quốc gia trong khu vực lại có những bản sắc riêng nhất định. Một số món ăn nổi tiếng gắn liền với mỗi quốc gia như phở của Việt Nam, sushi của Nhật Bản, dimsum của Trung Quốc, lẩu chua cay của Thái Lan,...

(Tổng hợp từ các báo điện tử vietnamnet.vn, ngày 24/11/2015; vtv.vn; vanhoagiaoduc.vn, ngày 19/4/2021)

a) Em hãy nêu những đặc trưng trong văn hóa tiêu dùng của người châu Á được thể hiện qua thông tin trên.

b) Từ thông tin trên, em hiểu thế nào là văn hóa tiêu dùng?

15. Tại một ngã ba đường phố, anh cảnh sát giao thông lập biên bản xử phạt vi phạm hành chính đối với người vi phạm. Người vi phạm là K, H và C, D (đều cùng 17 tuổi) do không đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên xe đạp điện. Trong trường hợp này, anh cảnh sát giao thông chỉ xử phạt tiền đối với K và H, mà không xử phạt C và D, vì C và D nói chuyện với anh cảnh sát giao thông và được thông cảm.

Chứng kiến cảnh này, về nhà K và H kể lại câu chuyện cho bố mẹ các bạn nghe. Bố của K cho rằng anh cảnh sát giao thông xử phạt không công bằng, còn bố của H thì cho rằng, do K và H không xin nên anh cảnh sát giao thông xử phạt như thế là đúng.

a) Em nhận xét thế nào về các ý kiến của bố bạn K và bố bạn H?

b) Theo em, việc anh cảnh sát giao thông xử phạt như vậy có thực hiện đúng quyền bình đẳng của công dân về trách nhiệm pháp lí không? Vì sao?

8. Đọc thông tin

1. ĐỒNG BÀO KINH CŨNG NHƯ ĐỒNG BÀO CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ KHÁC ĐỀU LÀ CON MỘT NHÀ

...Đất nước ta có 54 dân tộc anh em cùng sinh sống, Bác Hồ rất chú trọng đến sự bình đẳng giữa các dân tộc, xem các dân tộc đều như con một nhà. Việc quan tâm, chú trọng đến đồng bào dân tộc thiểu số được thể hiện ngay sau Cách mạng tháng Tám năm 1945. Đầu năm 1946, chúng ta đã tổ chức Đại hội các dân tộc thiểu số tại Pleiku (Gia Lai). Tại Đại hội này, vì công việc của đất nước, đường sá đi lại khó khăn nên Bác không đến dự được mà gửi Đại hội bức thư vô cùng cảm động: Tôi vì bận nhiều công việc của Chính phủ, đường sá lại xa xôi, cách trở, tôi không vào được với các vị nên có mấy lời này mong các vị hiểu được tấm lòng của Chính phủ. Bác không nói bằng sách vở mà Bác nói bằng cả tấm lòng của mình nên bức thư đã để lại sự cảm động sâu sắc với những người dự Đại hội năm đó. Nổi tiếng hơn cả là luận điểm của Bác với đồng bào dân tộc. Đó là: Chúng ta là con một nhà, dân tộc Việt Nam là đại gia đình, chúng ta no đói có nhau, sướng khổ cùng nhau, hạnh phúc cùng nhau hưởng, hoạn nạn gian nan cùng nhau chia sẻ. Giang sơn là giang sơn chung, Chính phủ là Chính phủ chung, những điều như vậy đã gắn kết đồng bào dân tộc Kinh với các đồng bào dân tộc thiểu số khác trên cả nước,...

(Theo baohagiang.vn)

a) Em hãy xác định các biểu hiện cụ thể của quyền bình đẳng giữa các dân tộc trong luận điểm của Bác Hồ trong thông tin trên.

b) Những luận điểm của Bác về vấn đề dân tộc có ý nghĩa như thế nào trong việc thực hiện quyền bình đẳng giữa các dân tộc hiện nay? Lấy ví dụ để làm rõ điều đó.

15. Anh H (20 tuổi) băn khoăn không biết mình có quyền được tham gia bỏ phiếu để biểu quyết khi Quốc hội trưng cầu ý dân về Dự thảo Bộ luật Dân sự hay không? 

Theo em, anh H có quyền này không? Vì sao?

15. Ông M là Tổ trưởng Tổ bầu cử Hội đồng nhân dân cấp xã. Để giúp bà V trúng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã, ông M đã tự ý lấy một số phiếu bầu trong hòm phiếu được niêm phong để gạch tên các ứng viên khác và chỉ để tên của bà V.

Theo em, hành vi của ông M có vi phạm quy định của pháp luật về quyền bầu cử của công dân không? Hậu quả của hành vi đó là gì?

15. V đang theo học tại trường đại học B thì có quyết định của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện gọi nhập ngũ năm 2023. V đã khiếu nại quyết định của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện, vì cho rằng quyết định này trái pháp luật.

Theo em, V có quyền khiếu nại quyết định của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện về việc gọi nhập ngũ đối với mình không? Vì sao?

15. Với mục đích để con tiếp tục phụ giúp gia đình trong kinh doanh, ông A đã nhờ người làm giả giấy khám sức khoẻ để con không đủ điều kiện trúng tuyển nghĩa vụ quân sự. Tuy đã bị xử phạt hành chính, nhưng ông A vẫn tiếp tục vi phạm.

Theo em, hành vi của ông A có thể bị xử lí như thế nào vì đã xâm phạm đến quyền và nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc của công dân?

15. Hai thanh niên chở nhau trên một chiếc xe máy, lạng lách, bấm còi inh ỏi để xin đường. Một anh thanh niên đi xe máy phía trước đã không nhường đường, vì đường phố chật hẹp, không còn chỗ nào để có thể nhường nữa. Hai bên cãi cọ nhau, rồi cả hai người đi cùng xe máy xông vào hành hung anh thanh niên đi một mình làm cho anh bị thương, phải đi điều trị ở bệnh viện.

a) Ở tình huống này, hành vi của hai thanh niên đã xâm phạm đến quyền nào của công dân? Vì sao?

b) Hai người thanh niên có thể phải nhận hậu quả như thế nào?

5. Em hãy xử lí các tình huống sau:

Tình huống 2: 

Ngày 14 tháng 11 năm 2022, Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Luật Phòng, chống bạo lực gia đình với mục đích ngăn chặn và loại trừ bạo lực gia đình. Luật này đã cung cấp một khung pháp lí để chống lại hành vi bạo lực gia đình và áp đặt trách nhiệm hình sự và hành chính đối với các cá nhân hoặc gia đình có liên quan đến bạo lực gia đình. Có ý kiến cho rằng, việc ban hành và thực thi Luật Phòng chống bạo lực gia đình có liên quan đến bình đẳng giới trong lĩnh vực chính trị.

Em có đồng tình với ý kiến trên không? Vì sao?

16. Qua một phiên giao dịch việc làm ở tỉnh H cho thấy, số lượng người trong độ tuổi lao động có nhu cầu làm việc ở khu công nghiệp tập trung là 5 100, trong khi các doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng 1 800 việc làm. Trong khi đó, còn rất nhiều người có nhu cầu làm việc không đăng kí tuyển dụng.

Theo em, thông tin trên phản ánh mối tương quan nào giữa cung ứng lao động và khả năng tạo việc làm?

16. Do nền kinh tế suy thoái, anh P bị mất việc làm, cuộc sống bản thân và gia đình anh trở nên khó khăn. Nhưng thay vì tìm kiếm công việc mới, anh P đã sa vào cờ bạc với hi vọng kiếm tiền thật nhanh.

a) Theo em, trường hợp trên đề cập đến loại hình thất nghiệp nào?

b) Em hãy nhận xét việc làm của anh P. Việc làm đó sẽ dẫn đến hậu quả gì cho bản thân anh P, cho gia đình và xã hội?

c) Nếu là người thân của anh P, em sẽ đưa ra lời khuyên cho anh P như thế nào?

