Giải bài tập - Cánh diều lớp 6

3. Tại địa phương em ở có những truyền thống gia đình, dòng họ nào?

3. Trong những việc làm sau, việc nào nên làm và việc nào không nên làm?

(Đánh dấu X vào ô tương ứng)

3. Đọc câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi

CHIẾC RÌU CỦA NGƯỜI TIỀU PHU

Trên núi có một tiều phu đốn củi kiếm sống, phải khó khăn lắm anh mới dựng được ngôi nhà gỗ nhỏ để có thể che gió, che mưa.

Một ngày, anh mang củi đã đốn được đi vào trong thành đổi lấy hàng hoá, mãi tới xế chiều mới về đến nhà, thì phát hiện nhà của mình đang bị cháy.

Hàng xóm đều chạy đến giúp anh ta dập lửa, nhưng vì trời đã chạng vạng tối mà gió lại thổi rất mạnh, nên không thể dập được đám cháy. Mọi người đều hết cách, chỉ biết đứng một bên nhìn ngọn lửa thiêu đốt căn nhà gỗ.

Khi lửa đã tắt, anh tiều phu tay cầm một cây gậy, đi vào căn nhà đã cháy rụi không ngừng lục bới tìm kiếm.

Người đứng ngoài xem đều cho rằng anh ta đang tìm bảo vật gì đó, nên đều rất tò mò đứng quan sát.

Sau nửa ngày, anh tiều phu cuối cùng cũng hưng phấn hô lên: “Tôi tìm thấy rồi, tôi tìm thấy rồi!”.

Những người hàng xóm nghe thấy thế đều nhao nhao nhìn về trước xem rốt cuộc đó là cái gì, nhưng chỉ thấy tay anh ta đang cầm cái rìu sắt. Anh tiều phu tràn đầy tự tin nói: “Chỉ cần có cái rìu này, tôi có thể làm một ngôi nhà mới kiên cố, vững chắc hơn.”.

Theo em, câu nói của người tiều phu cho thay anh là người như thế nào? Vì sao?

3. Những việc làm nào dưới đây thể hiện tôn trọng sự thật?

(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)

A. Vẫn biết việc làm đó là đúng nhưng không ủng hộ và làm theo.

B. Ủng hộ ý kiến đúng của người mà mình không thích khi ý kiến đó là đúng.

C. Biết việc làm đó là sai nhưng vẫn cố gắng để hoàn thành.

D. Chỉ ra cái sai của bạn bè và giúp bạn sửa chữa sai lầm.

E. Tố cáo người khác nhưng không có căn cứ.

G. Thừa nhận sai lầm của mình và công nhận ý kiến đúng đắn của người khác.

3. Việc làm của bạn nào dưới đây thể hiện tính tự lập?

(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)

A. Hằng ngày, Lan đều tự mình làm những việc cá nhân mà không cần bố mẹ giúp đỡ.

B. Trong học tập và hoạt động tập thể ở trường, Hoàng luôn tự mình hoàn thành các nhiệm vụ được giao.

C. Nhà có người giúp việc nhưng Toàn vẫn tự mình dọn dẹp phòng ngủ và đồ dùng cá nhân của mình.

D. Thành chỉ tham khảo đáp án sau khi đã tự mình giải xong bài tập.

E. Tuy nhà ở gần trường nhưng mỗi ngày Tài vẫn đòi bố mẹ đưa đón đi học.

G. Mỗi khi gặp khó khăn, nếu vấn đề nằm trong khả năng thực hiện, Trang luôn tự mình tìm cách giải quyết.

3. Trong những trường hợp sau đây, đâu là biểu hiện của tự nhận thức bản thân?

(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)

A. Lan học giỏi Tiếng Anh nên khi cô giáo giao nhiệm vụ theo nhóm, Lan quyết định chọn ý tưởng của riêng mình mà không lắng nghe ý kiến của các bạn khác.

B. Mỗi khi các bạn nhận xét không đúng về mình thì Tuấn lại tự trách bản thân là kém cỏi.

C. Sau khi thuyết trình trước lớp, Hương hỏi những người bạn cùng tổ về cách nói của mình để tự điều chỉnh cho tốt hơn.

D. Dựa vào kết quả xem tử vi, Thành nhận ra được những ưu điểm và nhược điểm của bản thân.

3. Những việc làm nào dưới đây là nên làm hoặc không nên làm khi ứng phó với các tình huống nguy hiểm từ con người?

(Đánh dấu X vào ô tương ứng)

3. Quan sát các hình ảnh dưới đây và trả lời câu hỏi:

a) Nêu các cách ứng phó với những tình huống nguy hiểm trên.

b) Hiểu biết về các cách ứng phó với những tình huống nguy hiểm từ thiên nhiên có ý nghĩa như thế nào đối với mỗi chúng ta?

3. Câu tục ngữ nào dưới đây nói về tiết kiệm?

(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)

A. Năng nhặt chặt bị.

B. Kiến tha lâu cũng đầy tổ.

C. Buôn tàu bán bè không bằng ăn dè hà tiện.

D. Thua keo này bày keo khác.

E. Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo.

G. Của bền tại người.

H. Góp gió thành bão.

I. Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm.

K. Làm khi lành để dành khi đau.

L. Có chí làm quan, có gan làm giàu.

3. Quan sát hình ảnh, đọc thông tin và trả lời câu hỏi

1. Anh Mun sinh ra ở Xin-ga-po (Singapore) và lớn lên tại Mỹ. Năm 18 tuổi anh nhập quốc tịch Mỹ.

2. Chị Na-ta-sa (Natasa) sinh ra và lớn lên ở Nga. Năm 18 tuổi chị đến học đại học ở Pa-ri (Pháp) và vẫn mang quốc tịch Nga.

3. Chị Si-vam (Shivam) sinh ra và lớn lên ở Mum-bai (Ấn Độ). Chị mang quốc tịch của cha mẹ là quốc tịch Ấn Độ.

4. Chị Lan Anh có cả cha và mẹ mang quốc tịch Việt Nam. Chị sinh ra và lớn lên ở Việt Nam, mang quốc tịch Việt Nam.

a) Vì sao những người ở thông tin và các hình ảnh 1, 2, 3 không phải là công dân Việt Nam?

b) Vì sao ở thông tin 4, chị Lan Anh là công dân Việt Nam?

3. Hãy nối các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân ở cột I cho tương ứng với mỗi nhóm quyền ở cột II.

4. Hằng năm cứ đến dịp nghỉ hè, dòng họ T luôn tổ chức tặng quà cho các con, cháu trong họ đạt kết quả cao trong học tập. Việc làm này thể hiện điều gì?

(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)

A. Ghi nhận truyền thống hiếu học của gia đình, dòng họ.

B. Động viên tinh thần và khích lệ con cháu học tập tốt.

C. Khoe thành tích của con cháu với mọi người.

D. So sánh thành tích học tập của con cháu gia đình này với gia đình khác trong dòng họ.

4. Hành vi, việc làm nào dưới đây không phải là yêu thương con người?

(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)

A. Chăm sóc mẹ khi mẹ bị ốm.

B. Làm bài tập giúp bạn khi bạn không làm kịp.

C. Dành tiền lì xì năm mới ủng hộ nhân dân vùng lũ lụt.

D. Nhường chỗ cho phụ nữ có thai trong xe buýt.

4. Hãy nối mỗi cụm từ ở cột I sao cho tương ứng với mỗi biểu hiện ở cột II.

4. Em đồng tình hay không đồng tình với những ý kiến nào dưới đây?

(Đánh dấu X vào ô tương ứng)

4. Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Giải thích vì sao.

(Đánh dấu X vào ô tương ứng)

4. Những việc nào dưới đây học sinh nên làm để phát huy khả năng tự nhận thức bản thân?

(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)

A. Tự tin vào bản thân, quý trọng bản thân.

B. Mơ ước được trở thành người khác.

C. Phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm yếu của bản thân.

D. Học hỏi những điều hay, điểm tốt của người khác.

E. Đánh giá mình thấp hơn khả năng thực tế.

G. Tìm đến những người tin cậy để được trợ giúp.

4. Cách ứng phó nào tương ứng với mỗi bước ứng phó nào trong tình huống nguy hiểm từ con người dưới đây?

(Nối một cách ứng phó ở cột I với một bước ứng phó ở cột II cho phù hợp)

4. Em nên làm gì khi xuất hiện lũ lụt trong lúc đang ở ngoài đường?

A. Lội xuống nước, tìm mọi cách để về nhà.

B. Chạy thật nhanh đến khu vực an toàn theo sự chỉ dẫn của người lớn.

C. Trèo lên cây cao để tránh lũ.

D. Ở nguyên vị trí, đợi bố mẹ hoặc người thân đến ứng cứu.

4. Em có nhận xét gì về những hình ảnh dưới đây?

4. Đọc câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi

QUYỀN HỌC TẬP CỦA TRẺ EM Ở QUẢNG NINH

Quảng Ninh là một tỉnh có nhiều dân tộc cùng sinh sống, trải dài từ thành phố, đồng bằng đến những miền rừng núi, biển và hải đảo xa xôi.

Trong những năm qua, nhằm phát triển giáo dục mầm non và phổ thông, mỗi năm học, tỉnh đã hỗ trợ học bổng cho hàng chục nghìn lượt học sinh có hoàn cảnh khó khăn, đồng thời cung cấp sách giáo khoa, mua sắm trang thiết bị dạy học cho giáo viên và học sinh, đầu tư xây dựng cơ sở vật chất trường lớp khang trang, tạo môi trường học tập tốt cho học sinh. Sự quan tâm này đã góp phần giúp các cấp học mầm non, phổ thông có sự phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng; tạo điều kiện cho trẻ em, nhất là trẻ em dân tộc thiểu số, miền núi, vùng khó khăn có cơ hội được học tập tốt hon, tạo bình đẳng trong giáo dục giữa các vùng miền trong tỉnh.

Cùng với việc chăm lo, đảm bảo tốt mọi điều kiện cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu dạy và học tại các cơ sở giáo dục, các địa phương, tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm trên địa bàn tỉnh đã dành nhiều phần quà, suất học bổng ý nghĩa trao tặng cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn, đặc biệt là học sinh tại các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.

Sự quan tâm đến giáo dục thể hiện trách nhiệm của Nhà nước ở các cấp, các ngành, cùng nhà trường và cộng đồng với sự nghiệp giáo dục của địa phương tỉnh Quảng Ninh, tạo điều kiện để học sinh thực hiện tốt quyền học tập của mình.

(Theo báo Quảng Ninh, ngày 9/7 và 8/9/2019)

Trách nhiệm của Nhà nước và xã hội đảm bảo quyền và nghĩa vụ học tập của công dân được thể hiện thế nào qua câu chuyện trên?

4. Đọc câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi

THẠCH THUÝ KHA

TẤM GƯƠNG VƯỢT KHÓ HỌC TỐT Ở THÀNH PHỐ SÓC TRĂNG

Dù thiếu sự thương yêu, chăm sóc, dạy dồ của ba mẹ do phải đi làm ăn xa, nhưng vượt qua tất cả, em Thạch Thuý Kha - học sinh lớp 8/3, Trường Trung học cơ sở Tôn Đức Thắng, Phường 5, thành phố Sóc Trăng luôn nỗ lực trong học tập, đạt nhiều danh hiệu học sinh giỏi. Em là cánh chim đầu đàn trong các phong trào thi đua ở ngôi trường vùng ven thành phố Sóc Trăng.

Với nhiều thầy cô trong trường, Thạch Thuý Kha là một học sinh tràn đầy nghị lực, siêng
năng và chịu khó. Từ những ngày đầu mới bước chân vào lớp 6, em đã thể hiện nhiều tố chất tạo ấn tượng với các bạn, hoạt bát trong giao tiếp, năng nổ trong các hoạt động phong trào. Trong lớp, Thuý Kha là một học sinh mạnh dạn phát biểu, từ các
môn tự nhiên đến các môn xã hội, từ việc năng nổ trao đổi bài đã góp phần tạo thêm sinh động cho giờ học. Các bài tập thầy cô đưa ra em đều hoàn thành, chỗ nào khổ em mạnh dạn hỏi ngay. Ngoài ra, em còn sáng tạo trong cách giải, cách trình bày, giúp cho Thuý Kha nắm vững kiến thức; nhiều bạn trong lóp thấy được cái hay của cách học này cũng đã thực hành làm theo.

Là Lớp trưởng, không chỉ học giỏi, Thúy Kha còn là Liên Đội trưởng gương mẫu đi đầu trong mọi phong trào của lớp, của trường, lấy mình làm gương để các bạn làm theo, nhất là tham gia chăm sóc công trình măng non, tích cực tham gia các hoạt động văn hóa - văn nghệ, thể dục - thể thao do nhà trường tổ chức. Với các bạn, Thuý Kha không chỉ là một học sinh giỏi, một Lớp trưởng gương mẫu, mà em còn là một người bạn tốt luôn đồng hành, san sẻ khó khăn và sẵn sàng giúp bạn để cùng tiến bộ.

