Giải bài tập - Cánh diều lớp 9

4. Phân tích ý nghĩa của các câu sau:

a. Lí tưởng là ngọn đèn chỉ đường. Không có lí tưởng thì không có phương hướng kiên định, mà không có phương hướng thì không có cuộc sống.

(Lép Tôn-xtôi)

b. Hạnh phúc của con người không phải chỉ ở chỗ nhiều tiền, lắm của, ăn ngon, mặc đẹp, mà còn ở sự phong phú về tâm hồn, được sống giữa tình thương và lòng nhân ái, lẽ phải và công bằng.

(Theo Nguyễn Phú Trọng, Phát biểu tại Hội nghị Văn hoá toàn quốc, ngày 24/11/2021)

c. Nếu không có mục đích, anh không làm được gì cả. Anh cũng không làm được gì vĩ đại nếu mục đích tầm thường.

(Đi-đơ-rô)

4. Khoan dung được thể hiện trong trường hợp nào dưới đây?

A. Bỏ qua mọi lỗi lầm cho người thân của mình.

B. Thấu hiểu, tôn trọng và thông cảm trước những khác biệt về tính cách, quan điểm của người khác.

C. Yêu cầu đối tác chấp nhận quan điểm của mình trước khi kí hợp đồng.

D. Phàn nàn về lối sống khác biệt của hàng xóm.

4. Em hãy liệt kê các hoạt động cộng đồng mà em đã tham gia và nêu ý nghĩa của hoạt động đó.

2. Lựa chọn phương án trả lời đúng trong các câu sau đây:

c) Khi xử lí một vấn đề trong đời sống, người khách quan sẽ

A. dựa vào quan điểm cá nhân của mình.

B. tham gia vào các cuộc thảo luận đa dạng.

C. bỏ qua ý kiến của những người xung quanh.

D. chọn giải pháp nhanh chóng để kết thúc vấn đề.

4. Em hãy liệt kê các biểu hiện của hoà bình và các biện pháp bảo vệ hoà bình:

4. Theo em, việc làm nào dưới đây thể hiện biết cách quản lí thời gian hiệu quả?

a. C thường dành ít nhất 30 phút mỗi ngày cho các hoạt động giải trí. Những hôm phải nấu ăn giúp mẹ, C chọn cách vừa nghe nhạc vừa nấu ăn để tiết kiệm thời gian. Những ngày còn lại, C thường đi tập thể thao cùng các bạn hàng xóm.

b. Y xây dựng kế hoạch trong tuần của bản thân rất chi tiết với những khung giờ cụ thể. Bạn đã sắp xếp các hoạt động liên tục, không có thời gian dự trữ, do đó bạn thường xuyên bị muộn hoặc chậm thời hạn.

c. Mỗi tối trước khi đi ngủ, M thường nghĩ tới các công việc cần hoàn thành vào ngày hôm sau và sắp xếp các thứ tự từng việc sao cho phù hợp với lịch học tập cố định ở trường và khả nǎng của bản thân để các công việc được hoàn thành một cách hiệu quả, nhanh chóng.

d. Để bảo đảm tính kỉ luật trong việc thực hiện các công việc, từ đó quản lí thời gian hiệu quả hơn, P đã cất hoặc tắt các đồ dùng, phương tiện có thể làm P phân tán như máy vi tính, điện thoại, ti vi trong thời gian tự học tại nhà.

4. Thay đổi nào dưới đây về môi trường có thể xảy ra đối với cuộc sống của bản thân và gia đình

A. Lũ lụt xảy ra thường xuyên hằng năm.

B. Sạt lở đất ven sông gần nơi ở của gia đình.

C. Mưa theo mùa xảy ra hằng năm.

D. Bão lớn thường xuyên xuất hiện.

E. Triều cường xuất hiện ở quê hương mấy năm gần đây.

F. Hạn hán làm cho mùa màng thu hoạch kém.

G. Thời tiết nóng nực vào mùa hè.

4. Em hãy kể tên các hành vi tiêu dùng thông minh; hành vi tiêu dùng kém thông minh và lấy ví dụ minh họa cho mỗi hành vi tiêu dùng đó.

5. Lựa chọn phương án trả lời đúng trong các câu dưới đây:

Sống có lí tưởng được hiểu là việc mỗi người

A. biết theo đuổi sự giàu có và quyền lực.

B. thường đặt mục tiêu cá nhân lên trên hết.

C. phấn đấu để đạt được mục đích cao đẹp.

D. luôn tìm kiếm sự quan tâm từ người khác.

5. Khẳng định nào dưới đây không đúng về ý nghĩa của khoan dung?

A. Giúp mỗi người thoải mái hơn khi bản thân mắc lỗi.

B. Giúp chúng ta cởi mở và hạnh phúc hơn trong cuộc sống.

C. Giúp cuộc sống và mối quan hệ với mọi người trở nên lành mạnh, thân ái.

D. Được mọi người yêu quý, tôn trọng.

5. Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?

A. Hoạt động cộng đồng là hoạt động không bắt buộc nên không cần thiết phải tham gia.

B. Chỉ cần tham gia hoạt động cộng đồng ở nơi mình cư trú, không quan tâm đến hoạt động cộng đồng của vùng miền, địa phương khác.

C. Tham gia hoạt động cộng đồng giúp chúng ta rèn luyện các kĩ năng sống và mở rộng quan hệ xã hội.

D. Tham gia hoạt động cộng đồng có thể giải quyết được những khó khăn, thách thức mà cộng đồng đang phải đối mặt.

2. Lựa chọn phương án trả lời đúng trong các câu sau đây:

d) Việc làm nào dưới đây không thể hiện sự công bằng?

A. Giải quyết công việc không thiên vị

B. Giải quyết vấn đề theo tình cảm.

C. Giải quyết công việc theo lẽ phải.

D. Giải quyết công việc thấu tình đạt lí.

5. Đọc câu chuyện và quan sát hình ảnh

Câu chuyện 1. Trong thập niên 50 của thế kỉ XX, nhân dân Pháp trên toàn quốc sôi nổi tham gia phong trào chống chiến tranh do thực dân Pháp tiến hành ở Việt Nam và Đông Dương. Bà Raymonde Dien là một trong những người có tiếng nói mạnh mẽ nhất ủng hộ khát vọng hòa bình, độc lập, tự do của nhân dân Việt Nam.

Ngày 23/02/1950, tại một nhà ga tàu hỏa ở Paris, bà Raymonde Dien đã vận động một nhóm người tới chặn đoàn tàu chở vũ khí của thực dân Pháp sang Việt Nam. Khi đoàn tàu tiến vào ga, cô gái Raymonde Dien, khi đó mới 21 tuổi, đã nằm xuống đường ray tàu, lấy thân mình ngǎn đoàn tàu chạy đi. Đoàn tàu dừng lại khẩn cấp khi mũi tàu chỉ cách bà vài gang tay. Bà Raymonde Dien sau đó bị bắt. Toà án quân sự kết án bà một nǎm tù giam. Câu chuyện xả thân quả cảm của bà Raymonde Dien đã gây nên sự xúc động mạnh mẽ cho nhân dân yêu chuộng hòa bình trên khắp thế giới. Phong trào đấu tranh đòi thả bà Raymonde Dien đã lan rộng tới mức thực dân Pháp đã phải trả tự do cho bà sau 10 tháng kể từ ngày bà bị bắt giữ.

(Theo báo điện tử nhandan.vn, Raymonde Dien - biểu tượng cho phong trào đoàn kết quốc tế ủng hộ nhân dân Việt Nam, ngày 20/08/2022)

Câu chuyện 2. Sadako Sasaki là một nạn nhân của vụ ném bom nguyên tử ở tỉnh Hiroshima và tỉnh Nagasaki. Cô bé bị nhiễm phóng xạ của bom nguyên tử, phát bệnh ung thư bạch cầu vào năm 10 tuổi và qua đời chỉ 2 năm sau đó. Tuy nhiên, sự kiên cường chiến đấu với bệnh tật của Sadako Sasaki đã truyền cảm cho nhiều người, cô bé đã trở thành một nhân vật biểu tượng cho hòa bình ở tỉnh Hiroshima. Trong thời gian chữa trị tại bệnh viện, có một hôm Sadako Sasaki nhận được 1000 con hạc giấy do người dân Nagoya gửi tặng cho bệnh viện với lời chúc sức khỏe cho các bệnh nhân, vì theo truyền thuyết, nếu ai gấp được 1000 con hạc giấy thì điều ước của người đó sẽ trở thành sự thật.

Với niềm tin vào truyền thuyết đó, Sadako Sasaki đã đặt ra thử thách gấp 1 000 con hạc giấy với điều ước mình sẽ khoẻ lại. Tuy nhiên, dù đã rất nghị lực để chống lại bệnh tật, ngày 25/10/1955, Sadako Sasaki đã ra đi sau 8 tháng nằm viện,...Sau khi Sadako Sasaki mất đi, phong trào “Phản đối vũ khí hạt nhân và chạy đua vũ trang” đã diễn ra trên toàn nước Nhật. Người dân Nhật Bản quyết định xây dựng một tượng đài trẻ em vì hòa bình thế giới để tưởng niệm Sadako Sasaki và những trẻ em đã chết vì bom nguyên tử. Tượng đài với biểu tượng cô bé Sadako Sasaki đứng trên quả bom nguyên tử, tay giơ cao con hạc giấy,... tượng trưng cho hòa bình, khát vọng sống, nghị lực, niềm tin và hi vọng.

(Theo Sadako Sasaki, Cô bé giàu nghị lực, Báo Tây Ninh online, baotayninh.vn)

a) Theo em, hành động của bà Raymonde Dien và những người đồng chí của mình thể hiện điều gì?

b) Từ câu chuyện 2, em hãy cho biết nguyên nhân nào dẫn đến bệnh tật và cái chết của cô bé Sadako Sasaki. Em hãy chia sẻ thêm những hiểu biết của em về những hậu quả của chiến tranh để lại.

5. Em hãy cùng các bạn thảo luận và đưa ra cách thực hiện quản lý thời gian hiệu quả trong các tình huống dưới đây:

Tình huống 1: Mỗi ngày, V đều tất bật với lịch học tập, chơi thể thao, tham gia các hoạt động xã hội ở trường. Bạn thường về nhà lúc 8 giờ tối. Sau khi ăn uống, vệ sinh cá nhân, bạn lại làm bài tập tới tận đêm khuya. Tuy nhiên, kết quả học tập của bạn vẫn không tốt, bản thân bạn lúc nào cũng cảm thấy bối rối không biết phải làm gì trước, sau.

Tình huống 2: Mỗi khi làm bài về nhà, những môn không yêu thích G thường để lại cuối cùng, hoặc tới gần hạn chót mới làm. Do đó, nhiều lần G không hoàn thành được bài tập như dự định hoặc phải thức rất muộn mới hoàn thành được.

Tình huống 3: B có thể hoàn thành phiếu bài tập về nhà trong thời gian 1 giờ nhưng B thường vừa làm bài, vừa nói chuyện với các bạn trên mạng Internet, vừa chơi điện tử nên mất đến 3 giờ mới hoàn thành phiếu.

Tình huống 4: Hai tuần nữa T sẽ thi học kỳ, T cũng nhận lời giúp bạn thân làm video cho cuộc thi thiết kế video mà bạn tham dự. Những tuần gần đây, sau giờ tan học từ 16 giờ đến 18 giờ, T ở lại trường cùng bạn lên ý tưởng, tiến hành dựng video. Sau khi ăn tối, T lại tiếp tục ngồi làm video cho tới giờ học, thậm chí giữa các khoảng thời gian làm bài tập, T vẫn tiếp tục làm video.

5. Mỗi người cần rèn luyện những kĩ năng nào dưới đây để thích ứng với sự thay đổi?

A. Chủ động tìm hiểu các cách để thích ứng với sự thay đổi. Chấp nhận sự thay đổi, sẵn sàng đối mặt với khó khăn, thách thức mới.

B. Hạn chế sự thay đổi có thể xảy ra với bản thân và gia đình.

C. Luôn suy nghĩ và hành động tích cực.

D. Không làm gì để không có thay đổi xảy ra.

5. Quyết định lựa chọn những thứ bạn muốn và những thứ bạn cần là một cách rất hay để rèn luyện cách tiêu dùng thông minh. Bạn sẽ bị áp lực từ quảng cáo trên ti vi, máy tính và trên các biển quảng cáo. Quảng cáo thường sử dụng hình ảnh, âm nhạc đặc biệt và những người nổi tiếng để quáng bá sản phẩm. Đừng dao động, hãy tự mình quyết định bạn muốn mua món hàng nào. Bạn hãy luôn lên danh sách những thứ bạn cần khi đi mua hàng. Hiện tại, bạn cần cái gì? Trong danh sách có thứ gì bạn muốn sở hữu nhưng không thực sự cần thiết không? Bạn có phiếu giảm giá không? Những thứ bạn cần có được bán giảm giá ở đâu không? Ước tính chi phí cho từng món hàng, trên các trang web bán hàng để biết giá cả và chất lượng thực tế. Việc so sánh giá trước khi mua sẽ giúp bạn tiết kiệm được thời gian và tiền bạc.

(Theo Tiêu dùng thông minh của tác giá Cecilia Minden, Phạm Nguyên Trường dịch, NXB Kim Đồng, 2022)

a) Em hãy cho biết thông tin trên đề cập đến những cách tiêu dùng thông minh nào? Em hãy lấy ví dụ cụ thể để minh họa cho mỗi cách tiêu dùng thông minh đó

b) Em rút ra được bài học gì cho bản thân về cách tiêu dùng thông minh.

5. Em hãy xác định loại vi phạm pháp luật của các chủ thể sau:

A. Bà D đã tự ý sử dụng vỉa hè để kinh doanh.

B. Anh C uống rượu bia nhưng vẫn lái xe ô tô.

C. Bạn H đã sao chép tác phẩm mà chưa được sự cho phép của tác giả.

D. Ông T chia sẻ một số bài viết có nội dung sai sự thật về Đảng và Nhà nước.

E. Anh Q đã tổ chức đánh bạc ăn tiền tại nơi ở.

5. Những hành vi nào dưới đây vi phạm quyền tự do kinh doanh của công dân theo quy định của pháp luật?

A. Bà A chuyên nhập và bán hàng giả, hàng nhái, kém chất lượng cho người dân địa phương.

B. Chị M kê khai đầy đủ doanh thu của cửa hàng.

C. Ông D bán đúng các mặt hàng theo hợp đồng với bên giao đại lí trong đại lí của mình.

D. Anh Q đã được cấp phép mở rộng cơ sở kinh doanh của gia đình.

5. Lựa chọn phương án trả lời đúng trong các câu dưới đây:

Biểu hiện nào dưới đây mô tả đúng về người sống có lí tưởng?

A. Sống đúng chuẩn mực xã hội mà không cần tới niềm vui cá nhân.

B. Thực hiện mục tiêu cá nhân và chỉ hành động vì lợi ích của bản thân.

C. Đạt được sự cân bằng giữa hạnh phúc cá nhân và đóng góp xã hội.

D.Hoàn thiện bản thân bằng việc mong chờ sự hỗ trợ từ người khác.

6. Nếu có lòng khoan dung, các mối quan hệ trong xã hội sẽ trở nên

A. thoải mái, dễ chịu hơn.

B. quan trọng, cần thiết hơn.

C. tin tưởng, hi vọng hơn.

D. lành mạnh, tốt đẹp hơn.

6. Đất nước ta đang trên con đường phát triển mạnh mẽ nhưng bên cạnh đó cũng đối mặt với nhiều khó khǎn,thách thức, tình trạng nghèo đói thảm họa, thiên tai vẫn liên tục diễn ra do biến đổi khí hậu,…Trong bối cảnh đó, hoạt động tình nguyện như quyên góp tiền để xây dựng trường học cho trẻ em, dự án tình nguyện viên giúp đỡ dạy tiếng Anh, dạy kī nǎng cho trẻ em vùng núi, hoạt động bảo vệ môi trường... có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển đất nước, giúp tăng cường tính đoàn kết, nhân đạo con người. Các chiến dịch thanh niên tình nguyện đã góp phần thay đổi diện mạo nông thôn, thành thị, nâng cao đời sống kinh tế, xã hội, văn hoá của nhiều địa phương, khai phá và phát triển nhiều vùng đồi núi, các xã vùng biên giới, đảo tiền tiêu, góp phần bảo vệ vững chắc an ninh, chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia. Đồng thời, các hoạt động an ninh, chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia. Đồng thời, các hoạt động tình nguyện còn là môi trường tốt để thanh niên Việt Nam rèn luyện, công hiến, hội nhập và trưởng thành.

