Giải bài tập - Kết nối tri thức với cuộc sống lớp 7

1. Khoanh vào chữ cái trước phương án nói đến truyền thống tốt đẹp của các vùng miền, địa phương.

A. Yêu nước, chống giặc ngoại xâm.

B. Cần cù lao động.

C. Trân trọng trang phục truyền thống của đồng bào các dân tộc.

D. Thách cưới cao, tổ chức ma chay linh đình, kéo dài nhiều ngày.

E. Yêu thích ẩm thực truyền thống của địa phương.

1. Câu tục ngữ, thành ngữ nào dưới đây nói đến sự quan tâm, cảm thông và chia sẻ?

(Khoanh tròn vào chữ cái trước phương án em chọn)

A. Thương người như thể thương thân

B. Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ

C. Chị ngã em nâng

D. Yêu nhau lắm, cắn nhau đau

E. Chia ngọt sẻ bùi

G. Nhường cơm sẻ áo

H. Yêu nên tốt, ghét nên xấu.

1. Bạn nào dưới đây đã học tập tự giác, tích cực?

(Khoanh tròn vào chữ cái trước phương án em chọn)

A. T chỉ chăm học khi sắp đến kì thi.

B. H luôn nghĩ đến nhiều cách khác nhau để giải một bài toán.

C. Trong học tập, C luôn đặt câu hỏi “Vì sao?” và cố gắng tìm cách để trả lời câu hỏi đó nên bạn hiểu các vấn đề rất sâu sắc.

D. P chỉ làm các bài tập theo những điều thầy, cô giáo đã hướng dẫn.

E. M luôn đưa ra nhiều cách giúp đỡ các bạn học yếu trong lớp và những bạn đó đã tiến bộ rõ rệt trong học tập.

1. Theo em, điều nào dưới đây không phải là ý nghĩa của việc giữ chữ tín?

(Khoanh tròn vào chữ cái trước phương án em chọn)

A. Người giữ chữ tín sẽ có được niềm tin từ người khác.

B. Khi giữ chữ tín sẽ nhận được sự hợp tác tích cực từ người khác.

C. Việc giữ chữ tín sẽ xây dựng được tinh thần đoàn kết với mọi người.

D. Giữ chữ tín sẽ làm cuộc sống bị bó buộc theo khuôn mẫu.

1. Những việc làm nào dưới đây không góp phần bảo tồn di sản văn hoá?

(Khoanh tròn vào chữ cái trước phương án em chọn)

A. Sưu tầm tranh ảnh về di sản văn hoá ở địa phương.

B. Mặc trang phục truyền thống dân tộc trong những ngày lễ hội.

C. Khắc tên mình lên di tích khi tới tham quan.

D. Biểu diễn các khúc dân ca trong những ngày lễ kỉ niệm của trường.

1. Em hãy xếp các biểu hiện căng thẳng tâm lí dưới đây thành 4 nhóm: thể chất, tinh thần, hành vi, cảm xúc.

Biểu hiện: Mệt mỏi, khóc lóc, la hét, đau đầu, mất ngủ, giảm tập trung, lơ đễnh, hay quên, cáu gắt, đập phá đồ đạc, bồn chồn, lo âu, nóng nảy, tim đập nhanh, chán ăn.

1. Em hãy cho biết các ý kiến dưới đây đúng hay sai. Vì sao?

A. Bạo lực học đường chỉ có một biểu hiện là đánh nhau.

B. Bạo lực học đường do nhiều nguyên nhân gây ra.

C. Bạo lực học đường chỉ gây ra tác hại về sức khoẻ thể chất.

D. Việc phòng, chống bạo lực học đường là trách nhiệm riêng của ngành Giáo dục.

1. Em đồng tình hay không đồng tình với những ý kiến dưới đây? Vì sao?

A. Học sinh nên tập trung vào học hành, không nên quan tâm đến tiền bạc.

B. Học sinh không nên giữ tiền vì không giữ được tiền cẩn thận và hay chi vào những việc không cần thiết.

C. Tiết kiệm tiền chỉ dành cho người thường chi tiêu quá nhiều.

D. Biết quản lý tiền sẽ có một cuộc sống đầy đủ.

1. Lựa chọn đáp án đúng

(Khoanh tròn vào chữ cái trước phương án em chọn)

a) Nội dung nào dưới đây không phải là nguyên nhân dẫn đến tệ nạn xã hội?

A. Không làm chủ được bản thân để bạn bè rủ rê.

B. Do có quá nhiều chuẩn mực đạo đức, pháp luật.

C. Ảnh hưởng xấu của lối sống hưởng thụ thiếu lành mạnh.

D. Tò mò, thích thử nghiệm đi tìm cảm giác lạ.

1. Phân biệt quyền và nghĩa vụ của cha mẹ, ông bà, con cháu và anh, chị, em trong gia đình.

(Đánh dấu X vào ô phù hợp)

Em hãy chia sẻ về một lần em bị căng thẳng. Khi đó, em đã làm gì?

2. Em tán thành hay không tán thành với những quan điểm, việc làm nào dưới đây? Vì sao?

A. Tự hào về truyền thống quê hương cũng chính là tự hào về nguồn gốc, dòng họ, tổ tiên của mình.

B. Nghề thủ công truyền thống không còn là niềm tự hào của quê hương vì không phù hợp với cuộc sống hiện đại.

C. Truyện dân gian và những làn điệu dân ca địa phương là một phần của truyền thống văn hoá quê hương.

D. L cùng các bạn trò chuyện, phỏng vấn các cựu chiến binh ở địa phương để tìm hiểu lịch sử, truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm của quê hương mình.

E. Ngày lễ tốt nghiệp, mẹ rất muốn H mặc trang phục truyền thống của người dân tộc Dao Đỏ nhưng bạn lại không thích vì cho rằng trang phục đó rất cũ kĩ, không hợp với thời hiện đại nữa.

G. Thấy chú thương binh chân thấp, chân cao đi qua, nhóm bạn cười cợt, trêu chọc chú.

H. Học sinh chỉ cần tập trung vào việc học tập, còn giữ gìn truyền thống quê hương là việc của người lớn.

2. Em hãy đánh dấu X ở bức tranh thể hiện sự quan tâm, cảm thông và chia sẻ.

Hình ảnh 1

Hình ảnh 2

Hình ảnh 3

Hình ảnh 4

Em hãy đưa ra lời khuyên cho bạn chưa biết quan tâm, cảm thông và chia sẻ.

2. Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?

A. Luôn chủ động thực hiện nhiệm vụ học tập mà không cần ai nhắc nhở là biểu hiện của học tập tự giác, tích cực.

B. Chỉ cần tự giác, tích cực học tập khi tới các kì kiểm tra.

C. Chỉ cần xây dựng kế hoạch học tập còn việc thực hiện thì tuỳ thuộc vào hoàn cảnh.

D. Tự giác, tích cực học tập giúp em rèn luyện tính tự lập, tự chủ và tích luỹ kiến thức cho bản thân.

2. Em đồng tình hay không đồng tình với những ý kiến dưới đây? Vì sao?

A. Giữ chữ tín là coi trọng niềm tin của tất cả mọi người đối với mình.

B. Làm tốt công việc như đã cam kết chính là giữ chữ tín.

C. Chỉ người lớn mới cần giữ chữ tín, trẻ con chưa cần giữ chữ tín.

D. Người thất tín có thể được lợi trước mắt nhưng chịu thiệt hại lâu dài.

2. Những hành vi dưới đây thực hiện đúng hay vi phạm pháp luật về bảo vệ di sản văn hoá?

(Đánh dấu X vào ô phù hợp)

2. Em hãy nêu nguyên nhân và ảnh hưởng của tâm lí căng thẳng trong các trường hợp dưới đây:

a) N là học sinh mới chuyển vào lớp, bạn thấy khó hòa nhập với môi trường mới nên bạn thu mình và không tiếp xúc với ai.

b) Tuổi dậy thì, giọng nói của K trở nên ồm ồm. K cảm thấy ngượng ngùng, xấu hổ và thường ngại phát biểu, không muốn nói chuyện với ai.

c) Bố T bị mất việc làm, thu nhập của gia đình giảm sút. T cảm thấy rất căng thẳng, tự ti và xấu hổ về hòan cảnh gia đình mình. Gần đây, bạn thường biếng ăn, mất ngủ, kết quả học tập sa sút

d) A cảm thấy buồn bã, lo lắng vì chú mèo cưng của mình bị mất. A nhớ thương chú mèo đến mức không muốn ăn uống, thường mất ngủ và cũng không muốn đến trường. A luôn mong tìm lại chú mèo đã mất của mình.

2. Em đồng tình hay không đồng tình với những hành vi dưới đây? Vì sao?

A. N im lặng chấp nhận bị B sai khiến, bắt nạt vì sợ B không chơi với mình nữa.

B. Dù muộn học nhưng T vẫn cố gắng tìm người giúp đỡ khi thấy một bạn học sinh cùng trường bị các bạn chặn đường đánh.

C. G làm đơn tố cáo bạn M trong trường vì đã bắt nạt mình.

D. H gửi video tới Cô giáo chủ nhiệm để tố cáo hành vi bạo lực học đường của K với một người bạn trong lớp.

2. Em đồng tình hay không đồng tình với hành vi của các nhân vật trong các trường hợp dưới đây? Vì sao?

A. N thường vay tiền để chơi điện tử.

B. Mỗi khi có tiền, H nghĩ đến rất nhiều thứ mình thích và tìm cách mua ngay để tiêu hết số tiền đang có.

C. Để có thêm tiền chi tiêu, L thường đề nghị bố mẹ cho tiền khi nhổ tóc bạc cho bố, lau nhà, rửa bát, phơi quần áo,...

D. Mỗi khi Tết đến, M lại đặt ra mục tiêu sẽ tiết kiệm một khoản tiền trong một năm để thực hiện kế hoạch của cá nhân trong năm tiếp theo.

1. Lựa chọn đáp án đúng

(Khoanh tròn vào chữ cái trước phương án em chọn)

b) Nội dung nào dưới đây không đúng khi nói về tác hại của tệ nạn xã hội đối với cá nhân?

A. Huỷ hoại sức khoẻ.

B. Sa sút tinh thần.

C. Vi phạm pháp luật.

D. Không ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

2. Hành vi nào dưới đây thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của con đối với cha mẹ?

(Khoanh tròn vào chữ cái trước phương án em chọn)

A. Không giúp đỡ cha mẹ làm việc nhà.

B. Làm theo lời cha mẹ bất kể đúng hay sai.

C. Chỉ chăm sóc khi cha mẹ già, yếu.

D. Kính trọng, yêu thương cha mẹ.

3. Nhân dịp kỉ niệm 255 năm ngày sinh và tưởng niệm 200 năm ngày mất của Đại thi hào Nguyễn Du, trường Trung học Cơ sở T ở Nghi Xuân, Hà Tĩnh đã tổ chức các hoạt động giao lưu, nói chuyện chuyên đề kết hợp với chương trình văn nghệ đậm đà bản sắc dân tộc như: ngâm Kiều, hát ca trù do các nghệ nhân và học sinh cùng biểu diễn. Tại buổi giao lưu, các bạn học sinh được nghe kể về thân thế và sự nghiệp của Đại thi hào Nguyễn Du và giá trị đặc sắc của Truyện Kiều cùng những định hướng thiết thực cho thế hệ trẻ trong việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá của quê hương, dân tộc.

Câu hỏi:

1/ Thông tin trên nói về truyền thống nào của tỉnh Hà Tĩnh?

2/ Trường Trung học cơ sở T đã làm gì để giữ gìn và phát huy truyền thống đó?

3/ Hãy kể tên những truyền thống tốt đẹp của quê hương em.

3. Trong cuộc sống, em đã thể hiện sự quan tâm, cảm thông và chia sẻ như thế nào? Hãy viết lại vào bảng sau:

3. Em hãy xử lý các tình huống dưới đây:

a) A học rất giỏi và luôn sẵn sàng giúp đỡ các bạn trong học tập. Khi các bạn gặp khó khăn hay băn khoăn vấn đề gì, A giảng giải để giúp bạn hiểu bài. Trong giờ kiểm tra, A rất khó xử vì các bạn ngồi cạnh muốn chép bài.

1/ Em có nhận xét gì về cách học của một số bạn muốn chép bài của A trong tình huống trên?