16. Tháng 10/1944, tỉ lệ lạm phát hằng tháng của Hy Lạp lên tới 13 800% và hằng ngày là 10,9%. Năm 1944, mệnh giá lớn nhất của đồng drachma Hy Lạp là 100 nghìn tỉ. Chính phủ Hy Lạp đã phải định giá lại đơn vị tiền tệ của mình và đổi đồng drachma cũ sang đồng tiền mới với tỉ lệ 50 tỉ : 1. Chiến tranh thế giới lần thứ hai đã đẩy Hy Lạp vào tình trạng nợ nần chồng chất bởi Chính phủ nước này đã không ngừng in tiền để trang trải cho những khoản chi phí. Nền kinh tế Hy Lạp đình trệ, khiến người dân mất lòng tin vào tiền tệ và thậm chí ngân hàng trung ương nước này còn phát hành đồng xu franc vàng

(Theo Báo điện tử Dân trí, ngày 23/10/2011)

a) Em hãy cho biết thông tin trên đề cập đến loại lạm phát nào diễn ra tại Hy Lạp trong giai đoạn 1943 - 1946.

b) Em hãy cho biết hậu quả của lạm phát đối với nền kinh tế Hy Lạp trong giai đoạn đó.

16. Gia đình của anh H sống ở khu đông dân cư, gần nhiều trường học. Nhận thấy nhu cầu về đồ dùng học tập của học sinh ngày càng tăng lên trong khi ở khu vực anh sinh sống chỉ có một vài cửa hàng nhỏ kinh doanh mặt hàng này. Các đồ dùng học tập được bán cũng chưa phong phú, đa dạng. Rất nhanh chóng, anh H đã nắm bắt cơ hội, chớp lấy thời cơ để mở cửa hàng kinh doanh dụng cụ học tập. Để có thể cạnh tranh với các cửa hàng khác, anh H tích cực tìm kiếm các đồ dùng học tập độc đáo, có mẫu mã đẹp, phù hợp với thị hiếu của học sinh thay vì đơn giản như các đồ dùng học tập đại trà trên thị trường. Sự nhạy bén và linh hoạt trong việc chớp lấy thời cơ để cung cấp các mặt hàng phù hợp thị hiếu của học sinh đã giúp anh H gặt hái được những thành công ban đầu.

a) Em hãy cho biết anh H đã xác định cơ hội kinh doanh như thế nào. Theo em, năng lực gì đã giúp anh H có những thành công ban đầu?

b) Theo em, sự nhạy bén trong kinh doanh và nắm bắt cơ hội kinh doanh có ý nghĩa như thế nào đối với quá trình kinh doanh của các chủ thể?

15. Khi đại dịch Covid-19 bùng nổ, thông điệp 5K của Bộ Y tế được ban hành, khẩu trang trở thành mặt hàng vô cùng thiết yếu. Lợi dụng tình hình đó, một số hiệu thuốc, cá nhân, tổ chức đã tăng giá khẩu trang lên gấp 5 lần, thậm chí là 10 lần.

Em có thể nói gì về hành vi của những người bán tăng giá khẩu trang trong đại dịch Covid-19?

16. Đọc thông tin

Hằng năm, Chính phủ Việt Nam thường phân bổ ngân sách chi tiêu cho các lĩnh vực. Chi tiêu của Chính phủ chiếm tỉ trọng lớn trong chi tiêu của quốc gia nên có tác động rất lớn đến sự phát triển kinh tế và tiêu dùng của tổ chức, cá nhân. Chi tiêu của Chính phủ là các khoản chi cho tiêu dùng các dịch vụ công do Chính phủ cung cấp cho toàn xã hội (quốc phòng, luật pháp, đường sá, cầu cống, giáo dục, y tế,...). Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, chi tiêu của Chính phủ bao gồm các khoản chi như xây dựng thêm phòng học, phòng thí nghiệm, hỗ trợ chi phí cho học sinh, sinh viên nghèo, hỗ trợ học bổng và hỗ trợ phương tiện, đồ dùng học tập, thực hiện chính sách giáo dục đối với người khuyết tật,...

a) Em hãy cho biết thông tin trên đề cập đến tiêu dùng của chủ thể nào.

b) Theo em, việc chi tiêu đó có ý nghĩa như thế nào?

16. Trong đợt kiểm tra các cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh Q về bảo vệ môi trường, thanh tra môi trường phát hiện hai công ty chế biến thực phẩm T và H đều không lắp đặt hệ thống xử lí nước thải đạt tiêu chuẩn môi trường theo quy định của pháp luật. Thế nhưng, thanh tra môi trường chỉ xử phạt vi phạm hành chính đối với công ty H, không xử phạt công ty T.

Theo em, trong trường hợp này, thanh tra môi trường chỉ xử phạt công ty H mà không xử phạt công ty T là đúng hay sai? Vì sao?

16. Trong quá trình Quốc hội tổ chức trưng cầu ý dân về nội dung bản Dự thảo Hiến pháp, anh D đã bắt vợ mình là chị K (20 tuổi) phải đồng ý biểu quyết nội dung bản Dự thảo Hiến pháp. 

Chị K băn khoăn không biết hành vi của anh D có vi phạm pháp luật về quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội không.

Em hãy cho biết hành vi của anh D có vi phạm pháp luật về quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội không. Hậu quả của hành vi đó là gì?

16. Nhận thấy mình có đủ tiêu chuẩn, anh T mong muốn được tự ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã. Tuy nhiên, vợ anh không đồng ý nên đã tìm mọi cách cản trở không cho anh được tự ứng cử.

Theo em, hành vi của vợ anh T có vi phạm quy định của pháp luật về quyền ứng cử của công dân không? Hậu quả của hành vi đó là gì?

16. Anh C lái xe ô tô chạy quá tốc độ bị cảnh sát giao thông yêu cầu dừng phương tiện và xuất trình giấy tờ. Anh C xuất trình các giấy tờ theo quy định pháp luật. Cảnh sát giao thông tiến hành lập biên bản và xử phạt 900 000 đồng đối với hành vi chạy quá tốc độ 5 km/h. Anh C khiếu nại quyết định xử phạt của cảnh sát giao thông, vì cho rằng mức xử phạt cao hơn mức mà pháp luật quy định.

Em hãy cho biết việc khiếu nại của anh C là đúng hay sai? Vì sao?

16. Sau khi nhận tiền của gia đình ông M, ông Q là cán bộ xã đã tự ý gạch tên con trai ông M ra khỏi danh sách đăng kí nghĩa vụ quân sự.

a) Theo em, hành vi của ông Q có vi phạm quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc của công dân không? Vì sao?

b) Hậu quả nào có thể xảy ra từ hành vi của ông Q?

16. Q là một cô gái trẻ, xinh đẹp và năng động, hiện đang kinh doanh trong ngành mĩ phẩm. Trong quá trình kinh doanh, Q có bất đồng với một người đồng nghiệp cũ tên là T. T thường xuyên nói xấu Q trên mạng xã hội. Q rất buồn về việc hằng ngày chứng kiến cảnh những thông tin không đúng sự thật về mình cứ bị lan truyền, chia sẻ cho nhiều người biết. Mặc dù đã cố tình phớt lờ việc bị nói xấu trên mạng, nhưng T ngày một quá quắt hơn và không hề có dấu hiệu dừng lại.

a) Hành vi của T đã xâm phạm đến quyền nào của Q? Giải thích vì sao.

b) Q có thể làm gì để bảo vệ quyền của mình?