Tuy mới học lớp 8, nhưng Thuý Kha đã sở hữu thành tích khá ấn tượng, 7 năm liền là học sinh giỏi nhất lóp, trong đó năm lớp 6 đạt thành tích học sinh giỏi toàn trường, năm lớp 7 học sinh giỏi toàn khối; 4 năm liên tục từ lớp 2 đến lớp 5 Thuý Kha đạt giải Nhất Hội thi viết chữ đẹp tiếng Khmer cấp thành phố; đạt giải cá nhân xuất sắc tại Liên hoan Hoa Phượng Đỏ của thành phố. Đặc biệt, mới đây, Thuý Kha được chọn tham gia đội tuyển của thành phố tham gia cuộc thi tuyển chọn học sinh giỏi cấp tỉnh năm học 2019 - 2020. Ngoài những kiến thức do thầy cô cung cấp, Thuý Kha cũng tìm hiểu thêm qua tài liệu, sách báo, nhất là mạng internet thông qua các câu chuyện, phim hoạt hình tiếng nước ngoài giúp cho em mở rộng thêm vốn từ tiếng Anh, để có thể áp dụng vào việc học. Thuý Kha cho biết: “Đối với em, việc học rất quan trọng, giúp em khám phá được nhiều điều mới, học tốt còn giúp em có nghề nghiệp ổn định trong tương lai”.

Cuộc sống gia đình em còn nhiều khó khăn, nhưng dù nắng hay mưa, cứ mỗi sáng sớm, em lại chuẩn bị đến trường để bổ sung thêm tri thức, giúp em có tương lai tươi sáng hơn. Tin chắc rằng, niềm tin sẽ là động lực để em vượt qua và kiến thức là tài sản để em phấn đấu trở thành người hữu ích cho mai sau.

(Theo soctrang.gov.vn, 20/9/2021)

a) Trong câu chuyện trên, Thuý Kha đã thực hiện tốt quyền và bổn phận của trẻ em trong lĩnh vực nào?

b) Em có thể học được điều gì ở Thuý Kha?

5. Biểu hiện nào dưới đây thể hiện việc giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ?

(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)

A. Bán lại bí quyết làm nghề cho người trả giá cao.

B. Truyền nghề cho con cháu.

C. Bỏ nghề điêu khắc vì vất vả và mất thời gian.

D. Không xuất khẩu hàng truyền thống.

5. Đọc câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi

BÁC HỒ TẮM CHO TRẺ EM VIỆT BẮC

Hơn một năm xa Tổ quốc, trải qua ngót ba chục nhà tù của Tưởng Giới Thạch gần khắp Quảng Tây, Bác Hồ trở về Pác Bó cuối năm 1944.

Nhìn thấy việc giữ vệ sinh nước ăn và nơi ở chưa được dân ở đây chú ý, Bác bảo chúng tôi cùng Bác bắt tay dọn dẹp. Một buổi sáng, Bác bảo các cháu xếp hàng đi ra phía khe nước.

Người tự tay cởi quần áo cho các cháu bé, lần lượt tắm rửa, kì cọ cho từng cháu. Chúng vừa tắm, vừa vui đùa bắn cả nước vào Bác.

Trong số bọn trẻ được Bác tắm cho hôm đó có cháu Thân bị chốc đầu, tóc dính bết. Tắm gội xong, Bác còn làm thuốc đắp cho cháu. Thuốc xót, thấy cháu kêu, Bác Hồ dỗ dành ngọt ngào:

- Không sao, chỉ một lát là hết xót ngay thôi cháu ạ!

Rồi Bác nói với đám thanh niên chúng tôi đứng quanh đó:

- Các cô các chú, vợ chồng còn trẻ phải giữ gìn quanh năm sạch sẽ cho con cái, bệnh ghẻ lây nhanh lắm đấy, thật khổ cho cháu tôi.

Chúng tôi im lặng, cảm động. Trông thấy mấy cháu mặc quần áo bẩn và rách, Bác không vui:

- Các cháu này con cô chú nào đây? Lấy áo sạch thay cho trẻ, còn quần áo bẩn mang đi giặt, chỗ nào rách thì khâu lại.

Có một bà cố gần một trăm tuổi, nghe vậy xuýt xoa thán phục nói:

- Ông già này là con người quý giá lắm đấy!

Rồi bà cố bảo bố tôi bưng một bát cháo có đánh trứng gà lại mời Bác Hồ. Bác tỏ vẻ không bằng lòng:

- Các đồng chí làm cách mạng, tôi cũng làm cách mạng, tại sao tôi được ăn đặc biệt hơn các đồng chí?

Và người đứng dậy bê bát cháo trứng gà mời bà cố ăn rồi nói:

- Đây mới là người cần được đặc biệt bồi dưỡng. Bà đã sống gần trăm tuổi rồi, khổ cực nhiều, cần ăn cho khoẻ để sống đến ngày đất nước độc lập vui hưởng thái bình.

Thật bình dị, mà rất đỗi thân quen!

(Theo 117 chuyện kể về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, NXB Chính trị Quốc gia, 2007)

a) Bác Hồ đã thế hiện lòng yêu thương con người như thế nào qua câu chuyện trên?

b) Tấm lòng của Bác Hồ đối với cụ già và trẻ em có ý nghĩa như thế nào?

5. Câu ca dao, tục ngữ nào dưới đây nói về tính siêng năng, kiên trì?

(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)

A. Trời sinh voi, trời sinh cỏ.

B. Có chí thì nên.

C. Thua keo này bày keo khác.

D. Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo.

E. Kiến tha lâu đầy tổ.

G. Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

H. Lá lành đùm lá rách.

I. Có công mài sắt có ngày nên kim.

K. Có chí làm quan, có gan làm giàu.

L. Ngọc kia chuốt mãi cũng tròn
Sắt kia mài mãi cũng còn nên kim.

5. Đọc câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi

CÁI GIÁ CỦA TÔN TRỌNG SỰ THẬT

Một buổi chiều thứ bảy đầy nắng ở thành phố Oklahoma (miền Nam nước Mỹ), một người bố dẫn hai đứa con của mình đến vui chơi tại một sở thú. Người bố tiến đến quầy vé và hỏi:

- Vé vào cửa là bao nhiêu? Bán cho tôi ba vé.

Người bán vé trả lời:

- 3 đô la một vé. Chúng tôi đặc biệt miễn phí cho trẻ em dưới sáu tuổi. Các cậu bé này bao nhiêu tuổi?

- Đứa lớn sáu tuổi và đứa nhỏ thì lên ba. Như vậy tôi phải trả cho ông 6 đô la tất cả. - Người bố trả lời.

Người bán vé ngước lên với cặp mắt ngạc nhiên:

- Sao ông không nói rằng đứa lớn chỉ mới năm tuổi? Như thế có phải là tiết kiệm được 3 đô la không?

Người bố nhìn người bán vé rồi chậm rãi nói:

- Dĩ nhiên, tôi có thể nói như vậy và ông cũng sẽ không nhận ra. Nhưng bọn trẻ thì biết đấy. Tôi không muốn bán đi sự kính trọng của những đứa con và phẩm chất tôn trọng sự thật của mình chỉ với 3 đô la.

(Hồng Diễm - Theo The Stories o f Life)

a) Người bố trong câu chuyện trên đã tôn trọng sự thật như thế nào?

b) Từ câu chuyện trên, em thấy tôn trọng sự thật mang lại ý nghĩa gì cho mỗi người trong cuộc sống?

c) Em rút ra được bài học gì cho bản thân qua câu chuyện trên?

5. Để rèn luyện tính tự lập, chúng ta cần thực hiện tốt những yêu cầu nào sau đây?

(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)

A. Chủ động vạch ra mục tiêu và lập kế hoạch giải quyết công việc.

B. Dù vượt quá khả năng của mình vẫn không tìm kiếm sự trợ giúp.

C. Luôn tự đánh giá, tự rút kinh nghiệm cho bản thân sau mỗi hoạt động.

D. Tìm ngay đến sự trợ giúp của người khác khi bắt đầu thực hiện.

E. Luôn kiểm tra để điều chỉnh các kế hoạch của bản thân cho phù hợp.

G. Luôn nỗ lực để vượt qua những khó khăn, thử thách.

5. Những trường hợp nào sau đây thể hiện một người biết hay chưa biết tôn trọng bản thân?

(Đánh dấu X vào ô tương ứng)

5. Đọc tình huông dưới đây và trả lời câu hỏi 

Qua mạng xã hội Facebook, H có làm quen với một bạn nữ có nickname là Em Q. Sau một thời gian nói chuyện, bạn nữ ngỏ lời rủ H đi chơi xa. Nghe lời bạn, vào một buổi sớm, nhân lúc bố mẹ còn đang ngủ, H đã trốn khỏi nhà lên taxi cùng bạn và nhắn lại gia đình là đi chơi ở thành phố.

Để có tiền đi taxi, Q đã gợi ý cho H đưa điện thoại cho mình mang đi cầm đồ. Đi được khoảng hơn 1 giờ, H cảm thấy bất an, muốn về, nhưng Q nói đi cố thêm 20km nữa đến một nơi khác để Q đòi tiền một người quen và sẽ chuộc lại điện thoại, H đành nghe theo Q. Tuy nhiên, do ngủ quên trên xe nên H không nhìn đường. Lúc tỉnh dậy, H mới biết mình đang ở một tỉnh khác cách xa nhà.

Sau khi biết con gái đi khỏi nhà mà không liên lạc được, bố mẹ H đã trình báo chính quyền địa phương, đồng thời đăng tải thông tin tìm kiếm H lên mạng Facebook để nhờ cộng đồng mạng tìm kiếm, giúp đỡ nhưng đến tận 3 ngày sau vẫn không có một tin tức gì hồi đáp.

Đến khoảng 23h ngày 17/9, bố của H bất ngờ nhận được cuộc điện thoại từ công an tỉnh khác (cách nhà H gần 200km) thông báo tìm thấy H cùng với kẻ lừa đảo là Q. Nhận được tin báo, gia đình H đã ngay lập tức đi đón con gái. Gặp bố cùng anh trai, H khóc mãi.

a) Trong câu chuyện trên, tình huống mà H đã trải qua có mối nguy hiểm như thế nào?

b) Theo em, học sinh cần tránh điều gì qua tình huống trên? 

5. Để ứng phó với những nguy hiểm từ thiên nhiên, các nhà khoa học khuyên mỗi gia đình nên chuẩn bị túi dự phòng cho trường hợp rủi ro có thể xảy đến.

Theo em, túi dự phòng nên có những vật dụng nào sau đây?

(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)

Vật dụng dự phòng

A. Nước, đồ ăn khô (đóng gói).

B. Dụng cụ sơ cứu, xà phòng.

C. Chăn, màn.

D. Quần áo nhẹ, dễ di chuyển.

E. Đèn pin, radio chạy bằng pin, điện thoại di động.

G. Giày, dép.

H. Thuốc giảm đau, hạ sốt, tiêu chảy.

I. Sách, báo.

K. Bát, đĩa, cốc, thìa.

L. Dao nhiều chức năng.

5. Đọc câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi

CÂU CHUYỆN VỀ THỰC HÀNH TIẾT KIỆM CỦA BÁC HỒ

Sinh thời, không ít hơn hai lần Bác Hồ kể lại câu chuyện Người dùng phong bì gửi công văn, thư từ. Lần thứ nhất, tháng 5 -1949, Bác Hồ kể: “Trung bình một cái phong bì có kích thước giấy 180 phân vuông. Mỗi ngày các cơ quan, đoàn thể và tư nhân ít nhất cũng dùng hết một vạn cái phong bì, tức là 180 thước vuông giấy. Mỗi năm là 64 800 thước vuông giấy. Nếu ai cũng tiết kiệm, dùng một cái phong bì hai lần, thì mỗi năm chỉ tốn một nửa số giấy, tức là 32 400 thước vuông. Còn 32 400 thước để dành cho các lớp bình dân học vụ thì chẳng tốt sao? Hơn nữa, nhờ sự tiết kiệm giấy, mà tiền bạc và công phu làm giấy có thể làm thêm việc kiến thiết khác, thì càng ích lợi hơn nữa.”.

Sinh thời, Bác Hồ luôn có lối sống tiết kiệm, là tấm gương mẫu mực để chúng ta noi theo. Câu chuyện ngắn về sử dụng phong bì đã để lại bài học sâu sắc về thực hành tiết kiệm.