2/ Nếu là A, em sẽ làm gì?

b) Mỗi khi sang nhà T chơi, thấy T cặm cụi làm thêm những bài tập nâng cao, mở rộng kiến thức, H liền nói: “Cậu ngốc quá! Đây có phải là những bài tập thầy cô giao đâu mà phải làm. Chúng mình chỉ cần làm hết các bài trong sách giáo khoa là tốt lắm rồi!”.

1/ Em có nhận xét gì về lời nói của H?

2/ Nếu là T, em sẽ nói gì với H?

3. Trong các trường hợp dưới đây, bạn nào biết giữ chữ tín? Bạn nào chưa biết giữ chữ tín? Vì sao?

A. H hứa với bố mẹ sẽ chăm chỉ học tập. Cuối năm học, kết quả học tập của H đã tiến bộ. H được cô giáo khen khiến bố mẹ rất vui.

B. Q hứa vào ngày Chủ nhật sẽ sang nhà V để giúp bạn học Toán. Sáng Chủ nhật, mặc dù trời nắng to nhưng Q vẫn sang nhà bạn như đã hứa.

C. Để đàn lợn nhanh xuất chuồng, T đã cho lợn ăn thật nhiều cám tăng trọng.

D. P hứa với cô giáo sẽ khắc phục việc thường xuyên đi học muộn nhưng bạn vẫn tiếp tục tình trạng đó. Bạn đưa ra lí do là thức quá khuya để học bài.

3. Em đồng tình hay không đồng tình với những ý kiến dưới đây? Vì sao?

A. Chỉ cần bảo tồn và phát triển văn hoá vật thể vì điều đó mang lại nhiều lợi ích kinh tế cho đất nước.

B. Trong thời hiện đại ngày nay, không cần thiết phải giữ gìn các dòng nhạc truyền thống.

C. Tham gia tích cực trong các buổi trao đổi, tìm hiểu về di sản văn hoá là góp phần vào việc bảo tồn di sản văn hoá.

D. Chỉ nên ca ngợi di tích lịch sử - văn hoá đã được Nhà nước xếp hạng.

3. Hãy viết lại những suy nghĩ, lời nói tiêu cực sau đây thành những suy nghĩ, lời nói tích cực:

a) Mình không thể chấp nhận được lỗi lầm đó.

b) Chẳng ai quan tâm đến mình.

c) Bạn bè không thích chơi với mình.

d) Mình làm gì cũng thất bại.

e) Mình học thế này thì sẽ thi trượt mất.

3. Em hãy nối cụm từ ở cột A với cụm từ ở cột B để được một câu đúng về việc phòng, chống bạo lực học đường (Lưu ý: có thể ghép một cụm từ ở cột A với nhiều cụm từ ở cột B để tạo ra nhiều câu đúng).

3. Em có nhận xét gì về hành vi của các bạn dưới đây?

A. Cả tuần vừa rồi K đều nhịn ăn sáng để dành tiền mua cuốn truyện yêu thích.

B. Ngay tuần đầu tiên, H đã dùng hết số tiền mẹ cho để chi tiêu trong cả tháng.

C. Tháng nào, Q cũng đặt ra mục tiêu tiết kiệm một khoản tiền nhất định.

D. B có thói quen ghi ra giấy những thứ cần mua trước khi đi chợ.

1. Lựa chọn đáp án đúng

(Khoanh tròn vào chữ cái trước phương án em chọn)

c) Những ý kiến nào dưới đây đúng với quy định của pháp luật nước ta về phòng, chống tệ nạn xã hội?

A. Cấm mọi hành vi mại dâm.

B. Cấm đánh bạc và tổ chức đánh bạc.

C. Cho phép cá nhân trồng cây thuốc phiện để sử dụng cho mục đích cá nhân.

D. Cho phép đánh bạc nếu chỉ dùng tiền của cá nhân.

E. Cấm trẻ em uống rượu, nhưng không cấm trẻ em hút thuốc.

G. Nghiêm cấm nghiện ma tuý.

H. Không được phép đánh bạc với số tiền trên 5.000.000 đồng.

I. Không xử phạt đối với những hành vi môi giới mại dâm không chuyên nghiệp.

3. Trong những trường hợp dưới đây, ai thực hiện đúng, ai thực hiện không đúng quyền và nghĩa vụ giữa các thành viên trong gia đình? Vì sao?

A. N thích học đàn, bạn được bố mua đàn và tìm thầy dạy. Bố khuyến khích N học đàn nhưng luôn nhắc nhở bạn không được lơ là việc học các môn văn hoá.

B. Được ông bà chiều chuộng, đáp ứng mọi yêu cầu nên M không nghe lời bố mẹ, lười học, ham chơi. Khi bố mẹ mắng, M tỏ ra không nghe lời vì được ông bà bênh.

C. Bố mẹ H luôn khuyến khích H tham gia các hoạt động tập thể của trường, lớp.

D. Ở nhà, bố thường trao đổi, tham khảo ý kiến A về các vấn đề liên quan đến trẻ em.

4. Em hãy xử lý các tình huống dưới đây:

a) Phát huy truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, trường của H tổ chức lễ dâng hương tại khu tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ. Sau lễ dâng hương, các bạn tập trung để nghe cô tổng phụ trách kể về những tấm gương hi sinh anh dũng chống giặc ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc. Trong khi các bạn trật tự ngồi nghe thì Hlại đùa nghịch, khiến các bạn xung quanh mất tập trung.

Nếu là bạn của H, em sẽ khuyên H điều gì?

b) Chào mừng ngày Quốc tế Phụ nữ 8 - 3, trường của T tổ chức cuộc thi nấu ăn giữa các chi đội. Khi cả lớp thảo luận sẽ chọn nấu món gì, T đề xuất chọn các món ăn truyền thống của quê hương xứ Huế như bún bò, bánh bèo, nem lụi,... nhưng một số bạn lại cho rằng những món ăn bình dân như vậy không phù hợp để đi thi mà nên chọn những món ăn nước ngoài sẽ mới mẻ và hợp thời hơn.

Nếu là T, em sẽ thuyết phục các bạn trong lớp như thế nào?

c) Trường của K xây dựng góc cộng đồng “Không gian văn hoá dân tộc Thái”. Là một học sinh dân tộc Thái, K rất tự hào và cùng các thầy cô vẽ trang trí những hoạ tiết đặc trưng và ủng hộ một số đồ dùng, trang phục truyền thống của người dân tộc Thái. Tuy nhiên, bạn bè cùng lớp cho rằng có một không gian như vậy trong trường không phù hợp, làm mất đi vẻ hiện đại và tốn không gian.

Nếu là K, em sẽ khuyên điều gì?

d) N và các bạn không thích loại hình nghệ thuật tuồng, chèo của quê hương và cho là lạc hậu. N khuyên các bạn khác không nên mất thời gian tìm hiểu.

Em sẽ khuyên N và các bạn điều gì?

4. Em hãy nhận xét hành vi của các bạn dưới đây:

A. Mặc dù rất yêu quý ông bà nhưng H ít khi gọi điện hỏi thăm vì cho rằng như thế là không cần thiết.

B. Thấy hoàn cảnh báo hàng xóm khó khăn, M xin mẹ rau và gạo mang sang biếu bác.

C. Thỉnh thoảng, K lại mượn V mấy thứ lặt vặt như cục tẩy, bút chì,... Thấy vậy, C ngạc nhiên hỏi: “Cậu cũng có những thứ đó, sao phải mượn của V làm gì?”. K đáp: “Nhà V ở cạnh nhà mình. V rất mặc cảm về hoàn cảnh khó khăn của bản thân, nên tớ làm như vậy để bạn ấy có nhờ gì tớ thì cũng sẽ thấy thoải mái hơn”.

D. Trên đường đi học về, thấy một bạn bị bắt nạt, T đã dừng lại can ngăn.

4. Em hãy đưa ra lời khuyên cho các bạn trong những tình huống dưới đây:

a) K được nhiều bạn trong lớp ngưỡng mộ vì bạn luôn chuẩn bị bài đầy đủ trước khi đến lớp. Có bạn hỏi “bí quyết” của Kđể có thể làm được như vậy, K trả lời: “Mình chỉ làm những bài tập dễ, còn những bài khó thì lấy sách hướng dẫn ra chép. Làm như vậy, mình không mất nhiều thời gian suy nghĩ mà lại hoàn thành đủ bài tập”.

1/ Em Có tán thành với cách học của K không? Vì sao?

2/ Nếu là bạn cùng lớp, em sẽ khuyên K điều gì?

b) H là học sinh chăm chỉ nên thường được điểm cao trong các bài kiểm tra. Khi các bạn hỏi lí do khiến H chăm chỉ học tập như vậy thì H trả lời rằng mình học để lấy điểm cao cho bố mẹ vui lòng.

1/ Em hãy nhận xét về thái độ và động cơ học tập của H.

2/ Nếu là bạn cùng lớp, em sẽ khuyên H điều gì?

c) Vì sợ thua điểm M về môn Tiếng Anh nên chỉ dành thời gian và cố gắng học thật tốt môn này còn các môn khác T thường bỏ qua.

1/ Em có nhận xét gì về cách học của T?

2/ Nếu là bạn cùng lớp, em sẽ khuyên điều gì?

4. Em sẽ xử lí thế nào nếu ở trong các tình huống dưới đây?

a) Em đã hẹn đến nhà bạn chơi nhưng bà em đang bị mệt.

b) Em mượn bạn cuốn sách và hứa ba hôm sau sẽ trả. Tuy nhiên, đến ngày hẹn mà em vẫn chưa đọc xong cuốn sách đó.

4. Em hãy nhận xét các hành vi dưới đây:

A. Mỗi khi đi tham quan các di tích lịch sử, H thường khắc tên mình lên tượng đài, bức tượng, thân cây,... để đánh dấu những nơi mình đã tới.

B. T nhắc nhở các bạn trong xóm không nên chăn thả gia súc trong khu di tích lịch sử.

C. Cuối tuần, M thường rủ các bạn tới nhà bác K - một nghệ nhân hát chèo - để học hát.

D. N tích cực học ngoại ngữ để có thể giới thiệu về những danh lam thắng cảnh của quê hương mình với du khách nước ngoài.

4. Em đồng tình với những cách ứng phó với tâm lí căng thẳng nào dưới đây?

(Khoanh tròn vào chữ cái trước phương án em chọn)

A. Xem ti vi, xem phim liên tục.

B. Dành nhiều thời gian chơi điện tử.

C. Đi bộ, chạy bộ, đạp xe.

D. Đọc sách, nghe nhạc nhẹ nhàng.

E. Hút thuốc, uống rượu, bia.

G. Tìm kiếm sự giúp đỡ từ những người đáng tin cậy, có kiến thức.

H. Không tham gia các hoạt động tập thể.

I. Đến nơi có không gian thoáng đãng, nhiều cây xanh.

4. Em có nhận xét gì về hành vi của các bạn dưới đây?

A. Một số bạn trong lớp thường xuyên trêu chọc, bắt nạt vì G nhỏ bé và nhút nhát.

B. S kể với bố mẹ việc mình bị H trấn lột tiền dù H đe dọa không được kể với ai.

C. Thấy một bạn trong lớp bị đánh, Q vội lấy điện thoại ra quay phim để đăng lên mạng.

D. N muốn bỏ học vì liên tục bị nhiều bạn ở trường chế giễu.

4. Em hãy đưa ra lời khuyên cho bạn trong các trường hợp dưới đây:

a) L là bạn thân cùng lớp với V. Một hôm, L rủ V tham gia trò chơi trên mạng rất hấp dẫn lại có thể kiếm được tiền.

Nếu là V, em sẽ khuyên L điều gì?

b) Trời đã tối, ngồi ôn thi trong phòng nhưng P vẫn không bật đèn để đỡ tốn tiền điện.

Em có lời khuyên gì cho P?

2. Những ý kiến dưới đây đúng hay sai?

(Đánh dấu X vào ô phù hợp)

4. Em đồng tình hay không đồng tình với những ý kiến dưới đây? Vì sao?

A. Vì yêu thương con nên cha mẹ phải thường xuyên đánh, mắng để con nên người.

B. Nghiêm cấm con cháu có hành vi ngược đãi, xúc phạm cha mẹ, ông bà.

C. Bố mẹ không gương mẫu, sống không có đạo đức sẽ ảnh hưởng đến con cái.

D. Học sinh không ngoan, lười học là do gia đình.

5. Em hãy liệt kê những việc nên làm, những việc không nên làm để giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của quê hương vào bảng dưới đây:

5. Em hãy viết về một người luôn quan tâm, cảm thông và chia sẻ với người khác. Bày tỏ suy nghĩ, cảm nhận của em về việc làm của người đó.