5. Em hãy xử lí các tình huống sau:

Tình huống 3: 

Khi thấy ở công ty A, các nhân viên nam và nữ đều được trả cùng mức lương cho cùng một vị trí và đều có cơ hội thăng tiến như nhau, chị K là nhân viên của công ty B thấy mình rất thiệt thòi vì công ty B thường giao nhiều việc hơn cho nhân viên nam dẫn đến việc trả lương thấp hơn cho nhân viên nữ so với nhân viên nam. Chị K dự định rủ các nhân viên nữ khác khởi kiện công ty B theo Luật Lao động để bảo vệ quyền lợi của mình.

a) Em nhận xét như thế nào về việc trả lương của hai công ty trong tình huống trên?

b) Trong lĩnh vực kinh tế, việc áp dụng bình đẳng giới khi tuyển dụng và trả lương có cần thiết không? Vì sao?

8. Đọc thông tin

2. THỰC TIỄN SINH ĐỘNG TRONG HOẠT ĐỘNG

TÍN NGƯỠNG, TÔN GIÁO Ở VIỆT NAM

Việt Nam là một quốc gia đa tôn giáo và các loại hình tín ngưỡng khác nhau, nhiều tôn giáo lớn du nhập từ hàng nghìn năm trước như Phật giáo, Công giáo, Tin lành, Hồi giáo,... và những tôn giáo hình thành trong nước như Cao Đài, Phật giáo Hoà Hảo, Tứ Ân, Hiếu Nghĩa,... Những quan điểm, chủ trương, chính sách tôn trọng và bảo đảm tự do tín ngưỡng, tôn giáo không chỉ được khẳng định ở Hiến pháp và pháp luật hay trong các chỉ thị, nghị quyết của Đảng mà còn thể hiện cụ thể trong thực tiễn đời sống xã hội.

Theo ước tính có khoảng 95% dân số Việt Nam có đời sống tín ngưỡng, tôn giáo, trong đó có trên 24 triệu tín đồ của các tôn giáo khác nhau (chiếm khoảng 27% dân số), thuộc 38 tổ chức tôn giáo. Cả nước có gần 53 000 chức sắc, 133 700 chức viện tôn giáo và khoảng 27 900 cơ sở thờ tự. Các ngày lễ tôn giáo lớn như Lễ Giáng sinh của đạo Công giáo, Lễ Phật đản của Phật giáo,... đều được tổ chức trọng thể theo các nghi lễ tôn giáo. Hằng năm có khoảng 8 500 lễ hội tôn giáo hoặc tín ngưỡng cấp quốc gia và địa phương được tổ chức.

Các tổ chức tôn giáo đã đăng kí được pháp luật bảo hộ, được tự do hoạt động tôn giáo, mở trường đào tạo chức sắc, xuất bản kinh sách, sửa chữa và xây dựng cơ sở thờ tự theo quy định của pháp luật. Đến nay, trên cả nước Phật giáo có khoảng 17.000 ngôi chùa, tịnh xá, tịnh thất, niệm Phật đường; Công giáo có 7 445 cơ sở thờ tự; Tin lành có gần 500 nhà thờ, nhà nguyện; Cao Đài có 1 281 thánh thất; Phật giáo Hoà Hảo có 43 ngôi chùa được công nhận; Hồi giáo có 89 thánh đường;... Hiện Phật giáo có 4 học viện Phật giáo, 1 trường Cao đẳng Phật học và 32 trường Trung cấp Phật học; Giáo hội Công giáo có 1 Học viện Công giáo, 7 Đại chủng viện và 1 cơ sở II Đại chủng viện Thánh Giuse tại Hà Nội; Tin lành có 1 Viện Thánh kinh thần học và 1 trường Thánh kinh thần học.

Hầu hết các tổ chức tôn giáo đã xuất bản báo, tạp chí, bản tin. Theo thống kê từ năm 2006 đến nay, Nhà xuất bản Tôn giáo đã cấp phép xuất bản 8 683 xuất bản phẩm, trong đó có 4 725 đầu sách với 14 535 464 bản in. Trung bình mỗi năm có hàng nghìn ấn phẩm liên quan đến tôn giáo được cấp phép xuất bản, bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau như Anh, Pháp và tiếng dân tộc Khơ-me, Ê-đê, Gia-rai, Ba-na,...

Với quan điểm “các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau phát triển”, những năm qua, Nhà nước Việt Nam tôn trọng và bảo đảm quyền tự do và bình đẳng về tín ngưỡng, tôn giáo của các dân tộc thiểu số. Bên cạnh việc tạo điều kiện cho người dân tộc Chăm theo Hồi giáo và đạo Bà-la-môn thành lập các Ban đại diện cộng đồng để hỗ trợ các sinh hoạt tôn giáo. Nhà nước hỗ trợ in ấn Kinh thánh song ngữ tiếng Việt và các tiếng của dân tộc thiểu số; đã xuất bản trên 30 000 cuốn Kinh thánh bằng tiếng Ba-na, Ê-đê, Gia-rai; cho phép in và nhập kinh sách Phật giáo Nam Tông Khơ-me; chuẩn bị xuất bản Kinh Coran song ngữ Việt Nam -Ả rập,...

Hoạt động quốc tế của các tôn giáo tại Việt Nam cũng ngày càng được mở rộng. Tòa thánh Va-ti-căng đã bổ nhiệm Đặc phái viên không thường trú tại Việt Nam. Hằng năm có hàng trăm lượt chức sắc tôn giáo Việt Nam tham dự các hoạt động tôn giáo ở nước ngoài và hàng ngàn lượt cá nhân tôn giáo nước ngoài nhập cảnh vào Việt Nam giáng đạo và tham gia các hoạt động, sự kiện tôn giáo. Trong đó, có nhiều sự kiện quan trọng do Việt Nam đăng cai tổ chức thành công, được dư luận trong nước, quốc tế và tín đồ nhiều nước đánh giá cao như: Đại lễ Phật đản (VESAK) Liên hợp quốc được tổ chức tại Hà Nội năm 2008 thu hút 1 500 đại biểu đến từ 74 quốc gia và vùng lãnh thổ; tại Ninh Bình, năm 2014 với sự tham dự của hơn 1.000 chức sắc, tín đồ đến từ 95 quốc gia và vùng lãnh thổ; Hội nghị Ni giới thế giới năm 2009; Năm Thánh 2011 của Giáo hội Công giáo; Kỉ niệm 100 năm đạo Tin Lành; Hội nghị Liên Hội đồng Giám mục Á Châu năm 2012.

(Theo dantoctongiao.congly.vn)

a) Em hãy nhận xét về đặc điểm và hoạt động của các tôn giáo có trong thông tin. Việc thực hiện quyền bình đẳng giữa các tôn giáo đó đã được thực hiện như thế nào?

b) Em nhận xét như thế nào về quan điểm cũng như sự hỗ trợ của Nhà nước đối với hoạt động của các tổ chức tôn giáo?

17. Em hãy sưu tầm thông tin, số liệu về tình hình thất nghiệp của thanh niên ở nước ta hiện nay và phân tích hậu quả về mặt kinh tế - xã hội của tình trạng này.

17. Trong khi người dân vẫn đang trăn trở nỗi lo sau đại dịch chưa nguôi thì cơn “bão giá” đã ập tới. Giá xăng liên tục tăng kéo theo những mặt hàng tiêu dùng thiết yếu cũng đồng loạt tăng giá. Không chỉ có xăng tăng giá, lương thực, thực phẩm khô và tươi sống cũng đã điều chỉnh sang mức giá mới, tăng giá từ 5% đến 20%. Trong đó, có nhiều mặt hàng thiết yếu với nhiều gia đình như trứng, dầu ăn, mì tôm,... cũng điều chỉnh tăng giá bán từ 5% đến 10%. Trước sức ép giá cả các mặt hàng thiết yếu tăng cao, đời sống của người dân gặp rất nhiều khó khăn.