(Theo Nguyễn Hữu Long, Bảo vệ môi trường trong các hoạt động tình nguyện của thanh niên, Tạp chí Tâm lí học Việt Nam, số 3, trang 91 - 100, năm 2021)

Từ thông tin trên, em hãy làm rõ ý nghĩa của việc tham gia hoạt động cộng đồng đối với sự phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội và môi trường của đất nước.

2. Lựa chọn phương án trả lời đúng trong các câu sau đây:

e) Khi đánh giá thành tích làm việc nhóm của mỗi cá nhân, cách đánh giá nào dưới đây của trưởng nhóm thể hiện sự công bằng?

A. Đánh giá dựa trên quan điểm cá nhân.

B. Tập trung vào kết quả và sự đóng góp.

C. Lấy lợi thế cá nhân làm tiêu chí đánh giá.

D. Nghe theo ý kiến của số đông trong nhóm

6. Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945) là cuộc chiến tranh lớn nhất, khốc liệt nhất và tàn phá nặng nề nhất trong lịch sử loài người (bằng tất cả các cuộc chiến tranh trong 1 000 năm trước đó cộng lại).

Bảng so sánh hai cuộc chiến tranh thế giới

Chiến tranh thế giới thứ hai là cuộc đụng đầu và sự thử thách quyết liệt, toàn diện giữa hai thế lực tiến bộ và phản động trên phạm vi toàn thế giới, mở ra một thời kì mới của lịch sử thế giới hiện đại. Thắng lợi của cuộc chiến tranh chống phát xít có ý nghĩa lịch sử trọng đại, làm thay đổi căn bản tình hình thế giới, đã tạo ra những tiền đề thuận lợi để sự nghiệp đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội phát triển sang một thời kì mới.

(Theo Nguyễn Anh Thái (Chủ biên), Lịch sử thế giới hiện đại, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2006)

Em hãy làm rõ những hậu quả của chiến tranh được thể hiện qua thông tin trên và cho biết ý nghĩa của bảo vệ hoà bình đối với cuộc sống con người, quốc gia, dân tộc và nhân loại.

6. Em hãy quan sát danh sách một số công việc cần làm của bạn L trong bảng dưới đây và vận dụng các cách quản lí thời gian hiệu quả để xây dựng thời gian biểu trong ngày của L sao cho hiệu quả.

6. Chấp nhận sự thay đổi là việc

A. coi thường khó khăn, thách thức.

B. kiểm soát và hạn chế cảm xúc tiêu cực.

C. để mặc cho cảm xúc chi phối.

D. chấp nhận điều không tốt xảy ra.

6. Em hãy nhận xét việc thực hiện hành vi tiêu dùng trong một số tình huống tiêu dùng cụ thể dưới đây và rút ra cách tiêu dùng thông minh cho bản thân.

Tình huống 1. P cho rằng quần áo mùa đông thường được bán hạ giá khi mùa đông sắp qua đi, còn thời điểm cuối hè rất thích hợp để mặc cả quần áo mùa hè. Vì vậy, để mua quần áo với giá hời nhất, P thường áp dụng cách mua trái mùa.

Tình huống 2. V có thói quen mua hàng chú trọng về chất lượng hơn số lượng. V cho rằng nếu mua những sản phẩm không đảm bảo chất lượng, có khi chỉ dùng một vài lần đã hỏng, phải bỏ đi. Như thế vừa tốn kém, vừa không đáp ứng được nhu cầu.

6. Nhận định nào dưới đây là sai về vi phạm pháp luật? Vì sao?

A. Mọi hành vi vi phạm pháp luật đều xâm phạm đến các quan hệ xã hội.

B. Mọi hành vi vi phạm pháp luật đều chứa đựng lỗi của chủ thể.

C. Mọi hành vi vi phạm pháp luật đều để lại hậu quả nặng nề cho xã hội.

D. Mọi hành vi vi phạm pháp luật đều do chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện.

6. Nội dung nào dưới đây không phải là nghĩa vụ của người kinh doanh?

A. Nộp thuế.

B. Bảo vệ môi trường.

C. Kê khai giá hàng hoá.

D. Tố cáo các hành vi vi phạm pháp luật.

5. Lựa chọn phương án trả lời đúng trong các câu dưới đây:

Người sống có lí tưởng sẽ được xã hội công nhận và mọi người tôn vinh là nhận định thể hiện

A. nội dung của sống có lí tưởng.

B. ý nghĩa của sống có lí tưởng.

C. vai trò của sống có lí tưởng.

D. đặc điểm của sống có lí tưởng.

7. Người có lòng khoan dung sẽ được mọi người

A. Mặc kệ, xa lánh.

B. Trân trọng.

C. Yêu mến, tin cậy và có nhiều bạn tốt.

D. Quý mến.

7. Ngày 03/12/2022, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức “Ngày hội Tình nguyện Quốc gia” và “Lễ trao giải thưởng Tình nguyện Quốc gia năm 2022”. Tại chương trình, 9 tập thể và 10 cá nhân có cống hiến và thành tích xuất sắc tiêu biểu trong công tác tình nguyện vì cộng đồng, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đã được vinh danh.

Những tấm gương tiêu biểu nhất về lòng nhân ái, sự sẻ chia, về tinh thần cống hiến và trách nhiệm đối với đất nước và cộng đồng như nữ võ sư đến từ Thành phố Hồ Chí Minh dành hơn 20 năm để dạy võ, dạy học cho những trẻ em khuyết tật; người cha nhận nuôi hơn 130 người con ở tỉnh Gia Lai; cô giáo ở tỉnh Đồng Tháp dù bị mất một chân sau tai nạn, với nghị lực mạnh mẽ, cô đã nhanh chóng bắt nhịp với cuộc sống bình thường và say mê công tác từ thiện và truyền cảm hứng tích cực đến cộng đồng; các bạn thanh niên tuổi đời rất trẻ nhưng đã cống hiến tuổi thanh xuân tươi đẹp để đồng hành, trợ giúp những người khó khăn, truyền cảm hứng lan tỏa trong xã hội,... Các hoạt động cộng đồng do các tổ chức, đơn vị, câu lạc bộ, đội, nhóm tình nguyện, đặc biệt là các lực lượng tình nguyện viên, thanh niên tình nguyện với tinh thần chia sẻ, đoàn kết, tương thân tương ái đã góp phần chung tay phát triển kinh tế - xã hội đất nước, bảo vệ an ninh quốc phòng, đảm bảo an sinh xã hội và chăm lo, đồng hành với cuộc sống của người dân khó khăn để không ai bị bỏ lại đằng sau.

(Theo 9 tập thể và 10 cá nhân nhận giải thưởng tình nguyện quốc gia nǎm 2022, Trang thông tin điện tử Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng Sản Hồ Chí Minh, ngày 03/12/2022)

a) Em hãy cho biết những hoạt động nào được nhắc đến ở thông tin trên. Theo em, các hoạt động đó có điểm gì chung?

b) Em rút ra bài học gì cho bản thân từ thông tin trên?

2. Lựa chọn phương án trả lời đúng trong các câu sau đây:

g) Công ty A tuyển dụng nhân sự đã thể hiện sự khách quan và công bằng khi đưa ra quyết định dựa trên yếu tố nào sau đây?

A. Ưu tiên những ứng viên có mối quan hệ quen biết.

B. Loại bỏ tất cả những ứng viên không có bằng cấp cao.

C. Chọn ứng viên dựa trên năng lực của họ với công việc.

D. Chấp nhận ứng viên dựa vào ngoại hình và xuất thân

7. Trong chuyến đi trải nghiệm để tìm hiểu về di sản văn hoá, nhóm học sinh lớp 9A đã gặp một đoàn khách nước ngoài đang bị một số đối tượng ép giá ở khu tham quan, T định nói với những người bán hàng không nên làm như vậy nhưng các bạn khuyên T đừng nói để tránh gây xích mích với người bán hàng. Khi thấy không khí hai bên trở nên căng thẳng, T muốn cùng các bạn can ngăn, nhưng các bạn không muốn vì cho rằng đấy không phải việc của mình

a) Em hãy nhận xét việc thực hiện trách nhiệm của học sinh để giữ mối quan hệ hòa thuận trong tình huống trên.

b) Nếu là T, em sẽ ứng xử như thế nào ở tình huống đó?

7. Em hãy quan sát hình ảnh, suy nghĩ và sắp xếp các công việc của bản thân trong tuần tới vào 4 nhóm sau: (1) Nhiệm vụ phải thực hiện ngay lập tức: Quan trọng - khẩn cấp. (2) Nhiệm vụ cần lên kế hoạch và có thể làm sau: Quan trọng nhưng không khẩn cấp. (3) Nhiệm vụ có thể uỷ quyền lại cho người khác: Khẩn cấp nhưng không quan trọng. (4) Nhiệm vụ loại bỏ vì không khẩn cấp, không quan trọng.

7. Biện pháp nào dưới đây có thể giúp mỗi người thích ứng với thay đổi trong cuộc sống? Vì sao?

A. Ngồi chờ mong sự giúp đỡ, hỗ trợ của bạn bè.

B. Chấp nhận hoàn cảnh thực tế, tìm cách vượt qua khó khăn.

C. Chờ mong hoàn cảnh thực tế thay đổi trong thời gian sớm nhất.

D. Không suy nghĩ, lo lắng gì, mặc cho hoàn cảnh thay đổi.

7. Em hãy đưa ra cách thực hiện hành vi tiêu dùng thông minh trong các tình huống giả định dưới đây:

Tình huống 1. Chuẩn bị lên lớp 10, bố mẹ dự định mua cho em một chiếc máy tính để phục vụ việc học tập.

Em hãy xây dựng các tiêu chí để lựa chọn máy tính chất lượng với giá cả hợp lí nhất.

Tình huống 2. Gia đình em đang muốn mua rất nhiều sản phẩm vào dịp Tết. Giả sử siêu thị gần nhà em đang có chương trình khuyến mại rất nhiều mặt hàng vào dịp này.

Em hãy sử dụng hiểu biết của mình về cách mua hàng khuyến mại sao cho mua đuợc các sản phẩm có lợi nhất.

7. Mỗi hành vi vi phạm pháp luật dưới đây phải chịu trách nhiệm pháp lí nào?

7. Một khoản nộp ngân sách nhà nước bắt buộc của tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân theo quy định là

A. tài sản.

B. thuế.

C. hàng hoá.

D. tiền.

5. Lựa chọn phương án trả lời đúng trong các câu dưới đây:

Khi sống có lí tưởng, con người sẽ

A. không phải đối mặt với những khó khǎn.

B. tìm kiếm được mục tiêu trong cuộc sống.

C. kiến tạo ra được một thế giới hoàn hảo.

D. giảm thiểu được mọi áp lực từ xã hội.

8. Sống cởi mở, chân thành, rộng lượng, biết tha thứ, tôn trọng sự khác biệt là biện pháp rèn luyện để trở thành người có lòng

A. Yêu Tổ quốc.

B. Biết ơn

C. Khoan dung.

D. Hiếu thảo.

8. Từ hiểu biết của bản thân về sự cần thiết của việc tham gia các hoạt động cộng đồng, em hãy làm rõ ý nghĩa của mỗi hoạt động dưới đây:

a. Hằng năm, nhóm tình nguyện của trường học X thường tổ chức hoạt động đổi giấy lấy quà.

b. Cứ mỗi dịp hè, câu lạc bộ văn hoá ở địa phương của bạn M lại tổ chức lớp học để bồi dưỡng kiến thức cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khǎn trên địa bàn xã.

c. Hội Phụ nữ xã T thực hiện dự án cho nông dân nghèo vay vốn ưu đãi.

d. Các ban trong lớp của H tham gia hoạt động đền ơn đáp nghĩa ở địa phương.

3. Đọc câu chuyện dưới đây và chọn đúng hoặc sai trong mỗi ý a, b, c, d. Giải thích vì sao.

Có một người nông dân trồng ngô ở thôn quê, vụ nào cũng bội thu. Khi được hỏi bí quyết thành công, người nông dân nói rằng, ông đã chia những hạt giống tốt cho láng giềng của mình. "Tại sao ông lại làm như thế khi giữa ông và họ có sự cạnh tranh thành quả thu hoạch sau vụ mùa với nhau?" Trước câu hỏi ngạc nhiên của mọi người, người nông dân bình thản nói: “Có gì đâu. Chẳng nhē mọi người không biết rằng mỗi lần những cơn gió thổi qua cánh đồng ngô này, phấn hoa sẽ bị cuốn theo chiều gió, rải đều khắp nơi từ cánh đồng ngô này đến cánh đồng ngô khác. Nếu những người láng giềng của tôi trồng những giống ngô kém chất lượng thì sự gieo phấn trên cánh đồng ngô của tôi cũng sẽ đem đến những bắp ngô kém chất lượng. Do đó nếu tôi muốn trồng được giống ngô tốt thì trước hết, tôi phải giúp những người láng giềng của tôi có những hạt giống tốt”

(Theo Hà Yên, Gieo mầm tính cách, NXB Trẻ, 2023)

a. Người nông dân chia sẻ hạt giống tốt cho láng giềng của mình, tạo điều kiện cho họ có cơ hội trồng được ngô chất lượng là biểu hiện của công bằng.

b. Tính khách quan biểu hiện ở việc người nông dân đã áp dụng một phương pháp trồng ngô dựa trên một quy luật tự nhiên - sự phân phối của cơn gió.

c. Thông điệp trong câu chuyện “khi cho đi, bao giờ người cho cũng được nhận lại” đó là biểu hiện của sự công bằng.

d. Nhận thức của người nông dân rằng sự thành công của láng giềng sẽ ảnh hưởng đến kết quả thu hoạch của ông là biểu hiện của khách quan.

8. Khi biết tin nhà trường cử một số bạn trong lớp đi tham dự giao lưu vǎn hoá với học sinh các nước trong khu vực ASEAN, bạn Quân đã chủ động tìm hiểu về văn hoá, phong tục, tập quán của các nước trong khu vực để tránh những bất đồng do không biểu biết về văn hoá. Bạn thân của Quân cho rằng việc làm này không cần thiết.

a) Em có nhận xét gì về việc làm của bạn Quân trong tình huống trên?

b) Nếu là Quân, em sẽ giải thích thế nào cho bạn hiểu?

8. Để thích ứng với thay đổi trong cuộc sống, chúng ta cần

A. tìm cách thích ứng với thay đổi.

B. tìm cách hạn chế sự thay đổi.

C. chờ thay đổi nhanh chóng đi qua.

D. tạm tránh sự thay đổi trong một thời gian.

8. Do bận rộn với công việc nên bố mẹ để P tự mua sắm một số đồ dùng cá nhân và đồ dùng học tập. P thường mua sắm ở một số trang mạng bán hàng có uy tín và cấn thận khi tiến hành giao dịch, thanh toán qua mạng. P cũng theo dõi các chương trình khuyến mại, miễn phí vận chuyển để tiết kiệm tiền cho bố mẹ. Khi không chắc chắn về thông tin của sản phẩm nào đó, P thường cùng bố mẹ kiểm tra lại trước khi mua.

a) Theo em, cách tiêu dùng của P có phái là biểu hiện của tiêu dùng thông minh không? Vì sao?

b) Em học được điều gì từ cách tiêu dùng của bạn P trong trường hợp trên?