5. Em hãy xác định một biểu hiện chưa tự giác, tích cực học tập của bản thân. Lập kế hoạch khắc phục điểm chưa tự giác, tích cực đó theo bảng sau:

5. Viết một đoạn văn bày tỏ suy nghĩ của em về lời khuyên: “Hãy tiết kiệm lời hứa”.

5. Em hãy xử lí các tình huống dưới đây:

a) Q và H phát hiện mấy thanh niên lấy trộm Cổ vật trong ngôi chùa của làng. Q rủ H đi báo Công an nhưng H từ chối và nói: “Việc đó nguy hiểm lắm, nếu họ biết mình tố cáo sẽ trả thù chúng mình đấy!”.

Nếu là Q, em sẽ làm gì?

b) Khi vào chùa cùng bà, C thấy một số bạn gõ chuông, xoa tay lên các bức tượng Phật để cầu may.

Nếu là C, em sẽ làm gì?

c) Cuối tuần, lớp 7A được tham quan và học tập ở khu di tích lịch sử. Cả lớp rất hào hứng và được cô hướng dẫn viên giới thiệu rất tỉ mỉ về từng di tích, giúp các em hiểu thêm về lịch sử đánh giặc giữ nước của ông cha ta. Tuy nhiên, một số bạn không tập trung nghe cô nói mà tự ý tách đoàn để đi chụp ảnh, tìm cách viết tên mình lên khu di tích.

1/ Em có nhận xét gì về việc làm của một số bạn trong tình huống trên?

2/ Nếu là học sinh lớp 7A, em sẽ làm gì?

d) Sáng Chủ nhật, lớp 7B được nhà trường phân công đi lao động quét dọn tại ngôi chùa cổ trong làng. Các bạn đều phấn khởi và tích cực tham gia buổi lao động đó, chỉ có L là tỏ ra bực tức vì Chủ nhật không được ở nhà để nghỉ ngơi sau một tuần học tập vất vả.

1/ Theo em, việc nhà trường tổ chức lao động ở ngôi chùa cổ có ý nghĩa gì?

2/ Nếu là thành viên của lớp, em sẽ nói gì với L?

5. Em hãy đọc các trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:

a) Thời gian gần đây, H thấy cơ thể mình có nhiều thay đổi. Có những ngày bạn mệt mỏi, chóng mặt, hay cáu gắt, không muốn gặp gỡ, nói chuyện với ai. Bạn thấy rất lo lắng không biết chuyện gì xảy ra với mình. H tìm hiểu và biết rằng những thay đổi về cơ thể ở tuổi này là một phần của sự phát triển. Những lúc như vậy, cần nghỉ ngơi, vận động nhẹ nhàng, dành thời gian cho những hoạt động giải trí lành mạnh như nghe nhạc, đọc sách, tập đàn, ...

b) G là học sinh giỏi của lớp, L là một học sinh trung bình, lại thường quậy phá, trốn học. Kì thi gần tới, L cùng nhóm bạn xấu đã lập hội đe doạ, muốn G phải cho mình chép bài và chuyển đáp án cho cả nhóm. G cảm thấy rất căng thẳng. Bạn không thể tập trung học được, thường giật mình lúc ngủ, mỗi khi đến trường lại bị đổ mồ hôi tay và trán. Cuối cùng, G đã tìm đến phòng tư vấn tâm lí học đường của trường để được hỗ trợ giải toả tâm lí và tìm ra giải pháp phù hợp, an toàn nhất.

1/ Hãy nêu những biểu hiện của H và G khi bị căng thẳng.

2/ Các bạn trong tình huống trên đã ứng phó với tâm lí căng thẳng ra sao? Kết quả như thế nào?

3/ Khi đối mặt với căng thẳng, em thường làm gì?

5. Em hãy xử lí các tình huống dưới đây:

a) Giờ ra chơi, V nhìn thấy trong cặp sách của N có một cuốn nhật kí nên đã giật lấy. N đuổi theo yêu cầu V trả lại nhưng V không trả mà còn mở cuốn nhật kí và đọc vài câu cho các bạn khác cùng nghe để trêu chọc N. N rất tức giận với hành vi của V nhưng không biết nên làm gì.

Nếu là N, em sẽ xử lí tình huống này như thế nào? Vì sao?

b) Biết tin Đ bị S bắt nạt nhiều lần, bạn thân của Đ là T vô cùng tức giận. T bày tỏ ý định sẽ rủ thêm bạn chặn đường dạy cho S một bài học.

Nếu biết sự việc đó, em sẽ nói gì với Đ và T?

c) Nhiều lần bị các bạn trong trường trấn lột tiền ăn sáng nhưng D giấu không kể lại với gia đình.

Nếu là bạn của D, em sẽ nói gì với D?

5. Em hãy xử lí các tình huống dưới đâỵ:

a) Em và H đang đi xem phim. H muốn mua trà sữa nhưng lại không có tiền. Em có tiền nhưng em dự định để dành số tiền này cho một việc khác.

Em sẽ làm gì trong tình huống này? Vì sao?

b) Tháng trước, em vay tiền của G và hứa sẽ trả lại sau một tháng. Khi nhận được tiền mẹ cho để chi tiêu trong tháng này, em nhận ra rằng nếu trả số tiền đã vay của bạn thì sẽ không còn tiền để chi tiêu.

Em có giải pháp nào để khắc phục tình trạng này?

c) Em đang ở cửa hàng và rất thích một chiếc áo nhưng nếu mua nó em sẽ phải dùng số tiền chi tiêu trong tháng tới để mua.

Em sẽ làm gì trong tình huống này?

3. Em hãy nhận xét hành vi, việc làm của các bạn trong những tình huống dưới đây:

a) Anh H và chị K rủ Y chơi bài. Anh H đề xuất để thêm phần quyết liệt khi chơi, sẽ phân thắng thua khi chơi bài bằng tiền, cụ thể người thắng sẽ nhận được 10.000 đồng của người thua sau mỗi ván bài. Y đã đồng ý ngay vì cho rằng mình chơi bài giỏi, sẽ thắng được nhiều tiền.

b) Bố mẹ đi làm xa nên phần lớn thời gian T ở với ông bà nội. Ông bà rất chiều T, mỗi khi cần tiền, ông bà đều đáp ứng ngay mà không cần biết T dùng số tiền đó vào việc gì. Một số đối tượng nghiện hút trong xóm thấy T có tiền đã rủ rê, lôi kéo. T đã dùng thử vài lần và sa vào tệ nạn ma tuý, trở thành con nghiện từ lúc nào không hay.

c) Tổ dân phố của Q tổ chức buổi tuyên truyền về phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng nếp sống văn hoá ở cộng đồng dân cư, tích cực xoá bỏ tệ nạn xã hội. Anh trai của Q có ý không muốn tham gia, vì nghĩ rằng gia đình mình từ trước đến nay không có tệ nạn xã hội. Q đã giải thích cho anh hiểu về trách nhiệm của mọi người trong việc phòng, chống tệ nạn xã hội và thuyết phục anh cùng tham gia buổi tuyên truyền. Cuối cùng, cả anh và Q đều tham gia buổi tuyên truyền và đã có vài đóng góp về các biện pháp phòng, chống tệ nạn xã hội ở tổ dân phố.

5. Em hãy nhận xét hành vi của các nhân vật dưới đây:

a) Bác Khanh là công nhân còn vợ bác làm nghề buôn bán tự do. Hai con trai bác (đang học lớp 7 và lớp 9) khi ở lớp hay gây gổ đánh nhau với các bạn, lúc ở nhà thì thường đi chơi, không giúp đỡ bố mẹ việc nhà.

b) M đang học lớp 7, trước đây bạn rất ngoan, chăm học. Gần đây, cha mẹ bạn đi làm ăn xa, M ở cùng ông bà nội. Được ông bà chiều chuộng, M bắt đầu lười học, hay bỏ học để ở nhà xem phim, quay clip đưa lên mạng,...

c) Sinh ra trong một gia đình nghèo, bố mẹ G phải làm lụng vất vả sớm khuya, chắt chiu từng đồng để cho anh em G được đi học cùng các bạn. Tuy nhiên, do đua đòi, G đã nhiều lần bỏ học để đi chơi cùng những bạn xấu nên kết quả học tập ngày càng kém. Cuối năm học, G không đủ điểm để lên lớp và phải học lại.

d) H rất thích chơi cầu lông, thường được bố mẹ tạo điều kiện cho đi chơi cầu lông vào cuối tuần. Chủ nhật vừa rồi, bà nội H bị ốm, bố mẹ lại phải đi làm tăng ca. Bố mẹ không cho H đi chơi cầu lông nữa và giao cho H ở nhà chăm Sóc bà. H vùng vằng, giận dỗi rồi tranh thủ trốn đi chơi khi bà đang ngủ.

6. Em hãy đưa ra lời khuyên cho mỗi nhân vật trong những tình huống dưới đây:

a) Lớp của H chuẩn bị tham gia biểu diễn văn nghệ chào mừng ngày Quốc khánh. Các bạn thảo luận sẽ chọn trang phục áo dài và biểu diễn tiết mục múa. Khi lớp trưởng phổ biến kế hoạch, H phản đối vì cho rằng thời hiện đại rồi thì nên chọn trang phục biểu diễn là váy.

b) M là học sinh tích cực tham gia các hoạt động xã hội. Tuy nhiên, mỗi khi đi tham quan các di tích lịch sử - văn hoá thì M lại thường hay chê bai những địa điểm đó.

c) Chú H đào móng để xây nhà thì phát hiện một cổ vật rất quý. Chú H có ý định cất giấu làm của riêng vì cho rằng nó được tìm thấy trong nhà mình tức là tài sản thuộc sở hữu của gia đình mình.

6. Em hãy viết lại những tình huống thường gây căng thẳng cho bản thân, từ đó tìm ra nguyên nhân, lập kế hoạch phòng, tránh để không bị rơi vào những tình huống này và cách ứng phó tích cực khi gặp những tình huống đó.

6. Em hãy nêu 5 nguy cơ có thể dẫn đến bạo lực học đường trong lớp học và đề xuất các biện pháp ứng xử phù hợp để phòng, tránh bạo lực học đường khi xuất hiện những nguy cơ đó.

6. Mẹ cho em 150.000 đồng để tổ chức sinh nhật cùng ba người bạn thân. Em sẽ sử dụng số tiền đó như thế nào để có buổi sinh nhật thật vui vẻ và tiết kiệm?

4. Em hãy xử lí các tình huống dưới đây:

a) Xem quảng cáo trên mạng xã hội, cô K biết được ở một huyện miền núi có một ông thầy cũng có thể cùng để điều trị cắt cơn cho người nghiện ma tuý. Theo như quảng cáo thì ông thầy này đã giúp cho rất nhiều người hết nghiện ma tuý bằng việc cúng bái. Cô K phân vân không biết có nên đưa cậu con trai đang nghiện ma tuý đến để điều trị hay không.

1/ Theo em, thầy cúng có thể chữa nghiện ma túy không?

2/ Em có lời khuyên gì cho cô K?

b) Mấy năm trước, chị T bị lừa bán cho một ổ mại dâm. Cách đây một tháng, chị đã được giải cứu và trở về nhà. Gần đây, khu xóm nhà chị T có chị L chuyển đến sinh sống, khi biết chuyện của chị T, chị L tỏ rõ thái độ khinh miệt và thường kể về quá khứ của chị T với người khác.

1/ Em có đồng tình với việc làm của chị L không? Vì sao?

2/ Theo em, mọi người nên có thái độ như thế nào đối với chị T?

c) Gần đây, M thấy anh trai gieo trồng một giống cây lạ trong vườn và chăm sóc rất cẩn thận. M tò mò muốn biết anh trồng cây gì nên nhiều lần gặng hỏi nhưng anh không trả lời, anh chỉ nói rằng những cây đó bán được rất nhiều tiền. Cảm thấy nghi ngờ, M đã lên mạng tìm hiểu và phát hiện những cây mà anh trai đang trồng rất giống cây cần sa - một loại cây dùng để điều chế ma tuý.

Nếu là M, em sẽ làm gì?

d) Mồng Hai Tết, S được anh trai dẫn qua nhà một người bạn chơi. Khi đến nơi, S thấy một số người đang tụ tập đánh bài ăn tiền. Anh trai S không mang tiền nên ngỏ ý muốn mượn tiền mừng tuổi của S để chơi cùng mọi người. Anh còn hứa sẽ cho S tất cả số tiền thắng được.