(Theo Báo điện tử Tuổi trẻ Thủ đô, ngày 01/7/2022)

a) Từ thông tin trên, em hãy cho biết lạm phát, “bão giá” ảnh hưởng đến đời sống của người dân như thế nào.

b) Em hãy đưa ra một số giải pháp để giúp người dân có thể thích ứng và vượt qua thời kì “bão giá”.

17. Hai bạn học sinh trao đổi về ý tưởng kinh doanh phù hợp với người kinh doanh có vốn nhỏ. Một số ý tưởng kinh doanh được hai bạn nghĩ tới như:

- Ý tưởng kinh doanh các sản phẩm từ vật liệu có thể tái chế.

- Ý tưởng kinh doanh mua lại đồ cũ với giá thấp rồi sửa chữa và bán với giá cao hơn.

Em có nhận xét gì về các ý tưởng kinh doanh trên?

16. Anh Quang là giám đốc công ty X chuyên kinh doanh hàng thực phẩm. Trong những năm kinh doanh, anh Quang luôn suy nghĩ và có những hành vi, việc làm thể hiện đạo đức trong kinh doanh. Trước hết, anh luôn nhập thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo rõ nguồn gốc xuất xứ. Trong thời gian thị trường thế giới biến động làm ảnh hưởng đến việc kinh doanh, công ty của anh Quang vẫn bán thực phẩm sạch, có chất lượng với giá cả hợp lí. Nhờ đó mà các sản phẩm của công ty X luôn được khách hàng tin nhiệm, gắn bó. Uy tín của công ty X được giữ gìn và ngày một nâng cao, là nguồn động lực tạo niềm tin của khách hàng đối với công ty X. Sự tin tưởng của khách hàng từ chữ tín đối với công ty của anh Quang là tài sản quý giá, mang lại nguồn doanh thu ổn định và phát triển cho công ty X.

a) Những biểu hiện nào trên đây là biểu hiện đạo đức trong kinh doanh của anh Quang và Công ty X?

b) Em có thể học tập được điều gì từ hành vi đạo đức trong kinh doanh của anh Quang?

17. Nhà trường triển khai các phong trào giảm thiểu rác thải nhựa, sử dụng vật liệu có thể tái chế làm đồ dùng học tập,... Tuy nhiên, một số học sinh khác vẫn duy trì thói quen sử dụng đồ bằng nhựa dùng một lần, mua các đồ ăn vặt không đảm bảo, đồ chơi không lành mạnh, chi tiêu lãng phí.

a) Em đồng tình hay không đồng tình với việc làm của các học sinh trong trường hợp trên?

b) Nếu là bạn của các học sinh đó, em sẽ đưa ra lời khuyên như thế nào để các bạn thay đổi hành vi tiêu dùng của mình?

17. Doanh nghiệp K có hành vi trốn thuế thu nhập doanh nghiệp. Sau khi điều tra, phát hiện doanh nghiệp K đã hối lộ một cán bộ trong cơ quan thuế để thực hiện các hành vi này, cơ quan điều tra đã khởi tố những người liên quan trọng doanh nghiệp thực hiện hành vi này và cả người cán bộ trong cơ quan thuế để xử lí một cách nghiêm minh, đúng pháp luật.

Trong trường hợp này, việc làm của cơ quan điều tra đã thể hiện quyền bình đẳng của công dân như thế nào?

17. Ông H là đại biểu Quốc hội được phân công nhiệm vụ là giám sát quá trình hoạt động trưng cầu ý dân của Quốc hội về chính sách phát triển kinh tế của đất nước. Trong quá trình giám sát, ông H phát hiện bà M đã lợi dụng lúc mọi người không chú ý thay đổi phiếu trưng cầu ý dân, nhằm làm thay đổi kết quả trưng cầu ý dân.

a) Theo em, hành vi của bà M có vi phạm quy định của pháp luật về quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội của công dân không? Nếu có, hậu quả của hành vi đó là gì?

b) Nếu là ông H trong tình huống này, em sẽ làm gì để bảo vệ quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội của công dân?

17. Chị N có hộ khẩu thường trú tại huyện A của tỉnh X nhưng lại đang làm việc và tạm trú tại huyện B của tỉnh X. Chị N băn khoăn, để thuận lợi cho quá trình bầu cử Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, chị có được ghi tên vào danh sách cử tri ở huyện B của tỉnh X không.

Theo em, chị N có được ghi tên vào danh sách cử tri ở huyện B của tỉnh X không? Vì sao?

17. Anh P là người có bệnh mãn tính về hô hấp, thường xuyên điều trị tại bệnh viện. Tuy nhiên, ông S là cán bộ xã lại để tên của anh P trong danh sách thông báo khám tuyển nghĩa vụ quân sự.

a) Theo em, hành vi của ông S có đúng với quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc của công dân không? Vì sao?

b) Nếu là anh P, trong trường hợp trên, em sẽ làm gì?

17. Các gia đình ở khu dân cư X đã từ lâu vẫn có mối quan hệ hàng xóm tốt đẹp với nhau. Nhưng từ năm 2018 đến nay, có một gia đình mới đến ở thường gây chuyện với những gia đình xung quanh. Các gia đình trong khu dân cư thấy vậy đều rất khó chịu, nhưng mọi người bảo nhau nhường nhịn để không xảy ra to tiếng trong khu dân cư. Nhưng nhà hàng xóm mới ngày càng quá quắt. Một ngày, bà V hàng xóm mới và con trai của bà là M đã gây sự dẫn đến căng thẳng với bà Y nhà bên cạnh. Bà V và M đã mắng chửi, xúc phạm bà Y và gia đình hàng xóm bằng những từ ngữ rất thiếu văn hoá.

a) Bà V và M đã xâm phạm đến quyền nào của công dân? Vì sao?

b) Hành vi của bà V và M có thể dẫn đến hậu quả gì?

5. Em hãy xử lí các tình huống sau:

Tình huống 4: 

Một nhà khoa học nữ bị từ chối ứng tuyển vào một vị trí quan trọng chỉ vì giới tính, trong khi nhà khoa học nữ đó có trình độ và kinh nghiệm tương đương với các ứng viên nam.

a) Theo em, nhà khoa học nữ có thể khiếu nại và yêu cầu được đối xử bình đẳng không? Vì sao?

b) Pháp luật Việt Nam quy định về bình đẳng giới trong lĩnh vực khoa học như thế nào?

9. Em hãy xử lí các tình huống sau:

Tình huống 1: 

Bạn T thắc mắc: Theo quy định của Hiến pháp năm 2013, mọi người đều bình đẳng trước pháp luật, có nghĩa là ai cũng được bình đẳng về quyền học tập. Tại sao Nhà nước lại thành lập trường phổ thông dân tộc nội trú, trường dự bị đại học cho con em dân tộc thiểu số và có chính sách miễn, giảm học phí, cấp học bổng chính sách cho sinh viên hệ cử tuyển, học sinh trường dự bị đại học, trường phổ thông dân tộc nội trú? Không biết việc làm này nhằm mục đích gì, có trái với quy định của pháp luật về quyền bình đẳng của công dân không?

a) Em nhận xét như thế nào về thắc mắc của bạn T trong tình huống trên?

b) Em hãy sử dụng những quy định của pháp luật về bình đẳng giữa các dân tộc để giải thích cho T hiểu.