8. Đọc thông tin

BẢN ÁN NGHIÊM KHẮC CHO HÀNH VI CƯỚP TÀI SẢN CỦA TRẺ EM

Toà án nhân dân thành phố X đã xét xử công khai sơ thẩm vụ án hình sự đối với đối tượng Nguyễn Văn P (18 tuổi) vì hành vi cướp tài sản của trẻ em. Theo hồ sơ vụ án thì trên đường đi làm về, P thấy em M đang đi bộ có cầm trên tay một chiếc máy tính xách tay đi ngược chiều với mình. P đã quay xe đuổi theo em M và áp sát em vào lề đường, sau khi xuống xe, tay phải của P đã đánh vào gáy của em M, tay trái giật lấy chiếc máy tính. Sau đó, P đã điều khiển xe rẽ phải vào đường dân sinh bỏ chạy về nhà. Khi về đến nhà, P lập tức cất giấu chiếc máy tính xách tay vào trong phòng ngủ của mình, gia đình không ai biết.

Em M được gia đình đưa đến cơ quan công an trình báo sự việc. Khi P đem chiếc máy tính xách tay đến cửa hàng của anh H bán để lấy tiền tiêu thì bị lực lượng công an thành phố X phát hiện, thu giữ máy tính xách tay và đưa P về trụ sở làm việc. Tại cơ quan công an, P đã khai rõ hành vi cướp giật của mình.

a) Em hãy chỉ ra hành vi vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí mà Nguyễn Văn P phải gánh chịu.

b) Từ câu chuyện của P, em rút ra bài học gì cho bản thân mình về việc thực hiện pháp luật?

8. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, nộp thuế là

A. quyền cơ bản của công dân.

B. nghĩa vụ của công dân.

C. nhiệm vụ của công dân.

D. công việc của công dân.

5. Lựa chọn phương án trả lời đúng trong các câu dưới đây:

Để thực hiện lí tưởng sống của thanh niên Việt Nam hiện nay, học sinh cần tránh hành động nào dưới đây?

A. Theo đuổi đam mê và thực hiện ước mơ của mình bằng mọi cách.

B. Tham gia vệ sinh môi trường và các hoạt động bảo vệ thiên nhiên.

C. Chủ động vận dụng những điều đã học vào thực tiễn cuộc sống.

D. Lập kế hoạch phấn đấu và rèn luyện bản thân vì ngày mai lập nghiệp.

9. Câu tục ngữ nào dưới đây nói về khoan dung?

A. Một miếng khi đói bằng một gói khi no.

B. Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ.

C. Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

D. Đánh kẻ chạy đi, không ai đánh người chạy lại.

9. Hưởng ứng phong trào ủng hộ xây trường học cho học sinh ở vùng cao, trường X đã tổ chức giải chạy. Với mỗi học sinh tham gia cuộc thi, nhà trường sẽ đóng góp 20 nghìn đồng để ủng hộ cho phong trào. Thông đồng được nhà trường tài trợ từ 500 học sinh tham gia giải chạy và 20 đều cảm thấy việc làm của mình thật ý nghǐa, góp phần phát huy sức mạnh của cộng đồng.

a) Em hãy cho biết hoạt động cộng đồng nào được thể hiện trong trường hợp trên. Hoạt động đó do chủ thể nào thực hiện?

b) Em hãy cho biết ý nghĩa của hoạt động cộng đồng đó đối với sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước. Theo em, các chủ thể tham gia hoạt động cộng đồng trên sẽ mang đến điều gì cho cộng đồng?

4. Em đồng ý hoặc không đồng ý với nhận định nào dưới đây? Vì sao?

A. Khách quan và công bằng để cao sự trung thực, bình đẳng.

B. Công bằng là đối xử tương đương với tất cả mọi người.

C. Người khách quan khi mô tả sự việc thường rất công bằng.

E. Thiếu khách quan và công bằng thì xã hội sẽ không phát triển.

9. Đọc các trường hợp và trả lời câu hỏi:

Trường hợp 1. Trong lớp 9A, bạn N và S có xảy ra xích mích nhỏ do hiểu lầm nên đã đánh nhau. Bạn H thấy vậy liền vào can ngăn, hòa giải để hai bạn không đánh nhau nữa.

Trường hợp 2. Nhóm học sinh trong khi đi dạo trên phố thì bắt gặp một đoàn du khách người da màu với nhiều trang phục lạ lẫm. Một vài bạn đã chỉ chỏ và cười khúc khích.

Nếu em chứng kiến hành vi của các bạn học sinh trong những trường hợp trên, em sẽ thể hiện thái độ và hành động như thế nào cho đúng?

9. Việc thích ứng với sự thay đổi giúp mỗi người

A. không gặp phải khó khăn trong cuộc sống.

B. làm cho thay đổi nhanh chóng đi qua.

C. vượt qua sự thay đổi của hoàn cảnh.

D. không gặp phải vấn đề phức tạp trong cuộc sống.

9. Bạn H có thói quen mua các sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Trước khi mua bất kì món đồ nào, H thường tìm hiểu thông tin về sản phẩm và cân nhắc lựa chọn dựa trên các tiêu chí về chất lượng, giá cả, thành phần của sản phẩm,... Bạn T thì có thói quen mua các sản phẩm theo cảm xúc, hễ thấy những món hàng bắt mắt hoặc được giảm giá là T lại mua ngay mà không cần suy nghĩ.

a) Em hãy nhận xét cách tiêu dùng của ban H và T. Theo em, bạn nào có hành vi tiêu dùng thông minh? Vì sao?

b) Nếu là bạn của T, em sẽ khuyên T như thế nào?

9. Em hãy xác định loại vi phạm phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí của từng chủ thể trong các trường hợp dưới đây:

Trường hợp 1. Công ty A đã kí hợp đồng mua 2 tấn cà phê của công ty B. Theo thỏa thuận, công ty B sẽ bàn giao hàng cho công ty A sau một tháng tính từ ngày kí kết hợp đồng. Nhưng đến ngày giao hàng, công ty B lại không giao đủ 2 tấn cà phê theo hợp đồng đã kí.

Trường hợp 2. Khi thực hiện nhiệm vụ theo sự phân công của đơn vị công tác, anh Q đã dựng chiếc xe máy của mình ở ven đường để trèo lên cột điện kiểm tra. Thấy chiếc xe của anh Q, anh D đi qua đã mở trộm khóa và phóng xe đi.

Trường hợp 3. Ông T là nhân viên bảo vệ của công ty X được công ty giao cho một chiếc điện thoại sử dụng trong thực hiện nhiệm vụ. Tuy nhiên, ông T lại mang chiếc điện thoại cho bạn là ông Q mượn. Ông Q đã đem chiếc điện thoại đó đi bán.

Trường hợp 4. Khi chụp trộm được K đang ngủ gật trong giờ ra chơi, G đã đưa lên mạng xã hội khiến K bị mọi người trêu chọc. K đã yêu cầu G gỡ ảnh của mình khỏi trang cá nhân nhưng G không đồng ý.

Trường hợp 5. Chị D là chủ cửa hàng kinh doanh giò chả ở địa phương. Để thu được nhiều lợi nhuận trong kinh doanh, chị D đã sử dụng một số loại hoá chất không rõ nguồn gốc nhằm bảo quản thực phẩm được lâu hơn.

9. Nội dung nào dưới đây không phải là nghĩa vụ nộp thuế của công dân?

A. Đăng kí mã số thuế khi thực hiện hoạt động kinh doanh.

B. Nộp hồ sơ thuế theo quy định.

C. Mua hoá đơn về thanh toán.

D. Kê khai các loại thuế trong kinh doanh.

6. Đọc đoạn thông tin và chọn đúng hoặc sai trong mỗi ý a, b, c, d. Giải thích vì sao.

Ngày 22/10/1966. Hết năm ngày học chính trị rồi. Mình ra về với bao điều lâng lâng. Trở về đơn vị thì lại tiếp tục đi phục vụ diễn tập. Nếu ai hỏi rằng: “Một ngày qua bạn đã làm gì?”. Tôi sẽ kiêu hãnh mà trả lời: “Tôi đã tận tâm, tận lực từng ngày, từng giờ phục vụ cho cách mạng. Cho ngày thống nhất đất nước đến gần.”. Mình còn phải làm và làm nhiều hơn nữa. Làm mãi để cho Tổ quốc nở hoa. Đất nước mau thống nhất và hạnh phúc sẽ đến với toàn dân, trong đó có cả mình.

(Theo Khát vọng sống và yêu, Nhật ký liệt sĩ Bùi Kim Dinh, NXB Thanh niên, 2011, trang 299)

a. Sau khi hoàn thành năm ngày học chính trị, nhân vật trong thông tin cảm thấy hạnh phúc với những gì mình đã đạt được.

b. Sự tận tâm và tận lực phục vụ của nhân vật trong thông tin chỉ là biểu hiện của việc chịu đựng khó khǎn, gian khổ.

c. Nhân vật trong thông tin kiêu hãnh vì đã làm đầy đủ mọi việc để đạt được mục tiêu phục vụ cách mạng và thống nhất đất nước.

d. Việc cảm thấy hạnh phúc khi đất nước thống nhất mà không đặt trọng tâm vào hạnh phúc cá nhân là biểu hiện của sống có lí tưởng.

10. Đọc câu chuyện và trả lời câu hỏi:

KHÔNG AI THƯƠNG YÊU HƠN BÁC

Có lần Tỉnh ủy Quảng Ninh biếu Bác một cành san hô to, đẹp, màu sắc trắng hồng như ngọc. Bác thích lắm, dùng làm quà biếu vị lãnh đạo một Đảng anh em. Cành san hộ để ở nhà khách Phủ Chủ tịch, chờ Bác ra xem lần chót rồi gửi đi. Lúc để ở nhà khách, anh em xúm lại xem. Anh này sờ, anh kia sờ, xô đẩy thế nào đó, một anh lỡ tay đánh rơi, vỡ làm đôi. Mọi người sợ quá. Không còn cách gì để chữa lại được nữa. Bác ra đến nơi rồi. Bác ra, Bác cũng bị bất ngờ. Bị bất ngờ như thế nhưng một nét nhíu lông mày Bác cũng không có, một lời nói nặng càng không có nữa. Bác biết là anh em sợ lắm, làm thế nào trấn tĩnh được tỉnh thần anh em. “Thôi, phận san hồ nó mỏng manh, con san hô về đất rồi. Anh em đi đâu, gọi các chú ấy ra đây. Bây giờ Bác, cháu ta tính thế nào nhỉ, lại đây cùng nhau bàn xem gỡ cái chuyện này thế nào”. Cuối cùng phải lấy một bức ảnh to của Bác, Bác đề tặng và kí vào gửi biếu. Người lỡ tay đánh vỡ cành san hô thấy Bác độ lượng như vậy, cảm động, giàn giụa nước mắt.

Đến buổi tối hôm đó, làm việc với đồng chí phụ trách văn phòng xong, Bác bảo: “Hôm nay còn thừa thì giờ, bây giờ chú kể cho Bác nghe cành san hô ấy bị vỡ thế nào?”. Đồng chí này kể lại từ đầu. Bác phát hiện chi tiết này: Người đánh vỡ là đồng chí lái xe. Bác bảo: “Thế này nguyên nhân không phải là lỡ tay. [...] Nguyên nhân ở trong tổ chức và nếp làm việc [...]. Nếu chú thấy đúng như thế, lần nào họp, anh em bàn lại chuyện này rút kinh nghiệm,...”. Bác là như thế. Một sai sót nhỏ cũng không bỏ qua, rút kinh nghiệm để sửa chữa. Nhưng vẫn không nói nặng một lời nào.

(Theo Những chuyện kể về tấm gương trung thực, trách nhiệm, gắn bó với nhân dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh, NXB Chính trị quốc gia Sự thật, 2016, trang 127, 128, 129)

a) Em hãy trình bày suy nghĩ của mình về cách góp ý, phê bình khéo léo và độ lượng của Bác.

b) Em học được điều gì từ Bác Hồ trong câu chuyện trên?

c) Theo em, lòng khoan dung của Bác Hồ trong câu chuyện trên đã tác động như thế nào đến cán bộ, công nhân viên ở Phủ Chủ Tịch?

10. Bích là thành viên tích cực tham gia hoạt động cộng đồng ở trường học. Ngoài thời gian học tập trên lớp, Bích thường cùng với thầy cô và bạn bè tham gia các dự án thiện nguyện, quyên góp, ủng hộ sách vở, đồ dùng học tập cho các bạn học sinh khó khăn trên khắp mọi miền của đất nước. Khi tham gia vào các dự án vì cộng đồng, Bích và các bạn luôn cố gắng hết mình, tôn trọng, lắng nghe và sẵn sàng giúp đỡ khi cần thiết. Bích luôn tâm niệm rằng cho đi là còn mãi, chia sẻ yêu thương với những người có hoàn cảnh khó khăn là đang ươm mầm hạnh phúc. Khi thấy Bích dành nhiều tâm huyết tham gia hoạt động cộng đồng, bạn thân của Bích khuyên Bích không nên tham gia hoạt động này để tránh ảnh hưởng đến việc học tập trên lớp.

a) Em có đồng tình với việc làm của Bích không? Vì sao?

b) Nếu là Bích, em sẽ giải thích như thế nào để bạn thân của mình hiểu được trách nhiệm của học sinh khi tham gia hoạt động cộng đồng?

5. Việc làm nào dưới đây là biểu hiện khách quan và công bằng? Giải thích vì sao.

A. Giám đốc công ty quyết định chấm dứt hợp đồng lao động với nhân viên là chị M vì M vi phạm quy định về đạo đức nghề nghiệp.

B. Toà án nhân dân huyện Z ra quyết định trao quyền nuôi con cho cha hoặc mẹ dựa trên lợi ích của con.

C. Nhà báo G viết bài đưa tin về các hành vi trái pháp luật dựa trên lời kể của nhân chứng tại hiện trường và suy luận của bản thân.

D. Giáo viên P đánh giá sản phẩm dự án của các nhóm học sinh dựa vào nội dung thuyết trình và khả năng thể hiện của tất cả các thành viên trong nhóm.

E. Bạn T khẳng định một bộ phim được đánh giá là hay khi dựa vào tên tác giả và độ nổi tiếng của diễn viên chính trong phim.

10. Em hãy tìm hiểu, bày tỏ quan điểm của mình về một số cuộc chiến tranh phi nghĩa và xung đột sắc tộc trên thế giới.

10. Hoa là học sinh lớp 10. Sau 3 tuần đầu học ở trường mới, Hoa thấy rất buồn và lo lắng, vì năm học này phải học mấy môn học mới với nhiều nội dung mới và cách học khác ở các lớp dưới. Ngoài giờ học trên lớp, Hoa lo lắng nhiều, nên hay phải thức khuya, dậy sớm để học bài mà vẫn thấy rất khó để hoàn thành bài vở. Chưa quen với môi trường học mới nên Hoa cảm thấy mệt mỏi. Hoa không biết phải làm sao để khắc phục tình trang này.

a) Những thay đổi nào đā đến với Hoa khi sang nǎm học lớp 10? Những thay đổi đó đã ảnh hưởng tới Hoa như thế nào?

b) Em hãy giúp Hoa tìm cách vượt qua sự thay đổi trong năm học mới này.

10. Trên mạng xã hội có một quảng cáo về sản phẩm có tác dụng giảm cân nhanh trong thời gian ngắn, giá thành sản phẩm lại phù hợp với túi tiền của người mua. Bạn M định mua sản phẩm này về sử dụng.

a) Nếu là người tiêu dùng thông minh, em có lựa chọn sản phẩm này không? Vì sao?

b) Nếu là bạn của M, em sẽ đưa ra lời khuyên cho M như thế nào?

10. Trên đường đi học về, P và S thấy chị C bị anh V đi xe ngược chiều đâm vào dẫn tới cả hai đều bị thương. Thấy vậy, P dừng xe lại để xuống đỡ chị C và anh V lên và gọi điện cho người thân ra đưa về, nhưng S cho rằng không cần thiết vì sẽ có nhiều người khác giúp đỡ hai anh chị nên đã đi về nhà trước.

a) Em hãy nhận xét hành vi của anh V, bạn P và bạn S.

b) Nếu là P, em sẽ khuyên S như thế nào?