Năm 1952, nói về thực hành tiết kiệm, Bác Hồ dẫn ví dụ: “Cơ quan nào cũng dùng phong bì, nếu mỗi cơ quan đều tiết kiệm, một chiếc phong bì dùng hai, ba lần, thì mỗi năm Chính phủ có thể tiết kiệm được hàng chục tấn giấy.”. Và Bác nhấn mạnh: “Đối với giấy như thế, đối với mọi thứ khác đều như thế.”, bởi: “Giấy bút, vật liệu đều tốn tiền của Chính phủ, tức là của dân; ta cần phải tiết kiệm. Nếu một miếng giấy nhỏ đủ viết, thì chớ dùng một tờ to. Một cái phong bì có thể dùng hai, ba lần.”. Và Bác đã làm để mọi người bắt chước: hằng ngày các văn bản Bác đều viết ở mặt sau của bản tin Thông tấn xã Việt Nam; còn phong bì Bác đều dùng lại phong bì của các nơi gửi tới đến hai, ba lần.

Đối với Bác Hồ, bất cứ làm việc gì, sử dụng cái gì dù lớn dù nhỏ cũng đều phải tiết kiệm. Bởi theo Bác, tiết kiệm cũng như cái thùng có đáy, nước đổ vào không thể đi đâu được. Thế nên, Bác Hồ luôn nhắc mọi người: “Cần với kiệm phải đi đôi với nhau, như hai chân của con người.”. Bác Hồ còn dẫn câu ngạn ngữ để mọi người dễ hình dung cái kiểu cần mà không kiệm: “Làm chừng nào xào chừng ấy” thì: “cũng như một cái thùng không có đáy; nước đổ vào chừng nào chảy ra hết chừng ấy, không lại hoàn không.”.

Trong khi căn dặn mọi người, mọi ngành, mọi cấp thường xuyên thực hành tiết kiệm, thì đồng thời, Bác Hồ cũng quan tâm làm cho mọi người hiểu rõ tiết kiệm không phải là khắc khổ, là bủn xỉn đến mức nhịn ăn, nhịn mặc, mà trái lại, tiết kiệm để tạo cho mức sống ngày càng được cải thiện, nâng cao hơn: “Nếu ta khéo tiết kiệm sức người, tiền của và thời giờ, thì vói sức lao động và tiền tài của nước ta hiện nay, ta có thể tăng gia sản xuất gấp bội mà lực lượng của ta về mọi mặt cũng tăng gấp bội.”.

(Theo ditichhochiminhphuchutich.gov. vn)

a) Lối sống tiết kiệm của Bác Hồ được thể hiện thế nào trong câu chuyện trên?

b) Bài học về sự tiết kiệm của Bác Hồ trong câu chuyện trên còn phù hợp với điều kiện hiện nay không? Vì sao?

5. Đọc câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi

TẤM GƯƠNG VƯỢT KHÓ HỌC GIỎI CỦA CÔ BÉ MỒ CÔI

Mồ côi cả cha lẫn mẹ từ nhỏ, lớn lên trong vòng tay của người bác ruột, sống trong điều kiện vô vàn khó khăn, nhưng cô bé Phạm Ngọc Tiểu Vy (sinh năm 2009, thôn Tân Phú, xã Bù Nho, huyện Phú Riềng, tỉnh Bình Phước) luôn là một đứa trẻ ngoan hiền, học giỏi. Mùa hè năm 2018, Tiểu Vy là một trong 70 em học sinh ưu tú có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trong cả nước được Chủ tịch nước gặp mặt tại Hà Nội.

Với thân hình mảnh khảnh, dễ thương và luôn tươi cười, khi nghe kể về hoàn cảnh tuổi thơ, cô bé Tiểu Vy khiến nhiều người chạnh lòng và xót xa. Sau khi lọt lòng mẹ mới được 14 ngày tuổi thì mẹ Tiểu Vy qua đời vì bệnh hiểm nghèo. Nỗi đau chưa dừng lại, khoảng 2 tháng sau, cha của Tiểu Vy cũng rời bỏ em về với mẹ.

Không còn cha mẹ, gia đình bỗng tan tác, các anh và chị gái của Vy - người sang ở nương nhờ nhà cô, người ở nhờ nhà bác. Tiểu Vy phải nương nhờ vòng tay chở che của gia đình người bác gái ruột.

Từng ngày lớn lên, không để phụ lòng nuôi dưỡng, chăm sóc của người bác, Vy luôn nỗ lực, chăm chỉ học tập. Vì không có điều kiện học thêm, hằng ngày, Vy tự học ở nhà, những bài vở nào không hiểu, em nhờ các anh chị trong gia đình chỉ bảo. Nhờ sự siêng năng, ham học, nhiều năm liền, Vy luôn đạt danh hiệu học sinh giỏi, xuất sắc. Không chỉ học giỏi, Vy còn là một học sinh hăng hái tham gia tích cực các phong trào của lóp, trường, liên đội phát động. Với giọng hát trong trẻo, em còn là một hạt nhân văn nghệ tích cực của trường.

Cô Lê Thị Định, giáo viên Tổng phụ trách Đội — Trường Tiểu học Long Phú, xã Bù Nho, huyện Phú Riềng cho biết: “Không chỉ có thành tích học tập thuộc tốp đầu của trường, trong các phong trào hoạt động đoàn, đội, Tiểu Vy luôn nhiệt tình, năng nổ. Tuy còn nhỏ, nhưng Vy luôn thể hiện ý chí cầu tiến và nghị lực vượt khó. Đây là một tấm gương điển hình cần được nhân rộng để nhiều học sinh học tập.”.

Trong lần ra Hà Nội dịp hè vừa qua, Tiểu Vy là một trong 3 đại diện cho các em học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn vượt khó học giỏi được lên đọc thơ, kể chuyện và hát tại Phủ Chủ tịch.

Chia sẻ về ước mơ, Tiểu Vy mong muốn sau này sẽ trở thành cô giáo đứng trên bục giảng. Vy nói: “Em sẽ cố gắng học thật giỏi để sau này trở thành cô giáo.”.

(Theo baodantoc.vn)

a) Qua câu chuyện trên, theo em Tiểu Vy là tấm gương tiêu biểu của Việt Nam như thế nào?

b) Em học tập được điều gì từ Tiểu Vy?

5. Gia đình ông M và gia đình ông K có mâu thuẫn về tranh chấp lối đi chung. Một buổi tối, H là con trai ông K tổ chức tiệc nhậu tại nhà cùng hai người bạn. Đến khoảng 20 giờ, H đưa hai bạn ra đường quốc lộ để về nhà. Khi đi đến cửa rào của nhà ông M, H cự cãi với ông M về việc rào lối đi. N (con ông M) đang ngồi uống trà trong sân nhà hàng xóm gần đó nghe cự cãi thì chạy đến chỗ cửa rào cãi cọ với H.

Từ chỗ cãi cọ nhau, người trong hai gia đình đánh lộn, xô đấy nhau,... Sau đó, H đánh vào mặt ông M làm ông M ngã xuống đường gây thương tích; còn N dùng gạch đánh vào đầu ông K.

Toà án đã tuyên án phạt H 3 năm tù, N 4 năm tù cùng về tội “Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác”. Ngoài ra, toà còn tuyên buộc hai bị cáo phải bồi thường cho hai bị hại số tiền hơn 100 triệu đồng.

a) Trong câu chuyện trên, những hành vi nào là vi phạm pháp luật?

b) H và N đã xâm phạm đến quyền gì của công dân?

5. Ở xã H, Ủy ban nhân dân và nhân dân trong xã thường xuyên quan tâm và chăm lo cho trẻ em. Đối với những trẻ em thuộc diện gia đình khó khăn, Uỷ ban nhân dân quan tâm, giúp đỡ và hỗ trợ vật chất để các em không vì nghèo khó mà bỏ học. Chủ trương đó đã tạo được sự ủng hộ và đồng thuận từ phía các gia đình, vì vậy phần lớn học sinh của xã đều học hành chăm chỉ, ngoan ngoãn. Tuy nhiên, dịp gần đây xuất hiện một số trẻ em rất mải chơi, bỏ bê chuyện học hành và tệ hơn nữa là một số trẻ em bắt đầu tụ tập hút thuốc lá và sử dụng ma tuý.

a) Việc làm của Uỷ ban nhân dân và nhân dân xã H đã thể hiện trách nhiệm gì?

b) Hành vi của một số học sinh hư hỏng trong xã đã không thực hiện bổn phận nào của trẻ em?

c) Theo em, Ủy ban xã cần làm gì đối với những trẻ em có biểu hiện hư hỏng?

6. Giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ giúp chúng ta

A. Sống trong sạch, lương thiện.

B. Chăm ngoan, học giỏi.

C. Có thêm kinh nghiệm và sức mạnh trong cuộc sống.

D. Có kiến thức và phương pháp học tập tốt hơn.

6. Trong các câu ca dao, tục ngữ sau, câu nào nói về lòng yêu thương con người?

(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)

A. Ăn cây nào rào cây ấy.

B. Lá lành đùm lá rách.

C. Chết vinh còn hơn sống nhục.

D. Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

E. Chia ngọt sẻ bùi.

G. Nhường cơm xẻ áo.

H. Chị ngã em nâng.

I. Nhiễu điều phủ lấy giá gương

Người trong một nước phải thương nhau cùng.

6. Mai sinh ra và lớn lên tại một vùng quê ở Đồng bằng sông Cửu Long. Cũng như bao gia đình khác ở nông thôn, cuộc sống lao động của gia đình Mai còn nhiều vất vả. Sau mỗi buổi học, Mai thường phụ mẹ đi bán hàng, làm việc gia đình giúp đỡ mẹ. Tối đến, sau khi dọn hàng, nhiều hôm đã muộn nên Mai muốn đi nghỉ ngay, nhưng nghĩ đến nhiệm vụ học tập, Mai lại cố gắng học bài và làm bài đầy đủ. Từ lớp 1 đến lớp 6, Mai luôn cố gắng vượt qua khó khăn để học tốt, năm nào Mai cũng là học sinh giỏi.

a) Em nhận xét thế nào về bạn Mai trong tình huống trên?

b) Tính siêng năng, kiên trì đã mang lại điều gì cho bạn Mai?

6. Em lựa chọn cách giải quyết nào trong những tình huống dưới đây? Giải thích vì sao.

1) Trong quá trình thảo luận nhóm với nhau, em sẽ:

A. Nghe theo ý kiến nào được nhiều bạn đồng tình nhất.

B. Lắng nghe ý kiến của bạn, tự đánh giá ý kiến nào đúng đắn nhất thì theo.

C. Không bao giờ đưa ra ý kiến của riêng mình.

6. Đọc những tình huống dưới đây và trả lời câu hỏi:

a) Nhà của Minh ở gần trường học nhưng lại hay đi học muộn. Khi được hỏi lí do thì Minh trả lời: “Tại bố mẹ không gọi mình dậy đúng giờ.”.

Nếu là bạn của Minh, em sẽ làm gì?

b) Ngày mai, lớp của Quang đi dã ngoại nhưng bạn không tự chuẩn bị đồ mà nhờ chị gái chuẩn bị đồ dùng sẵn để mang đi.

Nếu là bạn của Quang, em khuyên bạn như thế nào?

c) Gặp bài toán khó, Dũng liền nhờ anh trai làm hộ bài để khỏi mất thời gian suy nghĩ.

Nếu là bạn của Dũng, em sẽ nói gì với bạn?

6. Quan sát các hình ảnh cùng những lời tự nhận xét bản thân của những người trong hình ảnh dưới đây và cho biết mỗi người đã có cách tự nhận thức bản thân nào?

6. Trong thang máy chỉ có một mình Phương và một người đàn ông lạ mặt. Phương có cảm giác người đàn ông đang nhìn mình chăm chú một cách bất thường và cố ý tiến lại gần phía mình.

a) Mối nguy hiểm nào Phương có thể gặp phải trong tình huống trên?

b) Nếu là Phương, em sẽ ứng phó như thế nào?

6. Những hành động, việc làm nào dưới đây nên và không nên làm khi ứng phó với các tình huống nguy hiểm từ thiên nhiên?

6. Mùa Đông đến, trời rét. Mẹ muốn mua cho An một chiếc áo ấm mới để An đi học. Đối với gia đình nghèo như gia đình An thì việc chi tiêu mấy trăm nghìn đồng vào chiếc áo rét cũng là việc cần phải đắn đo suy nghĩ. Có bao nhiêu việc cần phải chi tiêu như tiền ăn hằng ngày của gia đình, tiền học phí của hai anh em An, tiền mua sách vở,... mà gia đình An làm nghề nông nên làm ra đồng tiền rất khó. Mặc dù rất thích có áo mới, nhưng thương bố mẹ, An nói với mẹ chiếc áo hiện nay của bạn còn mặc được, không cần mua áo mới lúc này.

a) Vì sao An nói với mẹ không cần mua áo mới nữa?

b) Em có thể học tập được điều gì ở An?