Nếu là S, em sẽ làm gì?

6. Em hãy xử lí các tình huống dưới đây:

a) Cả nhà Y đang tranh luận về kế hoạch nghỉ hè của Y. Bố mẹ Y dự định sẽ cho, tham gia khoá học thuyết trình tiếng Anh, sau đó đến lớp học toán, học văn, cuối tuần học Cờ vua. Y thì muốn về hai bên nội, ngoại chơi, muốn được bố mẹ cho đến các sân chơi hướng nghiệp hoặc các khu nhà vườn ở ngoại ô,...

1/ Em đồng tình với kế hoạch của bố mẹ Y không? Vì sao?

2/ Nếu là Y, em sẽ làm gì để thuyết phục bố mẹ theo kế hoạch của mình?

b) M và em trai là chị em sinh đôi, học cùng lớp với nhau. Chủ nhật tuần này nhà trường tổ chức buổi tham quan ở khu dự trữ sinh quyển của tỉnh. M và em trai đều muốn đi nhưng mẹ lại chỉ cho em trai đi, mẹ bảo M là chị thì phải nhường em, ở nhà phụ giúp bố mẹ trồng và chăm sóc cây cảnh. Đây không phải lần đầu em trai M được bố mẹ cho đi chơi, tham gia các hoạt động văn nghệ, thể thao ở trường, ở khu phố nhưng M thì không được đi. M không hài lòng về việc phân biệt đối xử của bố mẹ.

1/ Cách đối xử của bố mẹ M như vậy có đúng không? Vì sao?

2/ Nếu là M, em sẽ thuyết phục bố mẹ như thế nào để bố mẹ cho tham gia các hoạt động ngoại khoá ở trường, lớp và khu dân cư?

c) Vợ chồng cô C và chú S có một con gái duy nhất là Q. Chú S cho rằng Q chỉ cần học tốt và ngoan ngoãn, không cần làm bất cứ việc gì, cũng không cần bận tâm đến những vấn đề khác trong gia đình, kể cả những việc liên quan đến cá nhân 2, bố mẹ sẽ lo liệu, sắp xếp mọi thứ tốt nhất. Cô C thì lại có quan điểm khác, theo cô, bố mẹ cần định hướng cho con phát triển đúng đắn, không nên làm giúp con mọi việc, ngoài ra, bố mẹ cũng cần tôn trọng các quyết định của con và tạo điều kiện để con được tham gia vào các vấn đề khác của gia đình.

1/ Em đồng tình với quan điểm của cô C hay chú S? Vì sao?

2/ Nếu là Q, em sẽ làm gì?

7. Em hãy lập và thực hiện kế hoạch bảo vệ một di sản ở địa phương em theo bảng sau:

7. Em hãy viết một bài luận ghi lại những cảm nghĩ của bản thân về thực trạng bạo lực học đường hiện nay.

5. Em hãy cùng các bạn trong lớp lập và thực hiện kế hoạch tổ chức một buổi tuyên truyền, giáo dục phòng, chống mại dâm. Buổi tuyên truyền gồm các nội dung sau:

- Tác hại nhiều mặt của tệ nạn mại dâm đối với xã hội, đối với danh dự, nhân phẩm, sức khoẻ con người;

- Các biện pháp phòng, chống tệ nạn mại dâm;

- Chính sách và pháp luật phòng, chống mại dâm;

- Các hình thức xử lí vi phạm pháp luật về mại dâm;

- Trách nhiệm của công dân trong phòng, chống tệ nạn mại dâm.

7. Hãy viết cảm nghĩ của em về trường hợp thực hiện các quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình dưới đây:

Từ lúc chào đời Lan đã không biết mặt bố, mẹ bị bệnh tâm thần, Lan cứ thế lớn lên trong ngôi nhà xập xệ, dột nát của bà ngoại. Ngay từ những ngày đầu đến trường, cứ hết giờ là em chạy về phụ giúp việc nhà, chăm sóc mẹ. Lên 10 tuổi, Lan đã quen với việc đồng áng, chịu khó làm ruộng với gia đình các bác để kiếm gạo ăn. Hết mùa cấy, mùa gặt lúa, người dân địa phương lại thấy Lan đi khắp làng trên xóm dưới hoặc đến xã khác để lượm ve chai bán lấy tiền dành dụm mua thuốc cho mẹ, bà ngoại lúc ốm đau.
Tuy cuộc sống nhọc nhằn nhưng Lan chưa bao giờ có ý định bỏ học. Cô giáo chủ nhiệm của Lan cho biết: “Năm nào, Lan cũng đạt danh hiệu Học sinh Giỏi, Cháu ngoan Bác Hồ. Hằng năm, nhà trường đều dành cho Lan suất học bổng, giúp Lan mua sách vở, đồ dùng học tập”.

(Theo Báo Tuổi trẻ)

2. Em hãy nhận xét các hành vi dưới đây:
a) Mỗi khi đi tham quan các di tích lịch sử, H thường khắc tên mình lên tượng đài, bức tượng, thân cây... để đánh dấu những nơi mình đã tới.
b) T nhắc nhở các bạn trong xóm không nên chăn thả gia súc trong khu di tích lịch sử.
c) Cuối tuần, M thường rủ các bạn tới nhà bác K – một nghệ nhân hát chèo – để học hát.
d) N tích cực học ngoại ngữ để có thể giới thiệu về những danh lam thắng cảnh của quê hương mình với du khách nước ngoài.

Em hãy quan sát các hình ảnh dưới đây và trả lời câu hỏi:

a) Theo em, các hình ảnh trên nói về những truyền thống nào của quê hương?
b) Hãy chia sẻ hiểu biết của em về các truyền thống quê hương qua những bức ảnh trên.

Em hãy tìm và hát những làn điệu mang đậm bản sắc văn hoá quê hương, dân tộc: quan họ, chèo, hát ru,... Theo em, những làn điệu trên có phải là di sản văn hoá của Việt Nam không? Vì sao?

 Theo em, học sinh dễ bị lôi kéo vào những tệ nạn xã hội nào nhất? Vì sao?

Em hãy cùng các bạn nghe/hát bài “Hổng dám đâu” và cho biết bạn nhỏ trong bài hát đã tự giác học tập như thế nào?

“Trên cành cao chim hót mời em chơi giữa vườn xuân
Bao bạn thân lấp ló gọi em tung tăng sân nhà
Đá bóng với đá cầu, nhảy dây, bắn bi, trốn tìm
Ôi hấp dẫn tuyệt vời nhưng mà em hổng dám đâu.
Hổng dám đâu, em còn phải học bài [...]
Hổng dám đâu.”

(Sáng tác: Nguyễn Văn Hiên)

Trong cuộc sống, có khi nào em cam kết hoặc người khác cam kết vối em một điều gì đó mà không thực hiện chưa? Lúc đó, em cảm thấy thế nào?

Hãy kể lại một hành vi bạo lực học đường mà em đã gặp phải hoặc chứng kiến. Em có suy nghĩ và cảm nhận gì về hành vi đó?

Giả định em đang có 200 000 đồng, hãy đưa ra phương án chi tiêu của mình vối khoản tiền này và giải thích vì sao em lựa chọn như vậy.

Hãy chia sẻ cảm xúc của em khi nghe/hát bài hát “Cho con”.

“Ba sẽ là cánh chim [...]
Ba mẹ là lá chắn
Che chở suốt đòi con
Khi con là con ba
Con của ba rất ngoan
Khi con là con mẹ
Con của mẹ rất hiền [...]
Ba mẹ là quê hương."

(Sáng tác: Phạm Trọng Cầu)

Em hãy đọc câu chuyện, quan sát các bức tranh dưới đây và trả lời câu hỏi:

CHIẾC BĂNG GẠC CHO TRÁI TIM TAN VỠ

- Mẹ, mẹ đang làm gì thế ạ?

- Cô bé Su-ri chỉ mỏi 6 tuổi hỏi mẹ.

- Mẹ đang nấu món thịt hầm cho cô Xmit hàng xóm.

- Vì sao ạ?

- Su-ri thắc mắc.

- Vì cô Xmit đang rất buồn, con ạ! Con gái cô ấy vừa qua đòi và trái tim cô ấy đang tan nát. Chúng ta sẽ chăm sóc cô ấy một thời gian - bà mẹ dịu dàng trả lời... Cô Xmit sẽ không bao giờ còn có thể nói chuyện, ôm hôn con gái cô ấy hoặc làm bất cứ điều gì thú vị như mẹ và con có thể ỉàm cùng nhau. Con là một cô bé thông minh, Su-ri. Có thể con sẽ nghĩ ra cách nào đó để giúp đõ cô ấy.

... Vài phút sau, Su-ri đã ở trước cửa nhà cô Xmit, rụt rè bấm chuông. Mất một lúc lâu cô Xmit mối ra mở cửa:
- Chào Su-ri, cháu cần gì?...

- Mẹ cháu nói con gái của cô vừa qua đời và cô đang rất buồn vì trái tim cô bị thương

- Su-ri e dè xoè tay ra. Trong lòng bàn tay của cô bé là một chiếc băng gạc cá nhân.

- Cái này để băng cho trái tim của cô ạ!

- Như để chắc chắn, Su-ri nói thêm

- Cháu đã dùng vài lần và nó rất tốt. Cô Xmit kinh ngạc, cố gắng không bật khóc. Cô xúc động quỳ xuống ôm chặt Su-ri, nghẹn ngào qua làn nước mắt: "Cảm ơn, cháu yêu quý, nó sẽ giúp cô rất nhiều!".

(Theo Hạt giống tâm hồn, Tuyển chọn những câu chuyện hay nhất, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 2006)

 a) Nêu các biểu hiện của sự quan tâm, cảm thông và chia sẻ trong câu chuyện "Chiếc băng gạc cho trái tim tan vỡ" và những bức tranh trên.
 b) Trong các bức tranh trên, hành vi nào chưa thể hiện sự quan tâm, cảm thông và chia sẻ? Em cỏ suy nghĩ gì về hành vi đó?
 c) Em hãy kể thêm một số biểu hiện khác của sự quan tâm, cảm thông và chia sẻ

Em hãy đọc các thông tin dưới đây và trả lời câu hỏi:

1. Hằng năm, trong không khí tưng bừng của những ngày đầu xuân, các liền anh, liền chị quan họ vùng Kinh Bắc lại cùng nhau về thị trấn Lim, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh để trẩy hội. Đông đảo người dân và du khách thập phương cũng tham gia. Các liền chị mặc những chiếc áo tứ thân mớ ba mớ bảy sặc sỡ, duyên dáng, thiết tha câu hát quan họ trên thuyền rồng cùng các liền anh. Ngoài hát quan họ, hội Lim còn có thi đấu vật cổ truyền, chơi cờ tướng, têm trầu cánh phượng, hát giao duyên,...

(Theo Đến hội Lim nghe quan họ, báo Nhân Dân, số ra ngày 28-2-2018)

2. Nhân kỉ niệm 60 năm ngày Bến Tre Đồng khởi và 100 năm ngày sinh Anh hùng - Nữ tướng Nguyễn Thị Định, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cùng Ủy ban nhân dân tỉnh Bến Tre tổ chức họp mặt “Đội quân tóc dài”. Buổi họp mặt là dịp để các mẹ, các dì giao lưu và ôn lại truyền thống đấu tranh bất khuất của lực lượng nữ trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước. “Đội quân tóc dài”, Bộ đội Thu Hà, thanh niên xung phong và đông đảo phụ nữ Nam Bộ đã đóng góp không nhỏ cho sự nghiệp giành độc lập và thống nhất đất nước. Đây là buổi sinh hoạt mang ý nghĩa giáo dục cho các thế hệ sau phát huy mạnh mẽ truyền thống yêu nước, cần cù, sáng tạo, tự lực, tự cường của cha ông.

(Theo Thu Huyền, Lễ kỉ niệm 60 năm ngày Bến Tre Đồng khởi, báo Đồng Khởi, số ra ngày 16-1-2020)

a) Những thông tin trên giới thiệu truyền thống nào của tỉnh Bắc Ninh và Bến Tre? Em có suy nghĩ gì về những truyền thống đó?
b) Hãy kể tên những truyền thống ở quê hương em và chia sẻ cảm nhận của em về những truyền thống đó.
c) Truyền thống của quê hương có ý nghĩa như thế nào đối với mỗi người?