10. Hành vi nào dưới đây vi phạm nghĩa vụ nộp thuế của công dân?

A. Công ty của anh V đã xin miễn giảm thuế do ảnh hưởng của dịch COVID-19.

B. Ông H không xuất hoá đơn khi bán hàng.

C. Đại lí của bà K ghi chép đầy đủ các giao dịch kinh doanh.

D. Doanh nghiệp của chị N thực hiện kê khai thuế trực tuyến.

7. Em đồng ý hoặc không đồng ý với nhận định nào dưới đây? Vì sao?

A. Sống có lí tưởng là sống có ước mơ và tìm mọi cách để đạt được ước mơ.

B. Nên xác định lí tưởng cho bản thân để kiên trì phấn đấu theo lí tưởng đó.

C. Người sống có lí tưởng là người luôn mưu cầu cuộc sống ấm no,vui vẻ.

D. Sống có lí tưởng sẽ luôn mang lại niềm vui cho mọi người xung quanh.

E. Trong mọi trường hợp, tuyệt đối không thay đổi lí tưởng sống của mình.

11. Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá của Liên hợp quốc (UNESCO) quyết định tuyên bố ngày 16 tháng 11 là Ngày Quốc tế về Khoan dung, bắt đầu từ năm 1995 với những tuyên bố về Khoan dung như sau:

“Khoan dung là cần thiết giữa các cá nhân và ở cấp độ gia đình và cộng đồng. Thúc đấy lòng khoan dung và hình thành thái độ cởi mở, lắng nghe và đoàn kết diễn ra trong các trường học và trường đại học và thông qua giáo dục không chính quy, tại nhà và tại nơi làm việc. Các phương tiện truyền thông có vai trò xây dựng trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho đối thoại và thảo luận cởi mở và tự do, phố biến các giá trị của lòng khoan dung và nêu bật những nguy cơ của sự thờ ơ đối với sự gia tăng của các nhóm và hệ tư tưởng không khoan dung.”.

a) Theo UNESCO, những biểu hiện của khoan dung cần được thúc đẩy là gì?

b) Em hãy trình bày trách nhiệm của mình và xã hội để xây dựng và lan toả lòng khoan dung trong cuộc sống.

11. Biết cụ T ở gần trường thuộc diện hộ nghèo có hoàn cảnh neo đơn, H thường xuyên rủ một số bạn trong lớp đến thăm hỏi, tặng nhu yếu phẩm cho cụ. Các bạn trong lớp H còn tích cực tham gia quyên góp đồ dùng học tập, quần áo để gửi đến đồng bào, học sinh vùng bị thiên tai, ủng hộ quỹ “Đền ơn đáp nghĩa”.

a) Theo em, hoạt động cộng đồng nào đã được thể hiện trong trường hợp trên?

b) Em hãy cho biết ý nghĩa của hoạt động đó.

6. Đọc thông tin, liệt kê biểu hiện của khách quan/công bằng và thiếu khách quan/thiếu công bằng theo gợi ý trong bảng.

Chủ tịch Hồ Chí Minh trong một lần làm việc với cán bộ Ban Tuyên huấn Trung ương Đảng đã nói: Hôm nay, Bác mời các chú đến để bàn cách thực hiện,... Các chú có ý kiến gì trái với Bác thì cứ nói, nhất trí rồi thì về mới làm tốt được. Không nên Bác nói gì, các chú cứ ghi vào số mà trong bụng thì chưa thật rõ, rồi các chú không làm, hay làm một cách qua loa.

Khi Bác nghe một đồng chí trình bày về cách phân công xuất bản sách Người tốt, việc tốt, Bác đã nói: Các chú định ngành nào, giới nào thì nêu cao người của ngành ấy, giới ấy có phải như thế không? Vậy theo các chú, con gái có cần phải học con trai, học anh em, chồng con mình không? Con trai có cần phải học con gái không? Trẻ em có cần phải học người già không? Bộ đội có cần phải học nhân dân không? Tiền tuyến có cần phải học hậu phương không? Anh hùng, chiến sĩ có cần học những người bình thường không? Cán bộ, đảng viên có cần phải học quần chúng nhân dân không? Cấp trên có cần phải học cấp dưới không? Một người phải biết học nhiều người.

Bác cǎn dặn: Muốn làm cho mọi người đều tốt cả thì cán bộ phải tự giáo dục và rèn luyện hằng ngày. Người xưa còn biết tu thân, mỗi buổi tối kiểm điểm mình và dùng hai cái lọ đen, trắng để ghi việc tốt xấu,...Trước đây, khi cách mạng còn trong bóng tối, chúng ta chỉ có hai bộ quần áo nâu, đi công tác thì ba lô lên vai mà đi bộ. Nay cán bộ ta đi công tác có xe đạp, có ô tô. Nhưng một số người lại để cho chủ nghĩa cá nhân nảy nở. Đã có xe rồi lại “phấn đấu” để có xe đẹp hơn, chiếm mất phần của người khác,...

(Theo Di sản Hồ Chí Minh, Thư gửi thanh niên, NXB Trẻ, 2021, trang 279-294)

11. Từ những hiểu biết về hoà bình và biểu hiện của hoà bình, em hãy viết một đoạn ngắn bày tỏ nguyện vọng của em về một thế giới hoà bình.

11. Từ hai năm nay, nghề trồng trọt của gia đình ông Minh gặp khó khăn do trái cây rớt giá liên tục. Ông Minh quyết định ra thành phố làm thuê theo vụ việc. Công việc vất vả, nhưng có thu nhập thường xuyên nên ông cũng yên tâm hơn. Ở nhà vẫn các công việc trước đây ông là người trụ cột thì nay vợ ông phải làm thay. Trong nhà có hai chị em Hạnh và Quân đều phải đi học, mà Quân thì còn nhỏ nên Hạnh phải cùng mẹ làm việc nhiều hơn trước. Phải lao động vất vả, Hạnh không còn được nghỉ ngơi, đi chơi những ngày nghỉ với bạn bè như trước đây.

a) Những thay đổi nào đã đến với gia đình ông Minh? Những thay đổi đó đã tác động đến các thành viên trong gia đình như thế nào?

b) Mọi người trong gia đình ông Minh cần biện pháp nào để có thể vượt qua sự thay đổi của hoàn cảnh?

11. K có một số tiền mừng tuổi và tiết kiệm được. K dự định dùng số tiền này để mua một chiếc điện thoại. Khi thấy một trang mạng quảng cáo giá điện thoại định mua chỉ bằng một nửa so với giá bán ở siêu thị nhưng phải chuyển khoản trước, bạn thân của K khuyên K nên cân nhắc và tìm hiểu cẩn thận trước khi mua nhưng K vẫn quyết định mua hàng ở trang mạng đó.

a) Nếu là người tiêu dùng thông minh, em có lựa chọn mua sản phẩm ở trang mạng đó không? Vì sao?

b) Nếu là bạn của K, em sẽ đưa ra lời khuyên cho K như thế nào?

11. Thấy H và bạn cùng lớp thường xuyên đi xe đạp điện sang đường không xi nhan, T đã góp ý nhưng H lại khẳng định: Mình xe nhỏ không cần tránh ai cả, nên không cần xi nhan làm gì cho mất thời gian.

a) Em có đồng tình với ý kiến của bạn H hay không? Vì sao?

b) Theo em, hành vi của bạn H có phải chịu trách nhiệm pháp lí không? Nếu có thì đó là loại trách nhiệm pháp lí nào?

11. Nhận định nào dưới đây là đúng về quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ đóng thuế của công dân theo quy định của pháp luật?

A. Công dân khi thực hiện hoạt động kinh doanh chỉ cần nộp một khoản thuế duy nhất.

B. Công dân khi thực hiện hoạt động kinh doanh có nghĩa vụ nộp đầy đủ các khoản thuế theo quy định.

C. Công dân khi thực hiện hoạt động kinh doanh phải hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế theo kê khai của cá nhân.

D. Công dân khi thực hiện hoạt động kinh doanh cần nộp thuế ở mức cao nhất.

8. Những suy nghĩ, hành động, việc làm của chủ thể nào dưới đây thể hiện lí tưởng sống đúng đắn của thanh niên Việt Nam trong giai đoạn hiện nay? Giải thích vì sao.

a. Bạn P rất thích tham gia các hoạt động tình nguyện và từ thiện. P đã thành lập câu lạc bộ “Những người bạn nhỏ” để giúp đỡ trẻ em có hoàn cảnh khó khǎn.

b. Bạn H cho rằng thanh niên thời đại 4.0 chỉ cần học tập, trang bị cho mình nhiều kiến thức là đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động đang thay đổi.

c. Anh K rất say mê nghiên cứu, chế tạo, anh đã chế tạo một chiếc xe tải cũ thành một thư viện lưu động để mang sách đọc đến cho người dân ở các vùng sâu, vùng xa.

d. Chị H thường nói với các con của mình rằng, trở thành người có trí tuệ là lí tưởng sống mà nhiều người theo đuổi, điều này không liên quan gì đến sở thích và đam mê của cá nhân.

12. Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã thông qua Luật Đặc xá năm 2007 (Sửa đổi, bổ sung năm 2018). Đặc xá là chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước và thể hiện truyền thống nhân đạo của dân tộc Việt Nam đối với những người phạm tội, khuyến khích họ hối cải,rèn luyện trở thành người có ích cho xã hội. Đồng thời, đặc xá cũng là sự ghi nhận kết quả cải tạo, chấp hành tốt các nội quy của phạm nhân và cũng là kết quả của quá trình giáo dục cải tạo phạm nhân, thể hiện sự kết hợp chặt chẽ giữa trại giam, gia đình, các cơ quan có liên quan và xã hội.Thực hiện Luật Đặc xá, trong thời gian qua Chủ tịch nước đã quyết định nhiều đợt đặc xá, tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn nhân sự kiện trọng đại, ngày lễ lớn của đất nước hoặc trong trường hợp đặc biệt.

a) Luật Đặc xá thể hiện truyền thống nào của dân tộc ta?

b) Theo em, lòng khoan dung mang lại lợi ích gì cho mỗi cá nhân, tập thể và đất nước?

12. Khi biết tình hình môi trường ở địa phương ngày càng ô nhiễm, K mong muốn có thể tham gia phong trào tuyên truyền về bảo vệ môi trường. K rủ bạn thân là B cùng tham gia một số hoạt động như thành lập câu lạc bộ để tuyên truyền ý thức cho người dân về bảo vệ môi trường, nhưng B không đồng ý tham gia, vì cho rằng những việc làm đó là trách nhiệm của chính quyền địa phương, không phải của học sinh nên không cần thiết phải tham gia.

a) Em hãy nhận xét trách nhiệm tham gia hoạt động cộng đồng của bạn K và B.

b) Em đồng tình với suy nghĩ của B không? Vì sao?

7. Phân tích suy nghĩ, hành động của các nhân vật trong từng trường hợp dưới đây để làm rõ ý nghĩa của khách quan, công bằng và tác hại của thiếu khách quan, công bằng.

Trường hợp 1: Anh H phát hiện thấy trong quy trình sản xuất của đối tác có lỗi kĩ thuật. Vì là người mới chuyển đến, lại sợ ảnh hưởng đến mối quan hệ với đối tác nên anh H phân vân về việc có nên báo sự việc này với công ty không. Cuối cùng anh quyết định đến gặp Ban Giám đốc để báo cáo. Sau đó, đối tác đã có những hoạt động khắc phục và bồi hoàn tổn thất do lỗi kĩ thuật, mối quan hệ giữa công ty và đối tác vẫn ngày càng tốt đẹp. Anh H cảm thấy tự tin hơn trong công việc và các mối quan hệ ở công ty mới.

Trường hợp 2: Cô M được phân công chủ nhiệm lớp 9A1, cô luôn đánh giá học sinh dựa trên năng lực và sự cố gắng thực sự của mỗi em. Việc làm của cô M giúp học sinh thấy mình được tôn trọng, các em cố gắng, tự giác hơn trong học tập và tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng. Nhờ đó, lớp 9A1 đã trở thành tập thể đoàn kết, gắn bó, yêu thương nhau, các em luôn tin tưởng và tôn trọng giáo viên của mình.

Trường hợp 3: Chị V thường xuyên đăng tải các bài viết trên mạng xã hội thể hiện quan điểm cá nhân về các vấn đề phát sinh trong khu dân cư. Một số cư dân đồng tình, ủng hộ quan điểm của chị V, trong khi một số khác thì đặt nghi vấn về tính chân thực và động cơ của chị V. Gần đây, chị V đã đưa tin trong khu dân cư có anh N có dính dáng đến một vụ án, tuy sau đó đã xác định anh N không có liên quan gì, nhưng những thông tin sai lệch mà chị V đăng đã gây phiền toái và bất an cho anh N và gia đình, mối quan hệ giữa chị V và anh N theo đó mà trở nên căng thẳng. Sự việc này đã làm tăng thêm khó khăn khi giải quyết các vấn đề phát sinh trong khu dân cư, gây ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa các cư dân trong khu dân cư.

12. Em hãy sưu tầm, tìm hiểu và kể lại một tấm gương học sinh tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ hoà bình theo gợi ý:

- Thông tin cơ bản về tấm gương mà em định kể, những hoạt động bảo vệ hoà bình mà bạn học sinh đó đã tham gia.

- Chia sẻ ý nghĩa của hoạt động đó.

- Em học tập được điều gì từ tấm gương đó?

12. Bố mẹ Liên là công nhân. Trước đây, công ty phát triển tốt nên thu nhập của gia đình ổn định, đủ trang trải cho cuộc sống hằng ngày của cả gia đình và chi phí học hành của hai chị em Liên. Nhưng năm nay, các đơn đặt hàng của nước ngoài giảm hẳn, nên công ty của bố mẹ Liên phải cắt giảm biên chế công nhân, trong đó có mẹ Liên. Không còn công việc ổn định, mẹ Liên phải đi làm thuê theo vụ việc với tiền công rất ít ỏi. Trước tình trạng này, mọi chỉ tiêu của gia đình đều giảm, chị em Liên phải bỏ hẳn một số khoản chi tiêu cần thiết trước đây.

a) Trong trường hợp trên, những thay đổi nào đã đến và ảnh hưởng như thế nào đến gia đình và chị em Liên?

b) Mọi người trong gia đình Liên cần phải thích ứng với những thay đổi mới như thế nào cho phù hợp?

12. Có quan điểm cho rằng, người tiêu dùng thông minh là người biết cân bằng giữa cảm xúc và lí trí trong chi tiêu.

Em đồng tình hay không đồng tình với quan điểm trên? Vì sao?

12. Để tiết kiệm chi phí trong sản xuất, công ty A đã không lắp đặt hệ thống xử lí nước thải theo quy định của Nhà Nước. Hằng ngày, công ty A đã thải rác dòng sông lớn ở địa phương một lượng nước thải lớn dẫn đến dòng sông bị ô nhiễm nặng, ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân địa phương. Sau khi tìm hiểu và phát hiện được nguyên nhân, chị G đã tố cáo hành vi của công ty A đến cơ quan chức nǎng có thẩm quyền ở địa phương

a) Em hãy nhận xét hành vi của công ty A.

b) Theo em, những hành vi đó có thể phải chịu trách nhiệm pháp lí như thế nào?

12. Đọc thông tin

PHẠT VÀ TRUY THU THUẾ HƠN 821 TỈ ĐỒNG TIỀN THUẾ

Từ tháng 3/2017 đến tháng 12/2019, Tổng cục Thuế đã thực hiện một đợt thanh tra thuế tại công ty A để thanh tra lượng hồ sơ trong suốt thời kì 9 năm hoạt động của công ty, giai đoạn 2007 – 2015.