6. Nga sinh ra và lớn lên tại Hung-ga-ri. Cả bố và mẹ của Nga đều là công dân Việt Nam. Nga nói với các bạn mình mang quốc tịch Việt Nam nên là công dân Việt Nam. Nhưng một số bạn lại nói Nga là công dân Hung-ga-ri, vì bạn sinh ra và lớn lên hoàn toàn ở Hung-ga-ri, hơn nữa Nga lại nói tiếng Hung-ga-ri rất tốt.

Em đồng ý với ý kiến của Nga hay của các bạn khác? Vì sao?

6. Hãy nêu một số ví dụ về các hành vi xâm phạm quyền học tập và quyền được pháp luật bảo hộ về sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm của công dân.

6. Vân sinh ra trong một gia đình nghèo, đông con nên chỉ học hết lớp 6 em đã phải ở nhà đi làm phụ giúp bố mẹ bán hàng ăn. Hằng ngày, em phải làm rất nhiều công việc, từ nhóm lò than, dọn dẹp đến rửa bát, bưng bê đồ ăn cho khách. Công việc khá vất vả lại lặp đi lặp lại nên Vân rất buồn. Em chỉ ước được đến trường như các bạn nhưng lại không dám đề xuất ý kiến với bố mẹ.

a) Trong tình huống này, những quyền gì của trẻ em đã bị xâm phạm ?

b) Nếu là Vân, em sẽ làm gì để thoát khỏi tình trạng trên?

c) Nếu là bạn thân của Vân, em sẽ làm gì đế giúp bạn?

7. Em hãy đánh dấu X vào những truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ trong bảng dưới đây:

7. Ông B là một người khoẻ mạnh và tốt bụng trong thôn H. Nhưng trong một lần xây nhà, giàn giáo đổ sập, khiến ông bị ngã và bị thương ở chân. Sau một thời gian đi chữa, vết thương lành lặn, nhưng cũng từ đó ông phải đi tập tễnh. Mỗi lần thấy ông, một số trẻ em trong thôn lại chế giễu, nhại dáng đi của ông.

a) Em có nhận xét gì về hành vi của một số trẻ em trong tình huống trên?

b) Em sẽ làm gì nếu chứng kiến cảnh chế giễu của các trẻ em trên?

7. Những ngày mùa Đông rét đậm, nhiều buổi sáng tỉnh giấc, nằm trong chăn mà Quang không muốn dậy. Trong những ngày này, lớp học thường thấy vắng hơn mọi ngày. Một số bạn trong lớp hay đi học muộn vì lí do “Trời rét”. Có bạn khuyên Quang hôm nào trời rét thì cũng có thể đi học muộn, vì có lí do chính đáng. Thế nhưng, nghĩ đến đi học, Quang quyết tâm dậy đúng giờ và không hôm nào đi học muộn.

a) Vì sao Quang luôn thức dậy đi học đúng giờ trong những ngày trời rét đậm?

b) Em học được điều gì từ bạn Quang?

6. Em lựa chọn cách giải quyết nào trong những tình huống dưới đây? Giải thích vì sao.

2) Khi người bạn thân của em mắc khuyết điểm, em sẽ:

A. Bỏ qua khuyết điểm đó và vẫn chơi thân với bạn như bình thường.

B. Xa lánh, không chơi với bạn.

C. Nói thật về khuyết điểm của bạn và giúp đỡ bạn sửa chữa.

7. Các bạn trong lớp tới rủ Huệ đi học nhóm. Huệ từ chối không tham gia vì bạn cho rằng học nhóm sẽ dẫn tới sự ỷ lại, dựa dẫm vào người khác, do đó sẽ không rèn luyện được tính tự lập của mỗi người.

Em có đồng ý với quan điểm của Huệ hay không? Tại sao?

7. Em hãy ghép ý ở cột I với ý ở cột II để tạo thành thông điệp có ý nghĩa về tự nhận thức bản thân:

7. Gần đây, Vũ bị một nhóm học sinh lớp trên ở trường bên cạnh bắt nạt, doạ dẫm. Vì biết nhà Vũ khá giả, nên chúng bắt Vũ mỗi ngày phải nộp cho chúng 50 000 đ. Bọn chúng doạ, nếu Vũ không nộp thì sẽ bị chúng không cho đi đến trường.

Theo em, Vũ phải lựa chọn cách xử lí nào sau đây?

A. Im lặng, lấy tiền của bố mẹ để làm theo yêu cầu của bọn bắt nạt.

B. Nói với cô giáo và bố mẹ về trường hợp của mình.

C. Lẳng lặng không nghe lời bọn chúng, nhưng cũng không nói với ai.

7. Khi đang ở nhà thì Tuấn thấy trời nổi giông bão rất mạnh. Để đảm bảo an toàn và ứng phó với nguy hiểm từ cơn bão, Tuấn không biết mình cần làm những việc gì.

Em hãy đưa ra gợi ý cho Tuấn để có thể ứng phó với nguy hiểm trong tình huống này?

7. Năm nay lên lớp 6, Quân học ở trường trung học cơ sở cách nhà khoảng hơn 2km, Quân đi xe đạp khoảng 10 phút là đến trường. Đang đạp xe đến trường, Quân thấy một số bạn trong lớp có xe đạp điện, Quân muốn mình cũng có xe đạp điện để không thua kém bạn nào trong lớp. Quân ngỏ lời với bố mẹ:

- Bố ơi, ở lớp con có nhiều bạn có xe đạp điện mới mua đấy. Bố mua cho con một chiếc để thay chiếc xe đạp này nhé. Nhân tiện cũng là quà bố mẹ thưởng cho con vào học trung học cơ sở. 

- Nhà mình gần trường, con cứ đi xe đạp đi học cũng được. Nhà mình còn nhiều khó khăn lắm con ạ! Đợi khi nào đỡ khó khăn hơn bố mẹ sẽ mua xe đạp điện cho con. - Bố của Quân nói.

- Bố mẹ không thương con, để con thua kém bạn bè rồi. - Quân dằn dỗi bố mẹ.

Theo em, Quân có nên đòi hỏi bố mẹ mua xe đạp điện cho mình không? Vì sao?

7. Long sinh ra ở Hàn Quốc, có bố là người Việt Nam, mẹ là người Hàn Quốc. Khi Long sinh ra, bố mẹ bạn không thoả thuận được việc chọn quốc tịch cho Long. Long cùng bố mẹ đã sinh sống ở Việt Nam được gần 10 năm.

Theo em, Long có quốc tịch Việt Nam hay Hàn Quốc? Vì sao?

7. B và C là hai sinh học giỏi của lớp nhưng có mâu thuẫn với nhau. Trong một buổi sinh hoạt lớp, B có góp ý phê bình C về việc hay trốn, không tham gia các hoạt động tập thể của lớp, của trường. Từ đó, C nảy sinh ý định trả thù B. C thường xuyên tung tin xấu, sai sự thật về B trên Facebook làm cho nhiều người hiểu sai về B. B rất buồn về chuyện này.

a) Em có nhận xét gì về hành vi của C?

b) Hành vỉ của C đã xâm phạm đến quyền nào của B?

7. Là doanh nhân thành đạt nhưng vào dịp cuối tuần hay những hôm nghỉ làm, vợ chồng cô Hạnh luôn cùng nhau dạy các con làm việc nhà theo kiểu vừa học vừa chơi với con gái bé và giao việc cho con trai lớn. Thỉnh thoảng vợ chồng cô lại rủ các con đạp xe đi chơi ở cánh đồng, khám phá miền quê nông thôn thanh bình. Cô chú dạy con cách đọc sách, cảm nhận vẻ đẹp ngôn ngữ, những lời nhắn nhủ mà tác giả gửi gắm trong mỗi câu chuyện nhỏ.

a) Việc làm của vợ chồng cô Hạnh với các con thể hiện điều gì?

b) Em có muốn được bố mẹ đưa đi chơi ở nhiều nơi không? Vì sao?

8. Việc làm nào dưới đây là cần thiết để giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ?

(Đánh dấu X vào ô tương ứng)

8. Một buổi chiều mùa hè nắng gắt, Mạnh đang cùng các bạn đi trên đường gần thị trấn thì thấy một bà cụ già đang ngồi ven đường. Nhìn bà cụ rất mệt mỏi, mặt tái mét. Thấy vậy, Mạnh bảo các bạn dừng xe, hỏi han bà mấy câu mới biết cụ bị say nắng không thể đi được nữa. Thấy vậy, Mạnh nói các bạn cùng đỡ bà ngồi lên xe của mình, rồi cùng các bạn đưa bà về nhà.

a) Em có nhận xét gì về việc làm của Mạnh?

b) Theo em, vì sao Mạnh lại có việc làm tốt như vậy?

8. Có quan điểm cho rằng, người siêng năng, kiên trì sẽ thành công trong công việc và cuộc sống. Em có đồng ý với quan điểm này không? Vì sao?

6. Em lựa chọn cách giải quyết nào trong những tình huống dưới đây? Giải thích vì sao.

3) Khi em thấy cô giáo tiếng Anh dịch nhầm một câu thoại, em sẽ:

A. Vẫn nghe theo cô giáo.

B. Tự mình dịch lại cho đúng.

C. Xin phép cô giáo được trao đổi và trình bày ý kiến của mình.

8. Năm nay lên lớp 6, Trung cho rằng mình đã lớn nên có thể tự quyết định tất cả mọi việc mà không cần phải hỏi ý kiến bố mẹ. Cuối tuần trước Trang đi chơi xa với một nhóm bạn mà không báo cho bố mẹ biết. Trung còn tự ý cho một bạn cùng lớp mượn chiếc xe đạp của mình. Khi bố mẹ hỏi về những việc đó, Trung nói: “Con lớn rồi, có thể tự lập được, bố mẹ không phải lo.”.

a) Theo em, việc làm của Trung có phải là thế hiện tính tự lập không? Vì sao?

b) Nếu là bạn của Trung, em sẽ góp ý với bạn như thế nào?

8. Chị Thương (Thường Tín, Hà Nội) là một nghệ nhân khuyết tật có nghị lực phi thường. Không mặc cảm về khiếm khuyết của bản thân, ngay từ nhỏ chị Thương đã chăm chỉ học nghề thêu truyền thống của quê hương. Chị luôn có niềm tin mãnh liệt vào bản thân rằng chị sẽ thành công vào một ngày nào đó. Bằng sự nỗ lực không ngừng nghỉ, chị đã cho ra đời nhiều tác phẩm tranh thêu đạt giải cao trong các cuộc thi. Tính đến nay, chị đã dạy nghề cho gần 500 người trong thôn và trẻ em, người khuyết tật ở các nơi khác như Hà Nội, Hà Giang, Quảng Ninh, Hà Tĩnh,...

a) Em học hỏi điều gì từ tấm gương của chị Thương?

b) Điều gì đã giúp chị Thương vượt lên trên hoàn cảnh của mình?

8. Em nên làm gì trong các tình huống sau đây?

A. Khi phát hiện mình đang bị theo dõi.

B. Khi bị một người lạ túm chặt không cho đi.

C. Khi có người lạ nhận là bạn thân của bố, mẹ hoặc họ hàng với mình khi em đang ở nhà một mình.

D. Khi có ai đó đe doạ em hoặc người thân của em trên mạng.

E. Đang đợi thang máy thì có một số người lạ xuất hiện rủ đi chơi, em có nên đi cùng họ không?

8. Một nhóm bạn đang chơi ở đầu xóm thì có con mưa đá xuất hiện. Do chưa bao giờ được nhìn thấy các viên đá trong suốt rơi xuống mặt đất, các bạn đều thích thú reo hò và thi nhau đội mũ, chạy ra khỏi chỗ trú mưa để tìm nhặt đá. Vì mải đùa nghịch nên các bạn không để ý trời mưa mỗi lúc một to hơn, kèm theo tiếng sấm sét đang rất gần.

a) Nguy hiếm nào có thể xảy đến với các bạn trong tình huống trên?

b) Khi có hiện tượng mưa đá kèm với sấm sét, các bạn học sinh cần làm gì để thoát khỏi nguy hiểm?

8. Có ý kiến cho rằng, lối sống tiết kiệm rất cần thiết đối với mỗi học sinh, là điều mà mỗi học sinh chúng ta nên học tập và rèn luyện ngay từ khi còn nhỏ.

Em có đồng ý với ý kiến này không? Giải thích vì sao.

8. Hà có bố là người Việt Nam, mẹ bạn là người Nhật Bản. Khi bạn mới sinh, bố mẹ bạn làm giấy khai sinh và thoả thuận với nhau để bạn mang quốc tịch Việt Nam.

Theo em, Hà có quốc tịch Việt Nam hay Nhật Bản? Vì sao?