Em hãy đọc các trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:

1. Những ngày nghỉ cuối tuần, mọi người trong gia đình Mai thường cùng nhau dọn vệ sinh nhà cửa, nấu ăn, đi thăm ông bà và dạo chơi cùng nhau. Chị em Mai kể cho bố mẹ nghe chuyện ở trường, ở lớp. Mai cảm thấy thật vui, hạnh phúc và ấm áp trong tình yêu thương, sự quan tâm, chia sẻ của gia đình.

2. Chuyển về trường học mới, An cảm thấy rất hồi hộp, lo lắng. Nhưng cảm giác đó qua đi rất nhanh khi cô giáo ân cần nắm tay, giới thiệu An với cả lớp. Các bạn hát vang bài “Chào người bạn mới đến”. Bạn cùng bàn cười thân thiện, cho An mượn bút và nói sẽ về cùng đường với An. 

3. Nhờ phong trào “Áo ấm tặng bạn”, Thanh nhận được một chiếc áo khoác cũ nhưng dày dặn. Trong túi áo có mẩu giấy nhỏ với lời đề tặng dễ thương bằng nét bút mềm mại: “Chúc bạn có một mùa đông ấm áp!”. Dù ngoài trời lạnh giá, chưa mặc chiếc áo khoác ấy nhưng Thanh thấy lòng mình thật ấm.

a) Trong các trường hợp trên, sự quan tâm, cảm thông và chia sẻ đã mang lại điều gì?
b) Theo em, vì sao phải quan tâm, cảm thông và chia sẻ?

Em hãy đọc câu chuyện, quan sát các bức tranh dưới đây và trả lời câu hỏi:

BÁC HỒ TỰ HỌC NGOẠI NGỮ

Bác Hồ là tấm gương sáng về tinh thần tự học, đặc biệt là học ngoại ngữ trong suốt hành trình tìm đường cứu nước. Nhờ tích cực, tự giác học, Bác có thể nói được một số tiếng nước ngoài như tiếng Pháp, tiếng Anh, tiếng Nga, tiếng Trung Quốc,... Kết quả đó chính là nhờ vào sự rèn luyện không ngừng bằng việc tự học với một tinh thần cầu tiến, lòng quyết tâm cao và phương pháp đúng.

Hồi làm phụ bếp trên tàu Đô đốc La-tút-sơ Tê-rê-vin chạy tuyến đường từ Sài Gòn sang Pháp, mỗi ngày Bác phải làm việc từ 4 giờ sáng đến 9 giờ tối mới xong. Dù mệt, Bác vẫn cố tự học thêm hai giờ nữa, trong khi những người bạn khác thì đi ngủ hoặc đánh bài. Khi học, những từ nào không hiểu, Bác nhờ những thuỷ thủ người Pháp giảng lại cho. Bác còn nghĩ ra cách học độc đáo là mỗi một ngày viết mười từ tiếng Pháp vào cánh tay để vừa làm việc, vừa nhẩm học. Khi làm việc ở Luân Đôn, Người thường mang sách, bút ra vườn hoa học vào buổi sáng sớm và buổi chiều mỗi ngày. Ngày cuối tuần được nghỉ, Bác đến học tiếng Anh với một giáo sư người Ý. Và tới bất kì nước nào, Bác đều tự học tiếng nước ấy.

Sau này, mặc dù tuổi đã cao, khi đọc sách, báo tiếng nước ngoài, gặp từ nào không hiểu hay một danh từ khoa học, Bác đều tra từ điển hoặc nhờ người thạo tiếng nước đó giải thích, rồi ghi lại vào sổ để nhớ.

Bác Hồ của chúng ta đã tự học ngoại ngữ như thế đấy!
(Theo Vũ Kỳ, Kể chuyện đạo đức Bác Hồ, NXB Giáo dục, 1998)

a) Bác Hồ đã tự học ngoại ngữ như thế nào?
b) Em hãy nêu những biểu hiện của việc học tập tự giác, tích cực và chưa tự giác, tích cực qua các bức tranh trên.
c) Em hãy kể thêm những biểu hiện khác của học tập tự giác, tích cực và chưa tự giác, tích cực mà em biết.

Em hãy đọc câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi:

CẬU BÉ ĐÁNH GIÀY

Vào một ngày, trong lúc đứng đợi ở ga tàu để đi công tác, vị đạo diễn thấy một cậu bé đánh giày đi đến hỏi: "Ông có muốn đánh giày không?"

Đạo diễn cúi đầu nhìn đôi giày mỏi đánh, bèn lắc đầu. Vừa bước đi được mấy bước, đột nhiên ông thấy cậu bé mặt đỏ bừng chạy đến phía trước, khẩn cầu: "Thưa ông, cả ngày hôm nay cháu không có gì vào bụng, ông có thể cho cháu vay ít tiền được không? Cháu sẽ cố gắng đánh giày, đảm bảo sau một tuần là có thể trả lại tiền cho ông!".

Vị đạo diễn nhìn bộ dạng cậu bé, trong tâm có chút thương cảm, liền móc túi đưa cho cậu mấy đồng. Cậu bé cảm kích nói: "Cháu cảm ơn ông nhiều ạ!". Đạo diễn lắc đầu, những đứa trẻ như thế này, ông đã gặp nhiều rồi.

Nửa tháng sau, khi dường như đã hoàn toàn quên đi câu chuyện đó, vị đạo diễn lại có dịp đi qua nhà ga nọ. Ông bỗng nhìn thấy một cậu bé gầy gò, từ xa chạy tới, người ướt đẫm mồ hôi, vừa thở hổn hển vừa nói: "Cháu đã ở đây đợi ông rất lâu rồi, hôm nay mới gặp được ông để trả lại tiền".

Vị đạo diễn nhìn những đồng tiền vẫn còn ướt do mồ hôi trên tay cậu bé, trong lòng cảm thấy ấm áp lạ thường. Nhìn lại cậu bé một lần nữa, ông chợt phát hiện thấy cậu chính là người mà mình luôn muốn tìm cho vai diễn mới.

Nhiều năm sau, cậu bé đánh giày năm nào đã trở thành chủ tịch của một công ty văn hoá điện ảnh.

(Theo Lời van xin của cậu bé đánh giày và chuyện không ngờ sau 15 ngày, báo Dân sinh, ngày 11-12-2016)

a) Việc cậu bé cố gắng tìm cách trả lại tiền cho vị đạo diễn đã thể hiện điều gì?
b) Theo em, thế nào là chữ tín?

Em hãy đọc thông tin, quan sát các hình ảnh dưới đây và trả lời câu hỏi: 

Trong tiến trình phát triển, nhân loại đã tạo ra nhiều sản phẩm vật chất và tinh thần có giá trị lớn lao về mặt lịch sử, văn hoá, khoa học. Những sản phẩm đó được lưu truyền từ đời này qua đời khác, trỏ thành các di sản văn hoá đặc sắc của mỗi dân tộc trong vườn hoa đa sắc màu của văn hoá nhân loại. Việt Nam là đất nước có kho tàng di sản văn hoá đa dạng. Có những di sản văn hoá vật thể, thể hiện qua những sản phẩm vật chất như các di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia,... Có những di sản văn hoá phi vật thể, thể hiện qua những sản phẩm tinh thần, không ngừng được tái tạo và lưu truyền từ thế hệ này sang thế Kệ khác như một số tín ngưõng, loại hình nghệ thuật dân tộc,..

a) Trong những hình ảnh trên, hình ảnh nào là di sản văn hoá? Hình ảnh nào không phải là di sản văn hoá? Hình ảnh nào là di sản văn hoá vật thể? Hình ảnh nào là di sản văn hoá phi vật thể?
b) Theo em, di sản văn hoá là gì?
c) Kể thêm những di sản văn hoá khác ở Việt Nam mà em biết

Em hãy quan sát các tranh dưới đây và trả lời câu hỏi:

a) Em hãy nêu những tình huống gây căng thẳng cho các bạn trong mỗi bức tranh trên.
b) Theo em, ngoài các tình huống đã nêu, còn có những tình huống nào khác gây tâm lí căng thẳng cho học sinh?

Em hãy đọc các thông tin, trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:

Bạo lực học đường là hành vi hành hạ, ngược đãi, đánh đập; xâm hại thân thể, sức khỏe; lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm; cô lập, xua đuổi và các hành vi cố ý khác gây tổn hại về thể chất, tinh thần của người học xảy ra trong cơ sở giáo dục hoặc lớp độc lập (khoản 5, Điều 2 Nghị định số 80/2017/NĐ-CP).

1. Bố mẹ C thường xuyên vắng nhà vì công việc bận rộn. Do thiếu sự quan tâm, dạy dỗ của gia đình nên C kết bạn với các đối tượng xấu và nhiều lần tụ tập gây gổ đánh nhau. Một lần, C cho rằng bạn học cùng lớp nói xấu mình nên đã rủ bạn chặn đường đánh khiến bạn đó bị thương. Sau đó, C đã bị nhà trường kỉ luật.

2. Do xảy ra mâu thuẫn trên mạng xã hội nên H bị một số bạn cùng lớp cô lập, nói xấu, ghép ảnh chế giễu. Sự việc kéo dài khiến H cảm thấy rất tự ti và ngại  tiếp xúc với mọi người xung quanh. Thấy con gái có những dấu hiệu bất thường về tâm lí, bố mẹ đã đưa H tới gặp bác sĩ tâm lí để được hỗ trợ. Qua tìm hiểu và  đánh giá, bác sĩ phát hiện H có dấu hiệu bị trầm cảm, khủng hoảng tâm lí, nếu không được can thiệp kịp thời có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. 

3. Q và bạn nữ đứng nói chuyện thì N trông thấy và buông lời trêu chọc. Nghĩ N cố tình làm mình xấu mặt, Q đã đánh N để lấy lại thể diện. Sau đó, Q và N phải chịu kỉ luật của nhà trường

a) Bạo lực học đường là gì? Hãy nêu các biểu hiện của bạo lực học đường trong các trường hợp trên. Theo em, còn có những biểu hiện nào khác của bạo lực học đường?
b) Hãy nêu những nguyên nhân của bạo lực học đường trong các trường hợp trên. Theo em, bạo lực học đường còn do những nguyên nhân nào khác?
c) Trong các trường hợp trên, các bạn c, H, Q, N đã phải chịu những hậu quả gì? Em hãy liệt kê những tác hại của bạo lực học đường theo gợi ý dưới đây: 

Em hãy đọc trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:
Năm lớp 7, Thuý được mẹ cho một khoản tiền nhỏ để dự phòng khi cần. Thuý tự nhủ phải giữ tiền cẩn thận và chỉ chi tiêu khi thật cần thiết. Thuý còn thu gom vỏ chai trong nhà bán lấy tiền, làm phụ giúp thêm bố mẹ ngoài giờ học nên thỉnh thoảng cũng được bố mẹ thưởng tiền. Nhò biết quản lí tiền, Thuý ít khi phải xin thêm tiền từ bố mẹ.Thuý đã dành dụm đủ tiền để mua đồ dùng học tập, tặng em trai một bộ vợt cầu lông và đóng góp một phần nhỏ để ủng hộ đồng bào bị lũ lụt.
 a) Em có nhận xét gì về việc quản lí tiền của Thuý?
 b) Theo em, việc quản lí tiền hiệu quả cỏ ý nghĩa gì trong cuộc sống?

Em hãy quan sát các tranh, đọc những trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi: 
(1) Đội cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý đã phát hiện bốn nam sinh đang tẩm ma tuý vào thuốc lào để hút. Lực lượng công an đã tiến hành thu giữ tang vật, tạm giữ các đối tượng để xử lí theo quy định của pháp luật.
(2) Thanh tra sở thông tin và truyền thông phối hợp cùng công an tỉnh lập biên bản và xử phạt bà H về việc đăng tải clip trên mạng có nội dung mê tín dị đoan, sai lệch chuẩn mực xã hội, vi phạm quy định pháp luật.
a) Nhận xét về hành vi sai trái trong những bức tranh và các trường hợp trên. Nêu hậu quả của những hành vi đó.
b) Theo em, tệ nạn xã hội là gì?
c) Hãy kể tên các loại tệ nạn xã hội phổ biến hiện nay.