Kết quả điều tra, Tổng cục Thuế cho biết, công ty A đã vi phạm về kê khai thuế dẫn đến bị truy thu và xử phạt. Cụ thể, Tổng cục Thuế quyết định truy thu thuế với số tiền hơn 471 tỉ đồng, trong đó thuế giá trị gia tăng hơn 60 tỉ đồng, thuế thu nhập doanh nghiệp hơn 359 tỉ đồng, thuế nộp thay nhà thầu nước ngoài khoảng 52 tỉ đồng. Ngoài ra, công ty A còn bị cơ quan thuế tính tiền chậm nộp hơn 288 tỉ đồng và phạt vi phạm hành chính hơn 61,6 tỉ đồng. Tổng cộng số tiền công ty A bị truy thu, phạt và tiền chậm nộp là hơn 821,4 tỉ đồng.

(Theo Tuấn Nguyễn, tienphong.vn, ngày 10/01/2020)

Em hãy xác định hành vi vi phạm pháp luật về nghĩa vụ nộp thuế của công ty A và hậu quả của hành vi đó.

9. Hành động, biểu hiện nào trong những hình ảnh dưới đây thể hiện lí tưởng sống của thanh niên Việt Nam hiện nay? Em hãy viết lời giải thích theo từng ảnh.

13. Trong giờ học môn Giáo dục thể chất, do đánh bóng chuyền mạnh tay, C đã vô ý làm vỡ chậu hoa trước cửa lớp 9A3. C rất ân hận chạy đến xin lỗi các bạn và hứa sẽ mua đền chậu hoa khác trả lớp. Bạn K lớp trưởng lớp 9A3 không đồng ý, chạy lên báo thầy giám thị và đề nghị phê bình bạn C trước toàn trường trong giờ chào cờ tuần tới.

Em hãy nhận xét việc làm của bạn K. Nếu là học sinh lớp 9A3, em sẽ có lời nói, việc làm gì để thể hiện sự khoan dung trong tình huống này?

13. Em hãy chọn một câu ca dao, tục ngữ dưới đây để viết một đoạn ngắn về sự cần thiết và trách nhiệm tham gia hoạt động cộng đồng:

a. Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.

b. Nhường cơm, sẻ áo.

c. Thấy ai đói rách thì thương

Rét thường cho mặc, đói thường cho ăn

8. Đọc câu chuyện

TRẦN THỦ ĐỘ - CÔNG THẦN HIẾM CÓ

Trần Thủ Độ (1194 - 1264), người Lưu Xá, huyện Ngự Thiên, lộ Long Hưng (nay là xã Canh Tân, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình), ông là người sáng lập và trực tiếp lãnh đạo công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước những năm đầu thời kì nhà Trần. Trần Thủ Độ là người thẳng thắn, nghiêm túc, ông không phân biệt giàu nghèo, sang hèn, bất cứ ai, dù là đối tượng nào, ở vị trí nào đi chăng nữa, nếu vi phạm đều bị xử lí theo đúng pháp luật.

Sử sách có ghi lại: Vợ của Trần Thủ Độ có lần ngồi kiệu đi qua thềm cấm, bị quân hiệu ngăn lại, về khóc và mách với Trần Thủ Độ. Ông sai đi bắt người quân hiệu đó và vặn hỏi, người quân hiệu ấy cứ theo sự thực trả lời. Trần Thủ Độ nói: “Ngươi ở chức thấp mà giữ được luật pháp, ta còn trách gì nữa.”. Ông lấy vàng, lụa thưởng rồi cho về.

Có lần Quốc mẫu xin riêng cho một người làm câu đương (người giữ việc bắt bớ, áp giải trong làng). Trần Thủ Độ gật đầu, rồi ghi họ tên, quê quán của người đó. Khi xét đến xã ấy, hỏi tên ấy ở đâu, người đó mùng rỡ chạy đến. Thủ Độ nói: “Ngươi vì có công chúa xin cho được làm câu đương, không thể ví với những câu đương khác được, phải chặt một ngón chân để phân biệt với người khác.”. Người đó kêu van xin, mãi ông mới tha cho.

Khi vua Trần Thái Tông muốn cho người anh của Trần Thủ Độ là An Quốc làm Tể tướng. Ông tâu: “An Quốc là anh thần, nếu cho giỏi hơn thần thì thần xin trí sĩ (nghỉ việc), nếu cho thần giỏi hơn An Quốc thì không thể cử An Quốc...”.

(Theo Đại Việt sử kí toàn thư, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1993)

a) Ai là người khách quan và công bằng, ai thiếu khách quan, công bằng? Hãy nêu những biểu hiện để làm rõ điều đó.

b) Vì sao Trần Thủ Độ lại thưởng vàng, lụa cho người quân hiệu? Hành động này có ý nghĩa gì? Nếu Trần Thủ Độ chấp thuận và làm theo mong muốn của Quốc mẫu và sự sắp xếp của Vua thì điều gì sẽ xảy ra? Vì sao?

13. Em hãy kể tên một số hoạt động bảo vệ hoà bình mà học sinh có thể tham gia.

13. Do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, mấy năm gần đây sạt lở đất xuất hiện nhiều ở quê V, làm cho cuộc sống của mọi gia đình không được an toàn. Chính quyền huyện đã quyết định di chuyển gia đình V và H cùng một số gia đình khác trong ấp đến nơi ở mới để bảo đảm an toàn về tính mạng và tài sản của nhân dân. Ở nơi mới, việc đi lại, học tập và lao động của mọi người đều bị xáo trộn, gặp nhiều khó khăn. Do không quen với việc phải đi học xa nhà, V hay phàn nàn về đường đi học xa, mệt mỏi nên hay bỏ học. Qua một học kì, việc học hành của V giảm sút hắn. Còn gia đình H ngay từ những ngày đầu đến nơi ở mới đã xác định vượt qua khó khăn, thay đổi cách sống để làm quen với cuộc sống ở nơi mới, từ đi lại đến học tập, lao động. Từng bước, mọi người trong gia đình quen dần với cuộc sống của nơi ở mới; riêng H, việc học hành không bị ảnh hưởng, H vẫn học giỏi như trước.

a) Những thay đổi nào đã đến với cá nhân và gia đình của các nhân vật trong trường hợp trên?

b) Mọi người trong gia đình đã ứng xử như thế nào với những thay đổi? Điều đó mang lại kết quả gì cho bản thân và gia đình của môi nhân vật?

13. Em hãy áp dụng các cách tiêu dùng thông minh để xây dựng kế hoạch tiêu dùng hằng tuần, thực hiện theo kế hoạch đã lập và tự đánh giá hành vi tiêu dùng của bản thân.

13. Sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở, A và B có ý định thực hiện một kế hoạch kinh doanh. Hai bạn đã thảo luận với nhau, A cho rằng nên kinh doanh vǎn phòng phẩm vì học sinh, sinh viên ở địa phương mình rất đông. B lại không đồng ý với lí do kinh doanh văn phòng phẩm mang lại lợi nhuận thấp nên muốn đầu tư kinh doanh vào các lĩnh vực có lợi nhuận cao như các loại hoá chất hay pháo nổ vì trên thị trường đang có nhu cầu cao.

Em đồng ý với ý kiến của bạn nào? Vì sao?

13. Ngày 25/8/2023, nguồn tin của Tuổi Trẻ Online cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, thực hiện lệnh bắt tạm giam đối với Nguyễn Đức T (46 tuổi, ngụ tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu), Dương Quốc C (61 tuổi, ngụ quận Gò Vấp) và Nguyễn Thị Kim T (50 tuổi, ngụ quận 11).

Trước đó, qua theo dõi, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an Thành phố Hồ Chí Minh đã phát hiện Nguyễn Đức T và một số người có dấu hiệu buôn bán tân dược không rõ nguồn gốc, tân dược giả, trong đó có một số loại thuốc khan hiếm trên thị trường hiện nay có chức năng hỗ trợ điều trị COVID-19. Ngày 20/8/2023, trinh sát phát hiện Nguyễn Đức T chở 1 thùng cát-tông nghi vấn chứa tân dược giả nên kiểm tra, phát hiện 150 hộp thuốc. Nguyễn Đức T khai nhận đây là tân dược giả do mình tự mua nguyên liệu, đem về sản xuất rồi bán ra thị trường kiếm lời.

Khám xét khẩn cấp tại 3 địa điểm là nơi sản xuất, tàng trữ, buôn bán tân dược giả tại quận Phú Nhuận, quận Tân Bình và quận 8, công an tạm giữ số lượng lớn nguyên liệu, hơn 630 000 viên tân dược giả và công cụ, phương tiện sản xuất; trong đó có: 3 116 hộp thuốc giả, một số nhãn hiệu, 2,5kg viên thuốc màu trắng không nhãn hiệu dùng để sản xuất thuốc giả, 100 lọ thuốc loại 200 viên/lọ, 50 lọ thuốc đã bóc nhãn hiệu,...

(Theo Ngọc Khải, tuoitre.vn, ngày 25/8/2021)

a) Em hãy xác định hành vi vi phạm pháp luật của các cá nhân trên.

b) Theo em, hành vi của những cá nhân trên có thể chịu hậu quả pháp lí như thế nào?

10. Đọc thông tin, liệt kê biểu hiện của lí tưởng sống và những việc thanh niên Việt Nam cần làm để thực hiện lí tưởng sống đó theo gợi ý trong bảng.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Thanh niên à những chủ nhân tương lai, là thế hệ trẻ của đất nước, là những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội.”. Người còn căn dặn: “Nhiệm vụ của thanh niên không phải là hỏi nước nhà đã cho mình những gì. Mà phải tự hỏi mình đã làm gì cho nước nhà? Mình phải làm thế nào cho lợi ích nước nhà nhiều hơn? Mình đã vì lợi ích nước nhà mà hi sinh, phấn đấu chừng nào?”.

Thực hiện lời Bác dạy, có không ít thanh niên ngày đêm miệt mài phấn đấu và đã đạt được nhiều thành tích trên mọi lĩnh vực. Có những việc làm tuy nhỏ nhưng thể hiện tinh thần, lối sống có trách nhiệm của thanh niên như nhặt được của rơi đã đăng tin để tìm người trả lại. Có những thanh niên sẵn sàng từ bỏ nơi làm việc thuận lợi để đến vùng cao với quyết tâm giúp đồng bào khó khăn. Không chỉ sống có trách nhiệm, có tình có nghĩa, một số thanh niên còn anh dũng, sẵn sàng hi sinh tính mạng để cứu người, đầu tranh với cái xấu. Đó là những thanh niên sống đẹp, sống có ích, biết cống hiến cho xã hội, cho đất nước.

(Theo Nguyễn Khoa Huy, Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp, số 41,2019, trang 99-102)

14. Phát hiện bạn thân của mình là M sử dụng thuốc lá điện tử, H đã khuyên bạn bỏ thuốc nếu không sẽ báo cho cô giáo chủ nhiệm và bố mẹ của M biết. M xin H bỏ qua cho mình và hứa sẽ từ bỏ ngay. Tuy nhiên, sau đó 2 tuần H đã nhìn thấy M vẫn tiếp tục lén sử dụng thuốc lá điện tử một góc khuất trong vườn trường.

Nếu là H, em sẽ làm gì?

Em có nhận xét gì về việc làm của bạn M?

14. Em hãy sưu tầm, tìm hiểu và kể lại một tấm gương học sinh tích cực tham gia hoạt động cộng đồng theo gợi ý:

- Thông tin cơ bản mà tấm gương em định kể, những hoạt động cộng đồng mà bạn học sinh đó tham gia.

- Chia sẻ ý nghĩa hoạt động đó.

- Điều em học được từ tấm gương đó.

8. Đọc câu chuyện

HAI CON CHIM

Hai con chim đang sống hạnh phúc trên một cây liễu. Một con đậu trên cành cây cao nhất, còn con kia đậu ở cành thấp hơn.

Một buổi sáng, con chim đậu ở cành cao cất tiếng phá vỡ sự im lặng:

- Ôi, những chiếc lá xanh ở đây mới đẹp làm sao!

- Mắt làm sao thế, anh không thấy chúng trắng bệch ra hay sao?

Con chim ở cành cao buồn bã trả lời:

- Chính mắt anh mới có vấn đề! Những chiếc lá xanh rì!

Con chim ở cành dưới hướng lên đáp trả:

- Tôi xin cược bộ lông đuôi của tôi rằng, những chiếc lá màu trắng, anh chả biết gì cả.

Con chim ở cành cao bừng bừng nổi giận, nó lao xuống cành dưới với ý định dạy cho con chim kia một bài học.

Bỗng, con chim lao xuống từ cảnh cáo nói:

- Thật lạ lùng. Hãy nhìn những chiếc lá mà xem, chúng là màu trắng. Rồi nó mời con chim kia:

- Hãy nhìn những chiếc lá mà xem, chúng xanh thế kia!

(Theo Diane Tillman, Những giá trị sống cho tuổi trẻ, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 2011)

a) Em hãy cho biết điều gì có thể xảy ra nếu hai con chim trong câu chuyện cố tình không công nhận những gì mà đối phương nhìn thấy.

b) Từ câu chuyện trên, em hãy rút ra bài học cho bản thân và phân tích ý nghĩa của khách quan, công bằng. Nêu tác hại của thiếu khách quan, công bằng.

14. Anh Quang đang học nǎm thứ hai của một trường đại học thì bố của anh lâm bệnh nặng, không lao động được và phải chữa chạy tốn kém. Hoàn cảnh của gia đình làm cho anh không còn khả năng theo học nữa. Anh Quang cảm thấy hoang mang, lo lắng. Nhưng rồi bình tĩnh lại, cùng với sự góp ý, động viên của người thân và bạn bè, anh Quang quyết định tạm dừng, bảo lưu học đại học để lao động kiếm tiền chữa bệnh cho bố trong lúc gia đình gặp khó khăn. Sau gần một năm, bệnh tình của bố anh đỡ đi rất nhiều, gần như khỏi hẳn. Không từ bỏ nguyện vọng đại học, anh Quang làm thủ tục nhập học lại ở trường học trước của mình.

a) Trong tình huống trên, anh Quang đã làm gì để thích ứng với thay đổi trong cuộc sống của gia đình mình?

b) Anh Quang đã có biện pháp nào để vượt qua khó khăn, thử thách do hoàn cảnh thay đổi? Điều đó đã mang lại kết quả gì cho anh Quang và gia đình?

14. Em hãy sưu tầm các cách tiêu dùng thông minh và áp dụng những cách đó để thực hiện kế hoạch chi tiêu của bản thân.

14. Trong quá trình tham gia mạng xã hội, T đã đọc được một văn bản có nội dung chính là: “Uỷ ban nhân dân tỉnh X đồng ý chủ trương cho trẻ em mầm non, học sinh phố thông, sinh viên tại các cơ sở giáo dục, cơ sở nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh nghỉ học từ ngày 16/02/2023 đến khi có thông báo mới.”. Thấy nội dung này hay, T đã không xác minh thông tin mà ngay lập tức chia sẻ, phát tán hình ảnh văn bản giả mạo này trên mạng xã hội khiến nhiều phụ huynh, học sinh hoang mang.

a) Em có đồng tình với hành vi của T không?

b) Theo em, hành vi của T có thể phải chịu trách nhiệm pháp lí nào?

c) Bài học rút ra cho bản thân em là gì?

14. Siêu thị mini do chị V làm chủ được cấp giấy phép đăng kí doanh các sản phẩm bao gồm quần áo, sữa, bánh kẹo, đồ chơi dành cho trẻ em. Sau một thời gian, hoạt động kinh doanh của siêu thị đã mang lại lợi nhuận cao, chị V có mong muốn mở rộng quy mô bằng cách đăng kí kinh doanh thêm các chi nhánh cho siêu thị của mình ở các địa điểm khác nhau của địa phương. Nhưng chị V băn khoăn không biết mình có được cấp phép mở rộng quy mô kinh doanh không?

Căn cứ vào quy định của pháp luật về quyền tự do kinh doanh, em hãy giải đáp băn khoăn của chị V.

11. Phân tích suy nghĩ, hành động của các nhân vật trong từng trường hợp dưới đây để chứng minh những nhân vật đó sống có lí tưởng.