8. X và Y có mâu thuẫn với nhau từ mấy tháng nay mà vẫn chưa hoà giải được. X quyết tâm hạ uy tín, danh dự của Y bằng cách tung tin xấu về Y trong học tập. X nói với các bạn trong lớp rằng Y học kém nhưng hay nhìn bài của bạn bên cạnh nên được điểm cao. Y ấm ức, xấu hổ vì bị vu oan, nói xấu, nhưng không biết phải làm gì.

a) Em đồng tình hay phản đối việc làm của X? Vì sao?

b) Trong trường hợp này, Y có thể làm gì để bảo vệ quyền của mình?

8. Vì sao gia đình, nhà trường và xã hội có trách nhiệm thực hiện chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ em?

9. Đọc câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi

DÒNG HỌ HIẾU HỌC ĐIỂN HÌNH Ở QUẢNG YÊN

Quảng Yên là vùng đất có truyền thống hiếu học. Trong đó, dòng họ Lê là một trong những dòng họ điển hình trên địa bàn thị xã duy trì tốt phong trào khuyến học, khuyến tài. Với truyền thống hiếu học, thời gian qua dòng họ Lê đã đóng góp tích cực trong phong trào xây dựng xã hội học tập, xây dựng quê hương, đất nước ngày một phát triển.

Dòng họ Lê có gốc gác ở làng Đồng Lầm, phủ Hoài Đức, thành Thăng Long (Hà Nội). Cách đây chừng 600 năm, ông Tổ dòng họ di cư khai hoang mở đất ở khu Làng Cốc, Hưng Yên (nay là phường Phong Cốc, thị xã Quảng Yên). Dòng họ Lê có truyền thống hiếu học suốt 22 đời nay. Đến nay, dòng họ có 10 người là thiếu tướng, đại tá, phó giáo sư; 7 tiến sĩ và trên 300 thạc sĩ, cử nhân...

Để tiếp tục phát huy truyền thống hiếu học, Hội đồng gia tộc họ Lê đã sớm thành lập Ban Khuyến học. Hưởng ứng phong trào xây dựng “Dòng họ hiếu học”, Ban Khuyến học phường đã vận động các gia đình trong dòng họ đăng kí và phấn đấu trở thành “Gia đình hiếu học”; tích cực vận động, khuyến khích con cháu tham gia trở thành hội viên của hội khuyến học các cấp; đóng góp, xây dựng, ủng hộ Quỹ Khuyến học của dòng họ, địa phương và ở các đơn vị con cháu học tập, công tác,...Quỹ Khuyến học của dòng họ Lê nhiều năm nay luôn duy trì mức 200 triệu đồng.

Đã thành thông lệ, trong tháng Giêng hằng năm, vào dịp giỗ Tổ và thanh minh, tại Nhà thờ Tổ họ Lê ở khu 5, phường Phong Cốc (thị xã Quảng Yên), con cháu dòng họ lại tập trung đông đủ để ôn lại truyền thống gia tộc. Dịp này, Hội đồng gia tộc dòng họ tổ chức tuyên dương con cháu thành đạt, vượt khó học giỏi. Đặc biệt, đối với những người có thành tích nổi bật trong học tập đã được Hội đồng gia tộc tặng bức tượng cử nhân và được ghi tên trong Sổ vàng truyền thống của dòng họ. Đây là phần thưởng cao quý thể hiện sự ghi nhận, có ý nghĩa động viên, khích lệ con cháu của dòng họ; nhắc nhở con cháu khắc ghi, phát huy truyền thống gia tộc và cũng là dịp để Hội đồng gia tộc báo công với tổ tiên, họ hàng về những phấn đấu, nỗ lực của con cháu dòng họ.

(Theo Nguyễn Huế, báo Quảng Ninh, ngày 12/5/2020)

a) Truyền thống của dòng họ Lê ở Quảng Yên được thể hiện như thế nào trong câu chuyện trên?

b) Các gia đình trong dòng họ Lê có thể tự hào về truyền thống gì của gia đình, dòng họ mình?

c) Em còn biết những truyền thống nào khác của gia đình, dòng họ?

9. Hãy tự nhận xét bản thân về những việc em đã làm được và những việc chưa làm được thể hiện tình yêu thương con người:

9. Tự liên hệ bản thân, em đã thể hiện tính siêng năng, kiên trì như thế nào trong học tập và lao động:

7. Khi gặp những tình huống dưới đây, em sẽ xử lí như thế nào?

A. Em chứng kiến bạn của em đăng một thông tin không đúng sự thật về em lên Facebook.

B. Em được bạn nhờ đứng ra làm chứng về một điều không đúng sự thật.

C. Em bị người khác đe doạ để không được nói ra sự thật cho người khác biết.

D. Em thấy một người cố tình trả thiếu tiền khi mua vé số của người mù.

E. Em thấy kẻ gian móc túi một hành khách trên xe buýt.

9. Đọc bài báo tiếng Anh, có một cụm từ Hoàng thấy khó hiểu. Hoàng đã tra từ điển để tìm cụm từ đó, nhưng trong từ điển không thấy. Hoàng định tới nhờ cô giáo dạy tiếng Anh giải thích. Hoàng chia sẻ ý định đó với Tuấn. Tuấn khuyên Hoàng hãy nỗ lực tìm hiểu thêm, không nên hỏi cô giáo vì như thế là không có tính tự lập.

a) Em có đồng ý với lời khuyên của Tuấn hay không? Tại sao?

b) Nếu là Tuấn, em sẽ nói gì với Hoàng?

9. Do học giỏi nhất lớp nên Hân được các bạn lớp 6A3 cử làm đại diện tham gia cuộc thi “Rung chuông vàng” toàn trường. Kết thúc cuộc thi, Hân không được lọt vào vòng chung kết. Hân đã khóc và tự trách bản thân mình rất nhiều. Hân tự viết vào vở mình những dòng chữ “đồ thất bại”, “kẻ thua cuộc”.

Nếu là bạn thân của Hân, em sẽ khuyên bạn như thế nào?

9. Quốc tịch là căn cứ để xác định công dân của một nước. Muốn biết một người nào đó có phải là công dân của một nước hay không, cần tìm hiểu xem người đó có quốc tịch nước đó hay không.

Theo em, nhận định trên đúng hay sai?

9. Cùng các bạn thảo luận và nêu ví dụ về hành vi bảo vệ và hành vi xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm của công dân theo bảng dưới đây:

9. Tự liên hệ bản thân, em đã thực hiện bổn phận trẻ em của mình như thế nào?

10. Gia đình Hoa có truyền thống hiếu học, đạt nhiều thành tích cao trong học tập và thành công trong cuộc sống. Hoa tự hào khoe với các bạn và cho rằng mình không cần học nhiều mà sẽ thành công theo truyền thống của gia đình.

Em có đồng ý với ý kiến của Hoa không? Vì sao?

10. Theo em, vì sao mỗi chúng ta cần phải có lòng yêu thương con người?

10. Em hãy kể về một tấm gương siêng năng, kiên trì trong cuộc sống mà em biết. Em học tập được điều gì từ tấm gương đó.

8. Hãy đọc những trường hợp sau và trả lời câu hỏi:

a) Sau khi phát bài kiểm tra, cô giáo yêu cầu cả lớp đọc kết quả bài làm đế cô giáo ghi vào sổ. Điểm bài làm của Thảo là 8 nhưng Thảo đọc nhầm thành 9. Vài ngày sau, Thảo mới phát hiện ra mình đã đọc nhầm điểm cho cô giáo.

Trong trường hợp trên, theo em, Thảo nên làm thế nào?

b) Trong lúc chạy nhanh vào lớp học cho kịp giờ, Hậu vô tình làm vỡ chậu hoa trong góc hàng lang. Lúc này chỉ có Bình nhìn thấy. Sợ bị phát hiện nên Hậu nhờ Bình giấu kín chuyện và không nói cho ai biết.

Trong trường hợp trên, theo em, Bình nên làm thế nào?

c) Trong một tiết tự quản, giữa Thanh và Tùng có xảy ra xô xát rồi dẫn đến đánh nhau. Hạnh ngồi giữa hai bạn và chứng kiến toàn bộ sự việc. Ngày hôm sau, cô giáo chủ nhiệm yêu cầu cả ba bạn tường trình lại sự việc. Nhưng nghĩ rằng tốt nhất là nên đứng ngoài cuộc và cũng để tránh mất lòng bạn bè nên Hạnh đã nói với cô giáo là không biết gì về chuyện đó.

Trong trường hợp trên, theo em, Hạnh nên xử lí như thể nào?

10. Đọc câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi

HAI BÀN TAY

Năm ấy, Bác Hồ còn trẻ lắm, mới khoảng 21 tuổi. Một hôm, anh Ba - tên của Bác hồi ấy, cùng một người bạn đi dạo khắp thành phố Sài Gòn, rồi bỗng đột nhiên anh Ba hỏi người bạn cùng đi:

- Anh Lê, anh có yêu nước không?

Người bạn đột nhiên đáp:

- Tất nhiên là có chứ!

Anh Ba nói tiếp:

- Tôi muốn đi ra nước ngoài, xem nước Pháp và các nước khác. Sau khi xem xét họ làm như thế nào, tôi sẽ trở về giúp đồng bào chúng ta. Nhưng đi một mình, thật ra cũng có nhiều mạo hiểm, ví như đau ốm,... Anh muốn đi với tôi không?

Anh Lê đáp:

- Nhưng bạn ơi! Chúng ta lấy đâu ra tiền mà đi?

- Đây, tiền đây. - Anh Ba vừa nói vừa giơ hai bàn tay - Chúng ta sẽ làm việc, chúng ta sẽ làm bất cứ việc gì mà sống và để đi. Anh cùng đi với tôi chứ?

Bị lôi cuốn vì lòng hăng hái của Bác, người bạn đồng ý. Nhưng sau khi suy nghĩ kĩ về chuyến đi có vẻ phiêu lưu, anh Lê không có đủ can đảm để giữ lời hứa. Còn Bác Hồ đã đi ra nước ngoài bằng chính đôi bàn tay của mình. Bác đã làm nhiều nghề khác nhau: phụ bếp, bồi bàn, quét tuyết,... và đi khắp năm châu, bốn biển để tìm con đường cứu dân, cứu nước khỏi ách đô hộ của thực dân phong kiến, giải phóng cho dân tộc.

(Theo Bác Hồ kính yêu, NXB Kim Đồng, Hà Nội, 1980)

a) Đức tính tự lập của Bác Hồ được thế hiện như thế nào qua câu chuyện trên?

b) Đức tính ấy đã giúp Bác Hồ điều gì?

c) Em rút ra được bài học gì cho bản thân qua câu chuyện trên?

10. Điều gì sẽ xảy ra khi một người tự đánh giá quá thấp hoặc quá cao khả năng của bản thân mình?

10. Nếu chứng kiến việc bạn bè em xâm phạm nhân phẩm, danh dự của người khác, em sẽ làm gì?

10. Em hiểu thế nào về câu nói “Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”?

11. Trong buổi tham quan Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, giáo viên tổ chức cho học sinh thảo luận về truyền thống của gia đình, dòng họ. Có bạn cho rằng truyền thống đạo đức là quan trọng nhất, bạn khác cho rằng truyền thống hiếu học quan trọng hơn, nhiều bạn lại cho rằng truyền thống nghề nghiệp mới quan trọng hơn cả.

Em đồng tình với ý kiến nào trên đây? Vì sao?

11. Lòng yêu thương con người có ý nghĩa như thế nào đối với mỗi người và đối với xã hội?

9. Gần đây, Thương tâm sự với Hải về những khó khăn mà gia đình mình gặp phải và muốn Hải hứa không được nói với ai. Bố ốm nặng, thu nhập của gia đình không đủ trang trải, Thương phải dành nhiều thời gian cho việc phụ giúp công việc gia đình khiến việc học hành sa sút và bị cô giáo nhắc nhở. Hải rất muốn nói cho cô giáo biết sự thật về hoàn cảnh của gia đình Thương để bạn được cảm thông và giúp đỡ. Nhưng vì đã hứa với Thương nên Hải băn khoăn không biết có nên nói sự thật này hay không?

Theo em, Hải có nên nói sự thật về hoàn cảnh của Thương không? Vì sao?

11. Câu tục ngữ, ca dao nào dưới đây nói về tính tự lập?

(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)

A. Thân tự lập thân.

B. Vung tay quá trán.

C. Tự lực cánh sinh.

D. Nhường cơm sẻ áo.

E. Có làm thì mới có ăn
Không dưng ai dễ đem phần tới cho.

G. Nước lã mà vã nên hồ
Tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan.

11. Việc tự nhận ra những điểm mạnh, điểm yếu của bản thân mình sẽ giúp ích gì cho em trong học tập và trong các hoạt động khác?

11. Em sẽ làm gì khi danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình bị người khác xâm phạm?

12. Ông nội An là nghệ nhân điêu khắc đá. Nghỉ hè, khi được về quê, An say mê ngắm nhìn ông khắc hoạ từng đường nét cho phiến đá. Về nhà, An xin bố mẹ cho nghỉ học để về quê học nghề điêu khắc đá của ông.