Em hãy đọc các trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:

1. Anh Hoà kết hôn cùng chị Lan, sinh ra bé Vân. Hằng ngày, anh chị đi làm, chiều về cùng nhau đón con, nấu cơm, dọn dẹp. Sau bữa cơm, cả gia đình quây quần xem ti vi và nói chuyện. Bé Vân tíu tít kể chuyện ở lớp cho bố mẹ nghe. Anh Hoà vừa chơi với con vừa hỏi thăm công việc của vợ. Cả nhà thường rộn tiếng cười. Hàng xóm khen gia đình anh chị thật hạnh phúc.

2. Vợ chồng chú Hải, cô Hoa không thể sinh con. Cô chú đã nhận Hùng về làm con nuôi. Tuy không sinh ra Hùng nhưng cô chú luôn yêu thương, chăm sóc tận tình. Đáp lại tình cảm đó, Hùng luôn ngoan ngoãn, hiếu thảo và cố gắng học tốt để bố mẹ vui lòng.

a) Hãy cho biết mối quan hệ của các thành viên trong hai trường hợp trên.
b) Em hiểu thế nào là gia đình?

Em hãy đọc các trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:

1. Sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, Thanh thường được nghe ông kể về thời kháng chiến chống thực dân, đế quốc của người dân Thủ đô. Thanh thấy rất tự hào và rủ bạn bè cùng lập nhóm tìm hiểu lịch sử chống giặc ngoại xâm của các thế hệ trước. Nhóm bạn đã sưu tầm các hình ảnh về trận Điện Biên Phủ trên không, tượng đài Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh,... Các bạn còn phỏng vấn những nhân chứng lịch sử, ghi lại những câu chuyện cảm động và chia sẻ lên cổng thông tin điện tử của trường cho bạn bè cùng biết.

2. Hòa là người dân tộc Dao. Từ nhỏ, Hòa đã yêu thích những bộ trang phục truyền thống nhiều màu sắc, được thêu cầu kì của dân tộc mình và luôn ao ước có thể tự mình làm ra những bộ trang phục đẹp như vậy. Từ khi biết thông tin về câu lạc bộ may, thêu trang phục truyền thống của hội phụ nữ xã, Hòa rủ các bạn trong lớp cùng tham gia. Cuối tuần, bạn thường đến câu lạc bộ để học hỏi kinh nghiệm và tập thêu cùng các cô, các chị. Hòa dự định sẽ tự may thêu cho mình bộ trang phục truyền thống của người Dao và mặc trong lễ tốt nghiệp Trung học cơ sở.

3. Hằng năm, lễ hội chùa Hương ở huyện Mỹ Đức (Hà Nội) đón rất nhiều  du khách đến tham quan, dâng hương. Nơi đây còn tồn tại một số hành vi  làm mất đi vẻ đẹp truyền thống của lễ hội như: vứt rác bừa bãi, đốt vàng mã gây mất vệ sinh môi trường,... Bình không đồng tình với những hành động trên và muốn góp phần giữ gìn nét đẹp văn hoá của lễ hội truyền thống quê hương mình. Bạn cùng các anh chị thanh niên tình nguyện đã nhắc nhở du khách không vứt rác bừa bãi ở khu di tích, mỗi người chỉ thắp một nén hương và báo với công an khi thấy hiện tượng tiêu cực

a) Trong những trường hợp trên, các bạn đã có những hành động gì để giữ gìn và phát huy truyền thống của quê hương?
b) Theo em, học sinh cần làm gì để giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của quê hương?

Em hãy đọc các trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:
1. Bố mẹ có ý định cho Tuấn theo học ở trung tâm luyện thi với mong muốn bạn đỗ vào trường chuyên của thành phố nhưng Tuấn cho rằng không cần thiết vì bạn muốn tự rèn luyện tính tích cực, tự giác học tập. Không chỉ hoàn thành tất cả các bài tập thầy cô giao, Tuấn còn tìm cách để giải được những bài toán khó, say mê với bài tập thực hành ở các môn học. Mới đây, bạn đã giành giải Nhất ở cuộc thi Khoa học kĩ thuật cấp Quốc gia dành cho học sinh trung học.
2. Yến là một học sinh không chỉ có ý thức học tập tốt mà còn tích cực tham gia các hoạt động tập thể để khám phá bản thân, rèn luyện kĩ năng giao tiếp, ứng xử,... Yến đã xây dựng được hình ảnh một học sinh năng động, tự tin, gần gũi, thân thiện được thầy cô và bạn bè yêu mến.
a) Việc tự giác, tích cực học tập đã đem lại điều gì cho Tuấn và Yến?
b) Em hãy cho biết ý nghĩa của học tập tự giác, tích cực.

Em hãy quan sát các bức tranh dưới đây và trả lời câu hỏi:

a) Nêu những biểu hiện của việc giữ chữ tín và không giữ chữ tín trong các bức tranh trên.
b) Hãy kể thêm một số biểu hiện của việc giữ chữ tín và không giữ chữ tín

Em hãy đọc các thông tin dưới đây và trả lời câu hỏi:

1/ Phố cổ Hội An (tỉnh Quảng Nam) là nơi lưu giữ những di sản văn hóa độc đáo. Nơi đây được xem như một bảo tàng sống về kiến trúc đô thị với những ngôi nhà cổ và những công trình tôn giáo, tín ngưỡng đặc sắc. Hội An còn là nơi lưu giữ một nền văn hóa phi vật thể đa dạng, phong phú với những phong tục tập quán, sinh hoạt tín ngưỡng, nghệ thuật dân gian, lễ hội văn hóa,... Do vậy, phố cổ Hội An được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới (năm 1999). Việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phố cổ Hội An vừa mang lại thu nhập cho ngành du lịch vừa phát huy niềm tự hào về truyền thống lịch sử, văn hóa của dân tộc.

(Theo Nguyễn Quang Ngọc, Đô thị cổ Hội An: Quá trình lịch sử và hiện trạng di tích, Nông thôn và đô thị Việt Nam (Lịch sử, thực trạng và khuynh hướng biến đổi), NXB Giáo dục Việt Nam, 2018)

2/ Hằng năm, từ mùng 5 đến mùng 7 Tết, ở thị xã Duy Tiên, tỉnh Hà Nam thường diễn ra lễ Tịch điền. Vua Lê Đại Hành là vị hoàng đế đầu tiên mở đầu cho một lễ nghi “Tịch điền” mà các vương triều sau tiếp tục noi theo để khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp. Lễ Tịch điền không chỉ thể hiện sự quan tâm của các vị vua đối với người nông dân mà còn góp phần tuyên truyền, giáo dục các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ lòng biết ơn tiền nhân, tích cực phát triển sản xuất nông nghiệp.

(Theo Trần Thị Vinh (Chủ biên), Lịch sử Việt Nam - tập 2 - từ thế kỉ X đến thế kỉ XIV, NXB Khoa học xã hội, 2013)

a) Di sản văn hoá phố cổ Hội An có ý nghĩa như thế nào đối với người dân Quảng Nam và cả nước?

b) Lễ Tịch điền có ý nghĩa như thế nào đối với người dân Hà Nam và cả nước?

c) Từ việc tìm hiểu ý nghĩa của các di sản văn hoá trên và những hiểu biết của bản thân, em hãy cho biết ý nghĩa của di sản văn hoá đối với con người và xã hội.

Em hãy quan sát các bức tranh dưới đây, nhớ lại những trải nghiệm của bản thân và trả lời câu hỏi

a) Em hãy nêu biểu hiện của cơ thể khi gặp tâm lí căng thẳng được mô tả trong mỗi bức tranh.
b) Ngoài ra, cơ thể thường có biểu hiện gì khi bị căng thẳng?
c) Em hãy xếp các biểu hiện của cơ thể khi bị căng thẳng vào một trong bốn nhóm: (1) Thể chất, (2) Tinh thần, (3) Hành vi, (4) Cảm xúc

Em hãy đọc các trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:

Trước khi xảy ra bạo lực học đường

1. Gần đây, thấy mấy chị học khoá trên thường qua nhìn ngó, thì thầm to nhỏ, lườm nguýt và tỏ thái độ khó chịu với mình, V cảm thấy rất lo lắng và không dám đi đâu một mình. V đã chia sẻ lại sự việc với mẹ và được mẹ đưa đến gặp cô giáo chủ nhiệm để nhờ cô giúp đỡ.
2. Giờ ra chơi, Th và các bạn ra sân trường đá cầu. Khi giơ chân đón cầu, Th vô tình đá trúng người một bạn cùng trường đang đi ngang qua và bị bạn này mắng, doạ đánh. Thấy bạn tỏ thái độ hung hăng, gay gắt, Th liền nhẹ nhàng nhận sai và xin lỗi bạn. Bạn đó thấy vậy liền bỏ đi

a) Trong những trường hợp trên, các bạn đã làm gì để phòng tránh bạo lực học đường?
b) Theo em, học sinh cần làm gì để phòng tránh bạo lực học đường

Em hãy quan sát các hình ảnh, đọc các trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:
 • Sử dụng tiền hợp lí, hiệu quả
- Chi tiêu có kế hoạch: chỉ mua những thứ thực sự cần và phù hợp với khả năng chi trả

a) Trong các sản phẩm trên, đâu là thứ em mong muốn có? Đâu là thứ em rất cần? Nếu chỉ có một số tiền có hạn không mua được tất cả những thứ em muốn thì em sẽ chọn mua những sản phẩm nào? Vì sao?
b) Nếu chi tiêu tuỳ tiện, vượt quá mức cho phép sẽ dẫn đến hậu quả gì? Theo em, có cách nào để tránh việc chi tiêu quá mức?

Em hãy đọc các trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:
(1) Nghe một số thanh niên kể về ma tuý đá, S tò mò và quyết định dùng thử để xem cảm giác thế nào. Sau nhiều lần sử dụng, S trở nên gầy gò, dáng đi xiêu vẹo, khả năng tập trung suy giảm và thường xuyên xuất hiện ảo giác. Một lần, S bỗng có những hành vi kích động, liên tục la hét và cầm hung khí tấn công mọi người xung quanh nên đã bị cơ quan công an bắt giữ.
(2) Bà Y không cỏ việc làm ổn định, bản tính lười biếng nhưng rất có tài ăn nói. Không muốn lao động vất vả, bà tung tin mình được thánh nhập, cỏ khả năng tiên đoán trước tương lai. Do tin tưởng mù quáng, nhiều người đã đến nhờ bà xem bói, cúng tế linh đình gây lãng phí tiền bạc, mất an ninh, trật tự,...
(3) Nhận được tin nhắn trúng thưởng 100 000 000 đồng qua hình thức bốc thăm ngẫu nhiên số điện thoại khách hàng, N vội điền thông tin cá nhân, số tài khoản, mật khẩu để nhận thưởng. Sau khi thực hiện, toàn bộ số tiền trong tài khoản của N bị chiếm đoạt. Công an đã vào cuộc điều tra và bắt được đường dây lừa đảo.
a) Em hãy nêu nguyên nhân, hậu quả của những tệ nạn xã hội trong các trường hợp trên.
b) Kể thêm những hậu quả của tệ nạn xã hội mà em biết theo gợi ý dưới đây: 

Em hãy đọc các trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:

1. Vợ chồng chị Mai cùng hai con trai sống chung với bố mẹ chồng. Hằng ngày, anh chị đi làm, cháu lớn đi học, ông bà nội ở nhà trông cháu bé, dọn dẹp và lo cơm nước. Ngoài việc làm chính ở cơ quan, vợ chồng chị còn nhận thêm sản phẩm làm ngoài giờ. Sáng nào, cả gia đình chị cũng dậy sớm tập thể dục để rèn luyện sức khoẻ. Dù bận rộn nhưng chị vẫn dành thời gian dạy con học và quan tâm đến sức khoẻ của bố mẹ. Các con chị đều khoẻ mạnh, ngoan ngoãn và học giỏi.

Khi kể về những cố gắng của bản thân trong quá trình học tập để trở thành học sinh giỏi cấp thành phố, Lý xúc động chia sẻ, để có được kết quả này, ngoài sự cố gắng của bản thân còn có công lao to lớn của ông nội và bố mẹ quan tâm, chăm sóc, tạo mọi điều kiện tốt nhất để bạn được học tập, phát triển. Đặc biệt, ông nội bạn luôn dành thời gian dạy bạn học, hướng dẫn bạn làm thêm các bài tập nâng cao. Thành tích mà Lý có được nhờ vào sự định hướng, giáo dục từ gia đình rất nhiều.

a) Em hãy cho biết vai trò của gia đình qua các trường hợp trên.
b) Kể thêm các vai trò khác của gia đình mà em biết.