18. Em hãy bình luận ý kiến sau và minh hoạ bằng những ví dụ cụ thể:

Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư mang lại nhiều lợi ích như giúp tăng năng suất lao động nhờ áp dụng những công nghệ hiện đại vào quá trình sản xuất, song cũng đặt ra nhiều thách thức như vấn đề mất việc làm.

18. Đọc trường hợp

Trường hợp 1:  Một số người kinh doanh đã đầu cơ, tích trữ chờ lên giá để trục lợi từ người tiêu dùng.

Trường hợp 2:  Lợi dụng tình hình dịch bệnh, mưa lũ,... một số đối tượng đưa tin không đúng về thị trường để tăng giá cả hàng hoá, dịch vụ nhằm kiếm lời.

a) Em hãy nhận xét việc làm của các đối tượng trên.

b) Em sẽ lên án các hành vi đó như thế nào?

18. Em hãy suy nghĩ về hạn chế/nhược điểm của một sản phẩm nào đó trên thị trường và cùng bạn thảo luận ý tưởng kinh doanh để cải thiện chất lượng sản phẩm đó. Hãy thuyết minh về tính chất của sản phẩm mới trên các phương diện: tính mới mẻ, độc đáo; tính hữu dụng, tính khả thi, tính vượt trội;... để chứng tỏ ý tưởng kinh doanh của em là hợp lí.

17. Công ty Y bán ngũ cốc với các thành phần hoàn toàn tự nhiên. Bộ phận sản xuất của công ty duy trì các thành phần hoàn toàn tự nhiên của ngũ cốc, nhưng bộ phận tiếp thị lại cho rằng cần pha chế thêm một số thành phần phi tự nhiên vào ngũ cốc để chi phí rẻ hơn, mang lại lợi nhuận lớn hơn cho công ty.

Em đồng ý với ý kiến của bộ phận nào trong trường hợp trên? Vì sao?

18. Em hãy liệt kê các đặc trưng trong văn hoá tiêu dùng ở nơi em đang sinh sống (trang phục, ẩm thực, phong cách chi tiêu,...) và nêu biện pháp để giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá tốt đẹp của địa phương.

18. Trong cuộc sống và học tập, việc thực hiện bình đẳng về quyền và nghĩa vụ của em và các bạn đã được thực hiện như thế nào? Nêu ví dụ.

18. Theo em, học sinh cần làm gì để thực hiện được quyền và nghĩa vụ tham gia quản lí nhà nước và xã hội?

18. Anh V và anh H cùng tham gia bầu cử Hội đồng nhân dân cấp xã. Khi viết phiếu bầu, anh V đã cố tình giải thích không đúng cách thức ghi trong phiếu bầu cử, làm cho phiếu bầu của anh H không có giá trị.

a) Theo em, hành vi của anh V có vi phạm quy định của pháp luật về quyền bầu cử của công dân không?

b) Nếu là anh H trong trường hợp này, em sẽ làm gì để phiếu bầu của mình hợp lệ?

18. Trong quá trình học đại học, C được hoãn gọi nhập ngũ theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, do mải chơi, không theo được chương trình, C đã bỏ học đi làm công nhân cho một công ty. Khi nhận được thông báo khám tuyển nghĩa vụ quân sự, C đã nhờ một người không rõ lai lịch làm giúp một giấy chứng nhận giả là sinh viên của trường đại học để nộp cho Hội đồng nghĩa vụ quân sự xã với mục đích hoãn nghĩa vụ quân sự.

a) Theo em, hành vi của C có vi phạm quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc không? Vì sao?

b) Hành vi của C có thể phải chịu hậu quả gì?

18. Do có mâu thuẫn trong công việc với chị H, chị D đã có bài đăng trên mạng xã hội bịa đặt nội dung chị H có mối quan hệ không lành mạnh với anh P - một người đã có gia đình, đồng thời yêu cầu mọi người chia sẻ nội dung này nhằm xúc phạm tới danh dự, nhân phẩm của chị H. Sau khi được đăng tải lên mạng xã hội, bài đăng này đã được nhiều người bình luận, chia sẻ có ý xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm của chị H làm cho chị bị bạn bè và mọi người trong cơ quan xa lánh. Chị H đau buồn, rồi sa sút về sức khoẻ và tinh thần. Hành vi của D đã bị Viện kiểm sát truy tố và chuyển sang Tòa án xét xử về “Tội vu khống” theo Điều 156 Bộ luật Hình sự. Căn cứ vào các tình tiết cụ thể của vụ việc và nhân thân người phạm tội, Toà án ra quyết định tuyên phạt D 10 tháng tù, được hưởng án treo. Đồng thời, D phải xin lỗi công khai, cải chính thông tin và bồi thường bù đắp tổn thất tinh thần cho chị H theo số tiền mà hai bên đã thoả thuận.

Trong thông tin trên, hậu quả nào đã xảy ra đối với hành vi của D khi vu khống, xâm phạm đến nhân phẩm và danh dự của chị H?

5. Em hãy xử lí các tình huống sau:

Tình huống 5:

Do kinh tế khó khăn, anh K bàn với vợ sẽ cho con gái học hết lớp 9 rồi nghỉ học để phụ giúp việc nhà, cả nhà sẽ tập trung đầu tư cho cậu con trai đang học lớp 7 để sau này còn gánh vác việc gia đình. Vợ anh không đồng ý, chị muốn con mình dù là trai hay gái thì đều cần được học tập, chăm sóc và đối xử như nhau.

a) Em nhận xét như thế nào về vấn đề bình đẳng giới trong tình huống trên?

b) Pháp luật Việt Nam quy định về bình đẳng giới trong lĩnh vực này như thế nào?

9. Em hãy xử lí các tình huống sau:

Tình huống 2: 

Chị M từ nhỏ đã theo một tôn giáo cùng với cả gia đình. Khi tròn 22 tuổi, chị M tìm hiểu và thấy một tôn giáo khác có giáo lí và lễ nghi rất phù hợp với mình nên chị muốn chuyển sang theo tôn giáo này. Bố mẹ chị M không ngăn cản chị nhưng băn khoăn, lo lắng gia đình sẽ bị phân biệt, đối xử, kì thị khi có người theo tôn giáo khác.

a) Theo em, chị M có quyền chuyển sang theo tôn giáo mới không? Pháp luật nước ta quy định như thế nào về vấn đề này?

b) Em nhận xét như thế nào về băn khoăn, lo lắng của bố mẹ chị M? Nếu là người thân trong gia đình chị M, em hãy vận dụng hiểu biết của mình về quyền bình đẳng giữa các tôn giáo để giúp họ.

19. Em hãy kể tên các chính sách kiểm soát, kiềm chế thất nghiệp được chính quyền địa phương nơi em sinh sống thực hiện và cho biết vai trò của các chính sách đó với vấn đề giải quyết việc làm cho lao động địa phương.

19. Với vai trò là người tiêu dùng, em hãy liệt kê các biện pháp để thích ứng với nền kinh tế trong thời kì lạm phát.

18. Công ty H chuyên sản xuất linh kiện điện tử cho máy chủ máy tính. Theo hợp đồng ký kết với các công ty bán hàng, Công ty H phải giao hàng đúng thời hạn, nếu không Công ty H có nguy cơ mất hợp đồng với khách hàng. Tuy nhiên, gần đến ngày giao hàng thì bộ phận kiểm tra chất lượng phát hiện ra một khiếm khuyết có thể xảy ra trong một lô hàng. Điều này thật không may, vì quá trình kiểm tra có thể mất quá nhiều thời gian và thời hạn giao hàng đúng hạn có thể trôi qua, làm chậm trễ việc phát hành sản phẩm của khách hàng. Trước tình trạng này, thay vì cứ giao hàng đúng thời hạn, Công ty H đã tìm cách thay các linh kiện bị lỗi, chủ động gặp khách hàng, nói rõ sự thật và mong được thông cảm, đồng thời chịu phạt một khoản tiền vì chậm giao hàng theo quy định của hợp đồng. Sau vụ việc này, những khách hàng truyền thống vẫn tiếp tục mua hàng của Công ty H.

a) Vì sao Công ty H không giao hàng ngay cho khách hàng mà lại kiểm tra, thay thế linh kiện?

b) Việc làm thể hiện đạo đức trong kinh doanh của Công ty H đã mang lại lợi ích gì cho công ty?