Nếu em là bạn của An, em sẽ khuyên An như thế nào?

10. Sau giờ tan học, Hùng và Nhân rủ nhau chơi đá bóng ở công viên. Sau khi chơi xong, quá khát nước, Hùng đã tự động lấy tiền mà mẹ đưa đóng học phí để mua kem và mời Nhân cùng ăn. Về nhà, Hùng nói dối mẹ là đã đánh rơi tiền học phí. Vì có bạn làm chứng nên mẹ không trách phạt và cho Hùng khoản tiền khác để đóng học phí.

a) Em có nhận xét gì về hành vi của cả hai bạn Hùng và Nhân?

b) Việc làm của Hùng có thể dẫn đến những hậu quả gì?

12. Hãy viết lại những việc làm của bản thân em cần tự mình thực hiện trong các hoạt động dưới đây:

12. Em có suy nghĩ gì về câu nói: “Khi chúng ta biết tôn trọng bản thân mình thì sẽ dễ dàng tôn trọng được người khác.”?

13. Em sẽ làm gì để giữ gìn và phát huy truyền thống của gia đình, dòng họ trong học tập và lao động?

11. Hãy kể lại một việc làm thể hiện việc em đã tôn trọng sự thật, lợi ích mang lại và biện pháp phát huy.

13. Hãy sưu tầm một số tấm gương học sinh, sinh viên nghèo vượt khó, tự lập thân lập nghiệp, thành công trong cuộc sống và nêu cảm nghĩ của mình trước các tấm gương đó.

13. Có quan điểm cho rằng, cách tốt nhất để tự nhận thức bản thân là lắng nghe những lời nhận xét của người khác về mình. Em có đồng ý với quan điểm đó không? Tại sao?

14. Có ý kiến cho rằng, truyền thống của gia đình, dòng họ là những thứ đã lạc hậu, không còn phù hợp, cần phải được xoá bỏ.

Em suy nghĩ thế nào về ý kiến trên?

1. Em hãy lập và thực hiện kế hoạch cá nhân và giữ gìn, phát huy truyền thống gia đình, dòng họ mình theo các bước sau:

- Tìm hiểu truyền thống của gia đình, dòng họ mình. 

- Lập kế hoạch chi tiết về giữ gìn, phát huy truyền thống của gia đình, dòng họ mình bằng những việc làm cụ thể, thiết thực, phù hợp. (Yêu cầu: dự kiến thời gian, các bước thực hiện, biện pháp thực hiện, người có thể hỗ trợ) 

- Thực hiện kế hoạch đề ra. 

1. Sưu tầm những bức tranh, bài hát, câu thơ, câu chuyện thể hiện tình yêu thương giữa con người với con người và dán vào một tờ giấy lớn để làm thành bộ sưu tập về chủ đề này.

1. Xây dựng thông điệp về chủ đề “Tôn trọng sự thật”: 

- Mỗi nhóm xây dựng một thông điệp về chủ đề “Tôn trọng sự thật” và ghi ra giấy. 

- Trưng bày, giới thiệu thông điệp của các nhóm trước lớp. 

- Bình chọn thông điệp hay nhất.

1. Em hãy sưu tầm những câu chuyện nói về những người biết phát huy ưu điểm, khắc phục nhược điểm của bản thân để hiện thực hoá ước mơ của mình.

1. Lập kế hoạch cá nhân về cách ứng phó với tình huống nguy hiểm từ thiên nhiên. Chia sẻ với các bạn trong lớp, trong nhóm về kế hoạch của mình.

1. Hãy kể một vài tấm gương công dân Việt Nam tiêu biểu trong học tập, văn hoá, thể thao, lao động sản xuất và kinh doanh. Em học tập được điều gì ở những tấm gương này?

2. Thử làm “Phóng viên nhí”:

Em hãy phỏng vấn 3 người lớn tuổi trong dòng họ của em hoặc các dòng họ xung quanh về truyền thống của dòng họ mình. Sản phẩm của các em sẽ được trưng bày trong lớp vào tuần học tiếp theo. 

Gợi ý: 

- Lấy tin (phỏng vấn về dòng họ đó); 

- Lấy ảnh, tư liệu; 

- Viết bài báo.

2. Tự làm một bông hoa và viết lời yêu thương vào các cánh hoa để thể hiện tình yêu thương với bạn bè trong nhóm, trong lớp hay với người thân trong gia đình.

2. Lập một hòm thư mở của lớp “Hòm thư nói thật”: 

Mỗi học sinh tự viết thư cho một bạn trong lớp về việc mình đã nói dối bạn một lần nào đó. Bức thư có ghi tên người nhận, nhưng không cần ghi tên người gửi.

Trong giờ sinh hoạt lớp hằng tuần, giáo viên chủ nhiệm và lớp trưởng sẽ lấy ra một hoặc một vài bức thư và đọc to trước lớp.

1. Hãy lập kế hoạch rèn luyện tính tự lập của bản thân theo bảng hướng dẫn dưới đây và chia sẻ cùng các bạn trong nhóm:

2. Hãy xác định những điều em thấy hài lòng và những điều em chưa hài lòng về bản thân trong cuộc sống. Lập kế hoạch phát huy những điều em hài lòng và khắc phục những điều em chưa hài lòng theo bảng dưới đây: 

1. Em hãy sưu tầm các biện pháp ứng phó khi xảy ra các tình huống nguy hiểm từ con người, ngoài những biện pháp mà em đã được học và lập thành cuốn sổ tay cá nhân.

2. Mỗi nhóm xây dựng một thông điệp về cách học sinh ứng phó với tình huống nguy hiểm từ thiên nhiên. Các nhóm giới thiệu thông điệp trước cả lớp.

2. Vẽ một số bức tranh với chủ đề “Tự hào là công dân nước Việt Nam”.

1. Mỗi nhóm sưu tầm một bộ tranh ảnh liên quan đến việc thực hiện các quyền cơ bản của công dân, làm thành báo ảnh hoặc tập san của nhóm.

1. Phát động chiến dịch “Kiên trì không bỏ cuộc”. 

- Cả lớp lập một bản cam kết từ đầu năm học về việc tập thể dục 10 phút mỗi buổi sáng. 

Bản cam kết ghi rõ: 

+ Nội dung cam kết

+ Thời gian

+ Điều kiện

+ Thành phần tham gia. 

- Người lập cam kết ghi rõ họ, tên và kí; người tham gia cam kết cũng nghi rõ họ tên và kí; bố mẹ kí người làm chúng. 

- Cuối mỗi tuần thống kê, tổng kết xem ai là người kiên trì thực hiện được đúng cam kết.

2. Em tham gia một trại hè trong 4 ngày, sống xa gia đình. Hãy viết nhật kí, liệt kê những công việc chuẩn bị của em trước chuyến đi, những việc em làm trong thời gian trại hè, thể hiện tính tự lập của em khi xa bố mẹ.

2. Vẽ bản đồ cảnh báo nguy hiểm trên đường từ nhà em đến trường học bằng cách: 

- Đánh dấu vào những địa điểm không an toàn và ghi chú (bắt nạt, trêu chọc, chặn đánh,...). 

- Lưu ý những thời điểm không an toàn khi đi một mình. 

- Chú ý việc cần làm để đảm bảo an toàn.

3. Em cùng bạn lập dự án tuyên truyền về phòng ngừa tai nạn do các tình huống nguy hiểm từ thiên nhiên, dành cho thiếu niên ở địa phương em đang sống theo hướng dẫn: 

- Tên dự án. 

- Đối tượng dự án hướng tới. 

- Các tai nạn do nguy hiểm từ thiên nhiên cần phải phòng ngừa ở địa phương. 

- Cách phòng ngừa, ứng phó với nguy hiểm. 

2. Em tự nhận xét, đánh giá việc thực hiện quyền và nghĩa vụ học tập của mình và trao đổi với các bạn trong nhóm.

1. Vẽ tranh với chủ đề “Quyền trẻ em” và cùng các bạn trưng bày tại lớp học của mình.

2. Em hãy lập kế hoạch rèn luyện tính siêng năng, kiên trì của cá nhân và tự đánh giá việc thực hiện của mình.

2. Tìm hiểu và nêu những việc làm thể hiện sự quan tâm, chăm sóc của cha mẹ đối với mình hoặc của chính quyền địa phương đối với trẻ em nơi em sinh sống.

3. Xây dựng thông điệp “Vì một trường học an toàn”: 

- Mỗi nhóm xây dựng một thông điệp theo các nội dung sau: 

+ Các hành động gây nguy hiểm cho các bạn học sinh mà chúng tôi đã chứng kiến là:... 

+ Chúng tôi phản đối các hành động gây nguy hiểm đó, vì những hậu quả mà chúng có thể gây ra là:... 

+ Chúng ta có thể cùng loại bỏ các hành động gây nguy hiểm đó bằng cách:... 

- Trình bày, giới thiệu thông điệp của các nhóm. 

- Các nhóm bình chọn thông điệp hay nhất.

1. Lập kế hoạch tiết kiệm: 

- Em sẽ rèn luyện như thế nào để trở thành người có lối sống tiết kiệm? 

- Hãy xây dựng kế hoạch rèn luyện lối sống tiết kiệm của bản thân và chia sẻ với bố mẹ hoặc thầy cô giáo về kế hoạch của mình.

3. Em cùng các bạn trong nhóm xây dựng kế hoạch thực hiện quyền trẻ em của bản thân: 

- Những công việc cần làm: trong học tập, trong quan hệ với mọi người xung quanh nhà, ở trường và ở ngoài xã hội. 

- Biện pháp thực hiện.

2. Sưu tầm: 

Em hãy sưu tầm và chia sẻ với các bạn trong nhóm, lớp những câu chuyện, tấm gương về lối sống tiết kiệm mà em biết. Em học được điều gì từ những câu chuyện, tấm gương đó?

1. Em đồng ý hay không đồng ý với hành vi nào dưới đây? Vì sao?

A. Luôn đồng ý và nói theo số đông.

B. Luôn nói đúng sự thật.

C. Luôn bảo vệ ý kiến và việc làm của bản thân.

D. Luôn phê phán những người không cùng quan điểm với mình.

1. Trong các trường hợp dưới đây, ai là công dân Việt Nam, ai là công dân nước ngoài?

A. Bạn Hiền có bố mẹ là công dân Việt Nam, hiện nay bạn sinh sống cùng gia đình ở Ô-xtrây-li-a (Australia).

B. Bạn Hưng có bố mẹ là công dân Việt Nam, bạn đang cùng bố sinh sống ở XIô-va-ki-a (Slovakia), còn mẹ bạn sinh sống tại Việt Nam.

C. Bạn Ôn-ga có bố mẹ là công dân Nga. Bạn sinh ra ở Việt Nam và có nhiều năm sinh sống ở Việt Nam.

D. Bạn Quân có bố là công dân Việt Nam, mẹ là người Ba Lan. Bạn sinh ra ở Việt Nam. Khi Quân sinh ra, bố mẹ bạn không thoả thuận được việc chọn quốc tịch cho bạn.

1. Em hãy bày tỏ quan điểm của mình với các ý kiến dưới đây:

A. Trong thời đại công nghiệp 4.0, con người càng phải giữ gìn và phát huy truyền thống của gia đình, dòng họ.

B. Chỉ những gia đình làm nghề cổ truyền mới cần giữ gìn và phát huy truyền thống của gia đình, dòng họ.

C. Gia đình, dòng họ nào cũng có truyền thống tốt đẹp cần phát huy.

D. Chỉ những gia đình, dòng họ nổi tiếng mới có truyền thống tốt đẹp.

1. Trong những việc sau, việc nào nên làm, việc nào không nên làm? Vì sao?

A. Quyên góp ủng hộ đồng bào lũ lụt.

B. Giúp đỡ bà con nông dân tiêu thụ nông sản.

C. Không chơi với những bạn cùng lớp có hoàn cảnh khó khăn.

D. Không đưa chất độc hại vào thực phẩm để kinh doanh, buôn bán.

E. Chăm sóc các thành viên trong gia đình.

G. Nâng giá một số hàng hoá trong thời gian xảy ra dịch bệnh.

1. Có người cho rằng, siêng năng, kiên trì là nguồn gốc và điều kiện để dẫn đến thành công. Em đồng ý hay không đồng ý với ý kiến trên? Vì sao?

2. Sau khi học xong bài “Tôn trọng sự thật”, Linh cho rằng trong cuộc sống không phải bao giờ cũng nên tôn trọng sự thật, cần tuỳ theo từng trường hợp mà ứng xử cho phù hợp.

Em đồng ý hay không đồng ý với suy nghĩ của Linh? Vì sao?