Em hãy đọc các trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi: 

1. Một công ty ở Nhật Bản đã hẹn giao 3 triệu chiếc dao, nĩa cho một công ty thực phẩm ở Mỹ vào ngày cố định. Tuy nhiên, một sự cố thiết bị xảy ra khiến lô hàng chỉ được hoàn tất vào trước hạn giao đúng một ngày. Sau khi cân nhắc kĩ lưỡng, công ty ở Nhật Bản đã quyết định thuê trọn gói một chiếc máy bay để chở toàn bộ lô hàng đến Mỹ đúng hạn như đã cam kết. Số tiền thuê máy bay vận chuyển cao gấp nhiều lần so với giá cước thuê tàu khiến cho lợi nhuận của công ty ở Nhật Bản bị sụt giảm nghiêm trọng. Việc làm này khiến lãnh đạo công ty thực phẩm ở Mỹ vô cùng cảm động. Những năm sau đó, họ tiếp tục đặt mua dao, nĩa của đối tác ở Nhật Bản với số lượng tăng gấp nhiều lần và trở thành khách hàng thân thiết của hãng trong suốt thời gian dài.

(Theo Giữ chữ tín để xây dựng thương hiệu, báo điện tử Đài Truyền hình Việt Nam, ngày 13-9-2017)

2. Một số bạn học sinh có thói quen vay tiền, mượn đồ của bạn rồi “quên” không trả; hứa rất nhiều rồi lại quên ngay lời đã hứa; kí cam kết với nhà trường rồi lại vi phạm cam kết;... Những điều đó dần làm mất niềm tin của thầy cô, bạn bè, gây ảnh hưởng xấu đến các mối quan hệ. Người thất tín rất khó thành công trong công việc và cuộc sống.

a) Việc giữ chữ tín đã đem lại điều gì cho công ty ở Nhật Bản?
b) Hãy nêu hậu quả của việc không giữ chữ tín. Vì sao chúng ta cần giữ chữ tín?

Em hãy đọc thông tin, trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:
Điều 14 Luật Di sản văn hoá năm 2001 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) quy định: tổ chức, cá nhân có các quyền và nghĩa vụ sau đây:
1. Sở hữu hợp pháp di sản văn hoá;
2. Tham quan, nghiên cứu di sản văn hoá;
3. Tôn trọng, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá;
4. Thông báo kịp thời địa điểm phát hiện di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia, di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh; giao nộp di vật, cổ vật, bảo vật quốc  gia do mình tìm được cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền nơi gần nhất;
5. Ngăn chặn hoặc đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền ngăn chặn, xử lí kịp thời những hành vi phá hoại, chiếm đoạt, sử dụng trái phép di sản văn hoá. Xã V có một ngôi chùa cổ được xếp hạng di tích lịch sử - văn hoá cấp Quốc gia. Chính quyền địa phương nơi đây luôn chăm lo việc bảo tồn, ngăn chặn và xử lí nghiêm những hành vi phá hoại, ảnh hưởng đến di tích. Bà con trong xã cũng thường nhắc nhau giữ gìn, bảo vệ, tôn tạo để ngôi chùa luôn khang trang, sạch đẹp. 

a) Chính quyền và nhân dân xã V đã thực hiện các quy định của pháp luật trong việc bảo vệ di sản văn hoá như thế nào?
b) Hãy nêu thêm các quy định cơ bản của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân trong việc bảo vệ di sản văn hoá mà em biết.

Khi xảy ra bạo lực học đường:

1. Tan học, T bị một nhóm học sinh cùng trường chặn đánh và yêu cầu giao nộp điện thoại. Thấy nhóm học sinh đó quá hung hăng, T tỏ thái độ nghe lời và lấy điện thoại của mình đưa cho chúng. Sau đó, lợi dụng lúc sơ hở, T đã bỏ chạy về phía một người đi đường và kêu cứu để nhờ giúp đỡ.

2. Giờ ra chơi, B phát hiện một số bạn trong lớp đang chuyền tay nhau ảnh ghép của mình và thì thầm to nhỏ chê bai, chế giễu. Nhìn thấy nội dung thô tục của những tấm ảnh, B rất sốc. Ngay lập tức, B đi tìm cô giáo chủ nhiệm để nhờ cô giúp đỡ.

a) Em hãy nhận xét cách ứng phó của T và B trong các trường hợp trên.
b) Theo em, học sinh nên làm gì và không nên làm gì khi xảy ra bạo lực học đường? Liệt kê theo gợi ý: Nên làm và không nên làm.

- Chỉ vay tiền khi thực sự cần và phải trả đúng hẹn.

H và các bạn trong lớp xuống căng-tin của trường để ăn trưa. Vì quên tiền ở nhà, H hỏi vay tiền các bạn để mua đồ ăn nhưng không được. Thấy vậy, N lại gần đưa tiền cho bạn và nói: Sở dĩ cậu khó vay tiền vì những lần vay trước cậu thường dùng tiền vay để chơi điện tử và ít khi trả đúng hẹn. Khi thiếu tiền, mình có thể vay mượn người khác nhưng hải sử dụng tiền vay cho việc thực sự cần thiết và trả đúng hẹn thì lần vay sau mới được tin tưởng bạn ạ! 

H bối rối:

- Cảm ơn bạn. Mình sẽ rút kinh nghiệm.

a) Vì sao H khó vay tiền của các bạn trong lớp?
b) Theo em, khi vay mượn tiền cần chú ý điều gì? Vì sao?

• Luật Phòng, chống ma tuý năm 2021 (trích)
Điều 5. Các hành vi bị nghiêm cấm
1. Trồng cây có chứa chất ma tuý, hướng dẫn trồng cây có chứa chất ma tuý.
2. Nghiên cứu, giám định, kiểm nghiệm, kiểm định, sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, bảo quản, tồn trữ, mua bán, phân phối, xử lí, trao đổi, xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất, tạm xuất, tái nhập, quá cảnh trái phép chất ma tuý, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần, thuốc tiền chất, nguyên liệu làm thuốc là dược chất gây nghiện, dược chất hướng thần, tiền chất dùng làm thuốc, thuốc thú y có chứa chất ma tuý, tiền chất. [...]
5. Sử dụng, tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý; cưỡng bức, lôi kéo người khác sử dụng trái phép chất ma tuý; chứa chấp, hỗ trợ việc sử dụng trái phép chất ma tuý.
6. Sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán phương tiện, dụng cụ dùng vào việc
sản xuất hoặc sử dụng trái phép chất ma tuý. [...]

• Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) (trích)
Điều 251. Tội mua bán trái phép chất ma tuý
1. Người nào mua bán trái phép chất ma tuý, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm. [...]
Điều 255. Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý
1. Người nào tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý dưới bất kì hình thức nào, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm. [...]

Điều 320. Tội hành nghề mê tín, dị đoan
1. Người nào dùng bói toán, đồng bóng hoặc các hình thức mê tín, dị đoan khác đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10 000 000 đồng đến 100 000 000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. [...]
Điều 321. Tội đánh bạc
1. Người nào đánh bạc trái phép dưới bất kì hình thức nào được thua bằng tiền hay hiện vật trị giá từ 5 000 000 đồng đến dưới 50 000 000 đồng hoặc dưới 5 000 000 đồng, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc hành vi quy định tại Điều 322 của Bộ luật này hoặc đã bị kết án về tội này hoặc tội quy định tại Điều 322 của Bộ luật này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 20 000 000 đồng đến 100 000 000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

a) Em hãy cho biết hành vi tẩm ma tuý vào thuốc lào để hút của các học sinh ở trường hợp 1 (mục 1) có vi phạm quy định của pháp luật về phòng, chống tệ nạn xã hội không. Vì sao?
b) Em hãy nêu một số quy định của pháp luật về phòng, chống tệ nạn xã hội

Em hãy đọc các thông tin, trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:

Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 (trích):

Điều 17. Bình đẳng về quyền, nghĩa vụ giữa vợ, chồng
Vợ, chồng bình đẳng với nhau, có quyền, nghĩa vụ ngang nhau về mọi mặt trong gia đình, trong việc thực hiện các quyền, nghĩa vụ của công dân được quy định trong Hiến pháp, Luật này và các luật khác có liên quan.

Điều 19. Tình nghĩa vợ chồng

1. Vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu, chung thuỷ, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau; cùng nhau chia sẻ, thực hiện các công việc trong gia đình. [...]

1) Chú Nam luôn cho rằng: Trong gia đình, vợ chồng phải bình đẳng, có quyền và nghĩa vụ ngang nhau. Vì vậy, chú luôn chia sẻ việc nhà với vợ, khi thì dọn dẹp, nấu cơm, khi thì chăm con để vợ được nghỉ ngơi. Vợ chú cũng luôn ủng hộ công việc chú làm, luôn tạo mọi điều kiện để chú có thể học tập, nâng cao trình độ. Mọi việc lớn nhỏ trong gia đình cô chú đều bàn bạc, tìm phương án thống nhất. Vì có sự tôn trọng nhau nên không khí trong gia đình cô chú luôn ấm êm, hoà thuận

2) Do cần tiền để kinh doanh, chú Kha quyết định bán miếng đất hai vợ chồng đã mua mặc dù vợ chú không đồng ý vì giá quá thấp. Theo chú, đàn ông là trụ cột gia đình nên có quyền quyết định những việc lớn, phụ nữ không được can thiệp.

a) Hai trường hợp trên liên quan đến quyền và nghĩa vụ gì giữa vợ và chồng? Chú Nam và chú Kha thực hiện đúng quy định của pháp luật không?
b) Kể thêm các quyền và nghĩa vụ giữa vợ và chồng mà em biết.

Em hãy đọc trường hợp, quan sát các tranh dưới đây và trả lời câu hỏi:

Thấy Hồng hay chọn điệu dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh để biểu diễn ở các ngày lễ của trường, một số bạn trong lớp không thích và muốn Hồng chọn những bài hát hiện đại, sôi động. Hồng từ chối và giải thích: “Dân ca Ví, Giặm là sản phẩm đại diện, tiêu biểu cho gia tài văn hoá của vùng đất xứ Nghệ. Mình muốn giới thiệu loại hình dân ca độc đáo này với mọi người”.

a) Em hãy nêu những việc làm góp phần bảo tồn di sản văn hoá trong trường hợp và các bức tranh trên.
b) Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn, bảo vệ và phát triển di sản văn hoá ở Việt Nam.

Em hãy đọc các trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:

Sau khi xảy ra bạo lực học đường

1. Khi tham gia hoạt động ngoại khóa, A bị một nhóm bạn nam trong lớp trêu ghẹo và có những hành vi đụng chạm vào cơ thể. Sự việc đó khiến A vô cùng xấu hổ, sợ hãi. Sau khi suy nghĩ, A quyết định báo cáo sự việc với cô giáo chủ nhiệm để tố cáo hành vi của nhóm bạn.

2. Do có mâu thuẫn trong lúc đá bóng nên M bị một nhóm học sinh nam cùng trường chặn đường và đánh đập. Lo sợ bị các đối tượng này trả thù nên M không dám kể lại sự việc với bố mẹ và thầy cô. M tự mua thuốc rồi đến nhà K để nhờ xử lý vết thương. Thấy cơ thể M có nhiều thương tích, K vô cùng lo lắng nên đã thuyết phục bạn nói với bố mẹ đưa tới bệnh viện chữa trị và khuyên M trình báo sự việc với cơ quan công an để được can thiệp, giải quyết.

a) Em hãy nhận xét cách ứng phó của các bạn trong những trường hợp trên.
b) Theo em, sau khi xảy ra bạo lực học đường, học sinh nên làm gì và không nên làm gì? Vì sao?

Đặt mục tiêu và thực hiện tiết kiệm tiền hiệu quả
- Đặt mục tiêu tiết kiệm tiền
Chị Hà: Chị vừa mua chiếc áo len này tặng bà.
Bình: Chị làm thế nào để có tiền vậy?
Chị Hà: Chị đặt mục tiêu tiết kiệm từ mấy tháng trước. Tiền mẹ cho để mua vở và nước uống, chị tiết kiệm bằng cách mang theo bình nước và sử dụng những quyển vở vẫn còn mới từ năm trước. Thế là mỗi ngày chị bỏ được  một ít tiền vào hũ tiết kiệm, “tích tiểu thành đại” mà.
Bình: Em cũng muốn tiết kiệm được một khoản tiền riêng cho mình. Chắc em phải học theo chị thôi!
 a) Trong đoạn hội thoại trên, chị Hà đã đặt ra mục tiêu tiết kiệm tiền và thực hiện mục tiêu đó như thế nào?
 b) Em đã bao giờ đặt mục tiêu tiết kiệm tiền chưa? Nếu có, em đã thực hiện mục tiêu đó như thế nào?
 c) Hãy nêu lợi ích của việc đặt mục tiêu tiết kiệm tiền.