19. Với vai trò là người tiêu dùng, em hãy liệt kê các biện pháp để xây dựng văn hoá tiêu dùng Việt Nam.

19. Theo em, tại sao bầu cử vừa là quyền vừa là trách nhiệm của mỗi công dân?

19. D là con bà H đang bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã vì tội trộm cắp tài sản. Khi thấy xã thông báo đăng kí khám tuyển nghĩa vụ quân sự, bà H đã yêu cầu ông B là cán bộ đưa tên con mình vào danh sách, nhưng ông B không đồng ý.

Theo em, việc ông B không đồng ý với ý kiến của bà H có đúng không? Vì sao?

19. Y và X là bạn học cùng lớp. Gần đây, hai bên có mâu thuẫn với nhau xung quanh chuyện học hành. Năm học lớp 12 bị bạn bè rủ rê, X bắt đầu sao nhãng học hành, hay bỏ học và hay nhờ bạn cho chép bài tập về nhà. Thấy X như vậy, Y khuyên X nên xa lánh đám bạn bè đã rủ rê X, tập trung học cho tốt, vì năm học này là năm học cuối ở phổ thông rồi.

Thấy Y hay khuyên ngăn mình, X không những không tiếp thu mà còn tỏ ý không hài lòng. X bắt đầu nói xấu Y với một số bạn trong lớp, bịa đặt điều xấu, xúc phạm danh dự của Y. Thấy vậy, một số bạn trong lớp khuyên X không nên làm như vậy, vì nói xấu, xúc phạm danh dự của Y vừa vi phạm pháp luật, vừa làm mất tình bạn. Được các bạn khuyên nhủ, X dần nhận ra việc làm của mình là không đúng với trách nhiệm của người học sinh. X đã chủ động nói chuyện, xin lỗi Y về việc làm sai trái của mình.

Trong trường hợp trên, Y và các bạn đã thể hiện trách nhiệm công dân của mình như thế nào trong việc thực hiện quyền được pháp luật bảo hộ về danh dự, nhân phẩm?

19. Em hãy vẽ sơ đồ tư duy tự đánh giá các năng lực kinh doanh của bản thân và chia sẻ với các bạn trong lớp.

5. Em hãy xử lí các tình huống sau:

Tình huống 6:

Anh Ninh là con trai duy nhất của ông bà Quy. Khi vợ anh Ninh mang thai con thứ 2, bà Quy đi xem bói thì thầy bói khẳng định vợ anh Ninh sẽ sinh con gái. Mê tín và muốn có cháu trai nối dõi nên ông bà Quy bắt con dâu phá thai.

a) Hành vi của bà Quy vi phạm pháp luật về bình đẳng giới trong lĩnh vực nào?

b) Hành vi đó có thể bị xử lí như thế nào?

9. Em hãy xử lí các tình huống sau:

Tình huống 3: 

Khi thấy bạn A và B thường có lời nói, hành vi thể hiện sự kì thị, chê bai phong tục, tập quán của một số dân tộc khác, S đã nhắc nhở hai bạn. Bực mình vì bị can thiệp nên A đã đăng tải lên trang cá nhân một số thông tin không đúng về S khiến S bị một số bạn bè hiểu lầm, xa lánh.

Em hãy nhận xét hành vi của các bạn trong tình huống trên. Nếu là bạn của A, B, S, em sẽ khuyên các bạn như thế nào? Giải thích vì sao.

20. Là công dân - học sinh, em có trách nhiệm như thế nào trong việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Nhà nước nhằm kiểm soát và kiềm chế lạm phát?

20. Em hãy sưu tầm và chia sẻ thông tin về những người kinh doanh, doanh nhân nổi tiếng trong và ngoài nước. Theo em, những năng lực nào giúp các doanh nhân đó đạt được thành công trong lĩnh vực kinh doanh của mình?

19. Vì lợi nhuận kinh doanh, công ty M kinh doanh sữa đã quảng cáo, tuyên truyền quá mức về sản phẩm của công ty. Đây là thông tin quảng cáo sai sự thật được cung cấp cho khách hàng để tạo niềm tin, để khách hàng mua sữa của công ty.

Hành vi, việc làm của công ty M có phải là hành vi phi đạo đức trong kinh doanh không? Vì sao?

20. Là công dân - học sinh, em có trách nhiệm như thế nào trong việc thực hiện cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”?

6. Em hãy đưa ra cách ứng xử của mình khi có người nói:

a) Cậu là nữ, nếu muốn tự ứng cử chức lớp trưởng thì phải giỏi hơn tất cả các bạn nam trong lớp.

b) Vì là con trai nên cậu sẽ có nhiều cơ hội để tiếp cận thông tin về thị trường lao động hơn các bạn nữ.

c) Cùng làm một bài tập khó, kết quả như nhau nhưng chắc chắn điểm của cậu sẽ cao hơn tớ vì con gái luôn được ưu tiên.

d) Những hoạt động thể thao có độ khó nếu cậu không dám tham gia sẽ không đáng mặt đàn ông.

e) Nếu cậu lựa chọn những ngành kĩ thuật, công nghệ cao để theo học thì sau này khó xin việc lắm vì nhà tuyển dụng sẽ chọn nam chứ không chọn nữ.

g) Trong bài tập nhóm, nam giới quảng cáo dầu gội đầu, nước giặt mình thấy không phù hợp, cậu nên thay bằng hình ảnh quảng cáo của phụ nữ.

9. Em hãy xử lí các tình huống sau:

Tình huống 4: 

Trong cuộc họp của khu dân cư, chị D phản ánh việc anh Q lôi kéo người dân trong khu đi theo một tôn giáo mới, người theo tôn giáo này sẽ không thờ cúng tổ tiên, nửa ngày đi làm, nửa ngày phải ở nhà nghe giảng đạo. Sau khi nghe chị D phản ánh, ông B (trưởng khu) tuyên bố rằng mọi người có quyền bình đẳng về tôn giáo, việc anh Q đang làm là thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân.

Em suy nghĩ như thế nào về tuyên bố của ông B? Nếu em được tham gia cuộc họp đó, em sẽ phát biểu như thế nào?

20. Theo em, học sinh trung học phổ thông có thể thực hiện quyền và nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc như thế nào?

20. Em hãy phân biệt quyền bất khả xâm phạm về thân thể với quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khoẻ.

20. Trước tình hình hàng thực phẩm chất lượng cao của Công ty N được khách hàng ưa chuộng, thu hút phần lớn khách hàng trên thị trường, một số công ty sản xuất hàng thực phẩm cùng loại là đối thủ cạnh tranh của Công ty N đã quảng cáo cho hàng hoá của mình có ưu thế vượt trội hơn hàng thực phẩm của Công ty N. Nhưng phần lớn nội dung quảng cáo của các công ty này đều phản ánh sai sự thật, đánh lừa khách hàng, tạo sự tin tưởng giả tạo của khách hàng về sản phẩm không thực chất của mình. Không những thế, các công ty này còn thông đồng với nhau bán hàng hạ giá, phá giá nhằm thu hút khách hàng về phía mình, triệt hạ Công ty N.