1. Em đồng tình hay không đồng tình với các ý kiến dưới đây? Vì sao?

A. Tính tự lập không tự nhiên mà có.

B. Chỉ có con nhà nghèo mới cần sống tự lập.

C. Học cách sống tự lập đề trưởng thành.

D. Nên tự lập càng sớm càng tốt.

E. Tự lập sẽ dễ trở thành người ích kỉ, độc đoán.

1. Trong những việc làm sau, việc nào nên làm, việc nào không nên làm để tự nhận thức bản thân? Vì sao?

A. Tự suy nghĩ về những nhược điểm của mình để sửa chữa.

B. Hỏi những người thân và bạn bè về ưu điểm, nhược điểm của mình.

C. Xem bói đề tìm hiểu các đặc điểm của bản thân.

D. Thường xuyên đặt ra các mục tiêu và tự đánh giá việc thực hiện mục tiêu.

E. Luôn tự trách bản thân, ngay cả khi không có khuyết điểm.

1. Nêu các tình huống nguy hiểm từ con người và hậu quả có thể xảy ra theo bảng dưới đây:

1. Kể lại những nguy hiểm từ thiên nhiên đã xảy ra tại nơi em sinh sống. Những nguy hiểm đó đã gây ra hậu quả gì đối với con người và tài sản?

2. Trường hợp nào dưới đây không phải là công dân Việt Nam?

A. Người có quốc tịch Việt Nam nhưng chưa đủ 18 tuổi. 

B. Trẻ em được tìm thấy ở Việt Nam nhưng không rõ cha mẹ là ai. 

C. Trẻ em sinh ra ở Việt Nam, mà khi sinh ra có cha mẹ là người nước ngoài.

D. Người có quốc tịch Việt Nam nhưng học tập, công tác ở nước ngoài.

1. Nghệ sĩ V bị một người dùng lời lẽ xúc phạm danh dự trên trang Facebook của mình. Điều này đã mang đến sự phiền toái, thậm chí thiệt hại cho nghệ sĩ V, làm ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của Nghệ sĩ V.

Trong trường hợp này, Nghệ sĩ V cần làm gì đễ bảo vệ danh dự, nhân phẩm của mình?

2. Bình rất tự hào về nghề làm lồng đèn Trung thu truyền thống do ông nội là “nghệ nhân làm lồng đèn” đã truyền lại cho con cháu trong gia đình. Bình kể với các bạn rằng, để làm được một chiếc lồng đèn đòi hỏi nhiều công đoạn rất công phu, tỉ mỉ và sự khéo léo của đôi bàn tay. Nghe kể, một số bạn tỏ vẻ coi thường nói: Nghề làm lồng đèn thì có gì cao siêu mà tự hào, phải học giỏi, đỗ đạt cao hay phát minh ra cái gì đó thì mới đáng kể chứ!

1/ Theo em, suy nghĩ của các bạn là đúng hay sai? Tại sao?

2/ Em có thể học tập được điều gì ở Bình?

3. Sau buổi học, Bình và Thân cùng đi bộ về nhà. Bỗng có một người phụ nữ lại gần hỏi thăm đường. Bình định dừng lại thì Thân kéo tay Bình: “Thôi mình về đi, muộn rồi, chỉ đường cho người khác không phải là việc của mình”. Bình đi theo Thân, nhưng chân cứ như dừng lại không muốn bước.

1/ Em đồng ý hay không đồng ý với lời nói và việc làm của Thân?

2/ Theo em, trong trường hợp này, Bình nên xử sự như thế nào?

2. Em đồng ý với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?

A. Trong thời đại công nghiệp 4.0, con người càng cần phải siêng năng, kiên trì. 

B. Ai cũng cần phải siêng năng, kiên trì. 

C. Những người thông minh không cần phải siêng năng, kiên trì.

3. Nếu một người bạn thân của em nói xấu, nói sai về một người khác, em sẽ lựa chọn phương án giải quyết nào sau đây? Vì sao? 

A. Xa lánh, không chơi với bạn nữa. 

B. Bỏ qua, coi như không biết. 

C. Khuyên bạn nên nhận lỗi, sửa chữa và luôn nói rõ sự thật. 

D. Vẫn chơi với bạn, nhưng không tin bạn như trước nữa.

2. Em hãy kể lại những việc làm của bản thân không thể hiện tính tự lập trong cuộc sống và nêu cách khắc phục.

2. Hồng rất tự tin vào những ưu điểm của bản thân. Mặc dù hát không hay, nhưng Hồng luôn mơ ước trở thành một ca sĩ nổi tiếng. Hồng nghĩ rằng, muốn làm ca sĩ thì không cần phải hát hay, chỉ cần xinh đẹp, ăn mặc thời trang, biết nhảy múa là được.

Em có đồng ý với suy nghĩ của Hồng không? Vì sao?

2. Trong các tình huống sau, tình huống nào gây nguy hiểm? Hậu quả của chúng là gì?

A. Hưng thường đi học nhóm về muộn và đi xe đạp một mình qua quãng đường vắng.

B. Nhóm bạn rủ nhau tự đón xe khách, trốn bố mẹ đến nhà một bạn cùng lớp chơi, cách nơi ở khoáng 30 km.

C. Khi trực nhật, Mai sơ ý làm vỡ bình hoa trên bản giáo viên.

D. Khi bị lạc đường, Phương rất sợ nên không biết phải làm như thế nào.

2. Một cơn lốc xoáy mạnh di chuyển đến gần nhóm bạn đang chơi ở công viên. Thay vì chạy tìm chỗ trú như các bạn, Thành vội lấy điện thoại trong túi áo mang ra chụp ảnh “cơn lốc”. Thành tin rằng đây sẽ là bức ảnh độc đáo nhất chưa ai từng có.

Em có đồng tình với việc làm của Thành không? Vì sao?

3. Hường có bố là công dân Hàn Quốc, mẹ là công dân Việt Nam. Khi Hường sinh ra ở Việt Nam, bố mẹ Hường không thoả thuận việc để bạn mang quốc tịch Việt Nam hay Hàn Quốc. Năm Hường 12 tuổi thì cả nhà bạn về Hàn Quốc sinh sống. 

Theo em, Hường có quốc tịch Việt Nam hay Hàn Quốc? Vì sao?

2. Trường Trung học cơ sở N phát động phong trào vệ sinh bảo vệ môi trường trong trường học và khu vực xung quanh vào một buổi sáng chủ nhật. Đa số các bạn học sinh lớp 6C hào hứng tham gia. Thế nhưng, các bạn N, T và H không muốn tham gia hoạt động này, vì cho rằng công việc ấy không phải là công việc của học sinh lớp 6.

1/ Em có nhận xét gì về suy nghĩ và biểu hiện của ba bạn trên?

2/ Theo em, học sinh trung học cơ sở có phải thực hiện nghĩa vụ bảo vệ môi trường hay không?

4. Trong các câu tục ngữ, thành ngữ sau, câu nào nói về tình yêu thương con người? Vì sao?

A. Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ.

B. Một miếng khi đói bằng một gói khi no.

C. Không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời.

D. Chị ngã em nâng.

E. Máu chảy ruột mềm.

G. Lá lành đùm lá rách.

3. Buổi tối, Hải làm bài tập Tiếng Anh. Những bài đầu Hải giải rất nhanh, nhưng đến các bài sau Hải đọc thấy khó quá bèn suy nghĩ: “Mình sẽ không làm nữa, sang nhờ bạn Hoàng giải hộ”. Nhưng rồi, Hải lại băn khoăn: “Liệu Hoàng có nhà không? Thôi, giờ sang nhà Liên chép bài của bạn vẫn chưa muộn, vì Liên ở ngay gần nhà mình”.

1/ Em có đồng ý với suy nghĩ của Hải không? Vì sao? 

2/ Nếu em là bạn của Hải, em có thể khuyên Hải điều gì?

3. Trong giờ kiểm tra Toán, gặp bài khó, Nam loay hoay mãi vẫn chưa giải được. Thấy sắp hết giờ mà bạn vẫn chưa làm xong bài, Dũng ngồi bên cạnh đưa bài đã giải sẵn cho Nam chép.

1/ Em có nhận xét gì về việc làm của Nam và Dũng? 

2/ Nếu là Nam, em sẽ làm gì? Vì sao?

3/ Nếu là Dũng, em sẽ làm gì? Vì sao?

3. Bạn Minh ở lớp 6A có hoàn cảnh gia đình khó khăn nên thường cảm thấy tự ti, mặc cảm về bản thân, nhiều lúc rất muốn thôi học. Một lần, Minh đã đọc trên báo về một tấm gương vượt khó, cũng có hoàn cảnh khó khăn như mình, nhưng đã nỗ lực vươn lên trở thành một sinh viên ưu tú, được ra nước ngoài học tập và thành đạt. Minh đã quyết tâm lấy tấm gương đó làm động lực để mình học giỏi và đạt được mơ ước.

1/ Minh đã sử dụng cách thức nào để tự nhận thức bản thân?

2/ Để tự nhận thức bản thân tốt hơn, theo em bạn Minh nên áp đụng thêm cách thức nào nữa?

3. Bố mẹ đi vắng, hai anh em Minh và Ngọc ở nhà học bài. Bỗng có tiếng chuông cửa. Ngọc chạy ra thì thấy một chú tự giới thiệu là nhân viên Công ty Điện lực, đề nghị vào nhà đề kiểm tra các thiết bị điện của gia đình. Ngọc định mở cửa cho chú thợ điện vào thì anh Minh liền lắc đầu từ chối và nói rằng khi bố mẹ về thì chú quay lại.

1/ Em có đồng ý với cách giải quyết của Minh trong tình huống trên không. Tại sao?

2/ Nếu Ngọc mở cửa cho chủ thợ điện vào nhà khi bố mẹ đi vắng, chuyện gì có thể xảy ra?

3. Em đồng tình hoặc không đồng tình với việc làm nào đưới đây? Tại sao?

A. Trời mưa rất to, hai bạn Lâm và Hưng vẫn đạp xe về nhà, dù không có áo mưa.

B. Trong khi đang có sấm sét, Bình vẫn sử dụng tivi và các thiết bị điện.

C. Được cảnh báo về cơn đông sắp đến, Hồng và các bạn quyết định ở lại trường, đợi khi trời hết dông mới đi về nhà.

D. Con đường từ trường về nhà bị chia cắt bởi nước lũ lên nhanh, các bạn nam tranh thủ thi xem ai bơi được xa nhất.

4. Là học sinh, em cần làm gì để trở thành một công dân tốt?

3. Biểu hiện nào dưới đây là thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ học tập của công dân?

A. Vân tích cực học trên lớp và làm đầy đủ bài tập ở nhà.

B. Hưng chăm học các môn yêu thích, còn các môn khác chỉ học đối phó.

C. Lâm chỉ học được vào buổi tối, còn buổi chiều thì làm việc nhà giúp bố mẹ.

D. Hà học giỏi nhưng không muốn tham gia các hoạt động học tập trong nhà trường.

E. Hân học giỏi nhưng thỉnh thoảng lại vi phạm nội quy trường học.

G. Minh luôn giúp đỡ bạn bè trong học tập.

1. Em hãy kể những việc làm của trường, lớp và nơi em sống góp phần bảo vệ và giáo dục trẻ em.

4. Em hãy viết về việc làm thể hiện tôn trọng sự thật hoặc chưa tôn trọng sự thật của bản thân và chia sẻ cảm xúc, suy nghĩ của em sau mỗi việc làm đó.

3. Em đã làm gì để giữ gìn và phát huy truyền thống của gia đình, dòng họ trong học tập và lao động?

4. Chiến, học sinh lớp 6A hay bắt nạt các bạn học yếu thế hơn mình, trong đó có Dương. Gần đây, Dương phải thức khuya hơn đề vừa làm hết bài tập của mình, vừa chép lại bài tập về nhà vào vở cho Chiến. Trong các giờ kiểm tra, Dương phải tìm cách cho Chiến nhìn bài của mình. Cứ nghĩ đến sự đe doạ của Chiến, Dương cảm thấy rất sợ hãi và lo lắng.

1/ Theo em, Dương có nên im lặng và làm theo yêu cầu của Chiến không? Vì sao?

2/ Nếu là Dương, em sẽ xử lý tình huống này như thế nào?

1. Những việc làm nào dưới đây là biểu hiện của tiết kiệm? Vì sao?

A. Giữ gìn quần áo, đồ dùng, đồ chơi.

B. Vẽ, bôi bẩn ra sách vở, bàn ghế, tường lớp học.

C. Hoàn thành công việc đúng hạn.

D. Tắt các thiết bị điện khi không sử dụng.

E. Thường xuyên quên khoá vòi nước.

4. Theo em, quyền và nghĩa vụ nào là quan trọng nhất đối với học sinh? Vì sao?

2. Trong các hành vi sau, hành vi nào đã thực hiện quyền trẻ em, hành vi nào xâm phạm đến quyền trẻ em?

4. Hãy kể lại những hoạt động, việc làm thể hiện tính tự lập của các bạn trong lớp, trong trường mà em đã quan sát hoặc tham gia. Em học tập được điều gì khi quan sát và tham gia các hoạt động đó?