Trường hợp 1. Anh H còn trẻ nhưng đã đảm đương chức vụ Trưởng phòng kĩ thuật và được giao nhiều trọng trách quan trọng của công ty. Trong công việc và cuộc sống, H luôn đặt mục đích rất rõ ràng. Với H, đứng trước những thách thức, khó khăn, trở ngại nếu không có kế hoạch và lòng quyết tâm cao thì có khi cả cuộc đời không thể bước qua. Song nếu luôn mạnh mẽ, dám tư duy độc lập, dám thay đổi chính bản thân mình thì chắc chắn thành công sẽ đến. H nói với đồng nghiệp: Công ty luôn đặt ra yêu cầu sáng tạo ngày càng cao, nghĩa là càng ngày mục tiêu càng khó, càng có nhiều yêu cầu khắt khe, do đó chúng ta cần phải cố gắng nhiều hơn để thực hiện mục tiêu mà mình theo đuổi, đó là trách nhiệm, đồng thời cũng là lẽ sống của những người trẻ tuổi chúng ta.

Trường hợp 2. Minh Anh, học sinh lớp 9 rất năng động và đam mê công nghệ thông tin. Minh Anh coi học tập là ưu tiên hàng đầu nên luôn cố gắng để đạt kết quả tốt. Yêu thích công nghệ thông tin, Minh Anh đặt mục tiêu sẽ theo đuổi ngành nghề này và luôn tin đây là lĩnh vực sẽ tạo ra sự thay đổi tích cực cho cuộc sống của cá nhân và xã hội. Không chỉ chú trọng vào học tập, Minh Anh nhận thức rằng cuộc sống cần có sự cân bằng giữa học tập và rèn luyện sức khoẻ, rèn luyện các kĩ năng cần thiết. Với Minh Anh, những hành động nhỏ có thể tạo ra sự khác biệt lớn trong cuộc sống của người khác và làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn, do đó Minh Anh tham gia tích cực vào các hoạt động công đồng, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp và hi vọng mình sẽ trở thành một người có ích cho xã hội.

Trường hợp 3. Từ nhỏ, An mơ ước được làm phi công, khi nghe An say sưa nói về ước mơ của mình, mọi người đều cho rằng đó chỉ là những mơ mộng nhất thời. Riêng Minh (bạn thân của An) thì hiểu, trở thành phi công không những là ước mơ mà còn là mục tiêu mà An không bao giờ từ bỏ. An nói với Minh kế hoạch để thực hiện ước mơ, Minh nêu ra những khó khăn, trở ngại mà An sẽ phải đối mặt. Một ngày, An nói với bố mẹ: Con đã tìm hiểu rất kĩ về nghề phi công, con quyết tâm theo đuổi và mong bố mẹ ủng hộ, giúp đỡ về các khoản chi phí học tập. Sau một thời gian kiên trì, nỗ lực học tập, rèn luyện sức khoẻ, cùng với sự khích lệ, hỗ trợ từ gia đình, An đã chính thức trở thành phi công lái chính khi tròn 24 tuổi.

15. Em sẽ làm gì để thể hiện lòng khoan dung trong từng trường hợp dưới đây:

a. Chứng kiến một số bạn trong lớp có lời nói và hành động thiếu tôn trọng ngoại hình của bạn khác.

b. Thấy bạn nhận xét không đúng về thái độ tham gia làm việc nhóm của ban khác.

c. Thấy hàng xóm xua đuổi cụ già ăn xin ngồi trước cửa.

d. Cuối tuần, bố mẹ có việc bận giao cho em trông em gái nhỏ 3 tuổi. Do mải xem phim không để ý đến em, em gái đã dùng kéo cắt hỏng bộ váy mới mua mà em rất thích.

e. Bạn K vô ý làm gãy chiếc bút máy là kỉ vật bà ngoại tặng em đầu năm học. Bạn K lúng túng xin lỗi và hứa sẽ đền em chiếc bút máy khác.

15. Nêu những việc em có thể làm để thực hiện trách nhiệm của bản thân với hoạt động chung của cộng đồng phù hợp với lứa tuổi do lớp, trường, địa phương tổ chức.

8. Đọc câu chuyện

GA-LI-LÊ VÀ THÍ NGHIỆM RƠI TỰ DO

Ga-li-lê (Galileo Galilei, 1564-1642) sinh ra và lớn lên tại thành phố Pisa, nước Ý. Ga-li-lê luôn nỗ lực tìm tòi, nghiên cứu khoa học, dù là hiện tượng không còn mới lạ ông cũng muốn nghiên cứu đến tận gốc rễ vấn đề. Trước đó, nhà khoa học người Hy Lạp - A-ri-stốt (Aristotle) đã từng cho rằng tốc độ rơi của vật thể là không giống nhau, vật thể càng nặng thì tốc độ rơi càng nhanh. 1 800 năm trước đó, mọi người luôn coi học thuyết này là một chân lí không có) gì phải nghi ngờ. Nhưng Ga-li-lê đã dựa vào kiến thức khoa học của mình để đặt nghi vấn với học thuyết của A-ri-stót. Sau khi suy nghĩ kĩ càng, Ga-li-lê đã lựa chọn một toà tháp chuông để tiến hành thí nghiệm. Ông mang theo hai quả cầu sắt có kích thước giống nhau nhưng trọng lượng khác nhau. Một quả cầu sắt đặc lòng có trọng lượng 100 kilôgam; quả cầu sắt còn lại rỗng bên trong nặng 1 kilôgam.Ông đứng trên tòa tháp nhìn xuống. Bên dưới mọi người bàn tán xôn xao, có người chế giễu: “Ông ta đúng là không biết tự lượng sức mình, làm sao mà học thuyết của A-ri-stốt có thể sai được chứ!”.

Cuộc thí nghiệm bắt đầu, Ga-li-lê hét lớn: “Mọi người hãy nhìn rõ, quả cầu sắt sẽ rơi xuống bây giờ.”. Dứt lời, hai tay ông cùng lúc buông ra, hai quả cầu rơi xuống cùng một lúc, đồng thời gần như cũng chạm đất cùng một lúc. Tất cả mọi người đều kinh ngạc. Thí nghiệm này đã đánh dấu mốc quan trọng trong lịch sử phát triển Vật lí học.

(Theo Truyện hay mỗi ngày, bồi dưỡng tính cách tốt, NXB Phụ nữ Việt Nam, 2023)

a) Em hãy xác định biểu hiện của khách quan trọng câu chuyện trên và giải thích ý nghīa của những biểu hiện đó.

b) Chi tiết nào trong câu chuyện thể hiện sự thiếu khách quan? Nếu thiếu sự khách quan thì điều gì sẽ xảy ra? Vì sao?

15. Do hoàn cảnh, gia đình Lan chuyển đến sinh sống ở một tình miền núi. Ở nơi mới, cách sống, giọng nói, phong tục của mọi người ở quê mới khác biệt với quê cũ đã gây nhiều khó khăn cho Lan và gia đình trong công tác, học tập và sinh hoạt hằng ngày. Đế vượt qua khó khǎn đó, Lan đã tìm hiểu thói quen sinh hoạt, cách giao tiếp và mối quan hệ trong khi dân cư của người dân nơi đây. Lan còn làm quen và tham gia vào các hoat đã thích ứng được với những thay đối, hoà nhập vào cuộc sống nơi ở mới của mình.

a) Ở trường hợp trên, Lan đã làm gì để thích ứng với thay đổi trong cuộc sống của gia đình mình.

b) Các biện pháp thích ứng của Lan đã mang lại kết quả gì cho Lan?

15. Em hãy viết một bài luận ngắn để hướng dẫn cách tiêu dùng thông minh trong một số tình huống tiêu dùng cụ thể.

15. Trong quá trình tham gia buổi họp lớp cùng các bạn, do lâu ngày mới được gặp nhau nên anh D đã cùng anh V uống rất nhiều rượu. Khi đứng dậy, do vô ý, anh V đã va vào bàn bên cạnh làm đổ nồi lẩu trên bàn của vợ chồng anh H, khiến hai vợ chồng anh H bị bỏng nhẹ.

Theo em, hành vi của anh V có vi phạm pháp luật không? Nếu có thì phải chịu trách nhiệm pháp lí như thế nào?

15. Với sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, anh K đã quyết định thực hiện việc kinh doanh trực tuyến trên Facebook hoặc Zalo. Anh K nghĩ rằng, việc kinh doanh trực tuyến này không cần phải đăng kí kinh doanh nên sẽ không phải đóng thuế cho Nhà nước.

Em có đồng ý với suy nghĩ của anh K không? Vì sao?

12. Đọc câu chuyện

Lý Tự Trọng tên thật là Lê Hữu Trọng, quê ở huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh. Anh là một thành viên trong nhóm thiếu niên tiền phong Việt Nam được trang bị kiến thức và huấn luyện về nhiệm vụ cách mạng Việt Nam. Nǎm 1931, trong một cuộc mít tinh, kêu gọi quần chúng đứng lên đánh đổ thực dân Pháp, Lý Tự Trọng đã rút súng bắn chết tên mật thám để cứu thoát đồng chí diễn thuyết, anh đã bị bắt. Đứng trước tòa án của kẻ thù, Lý Tự Trọng không hề run sợ, anh đã dõng dạc tuyên bố:“Tôi hành động có suy nghĩ, tôi hiểu việc tôi làm, làm vì mục đích cách mạng. Tôi chưa đến tuổi trưởng thành thật, nhưng tôi đã đủ trí khôn để hiểu con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng chứ không thể có con đường nào khác.”. Câu nói ấy đã là lời tuyên thệ của thế hệ thanh niên Việt Nam đầu tiên được giác ngộ lí tưởng cộng sản, đã thôi thúc lớp thanh niên lên đường đấu tranh tiếp bước cha anh. Hành động quả cảm và chí khí bất khuất của Lý Tự Trọng đã trở thành biểu tượng thiêng liêng, cao đẹp trong lòng các thế hệ đoàn viên, thanh niên.

(Theo Trần Thông, Tạp chí Thanh niên, số 39, năm 2015)

a) Mục đích tham gia nhóm thiếu niên tiền phong Việt Nam của Lý Tự Trọng là gì? Anh đã hành động như thế nào để thực hiện mục đích đó?

b) Câu nói của Lý Tự Trọng có ý nghĩa như thế đối với các thế hệ thanh niên Việt Nam?

16. Trong lớp 9A5, H và M là đôi bạn thân. Tuần trước, do buồn chuyện gia đình, H đã tin tưởng chia sẻ với M để mong nhận được lời khuyên của bạn giúp mình vượt qua nỗi buồn. Tuy nhiên, ngay sau đó, M đã chia sẻ câu chuyện của H lên một nhóm chat trên mạng xã hội. Khi biết được chuyện này, H rất giận và đã gặp bạn nói rõ, đề nghị bạn cần biết tôn trọng người khác. M giải thích do muốn có được lời khuyên từ nhiều người khi chưa tìm ra cách tốt nhất để có thể giúp bạn vượt qua nỗi buồn đó chứ không có ý gì khác. Khi thấy sự giận dữ và tổn thương của bạn, M hối hận vô cùng, ngay lập tức xin lỗi và hứa sẽ không bao giờ làm như thế nữa.

a) Em có đồng tình với việc làm của bạn M không? Vì sao?

b) Nếu là H, em sẽ có lời nói, việc làm gì để thể hiện lòng khoan dung của mình trong tình huống trên?

16. Từ bảng gợi ý kế hoạch tham gia hoạt động cộng đồng dưới đây, em hãy xây dựng kế hoạch tham gia một hoạt động cộng đồng (ở lớp, trường, địa phương) mà em có thể thực hiện được. Em hãy xác định trách nhiệm của bản thân khi tham gia vào các hoạt động cộng đồng đó.

9. Điều gì sẽ xảy ra nếu cuộc sống thiếu khách quan, công bằng?

- Thiếu khách quan:

- Thiếu công bằng:

16. Do công ty X thay đổi mặt hàng xuất khẩu, bố mẹ Hà phải chuyển đổi nghề nghiệp nên cuộc sống lao động và sinh hoạt của gia đình Hà bị xáo trộn. Bố mẹ của Hà phải từ bỏ nghề cũ để đi học nghề mới, rồi phải làm việc theo ca kíp với giờ giấc khác nhau nên giờ đây Hà phải làm thay bố mẹ nhiều công việc nhà. Cuộc sống gia đình thay đổi, bố mẹ Hà sắp xếp lại thời gian, theo học nghề và làm quen với công việc mới. Trước sự thay đổi công việc của bố mẹ, Hà phải làm một số công việc thay bố mẹ như nấu cơm, dọn dẹp nhà cửa, chăm sóc gia cầm, làm giảm thời gian học hành và vui chơi. Hà đã chia sẻ với Ngân cũng có hoàn cảnh khá giống mình và được Ngân góp ý cho cách khắc phục khó khăn. Nghe theo góp ý của Ngân, Hà chủ động lên kế hoạch hằng ngày, giảm bớt một số hoạt động vui chơi, sắp xếp thời gian hợp lí cho từng công việc ở nhà và ở trường. Hà đã từng bước khắc phục, thích ứng được với hoàn cảnh mới này.

a) Những thay đổi nào đã đến với Hà và gia đình trong tình huống trên?

b) Hà đã ứng xử như thế nào với những thay đổi đến với gia đình mình? Điều đó mang lại kết quả gì cho Hà và gia đình?

16. Em hãy liệt kê một số hành vi vi phạm pháp luật của học sinh và trách nhiệm pháp lí phải thực hiện.

16. Do có đam mê kinh doanh nên chị M đã quyết định mở một đại lí bán đồ dùng học tập cho học sinh ngay gần trường học. Chị M đã đến Uỷ ban nhân dân cấp huyện để đăng kí kinh doanh theo hình thức hộ kinh doanh. Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động, đại lí của chị M thường xuyên kê khai doanh thu bị lỗ nhưng lại nhập hàng liên tục. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện, chị M đã làm giả các giấy tờ, sổ sách để trốn nộp thuế với số tiền là 200 triệu đồng.

Theo em, hậu quả của hành vi vi phạm của chị M là gì? Hành vi đó có thể bị xử lí như thế nào?

13. Buổi học nhóm của các học sinh lớp 9A bỗng nhiên trở nên sôi nổi khi M và H tranh luận với nhau về lí tưởng sống của thanh niên hiện nay. M phát biểu, thanh niên chỉ nên tập trung vào học tập và rèn luyện để có nhiều cơ hội tốt trong tương lai, thành công của mỗi người thể hiện ở danh vọng, tiền bạc và sự tôn vinh của xã hội. H phản đối ý kiến của M, theo H, nếu ai cũng chỉ nghĩ đến sự thành công của riêng mình thì những công việc chung của xã hội sẽ ra sao. Thanh niên cần có tình yêu và trách nhiệm với cộng đồng, cần tích cực tham gia vào các hoạt động xã hội, làm những điều có ý nghĩa, vì lợi ích của mọi người. 

a) Em có nhận xét gì về ý kiến của hai bạn M và H?

b) Nếu tham gia cuộc tranh luận đó, em sẽ phát biểu như thế nào? Giải thích phát biểu đó.

17. Giờ ra chơi, do mải chạy theo quả cầu đá trên sân, K vô ý va vào L làm bạn ngã xuống, vỡ chiếc vòng tay đang đeo. K lúng túng xin lỗi và hứa sẽ xin bố mẹ đền cho bạn L chiếc vòng mới. Biết bạn không cố tình nhưng tiếc chiếc vòng là kỉ vật bà ngoại tặng, L đã lớn tiếng quát bạn giữa sân trường và đòi bạn phải đền gấp 2 lần giá trị của chiếc vòng.

Em hãy nhận xét việc làm của bạn L trong tình huống trên. Nếu là L trong tình huống này, em sẽ có lời nói, việc làm gì để thể hiện lòng khoan dung?