Hành vi của các công ty đối thủ với Công ty N có vi phạm đạo đức kinh doanh không? Vi phạm như thế nào?

7. Em hãy liệt kê một số quy định của pháp luật về bình đẳng giới trong các lĩnh vực của đời sống xã hội và nêu những việc nên làm, những việc không nên làm theo gợi ý sau:

21. Em hãy nêu một số trường hợp vi phạm quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc của công dân ở địa phương em (nếu có). Bài học rút ra cho bản thân em là gì?

21. Là công dân - học sinh, em có trách nhiệm như thế nào trong việc thực hiện quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm?

11. Em hãy thiết kế một phiếu hỏi (khoảng 10 câu hỏi) để khảo sát tình hình thực hiện quyền bình đẳng giữa các dân tộc, tôn giáo ở nơi em đang cư trú.

21. Ông B là một doanh nhân Việt kiều về Việt Nam kinh doanh, do không thể đứng tên công ty, đã nhờ người bạn thân là ông M đứng tên đăng kí thành lập công ty. Hai bên cùng nhau chung vốn mua cổ phần của công ty. Trong đó, ông B chiếm phần lớn và ông M chiếm phần nhỏ cổ phần. Thời gian sau, công ty ăn nên làm ra, ông B đã tìm cách loại ông M ra khỏi công ty của mình.

Hành vi của ông B có vi phạm đạo đức kinh doanh không? Vi phạm như thế nào?

22. Công ty P chuyên sản xuất phụ tùng máy công nghiệp. Sản phẩm của công ty luôn được khách hàng thị trường trong nước ưa chuộng, hằng năm được bán ra với doanh thu lớn. Nhưng thời gian qua, một khách hàng phát hiện một số sản phẩm phụ tùng có lỗi kĩ thuật khi đang hoạt động và báo cho công ty được biết. Công ty P đã quyết định thông báo thu hồi toàn bộ số phụ tùng đã bán ra cho khách hàng từ 6 tháng qua và trả lại tiền cho khách hàng, mặc dù biết công ty sẽ bị thiệt hại khá lớn về kinh tế

Theo em, vì sao công ty P có hành vi, việc làm trên, dù biết rằng công ty sẽ thiệt hại về kinh tế?

Ý kiến nào sau đây đúng?

1. Em và các bạn đóng vai người bán cùng một mặt hàng. Hãy thuyết phục để người mua lựa chọn sản phẩm của em. (Gợi ý: cân nhắc về mức giá, chất lượng sản phẩm, cách thức thanh toán, điều kiện giao hàng,...)

Hãy xây dựng một video clip/bài thuyết trình giới thiệu về tấm gương thanh niên lập nghiệp điển hình mà em biết và rút ra bài học đối với bản thân.

1. Em hãy cùng bạn xây dựng một sản phẩm để tuyên truyền, quảng bá các hàng hoá Việt Nam chất lượng cao được sản xuất ở địa phương em.

1. Em hãy cùng bạn lập kế hoạch tổ chức buổi tham quan một cơ sở tôn giáo theo gợi ý sau:

Lập kế hoạch:

- Xác định mục đích buổi tham quan;

- Chương trình và thời gian dự kiến;

- Nội dung các hoạt động triển khai tại cơ sở tôn giáo;

- Dự kiến về kinh phí, phương tiện đi lại; các lực lượng tham gia phối hợp;...

Thuyết trình, giới thiệu kế hoạch trước lớp.

Tổ chức thực hiện theo kế hoạch.

1. Em hãy viết một bài tuyên truyền (khoảng 10 đến 15 dòng) về quyền và nghĩa vụ công dân trong tham gia quản lí nhà nước và xã hội và chia sẻ với mọi người.

1. Em hãy cùng bạn sưu tầm tranh ảnh, tư liệu có nội dung về quyền và nghĩa vụ công dân về bầu cử và ứng cử để xây dựng thành một tập san trưng bày tại lớp.

1. Em hãy viết một thông điệp về quyền được bảo đảm an toàn và bí mật thư tín, điện thoại, điện tín của công dân.

1. Em hãy tìm hiểu cơ hội kinh doanh một sản phẩm, dịch vụ mà em cho rằng có thể mang lại lợi nhuận cho các chủ thể sản xuất kinh doanh.

Em hãy cùng bạn lập kế hoạch tìm hiểu và thiết kế sản phẩm về việc thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân về khiếu nại, tố cáo và trình bày sản phẩm trước lớp.

Em hãy cùng các bạn trong nhóm sưu tầm thông tin và thiết kế sản phẩm tuyên truyền về quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm của công dân trong khu dân cư (xã, phường, thôn, xóm); trình bày kế hoạch trước lớp.

2. Em hãy thiết kế sản phẩm để phê phán các biểu hiện cạnh tranh không lành mạnh và chia sẻ thông điệp với các bạn trong lớp.

2. Em hãy viết bài luận để phê phán các biểu hiện không có văn hoá trong tiêu dùng và tuyên truyền, vận động bạn bè, người thân làm người tiêu dùng có văn hoá.

2. Sưu tầm các văn bản pháp luật quy định về quyền bình đẳng giữa các dân tộc, tôn giáo và xây dựng thành bộ tư liệu số để sử dụng cho hoạt động tuyên truyền nhân ngày “Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18/11” hằng năm.

2. Em hãy kể về một trường hợp công dân tích cực thực hiện quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội, từ đó liên hệ đến bản thân.

2. Em hãy viết một bài luận nói về trách nhiệm của công dân trong thực hiện quyền và nghĩa vụ bầu cử, ứng cử.

2. Em hãy cùng các bạn trong nhóm tìm hiểu về tình hình thực hiện pháp luật về quyền được bảo đảm an toàn và bí mật thư tín, điện thoại, điện tín ở trường.

1. Em hãy sưu tầm thông tin về tình hình cung, cầu một hàng hoá, dịch vụ thiết yếu trên thị trường và chia sẻ với các bạn cùng lớp.

1. Em hãy cùng bạn lập kế hoạch tổ chức cuộc thi vẽ tranh cổ động về thực hiện pháp luật bình đẳng giới trong trường học theo các gợi ý sau:

- Lập kế hoạch (xác định mục đích cuộc thi, đối tượng dự thi; thời gian, hình thức tổ chức, thể lệ cuộc thi; nội dung thông điệp chủ đề; tiêu chí đánh giá;...).

- Thuyết trình, giới thiệu kế hoạch trước lớp.

Em hãy cùng các bạn trong nhóm xây dựng một kế hoạch tuyên truyền về quyền và nghĩa vụ công dân về tự do ngôn luận, báo chí và tiếp cận thông tin trong khu dân cư (xã, phường, thôn, xóm) theo gợi ý:

Lập kế hoạch tuyên truyền:

- Mục đích, đối tượng tuyên truyền;

- Hình thức, nội dung tuyên truyền;

- Thời gian, địa điểm thực hiện.

Trình bày kế hoạch trước lớp.

2. Em hãy xây dựng một ý tưởng kinh doanh phù hợp với năng lực của bản thân và làm rõ tính vượt trội; tính mới mẻ, độc đáo; tính hữu dụng; tính khả thi và lợi thế cạnh tranh của sản phẩm, dịch vụ của mình so với các sản phẩm, dịch vụ đã có trên thị trường.

2. Em viết bài phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến cung, cầu một hàng hoá, dịch vụ trên thị trường vào dịp Tết.

4. Gia đình H có nguồn thu nhập chính từ kinh doanh mặt hàng may mặc. Hiện nay, trên thị trường, cung về mặt hàng này lớn hơn cầu. Gia đình H dự định chuyển đổi sang kinh doanh mặt hàng mới chưa có nhiều người kinh doanh.

a) Theo em, trường hợp nêu trên đề cập đến vai trò gì của quan hệ cung - cầu trong nền kinh tế?

b) Lựa chọn của gia đình H có hợp lí không? Vì sao?

c) Gia đình H còn có thể lựa chọn phương án nào dưới đây? Giải thích vì sao.