4. Kể về một tấm gương siêng năng, kiên trì mà em biết. Hãy chia sẻ với các bạn trong lớp.

5. Em hiểu thế nào về câu nói “Có công mài sắt có ngày nên kim”?

2. Hà đang dùng hộp bút màu rất tốt, nay lại được bạn tặng thêm một hộp giống hệt hộp đang dùng nhân dịp sinh nhật. Hà định bỏ hộp bút màu đang sử dụng để dùng hộp mới.

1/ Suy nghĩ của Hà đúng hay sai? Vì sao?

2/ Em sẽ khuyên Hà như thế nào?

3. Trên một bài báo có đoạn tin ngắn sau: “Bà Hải mở một quán giải khát tại trung tâm thị trấn. Quán của bà rất đông khách, ngoài những người trong thị trấn và khách đi đường qua lại, quán của bà luôn là địa điểm tập trung ăn chơi của nhóm trẻ em từ 12 – 15 tuổi trong vùng. Nhóm trẻ hay tập trung tại quán bà Hải vào mỗi buổi chiều để ăn uống và đánh bài. Một lần, nhóm trẻ đang ăn uống, đánh bài thì công an ập vào giải tán và tiến hành lập biên bản xử phạt bà Hải”.

1/ Hãy nhận xét hành vi của bà Hải và nhóm trẻ trong tình huống trên?

2/ Em sẽ làm gì nếu chứng kiến tình huống đó?

3/ Theo em, việc công an đến lập biên bản bà Hải và giải tán nhóm trẻ là đúng hay sai. Vì sao?

3. Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?

A. Tiết kiệm tiền của là keo kiệt, bủn xỉn.

B. Tiết kiệm tiền của là chỉ tiêu hợp lý, không hoang phí.

C. Tiết kiệm tiền của vừa ích nước, vừa lợi nhà.

D. Tiết kiệm tiền của chỉ là việc của gia đình nghèo.

4. Em hãy cùng các bạn trao đổi, bày tỏ thái độ về các ý kiến dưới đây (tán thành hoặc không tán thành). Vì sao?

A. Tiết kiệm là việc giảm bớt hao phí trong sử dụng tài sản, lao động, thời gian và đồ dùng nhưng vẫn đạt được mục tiêu đã định.

B. Tiết kiệm không có nghĩa là sống qua loa, đại khái, cẩu thả, tuỳ tiện trong nếp sống, nếp nghĩ, nói năng cộc lốc, trống không, tâm hồn nghèo nàn, trống rỗng.

C. Hành vi thể hiện lối sống tiết kiệm phải phù hợp với lứa tuổi, điều kiện của gia đình, bản thân và môi trường xã hội xung quanh.

Đọc thông tin và trả lời câu hỏi

LÀM GIÀU TỪ NGHỀ LÀM CỐM TRUYỀN THỐNG

Kế thừa nghề làm cốm của gia đình, khi lớn lên chị Huỳnh Thị Tuyết Nga ở xã Cát Tường, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định quyết định chọn nghề làm cốm truyền thống để lập nghiệp. Chị Nga đã mở rộng quy mô sản xuất và đa dạng hóa sản phẩm có thương hiệu nổi tiếng; đồng thời, tích cực tìm kiếm thị trường tiêu thụ để tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm.
Đến nay, nghề cốm truyền thống của gia đình chị Nga đã xây dựng được thương hiệu nổi tiếng, mang lại thu nhập cho gia đình và tạo công ăn việc làm cho nhiều người ở địa phương.

1/ Vì sao chị Nga đã thành công trong nghề làm cốm?

2/ Theo em, truyền thống gia đình, dòng họ mang lại điều gì cho mỗi chúng ta?

Quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi

1/ Em hãy mô tả nội dung và đặt tên cho từng bức hình trên.

2/ Hãy nêu các biếu hiện của yêu thương con người và biểu hiện chưa yêu thương con người.

Quan sát hình ảnh và trả lòi câu hỏi

1/ Các nhân vật trong mỗi hình ảnh trên đã làm việc như thế nào?

2/ Tính siêng năng, kiên trí được biểu hiện như thế nào trong học tập, lao động và trong cuộc sống?

Thảo luận tình huống sau:

Mai và Thảo cùng học lớp 6C do Mai làm lớp trưởng. Hai bạn rất thân với nhau. Mai học giỏi, còn Thảo thì học hành chưa được chăm chỉ, thường làm thiếu bài tập về nhà.

Là cán bộ lớp, Mai báo cáo với cô giáo về tình hình chuẩn bị bài của lớp mình, nhưng lại không báo cáo với cô về tình hình của Thảo.

Trong việc này, ở lớp có các ý kiến khác nhau:

- Có ý kiến cho rằng, Mai làm như vậy thể hiện Mai là một người bạn tốt của Thảo.

- Một số ý kiến khác thì cho rằng, Mai làm như vậy là không nói đúng sự thật, cũng không tốt cho Thảo

1/ Em đồng ý hay không đồng ý với ý kiến nào trên đây? Vì sao? 

2/ Nếu em là Mai, em sẽ làm gì? Vì sao?

1/ Quan sát hình ảnh và cho biết biểu hiện cùa tính tự lập

2/ Hãy kẻ bảng vào vở rồi liệt kê các biểu hiện của tính tự lập và trái với tự lập theo mẫu dưới đây:

Đọc thông tin và trả lời câu hỏi

TIN VÀO CHÍNH MÌNH

Quân sinh ra trong gia đình có nhiều khó khăn. Ba em mất sớm, mẹ thì ốm không thể lao động được. Quân bị suy dinh dưỡng, nên dù đã học lớp 8 mà nhìn em vẫn nhỏ như học sinh lớp 5. Dù vậy, Quân vẫn chẳng chịu kém một ai. Em giúp mẹ làm mọi việc trong nhà, từ cơm nước, dọn dẹp đến trông em. Việc học tập em lại càng chú tâm hơn. Em luôn xác định rõ mục tiêu phía trước của mình: Học để thành công, học để đổi đời. Quân ước mơ trở thành bác sĩ để chữa bệnh cho người nghèo.

Cuộc sống khó khăn nhưng Quân rất lạc quan và luôn tự tin vào chính mình. Quân cho rằng, tuy mình nhỏ nhưng mình có ý chí phấn đấu; mình phải quyết tâm vượt lên hoàn cảnh.

1/ Những nội dung nào trong thông tin trên cho thấy Quân đã tự tin vào bản thân?

2/ Theo em, tự nhận thức bản thân có ý nghĩa như thế nào đối với mỗi chúng ta?

Quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi:

1/ Các hình ảnh trên nói về mối nguy hiểm nào từ con người?

2/ Những hậu quả có thể xảy ra trong tình huống trên là gì?

Đọc thông tin, quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi

CƠN BÃO SỐ 5

     Ngày 18/9/2020, cơn bão số 5 mang tên Noul, mạnh cấp 10, giật cấp 12 đã đổ bộ vào các tỉnh miền Trung nước ta, gây thiệt hại nặng nề cho các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Quảng Nam. Do ảnh hưởng của bão, rất nhiều căn nhà bị sập; hàng trăm điểm trường bị ngập, bị tốc mái phòng học, sập hàng rào, hư hỏng thiết bị dạy học; hàng trục nghìn héc – ta lúa bị ngập nặng; nhiều cột điện bị gãy đổ; nhiều tuyến đường, khu dân cư bị ngập nặng trong nước.

1/ Thông tin và các bức ảnh trên cho thấy cơn bão số 5 (năm 2020) gây ra những thiệt hại gì đối với các địa phương chịu ảnh hướng trực tiếp?

2/ Theo em, nguy hiểm từ thiên nhiên có thể gây nên những hậu quả như thế nào đối với con người và xã hội.

Quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi:

1/ Hãy nêu nội dung và cảm nghĩ của em khi quan sát các hình ảnh trên.

2/ Tiết kiệm được biểu hiện như thế nào trong cuộc sống hằng ngày của con người?

3/ Hãy lấy ví dụ từ bản thân hoặc từ những người xung quanh để minh hoạ về lối sống tiết tiệm.

Đọc thông tin và trả lời câu hỏi

1. Hương, Lan và Nam đều có bố mẹ mang quốc tịch Việt Nam. Các bạn hiện đang sống ở Việt Nam, có quốc tịch Việt Nam, nên các bạn đều là công dân Việt Nam.

2. Toàn sinh ra ở nước Nga. Cả bố và mẹ bạn đều mang quốc tịch Việt Nam, là công dân Việt Nam. Đến năm 10 tuổi thì cả gia đình bạn về Việt Nam sinh sống. Toàn là công dân Việt Nam.

3. Ly có bố là người Hàn Quốc, mẹ là người Việt Nam. Khi mới sinh, bố mẹ Ly làm giấy khai sinh và thỏa thuận với nhau để bạn mang quốc tịch Việt Nam. Ly là công dân Việt Nam.

a) Vì sao Hương, Lan và Nam đều là công dân Việt Nam. Căn cứ vào yếu tố nào để có thể khẳng định điều này?

b) Vì sao bạn Toàn sinh ra ở Nga nhưng vẫn là công dân Việt Nam?

c) Vì sao bạn Iy có bố mang quốc tịch Hàn Quốc nhưng bạn vẫn là công dân Việt Nam? Ly có thể mang quốc tịch Hàn Quốc được không?

Đọc các nội dung sau đây của Hiến Pháp và trả lời câu hỏi

Hiến pháp năm 2013 (trích)

Điều 20

1. Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khỏe, danh dự và nhân phẩm,…

Điều 21: 

1. Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình; có quyền bảo vệ danh dự, uy tín của mình…

2. Mọi người có quyền bí mật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác. Không ai được bóc mở, kiểm soát, thu giữ trái luật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư của người khác.

Điều 22

2. Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở. Không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý.

Điều 24

1. Mọi người có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo một tôn giáo nào…

Điều 25

Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình,…

Điều 27

Công dân đủ mười tám tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ hai mươi mốt tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân.

Điều 28

1. Công dân có quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận và kiến nghị với cơ quan nhà nước về vấn đề của cơ sở, địa phương và cả nước

Điều 30

1. Mọi người có quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan, cá nhân, tổ chức có thẩm quyền về những việc trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Điều 32

1. Mọi người có quyền sở hữu về thu nhập hợp pháp…

Điều 33

Mọi người có quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm.

Điều 38

1. Mọi người có quyền được bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ,…

Điều 39

Công dân có quyền và nghĩa vụ học tập.

Điều 43

Mọi người có quyền được sống trong môi trường trong lành và có nghĩa vụ bảo vệ môi trường. Bảo vệ Tổ quốc là nghĩa vụ thiêng liêng và quyền cao quý của công dân.

Điều 45

1. Bảo vệ tổ quốc là nghĩa vụ thiêng liêng và quyền cao quý của công dân

Điều 46

Công dân có nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp và pháp luật;…

Điều 47

Mọi người có nghĩa vụ nộp thuế theo luật định.

Công dân có những quyền và nghĩa vụ cơ bản nào theo Hiến Pháp năm 2013?

Hãy đặt tên cho mỗi hình ảnh tương ứng với mỗi quyền của trẻ em dưới đây:

Thảo luận các tình huống sau:

Tình huống 1:

Tiến sinh ra trong một gia đình, dòng họ có truyền thống hiếu học, từ bao đời nay đều có người học giỏi, đỗ đạt cao, một số người là tiến sĩ, nhiều người là cử nhân đại học, đang công tác ở nhiều nơi trên đất nước. Tự hào về dòng họ của mình, Tiến quyết tâm phấn đấu học giỏi để tiếp bước truyền thống của gia đình, dòng họ mình. Suốt từ lớp 1 đến lớp 6, Tiến luôn chăm chỉ học hành ở trường và ở nhà. Năm nào Tiến cũng là học sinh xuất sắc.

Tiến đã biết giữ gìn, phát huy truyền thống của gia đình, dòng họ mình như thế nào?

Tình huống 2:

Yến sinh ra trong một gia đình làm nghề dệt chiếu cói truyền thống. Đời cụ, đời ông, đời bố và các cô, chú, bác của Yến đều có người theo nghề này. Tự hào về nghề truyền thống của gia đình, Yến thường hỏi bố mẹ để tìm hiểu về nghề dệt chiếu cói của gia đình, dòng họ mình từ các đời trước. Ngay từ khi học lớp 6, khi có thời gian ở nhà, Yến thường phụ giúp bố mẹ và dần làm quen với cách dệt chiếu cói. Tiếp nối bố mẹ, Yến học hỏi từng bước và quyết đi theo nghề dệt chiếu cói của gia đình.

Yến đã làm gì để giữ gìn nghề truyền thống của gia đình?