17. Anh Hoàng và chị Hằng xây dựng gia đình với nhau và có một bé gái học lớp 2. Trước đây khi làm việc ở gần nhà, anh đảm nhận việc đưa đón con đi học hằng ngày. Sang năm mới, anh Hoàng thường xuyên phải đi công tác xa, với những chuyến đi dài ngày. Từ khi anh Hoàng hay đi công Thời gian đầu chị Hằng rất khó khăn, mệt mỏi, tưởng chừng không chịu đựng được. Nhưng chị không hề kêu ca, phàn nàn, mà đã tìm cách khắc phục, vượt qua hoàn cảnh. Thời gian trôi qua, chị Hằng quen dần với hoàn cảnh vắng chồng ở nhà, đảm đương việc chăm sóc và đưa đón con đi học mỗi ngày.

a) Trong trưòng hợp trên, chị Hằng đã thích nghi với thay đổi trong cuộc sống của gia đình mình như thế nào?

b) Vì sao chị Hằng đã đảm đương được công việc của gia đình khi không có chồng chị ở xa nhà?

17. Em hãy chia sẻ về một hành vi vi phạm pháp luật mà em biết và nêu bài học rút ra cho bản thân.

17. Anh S là nhân viên phòng kế toán của công ty A do ông H làm giám đốc. Để bù lỗ cho quá trình kinh doanh, ông H yêu cầu anh S không được kê khai đầy đủ các khoản thu nhập của công ty, nếu không sẽ bị cho nghỉ việc.

Nếu là anh S trong tình huống này, em sẽ làm gì? Vì sao?

14. Bạn P ước mơ trở thành một nhà văn nổi tiếng. Cứ nghĩ đến việc những cuốn sách mang tên mình được đặt trên các kệ sách, được giới thiệu trên chương trình “Sách hay thay đổi cuộc đời” của VTV là P cảm thấy hạnh phúc. P thường nói với K rằng, ước mơ đó chính là mục đích, là lí tưởng sống của mình. Nghe P chia sẻ, K nghĩ, nền tảng ngôn ngữ của P khá tốt nhưng suốt ngày chỉ thấy cậu ấy mải mê với các hoạt động giải trí, thời gian quý báu thì chủ yếu dành vào việc chơi điện tử, lướt web, có mấy khi thấy chú tâm vào học tập, viết lách đâu, không biết cậu ấy sẽ thực hiện ước mơ bằng cách nào?

Em có nhận xét gì về suy nghĩ và hành động của P? Nếu là K, em sẽ nói với P như thế nào?

18. Em hãy cùng bạn thảo luận và chia sẻ về ý nghĩa của câu nói sau:

“Kẻ mạnh không phải là kẻ giẫm lên vai kẻ khác để thoả mãn lòng ích kỉ. Kẻ mạnh chính là kẻ giúp đỡ kẻ khác trên đôi vai mình.”

(Theo Đời thừa, Nam Cao tác phẩm, tập II, NXB Vǎn học, 1977, trang 69)

18. Nếu trong cuộc sống có những thay đổi bất lợi đến với em và gia đình, em cần làm gì để thích ứng với những thay đổi này?

18. Em hãy cùng bạn xây dựng một vở kịch với chủ đề “Trách nhiệm pháp lí của công dân trong bảo vệ môi trường”.

18. Sau khi tốt nghiệp đại học, đi làm và có một số vốn nhất định, H muốn thành lập một doanh nghiệp tư nhân chuyên sản xuất các sản phẩm mây tre đan truyền thống, nhưng bố mẹ của H lại ngăn cản, không đồng ý với lí do là mặt hàng đó rất ít khách hàng. Tuy nhiên, H không đồng ý và vẫn đăng kí thành lập doanh nghiệp tư nhân chuyên về các sản phẩm mây tre đan truyền thống.

a) Em hãy nhận xét hành vi của bố mẹ của H.

b) Hành vi của H có phù hợp với pháp luật không? Vì sao?

15. Tìm hiểu và giới thiệu về một tấm gương thanh niên/ học sinh sống có lí tưởng theo gợi ý:

- Thông tin cá nhân: Họ tên, quê quán,...

- Những biểu hiện cụ thể về lí tưởng sống: Mục đích sống, suy nghĩ, hành động,...

- Những đóng góp đối với cộng đồng, quê hương, đất nước,...

- Điều em học tập được từ tấm gương đó.

19. Em hãy cùng bạn thảo luận và chia sẻ về ý nghĩa của các câu tục ngữ, ca dao sau:

a. Giơ cao đánh khẽ.

b. Hoa thơm ai dễ bỏ rơi

Người khôn ai nỡ nặng lời với ai.

19. Khi thành lập công ty, anh D đã tiến hành đăng kí mã số thuế theo quy định của pháp luật. Trong quá trình phát triển, các hoạt động kinh doanh của công ty đều có chứng từ thuế và được lưu đầy đủ vào hồ sơ thuế và nộp thuế đầy đủ. Tuy nhiên, gần đây do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, hoạt động kinh doanh của công ty anh D gặp khó khăn, nên dù đã hoàn thiện hồ sơ nộp thuế nhưng công ty vẫn chậm nộp thuế.

Theo em, hành vi của công ty anh D có thể dẫn đến hậu quả pháp lí như thế nào?

16. Viết một bài luận ngắn thể hiện quan điểm của bản thân về những ý kiến sau:

a. Để đóng góp cho sự phát triển của đất nước, thanh niên Việt Nam hiện nay nên tập trung vào việc học tập và phát triển sự nghiệp. Tuy nhiên, những áp lực trong học tập và công việc có thể làm mất đi sự tự do và niềm vui trong cuộc sống của chính họ.

b. Học sinh hiện nay cần phải có tình yêu và lòng tự hào về dân tộc, hiểu về lịch sử, văn hoá, truyền thống của đất nước và sẵn sàng bảo vệ, gìn giữ những giá trị này, ngay cả khi điều đó đòi hỏi họ phải hi sinh.

20. Trong quá trình trao đổi với bạn về nghĩa vụ nộp thuế của công dân, K cho rằng, chỉ những công ty, doanh nghiệp, siêu thị hay đại lí lớn mới phải nộp thuế, còn cửa hàng tạp hoá nhỏ như của mẹ mình thì không cần.

Em có đồng ý với bạn K không? Vì sao?

17. Nếu chứng kiến người bạn thân của mình có thái độ hững hờ với cuộc sống xung quanh, luôn có suy nghĩ sống ngày nào biết ngày đó, em sẽ làm gì để giúp bạn? Giải thích vì sao em làm như vậy.

21. Em hãy cùng các thành viên chia sẻ về những khoản thuế mà gia đình em phải nộp cho Nhà nước (nếu có).

18. Hãy nêu lí tưởng sống của bản thân và viết ra những việc đã làm được/ chưa làm được để thực hiện lí tưởng đó. Đề xuất cách khắc phục những việc chưa làm được.

22. Em hãy chia sẻ trách nhiệm của học sinh khi thực hiện quyền tự do kinh doanh của công dân.

23. Em hãy cũng bạn tìm hiểu và vẽ sơ đồ tư duy về một số loại thuế cơ bản theo quy định của pháp luật.

24. Em hãy sưu tầm tấm gương thực hiện tốt quyền tự do kinh doanh. Bài học rút ra cho bản thân em là gì?

1. Em hãy cùng bạn thiết kế áp phích về một số hành vi vi phạm Luật Giao thông đường bộ phổ biến của học sinh và rút ra bài học cho bản thân.

1. Em hãy cùng bạn thiết kế một tác phẩm tuyên truyền về lí tưởng sống của thanh niên Việt Nam.

Gợi ý: sáng tác truyện, thơ, vẽ tranh, làm tập san,...

1. Em hãy sưu tầm một câu chuyện về sự khoan dung và chia sẻ điều em có thể học tập, vận dụng cho bản thân từ câu chuyện đó.

1. Em hãy sưu tầm các tài liệu về thích ứng với sự thay đổi để xác định những kĩ năng cần rèn luyện và báo cáo kết quả trước lớp.

1. Em hãy lập bảng tự đánh giá hành vi tiêu dùng của bản thân, gia đình và đưa ra cách điều chỉnh những hành vi chưa phù hợp.

2. Em hãy viết một bài luận về ý nghĩa của trách nhiệm pháp lí đối với mỗi công dân và xã hội.

1. Em hãy cùng bạn thiết kế áp phích tuyên truyền về nghĩa vụ nộp thuế.

2. Em hãy viết một lá thư khuyên bạn/ người thân khi biết bạn/ người thân vẫn còn day dứt về việc mắc lỗi của họ.

1. Em hãy sưu tầm những câu chuyện về các tấm gương có thái độ, lời nói, hành động thể hiện khách quan, công bằng trong cuộc sống hàng ngày. Từ đó, rút ra bài học và xây dựng kế hoạch rèn luyện cho bản thân.

1. Em hãy sưu tầm những câu chuyện về các nhân vật nổi tiếng đã có cống hiến cho hoà bình và chia sẻ với các bạn trong lớp.

2. Em hãy vận dụng một số biện pháp thích ứng với sự thay đổi vào một trường hợp cụ thể và nêu hiệu quả của việc áp dụng các biện pháp đó.

2. Em hãy vận dụng một số cách tiêu dùng thông minh vào hoạt động tiêu dùng của bản thân, gia đình và ghi lại những lợi ích cụ thể của mỗi cách tiêu dùng đó.

2. Em hãy viết một bài tuyên truyền về trách nhiệm của công dân trong thực hiện quyền tự do kinh doanh.

1. Em hãy thực hiện kế hoạch tham gia hoạt động cộng đồng và báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch theo tiêu chí đã xây dựng.

2. Em hãy liệt kê những khó khăn em có thể gặp phải khi phê phán những biểu hiện không khách quan, công bằng. Đề xuất cách khắc phục những khó khăn đó và chia sẻ với các bạn trong lớp.

2. Từ những hiểu biết về hoà bình và bảo vệ hoà bình, em hãy viết một đoạn ngắn/ sáng tác một bài thơ/ vẽ tranh/ thiết kế thông điệp bày tỏ nguyện vọng của em về một thế giới hoà bình.

1. Em hãy thực hiện kế hoạch quản lí thời gian đã xây dựng ở Luyện tập 4 và cho biết: Những việc em đã làm được; những việc em chưa làm được; nguyên nhân và cách khắc phục.

Chia sẻ với các bạn trong lớp.

2. Em hãy làm một sản phẩm (một bức thư, bài thuyết trình, video,...) mang thông điệp tuyên truyền về trách nhiệm của mỗi học sinh khi tham gia hoạt động chung của cộng đồng.

2. Em hãy sưu tầm và chia sẻ với các bạn trong lớp các công cụ, ứng dụng, phần mềm giúp quản lí thời gian hiệu quả.

Em hãy nhận xét việc làm của thanh niên trong các hình ảnh dưới đây. Phân tích ý nghĩa của những việc làm đó.

1. Em đồng tình, không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?

A. Khoan dung là tha thứ cho mọi lỗi lầm của người khác.

B. Khoan dung không chỉ là tha thứ cho người khác, mà còn là tha thứ cho chính mình.

C. Không bao giờ phê bình người khác là biểu hiện của khoan dung.

D. Khoan dung là tha thứ cho người khác ngay cả khi họ không biết hối hận.

E. Đối lập với khoan dung là hẹp hòi, ích kỉ.

1. Em hãy xác định tên, mục đích, ý nghĩa của mỗi hoạt động trong các trường hợp dưới đây:

1. Em hãy bày tỏ quan điểm của mình về các ý kiến dưới đây và giải thích lí do.

A. Quản lí thời gian hiệu quả là làm được càng nhiều việc trong một khoảng thời gian nhất định càng tốt.

B. Quản lí thời gian hiệu quả là sắp xếp lịch trình cố định và tuân thủ nó một cách nghiêm ngặt, không thay đổi vì bất cứ lí do gì.

C. Quản lí thời gian hiệu quả phải đảm bảo được hoàn thành có kết quả tốt các công việc được giao, cần phải thực hiện và có sự cân bằng để đảm bảo sức khỏe.

1. Em hãy đánh giá những hành vi tiêu dùng dưới đây:

A. Khi mua quần áo, bạn T thường mua rộng một chút để năm sau mình lớn hơn vẫn mặc vừa.

B. Mỗi lần được bố mẹ giao nhiệm vụ đi mua thực phẩm, bạn H thường tính toán trước số lượng cần mua và chi phí để phù hợp với kế hoạch chi tiêu trong tuần của gia đình.

C. Bạn K rất thích mua sắm trên mạng. Mỗi khi có khuyến mại, K thường đặt mua rất nhiều đồ để dùng dần mà không cần cân nhắc. Vì thế, có rất nhiều sản phẩm bạn K mua về mà không dùng đến.

D. Anh V có thói quen so sánh giá cả và chất lượng của sản phẩm, dịch vụ trước khi quyết định mua hàng.

1. Em hãy xác định các hành vi vi phạm của các chủ thể dưới đây và cho biết trách nhiệm pháp lí mà họ phải thực hiện là gì.

A. Mỗi khi cửa hàng ăn của mình đông khách, bà H lại tự ý bày bàn ghế ra vỉa hè để bán hàng.

B. Tuy đã uống rượu, nhưng anh C vẫn cố tình lái xe ô tô để đi chơi cùng bạn bè, dẫn tới tai nạn giao thông.

C. Thấy mảnh đất của vợ chồng anh K cạnh nhà mình đang bỏ trống, ông T đã tiến hành trồng cây và nuôi các con vật trên mảnh đất đó.

D. Cơ quan công an đã bắt giữ anh Q vì hành vi tổ chức hoạt động đánh bạc tại nơi cư trú.

1. Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào sau đây? Vì sao?

A. Mọi người có quyền được kinh doanh tất cả các mặt hàng.

B. Mọi người có quyền lựa chọn hình thức kinh doanh và không được thay đổi.

C. Khi kinh doanh ngành nghề có điều kiện, mọi người cần đảm bảo các yêu cầu theo quy định của pháp luật.

D. Hành vi trốn thuế chỉ phải nộp đủ số tiền thiếu cho cơ quan có thẩm quyền.

E. Mọi người khi có thu nhập đều phải nộp thuế thu nhập cá nhân.

G. Kinh doanh trực tuyến không cần phải đăng kí kinh doanh.

2. Em hãy xử lí các tình huống dưới đây:

a. Bố mẹ giao cho V nhiệm vụ dọn dẹp nhà cửa mỗi ngày, nhưng V thường xuyên mải chơi, quên việc. Dù bố mẹ đã nhắc nhiều lần nhưng V vẫn không thay đổi. Một lần, có khách đến chơi nhà, V chợt nhận thấy bố mẹ rất ngượng với khách khi nhà cửa bừa bộn.

Nếu là bố mẹ của V, em sẽ ứng xử như thế nào?

b. Gia đình bà A luôn không tuân thủ các quy định chung của tập thể, hay to tiếng với mọi người trong khu phố. Mặc dù tổ trưởng dân phố đã nhắc nhở nhiều lần nhưng gia đình bà A vẫn không thay đổi. Qua thời gian, bà A nhận thấy hàng xóm lạnh nhạt, xa lánh thì cảm thấy ngượng ngùng và hối lỗi. Trong cuộc họp của tổ dân phố, bà A đã có lời xin lỗi với bà con tổ dân phố và hứa sẽ sửa đổi.

Nếu là hàng xóm của bà A, em sẽ ứng xử như thế nào?

Em hãy dựa vào câu nói sau để thuyết trình về lí tưởng sống của thanh niên và ý nghĩa của sống có lí tưởng đối với thanh niên Việt Nam hiện nay.

“Tuổi trẻ không có lí tưởng giống như buổi sáng không có Mặt Trời”.

(Vissarion Belinsky)

2. Em hãy dựa vào câu ca dao dưới đây để chia sẻ trước lớp về sự cần thiết và trách nhiệm tham gia hoạt động cộng đồng:

“Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng”.

1. Em hãy chỉ ra và giải thích biểu hiện của khách quan, công bằng; thiếu khách quan, công bằng trong các trường hợp sau:

1. Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?