A. Tạm ngừng kinh doanh mặt hàng này và chờ đợi thị trường hồi phục.

B. Tiếp tục đẩy mạnh đầu tư, mở rộng kinh doanh các sản phẩm may mặc.

C. Đẩy mạnh việc tuyên truyền và quảng bá sản phẩm may mặc của gia đình.

4. Em hãy cho biết những biểu hiện dưới đây là sự thể hiện cho năng lực nào của người kinh doanh.

A. Sự khéo léo, chủ động trong giao tiếp, đàm phán; tự tin và biết kiểm soát cảm xúc; giải quyết hài hoà các mối quan hệ bên trong và bên ngoài liên quan đến công việc kinh doanh.

B. Biết lập kế hoạch kinh doanh, tổ chức nguồn lực, phối hợp công việc, giám sát cấp dưới, chuyển giao và chia sẻ quyền lực cho cấp dưới để đội ngũ nhân lực phát huy hết hiệu quả, tính sáng tạo trong kinh doanh.

C. Có ý chí bền bỉ cả về thể chất và tinh thần, duy trì thái độ lạc quan và dám chấp nhận rủi ro trong kinh doanh; biết tự đánh giá được điểm mạnh, điểm yếu, vai trò, giá trị, khả năng, điều kiện và các quan hệ xã hội của bản thân.

D. Biết tạo ra sự khác biệt trong ý tưởng kinh doanh, phân tích được cơ hội và thách thức trong công việc kinh doanh của bản thân.

E. Thực hiện trách nhiệm của người kinh doanh với tổ chức, cộng đồng và xã hội.

G. Có kiến thức, kĩ năng về ngành nghề/lĩnh vực kinh doanh.

H. Có chiến lược kinh doanh rõ ràng, biết xác định mục tiêu ngắn hạn, dài hạn.

I. Biết đánh giá cơ hội kinh doanh, lựa chọn và nắm bắt cơ hội kinh doanh.

3. Em hãy nêu những việc làm thực hiện quy định của pháp luật về bình đẳng giới trong các lĩnh vực của đời sống xã hội (nêu rõ những việc nên làm, những việc không nên làm).

4. Em hãy xử lí tình huống sau:

a. Do xây dựng nhà khi chưa xin phép xây dựng nên ông A bị chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã xử phạt vi phạm hành chính, trong đó phạt tiền ông A 500 000 đồng và buộc ông A phải tháo dỡ công trình xây dựng trái phép. Ông A liền khiếu nại quyết định của chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã đến Toà án nhân dân huyện yêu cầu Toà án huỷ quyết định nêu trên của chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã.

Câu hỏi: Em hãy nhận xét về hành vi khiếu nại của ông A. Theo quy định về quyền khiếu nại, ông A có quyền khởi kiện hành chính tại Toà án đối với quyết định xử phạt vi phạm hành chính của chủ tịch uỷ ban nhân dân xã không? Giải thích vì sao?

b. K công tác tại bộ phận quản lí cấp phép dự án xây dựng. Lãnh đạo huyện C nhận được một số phản ánh về việc anh K trả kết quả không đúng thời hạn, gây khó khăn, phiền hà cho tổ chức và công dân khi đến giao dịch các thủ tục cấp phép xây dựng. Sự việc tiếp diễn cho đến ngày lãnh đạo huyện C nhận được đơn thư tố cáo của ông B (giám đốc doanh nghiệp) rằng anh K gây phiền hà, sách nhiễu khi đến làm thủ tục cấp phép xây dựng công trình, hậu quả là chậm tiến độ đầu tư xây dựng công trình, gây thiệt hại đối với doanh nghiệp của ông B.

Câu hỏi: Em hãy nhận xét về hành vi của anh K. Theo quy định pháp luật về quyền tố cáo, doanh nghiệp của ông B sẽ thực hiện quyền như thế nào?

5. Tự liên hệ bản thân, trong cuộc sống em đã thực hiện quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm của công dân như thế nào.

4. Do có hành vi gây rối trật tự công cộng, K bị công an huyện xử phạt vi phạm hành chính. Một số phần tử xấu kích động, xúi giục nên K đã đăng bài viết trên Facebook có tính chất xuyên tạc những thông tin về hoạt động của chính quyền địa phương, từ cấp xã đến cấp huyện. Từ vụ việc này, có người cho rằng hành vi của K vi phạm quyền tự do ngôn luận của công dân; nhưng có người khác lại cho rằng, do K viết bài trên Facebook nên đã vi phạm quyền tự do báo chí.

Câu hỏi:

a) Em đồng ý với ý kiến nào trên đây? Vì sao?

b) Em nhận xét thế nào về hành vi của K?

5. Em hãy xác định nhân tố ảnh hưởng tới cung về hàng hoá, dịch vụ trong những trường hợp sau đây:

a. Đón đầu mùa du lịch hè, các doanh nghiệp lữ hành đã tung ra thị trường nhiều dịch vụ du lịch hấp dẫn.

b. Do giá xăng dầu tăng cao mà cước phí dịch vụ không tăng theo tương ứng, cung dịch vụ taxi của thành phố giảm sút.

c. Từ khi công nghệ mới được áp dụng trong nhà máy sản xuất đường mía thay thế các lò sản xuất đường thủ công, cung về đường trên thị trường tăng mạnh.

d. Do nhiều hộ nông dân ở Tây Nguyên chuyển đổi vườn cà phê sang trồng hồ tiêu, cung hồ tiêu Việt Nam những năm tiếp theo tăng mạnh.

e. Cung xe ô tô lắp ráp trong nước tăng lên khi Nhà nước ban hành những chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tăng tỉ lệ nội địa hoá phụ tùng sản xuất ô tô.

4. Em hãy xử lí các tình huống sau:

a. Em hãy đóng vai đưa ra cách ứng xử phù hợp với quy định của pháp luật trong những trường hợp sau:

- Biết tin chị gái của em ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân xã nhưng chồng của chị không đồng ý vì cho rằng phụ nữ không nên tham gia hoạt động chính trị.

- Cô giáo yêu cầu các bạn nam trong lớp hằng ngày phải đến trường sớm hơn các bạn nữ 15 phút để vệ sinh lớp học.

- Nghe thấy bạn thân của em nói với mọi người: Bình đẳng giới là yêu cầu nam giới làm những công việc của phụ nữ và ngược lại.

b. Bạn D rất thích nấu ăn nên thường xung phong nấu ăn cho gia đình. Điều thú vị là món ăn D nấu ai cũng đều khen ngon. D dự định sau này sẽ trở thành một đầu bếp chuyên nghiệp mang đến nhiều món ăn hấp dẫn, độc đáo cho mọi người ngay trên chính quê hương mình. Biết dự định này của con, bố mẹ D kịch liệt phản đối vì cho rằng nghề đầu bếp rất vất vả, hơn nữa không phù hợp với con trai.

Câu hỏi:

Theo em, bố mẹ của D có nhận thức đúng về bình đẳng giới không? Nếu là D, em sẽ thuyết phục bố mẹ như thế nào?

5. Khi đọc những quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ công dân về tự do ngôn luận, bạn P cho rằng chỉ khi nào chúng ta được hoàn toàn tự do phát biểu ý kiến của mình mà không bị hạn chế thì khi đó chúng ta mới thật sự có quyền tự do ngôn luận.

Câu hỏi: Em có đồng ý với ý kiến của bạn P hay không ? Vì sao?