A. Bảo vệ hòa bình là trách nhiệm của toàn nhân loại.

B. Chỉ có những quốc gia đang chiến tranh mới mong ước hòa bình.

C. Tất cả các cuộc chiến tranh trên thế giới đều là chiến tranh phi nghĩa.

D. Các nước khi đã có hòa bình thì không cần phải bảo vệ hòa bình.

2. Em hãy nhận xét cách quản lí thời gian của từng bạn học sinh dưới đây:

2. Em hãy cho biết các trường hợp dưới đây đề cập đến thay đổi nào có thể xảy ra. Em hãy dựa vào những biện pháp thích ứng để tư vấn biện pháp thích ứng với sự thay đổi đó.

a. Đất nông nghiệp ở quê em được thu hồi để xây dựng khu công nghiệp, vì vậy bố mẹ em phải chuyển đổi công việc.

b. Do hoàn cảnh khó khăn, bố mẹ N phải đi làm ăn xa, ở nhà chỉ còn hai anh em N và ông bà.

2. Em hãy đóng vai là người tiêu dùng thông minh để đưa ra lời khuyên cho người thân, bạn bè trở thành người tiêu dùng thông minh trong mỗi tình huống dưới đây:

a. Trên mạng xã hội đang có một quảng cáo về các loại sản phẩm dinh dưỡng có nhiều tác dụng, giá thành lại rẻ hơn rất nhiều so với các sản phẩm khác cùng loại trên thị trường nhưng không rõ thông tin của nhà sản xuất. Tuy nhiên, chị N vẫn dự định mua sản phẩm này về dùng.

b. Qua tìm hiểu trên mạng xã hội, M đã chọn được một chiếc đồng hồ đeo tay ưng ý, giá cả phù hợp và có cả quà tặng đi kèm. Khi gọi điện hỏi mua, cửa hàng yêu cầu M cung cấp thông tin cá nhân và chuyển khoản thanh toán trước để được hưởng thêm nhiều ưu đãi.

c. Đầu năm học, hai bạn C và S cùng nhau đi mua đồ dùng học tập. Khi lựa chọn sản phẩm, C chỉ chọn những đồ dùng học tập có mẫu mã đẹp mà không tìm hiểu về chất lượng và giá cả. S khuyên C không nên chỉ để ý vào mẫu mã bên ngoài của sản phẩm mà cần chú trọng vào chất lượng và xem xét giá cả có phù hợp hay không.

2. Em hãy đọc các tình huống dưới đây và trả lời câu hỏi:

a. Anh K và chị M đã kí một hợp đồng vay tiền với nội dung cơ bản như sau: Anh K đồng ý cho chị M vay 100 triệu đồng trong thời gian 30 ngày và không tính lãi suất. Chị M có trách nhiệm nhận tiền và hoàn trả đúng 100 triệu đồng cho anh K sau 30 ngày bằng hình thức chuyển khoản. Nhưng sau 30 ngày, chị M không trả 100 triệu đồng cho anh K.

b. Anh Q (19 tuổi) nhận được giấy triệu tập khám sức khoẻ nghĩa vụ quân sự nhưng cố tình không đi khám, thậm chí còn rời khỏi nơi cư trú. Khi đến địa phương khác, anh Q lại có hành vi trộm cắp tài sản của người dân địa phương với tổng giá trị tài sản lên đến 5 triệu đồng.

c. Để góp phần bảo vệ và giữ gìn môi trường xanh - sạch - đẹp, Ủy ban nhân dân xã A đã yêu cầu các hộ gia đình trong xã phải thực hiện thu gom và phân loại rác thải sinh hoạt đến nơi tập kết theo đúng quy định. Tuy nhiên, gia đình ông D lại không thực hiện quy định, mà thường xuyên để chung các loại rác lẫn nhau và bỏ rác thải ra khu vực cấm.

Theo em, mỗi chủ thể vi phạm pháp luật trong các tình huống trên phải chịu trách nhiệm pháp lí nào? Vì sao?

2. Em hãy nhận xét việc làm của các chủ thể dưới đây:

A. Khi kiểm tra cửa hàng vật liệu xây dựng của chị M, đội quản lí thị trường phát hiện cửa hàng đã sử dụng giấy phép kinh doanh của người khác để hoạt động.

B. Bà H là chủ một doanh nghiệp đã xin cơ quan có thẩm quyền tạm ngừng hoạt động kinh doanh 6 tháng. Tuy nhiên, sau khi đã có quyết định đồng ý của cơ quan chức năng về việc tạm ngừng kinh doanh thì doanh nghiệp của bà H lại tiếp tục hoạt động bình thường.

C. Mặc dù cửa hàng đã được cấp phép kinh doanh và đi vào hoạt động nhưng bà S vẫn chưa nộp đầy đủ các khoản thuế theo thông báo. Anh V là cán bộ của Chi cục Thuế A đã đến nhắc nhở nhưng bà S vẫn không thực hiện nghĩa vụ nộp thuế. Do đó, anh V đã báo cáo lên cơ quan cấp trên để xem xét và xử lí cửa hàng của bà S theo quy định của pháp luật.

3. Có ý kiến cho rằng, sức mạnh của lòng nhân ái và bao dung có thể cảm hóa được lỗi lầm của con người. Từ những hiểu biết của em về khoan dung, em hãy thuyết trình về ý kiến trên và lấy ví dụ thực tế để chứng minh.

Em hãy kể về một tấm gương tiêu biểu của thanh niên Việt Nam có đóng góp to lớn cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và rút ra bài học cho bản thân.

3. Có ý kiến cho rằng, hiện nay, bên cạnh những học sinh, thanh niên có tấm lòng nhân ái thì vẫn còn những cá nhân sống ích kỉ, ham chơi, chỉ biết hưởng thụ, thờ ơ, thiếu trách nhiệm với cộng đồng.

Em hãy nêu quan điểm của mình về ý kiến trên. Hãy lấy ví dụ chứng minh cho quan điểm đó.

2. Em hãy dựa vào câu ca dao dưới đây đế thuyết trình trước lớp về ý nghĩa của khách quan, công bằng và tác hại của sự thiếu khách quan, công bằng.

“Thương nhau củ ấu cũng tròn
Ghét nhau đến quả bồ hòn cũng méo”.

2. Theo em, học sinh có thể tham gia tuyên truyền về hòa bình và bảo vệ hòa bình bằng những hình thức, việc làm cụ thể nào dưới đây? Em hãy cho biết ý nghĩa của những việc làm đó.

A. Tham gia các cuộc thi trong nước và quốc tế để tuyên truyền về hòa bình và khát vọng hòa bình.

B. Nghiên cứu về lịch sử các cuộc chiến tranh và hậu quả nặng nề của chúng để nỗ lực rèn luyện bản thân, sẵn sàng tham gia bảo vệ hòa bình khi đủ điều kiện.

C. Vận động gia đình, người thân, bạn bè sẵn sàng tham gia bảo vệ hòa bình.

D. Lên án, phê phán các cuộc chiến tranh phi nghĩa và xung đột sắc tộc thông qua bài viết, bài thơ và tác phẩm hội họa...

3. Em hãy nêu quan điểm về ý kiến dưới đây và xây dựng bài thuyết trình về quản lí thời gian hiệu quả.

3. Em hãy bày tỏ quan điểm của mình về các ý kiến dưới đây và giải thích lí do:

A. Tất cả những thay đổi có khả năng xảy ra trong cuộc sống của bản thân và gia đình đều là thay đổi tiêu cực.

B. Khi thay đổi xảy ra, chúng ta cứ duy trì cuộc sống như hiện tại, không nhất thiết phải thích ứng.

C. Hãy coi những sự thay đổi có thể xảy ra trong cuộc sống là cơ hội, động lực để rèn luyện bản thân và trưởng thành.

3. Khi quyết định mua một sản phẩm, em căn cứ vào những tiêu chí nào dưới đây? Vì sao?

3. Gia đình nhà K có một cửa hàng kinh doanh các loại hoa quả nhập khẩu. Qua kiểm tra, bố của K đã phát hiện một số hoa quả trong cửa hàng do nhân viên nhập về không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Bố của K nói với mẹ nên lựa chọn các hàng hóa rõ nguồn gốc để đảm bảo chất lượng và an toàn cho người tiêu dùng. Nhưng mẹ của K lại phản đối vì cho rằng nếu làm thế sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận kinh doanh của cửa hàng.

a) Em hãy nhận xét hành vi, việc làm của các thành viên trong gia đình K.

b) Nếu là K, em sẽ giải thích với mẹ như thế nào?

3. Gia đình ông Q có nghề làm bánh kẹo truyền thống và đã đăng kí loại hình kinh doanh hộ gia đình. Khi thấy công việc làm ăn thuận lợi hơn, ông Q muốn chuyển đổi sang loại hình doanh nghiệp tư nhân để phát triển sản xuất.

Theo em, ông Q có thể thực hiện việc chuyển đổi loại hình kinh doanh không? Vì sao?

Em hãy xác định lí tưởng sống của mình và xây dựng kế hoạch học tập, rèn luyện bản thân.

4. Em hãy kể lại một vài tình huống mà em đã thể hiện lòng khoan dung với mọi người và với chính bản thân em.

4. Em hãy cùng bạn thảo luận các tiêu chí để đánh giá trách nhiệm của học sinh trong việc tham gia vào các hoạt động cộng đồng theo mẫu dưới đây:

3. Em hãy cùng bạn xử lí các tình huống sau:

a. Khi đọc thông báo về kết quả thi đua tháng 11, bạn N thấy điểm thành tích của các lớp khối 9 không có sự chênh lệch, nhưng điểm trừ thì lại chênh lệch khá lớn. N phát hiện thấy lớp mình không bị trừ điểm trong khi quá trình tham gia các hoạt động của lớp vẫn có một số sai sót. Nếu xét theo tiêu chí thì sẽ bị trừ điểm thi đua. N băn khoăn không biết nên xử lí như thế nào.

Nếu là N, em sẽ làm như thế nào? Giải thích vì sao em làm như vậy.

b. Hai vợ chồng anh T làm cùng một phân xưởng của nhà máy. Phân xưởng của anh chị thường phải trực đêm. Anh T có nhiệm vụ phân công trực đêm cho mọi người. Khi thấy anh T thường không phân công trực đêm cho vợ, có người thắc mắc, anh T trả lời: “Tôi là người có quyền, tôi phân công thế nào là việc của tôi.”

Em nhận xét gì về việc làm và câu trả lời của anh T? Nếu là người làm việc trong phân xưởng, em sẽ giải quyết vấn đề này như thế nào?

3. Em hãy đọc trường hợp dưới đây và nêu nhận xét của em về các ý kiến của mỗi nhân vật.

Sau khi xem bản tin về tình hình xung đột ở một số quốc gia trên thế giới trong giai đoạn hiện nay, K lên tiếng phản đối việc dùng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn giữa các nước. T thì cho rằng xung đột chỉ có thể chấm dứt bằng cách sử dụng sức mạnh vũ trang.

4. Có ý kiến cho rằng sự thay đổi là không thể tránh khỏi trong cuộc sống của chúng ta. Vì vậy, vượt qua sự sợ hãi, bi quan là một trong những biện pháp quan trọng để thích ứng.

Em hãy liệt kê những cách để vượt qua sự sợ hãi, bi quan khi đối mặt với những thay đổi bất lợi và nêu ví dụ để làm rõ điều đó.

4. Em hãy áp dụng các cách tiêu dùng thông minh để xây dựng kế hoạch tiêu dùng cho mỗi trường hợp dưới đây:

a. Mua đồ dùng học tập cho năm học mới.

b. Mua sắm để tổ chức một sự kiện trong gia đình.

4. Để nhân dân trong thôn tăng cường hiểu biết các quy định của pháp luật về nghĩa vụ nộp thuế, ông D là trưởng thôn đã tổ chức một buổi toạ đàm và mời cán bộ thuế của Chi cục Thuế đến chia sẻ. Tuy nhiên, bố mẹ của K lại không muốn tham gia với lí do gia đình không kinh doanh nên không cần phải tìm hiểu về nghĩa vụ nộp thuế.

a. Em hãy nhận xét việc làm của ông D. Theo em, việc làm đó có ý nghĩa gì?

b. Nếu là K, em sẽ giải thích như thế nào để bố mẹ hiều và tham gia buổi toạ đàm?

4. Em hãy vận dụng cách quản lí thời gian hiệu quả để xây dựng thời gian biểu của bản thân trong một tuần và nêu ý tưởng cách thực hiện kế hoạch đó.

4. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Em hãy trình bày hiểu biết của em về lời dạy của Bác.

5. Em hãy kể tên những việc làm, hành động gây xao nhãng, làm lãng phí thời gian mà các bạn học sinh thường mắc phải và xây dựng những nguyên tắc kỉ luật bản thân để tránh những việc làm này.

5. Em hãy sưu tầm thông tin và chia sẻ trước lớp về những tấm gương (tổ chức, cá nhân) tích cực tham gia hoạt động cộng đồng. Em rút ra được bài học gì cho bản thân?

4. Em hãy kể những việc làm của bản thân thể hiện tính khách quan hoặc chưa khách quan, công bằng hoặc chưa công bàng theo gợi ý trong bảng sau:

6. Em hãy xác định thời gian biểu theo gợi ý dưới đây và thuyết trình các bước em đã thực hiện để xây dựng thời gian biểu đó.

Em hãy đọc trường hợp và trả lời câu hỏi.

Trường hợp 1

Bạn N và bạn K cùng tham gia một dự án học tập, với đề tài “Khảo sát thực tế mức độ ô nhiễm môi trường” ở khu vực em đang sinh sống. Bạn N lên kế hoạch: “Bọn mình nên xây dựng mẫu phiếu để đi khảo sát, sau đó đi quan sát thực tế để lấy số liệu viết báo cáo" nhưng bạn K gạt đi: “Không cần phải phiền phức thế, lấy tư liệu trên mạng xã hội để viết báo cáo là đủ rồi, bây giờ ở đâu mà chẳng ô nhiễm, cứ kết luận ô nhiễm là được.”

Trường hợp 2

Vào dịp nghỉ hè, bạn M rất hay về quê. Ở quê có nhiều chỗ vui chơi, lại được ông bà chiều chuộng. Mỗi lần về, M rất thích chơi với chị họ trạc tuổi. Tuy nhiên, thường chỉ chơi được một lúc là lại xảy ra mâu thuẫn: khi thì tranh giành đồ ăn, lúc thì tranh giành đồ chơi, chỗ chơi, thậm chí còn giành tối được ngủ với bà. Những lúc như vậy, bà của M lại yêu cầu chị họ nhường cho M và giải thích: “Em ở xa, lâu ngày mới về, cháu là chị phải nhường cho em mới đúng.”

a) Em hãy nhận xét lời nói, hành động của các nhân vật trong hai trường hợp trên.

b) Nếu là N, em sẽ thuyết phục bạn K như thế nào?

c) Dựa trên nguyên tắc khách quan và công bằng, em hãy đề xuất một số cách để giải quyết khúc mắc giữa bạn M và người chị họ.

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi.

Thông tin

Cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ nhất đã lôi cuốn 70 triệu người ở các nước tham chiến, làm cho 10 triệu người chết, 19 triệu người bị thương và 3,5 triệu người bị tàn phế. Những thiệt hại về vật chất do cuộc chiến tranh gây ra rất lớn, rất nhiều làng mạc, thành phố, nhà máy, hệ thống đường sắt, cầu cống bị phá hủy. Toàn bộ nền kinh tế của các nước châu Âu bị tê liệt, số tiền nợ nước ngoài tăng vọt. Quần chúng lao động ở chính quốc cũng như thuộc địa là những người gánh chịu tất cả gánh nặng của mọi tai họa do cuộc chiến tranh gây nên.
(Theo Phan Ngọc Liên (Chủ biên) (2011), Lịch sử thế giới cận đại, NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội, trang 369-370)

a) Từ thông tin trên, em hãy nêu nhận xét của mình về cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ nhất.

b) Em hãy lấy ví dụ về xung đột sắc tộc và cho biết hậu quả của xung đột sắc tộc đó.