Em hãy quan sát các tranh dưới đây và trả lời câu hỏi:

a) Trong những bức tranh trên, các bạn đã làm gì để phòng, chống tệ nạn xã hội?
b) Em hãy kể thêm những việc học sinh cần làm để phòng, chống tệ nạn xã hội

Quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ và con
Em hãy đọc các thông tin, trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi: Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 (trích):
Điều 69. Nghĩa vụ và quyền của cha mẹ 
1. Thương yêu con, tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc học tập, giáo dục để con phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ, đạo đức, trở thành người con hiếu thảo của gia đình, công dân có ích cho xã hội.
2. Trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình. [...]
Điều 70. Quyền và nghĩa vụ của con
1. Được cha mẹ thương yêu, tôn trọng, thực hiện các quyền, lợi ích hợp pháp về nhân thân và tài sản theo quy định của pháp luật; được học tập và giáo dục; được phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ và đạo đức.
2. Có bổn phận yêu quý, kính trọng, biết ơn, hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ, giữ gìn danh dự, truyền thống tốt đẹp của gia đình. [...]

1) Gia đình K rất khó khăn. Bố mẹ là công nhân, phải làm tăng ca thường xuyên để có tiền nuôi hai anh em K ăn học. Thương bố mẹ, anh em K bảo nhau chăm chỉ học và làm việc nhà để giúp đỡ bố mẹ. Có lần, anh trai K định bỏ học, đi làm để đỡ gánh nặng cho bố mẹ nhưng bố K cương quyết không đồng ý. Bố cho rằng, vất vả mấy bố mẹ cũng sẽ cố gắng để các con được ăn no, mặc ấm, được đi học.
2) Biết Mai yêu thích bơi lội, bố mẹ đã tạo điều kiện để bạn luyện tập, phát triển năng khiếu. Được nhà trường cử tham gia thi bơi trong đại hội thể thao toàn tỉnh, Mai đã giành giải cao. Nhà trường và bố mẹ Mai rất vui vì thành tích của em.
3) Do hoàn cảnh gia đình khó khăn nên H (14 tuổi) phải làm thêm một số công việc khác để kiếm tiền ngoài giờ học. Mặc dù bố mẹ phải làm việc vất vả để  nuôi các con ăn học nhưng H đã dùng hết số tiền kiếm được để chi tiêu riêng, không đóng góp cho gia đình.
a) Việc làm của bố mẹ K, bố mẹ Mai và H trong các trường hợp trên nói đến quyền và nghĩa vụ gì giữa cha mẹ và con? Những ai đã thực hiện đúng/ không đúng các quyền, nghĩa vụ đó? Vì sao?
b) Kể thêm các quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ và con mà em biết.

- Không lãng phí thức ăn, điện, nước,..

 a) Vì sao tiết kiệm thức ăn, điện, nước,... lại giúp chúng ta tiết kiệm được tiền? Nêu ý nghĩa của việc tiết kiệm thức ăn, điện, nước,... trong cuộc sống.
 b) Em hãy nêu cách tiết kiệm thức ăn, điện, nước,... mà em biết

Em hãy đọc các thông tin, trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi: 
Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 (trích):  

Điều 105. Quyền, nghĩa vụ của anh, chị, em

Anh, chị, em có quyền, nghĩa vụ thương yêu, chăm sóc, giúp đỡ nhau; Có quyền, nghĩa vụ nuôi dưỡng nhau trong trường hợp không còn cha mẹ hoặc cha mẹ không có điều kiện trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con.

(1) Thấy bố mẹ làm việc vất vả để nuôi 3 anh em ăn học nên ngoài việc học, Hưng tranh thủ làm các công việc phụ giúp bố mẹ, quan tâm, nhắc các em chăm học. Các em rất nghe lời và yêu quý Hưng.
(2) Là con trai được bố mẹ nuông chiều, P thường bắt nạt em. Mọi việc trong nhà, P đều bắt em phải làm kể cả những việc bố mẹ giao cho mình. Khi gặp những việc không như ý, P thường to tiếng với em, giành phần hơn về mình và doạ đánh em.
 a) Em hãy nhận xét việc làm của Hưng và P trong các trường hợp trên.
 b) Theo em, giữa anh, chị, em trong gia đình có quyền, nghĩa vụ gì?

Nghị định số 80/2017/NĐ-CP của Chính phủ quy định về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường (trích)
Điều 6. Phòng, chống bạo lực học đường
1. Biện pháp phòng ngừa bạo lực học đường:
[...] b) Giáo dục, trang bị kiến thức, kĩ năng về phòng, chống xâm hại người học; phòng, chống bạo lực học đường; bạo lực trẻ em trên môi trường mạng cho người học, cán bộ quản lí, nhà giáo, nhân viên của cơ sở giáo dục và gia đình người học; giáo dục, tư vấn kiến thức, kĩ năng tự bảo vệ cho người học;
2. Biện pháp hỗ trợ người học có nguy cơ bị bạo lực học đường:
a) Phát hiện kịp thời người học có hành vi gây gổ, có nguy cơ gây bạo lực học đường, người học có nguy cơ bị bạo lực học đường.
c) Thực hiện tham vấn, tư vấn cho người học có nguy cơ bị bạo lực và gây ra bạo lực nhằm ngăn chặn, loại bỏ nguy cơ xảy ra bạo lực.
Bộ luật Dân sự năm 2015 (trích)
Điều 586. Năng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại của cá nhân
[...] 2. Người chưa đủ mười lăm tuổi gây thiệt hại mà còn cha, mẹ thì cha, mẹ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại; nếu tài sản của cha, mẹ không đủ để bồi thường mà con chưa thành niên gây thiệt hại có tài sản riêng thì lấy tài sản đó để bồi thường phần còn thiếu [...]

a) Ở trường hợp 2 trong nội dung cách ứng phó sau khi xảy ra bạo lực học đường (mục 2), các học sinh nam đánh bạn M như vậy có vi phạm quy định của pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường không? Vì sao?
b) Em hãy nêu thêm một số quy định cơ bản của pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường mà em biết.

• Học cách kiếm tiền phù hợp

- Kiếm tiền bằng việc tái chế

Hằng là một cô bé khéo tay, hay làm, rất quan tâm đến việc tái chế rác thải để góp phần bảo vệ môi trường. Bạn thu gom vỏ chai lọ, que kem, giấy màu đã bỏ đi, lau rửa sạch sẽ, xếp gọn gàng. Những lúc rảnh rỗi, bạn mày mò cắt dán, trang trí thành những món quà lưu niệm như chậu hoa, lọ đựng bút, khung ảnh,... Những sản phẩm này được nhiều bạn yêu thích. Hằng rất vui vì công việc này giúp bạn có chút tiền nhỏ để chi tiêu, phụ giúp thêm bố mẹ và làm từ thiện,...
 a) Việc làm của Hằng đem lại lợi ích gì?
 b) Em hãy kể thêm những đồ vật khác có thể tái chế

Em hãy đọc các thông tin, trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi: Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 (trích):
Điều 104. Quyền, nghĩa vụ của ông bà nội, ông bà ngoại và cháu
1. Ông bà nội, ông bà ngoại có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, giáo dục cháu, sống mẫu mực và nêu gương tốt cho con cháu; trường hợp cháu chưa thành niên, cháu đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình mà không có người  nuôi dưỡng theo quy định tại Điều 105 của Luật này thì ông bà nội, ông bà ngoại có nghĩa vụ nuôi dưỡng cháu.
2. Cháu có nghĩa vụ kính trọng, chăm sóc, phụng dưỡng ông bà nội, ông bà ngoại; trường hợp ông bà nội, ông bà ngoại không có con để nuôi dưỡng mình thì cháu đã thành niên có nghĩa vụ nuôi dưỡng.
(1) Bố mẹ mất sớm, Bình được ông bà nội nuôi tới khi trưởng thành, ông bà đã chứng kiến những bước đi chập chững đầu đời, nâng đỡ, che chở, dạy cho Bình những bài học trong cuộc sống, ở bên ông bà, Bình luôn thấy ấm áp yêu thương và bạn rất tự hào khoe về ông bà với mọi người.
(2) Bà nội già, yếu nên bố H đón về ở cùng gia đình để tiện chăm sóc. Tuy nhiên, H không thích bà vì cho rằng bà già lẩm cẩm, nói nhiều và hay làm đổ, vỡ, hư hỏng đồ dùng. Khi bà có việc cần nhờ giúp, H thường trốn tránh không làm.
a) Em hãy nhận xét về tình cảm và việc làm của ông bà Bình, H trong các trường hợp trên và cho biết ai thực hiện đúng/không đúng quyền và nghĩa vụ giữa ông bà và cháu.
b) Kể thêm quyền, nghĩa vụ giữa ông bà và các cháu mà em biết.

- Làm đồ thủ công để bán

a) Em hãy kể tên các sản phẩm học sinh có thể tranh thủ thời gian rảnh, tự làm để bán lấy tiền trong các hình trên.
b) Em hãy giới thiệu thêm những mặt hàng khác mà học sinh ở địa phương em có thể làm để bán

- Làm phụ giúp bố mẹ

a) Các bạn trong tranh đã làm những việc gì để có thu nhập cá nhân?
b) Em hãy kể thêm những công việc học sinh có thể làm phụ giúp bố mẹ vào thời gian rảnh rỗi để có tiền.

- Nhờ bố mẹ gửi tiết kiệm ngân hàng để lấy tiền lãi khi có tiền nhàn rỗi

Theo em, gửi tiền vào ngân hàng mang lại ích lợi gì?

1. Em tán thành hay không tán thành với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?
 a) Chỉ người nào gặp khó khăn mới cần tới sự quan tâm, cảm thông và chia sẻ.
 b) Khi ai đó có lời đề nghị thì mình mới cần quan tâm, cảm thông và chia sẻ.
 c) Để thể hiện sự quan tâm, cảm thông và chia sẻ thì chỉ cần tặng quà là đủ.
 d) Sự quan tâm, cảm thông và chia sẻ giúp mọi người cảm thấy vui vẻ, hạnh phúc 
và yêu thương nhau hơn.
2. Em hãy nhận xét hành vi của các bạn dưới đây:
 a) Mặc dù rất yêu quý ông bà nhưng H ít khi gọi điện hỏi thăm vì cho rằng như
 thế là không cần thiết.
 b) Thấy hoàn cảnh bác hàng xóm khó khăn, M xin mẹ rau và gạo mang sang 
biếu bác.
 c) Thỉnh thoảng, K lại mượn V mấy thứ lặt vặt như: cục tẩy, bút chì,... Thấy  vậy, c ngạc nhiên hỏi: “Cậu cũng có những thứ đó, sao phải mượn của V  làm gì?”. K đáp: “Nhà V ở cạnh nhà mình. V rất mặc cảm về hoàn cảnh khó khăn của bản thân, nên tớ làm như vậy để bạn ấy có nhờ gì tớ thì cũng sẽ  thấy thoải mái hơn”.
 d) Trên đường đi học về, thấy một bạn bị bắt nạt, T định dừng lại can ngăn nhưng A kéo tay bảo: “Thôi...”.
 3. Em sẽ làm gì nếu ở trong các tình huống dưới đây?
 a) Khi đi học cùng bạn, em thấy một em bé đang khóc vì bị lạc. Bạn em nói: "Sẽ có người khác giúp em ấy, còn mình phải đến trường cho kịp giờ học".
 b) Hoàn cảnh gia đình của H rất khó khăn do bố mẹ kinh doanh thua lỗ. H tâm sự với em và muốn em không nói với ai.
 c) Mặc dù rất muốn giúp đỡ các bạn có hoàn cảnh khó khăn nhưng em không có điều kiện vật chất.
 4. Trong cuộc sống, em đã thể hiện sự quan tâm, cảm thông và chia sẻ như thế nào? Hãy chia sẻ theo gợi ý dưới đây:

1. Em tán thành hay không tán thành với những quan điểm dưới đây? Vì sao?
a) Tự hào về truyền thống quê hương cũng chính là tự hào về nguồn gốc, dòng họ, tổ tiên của mình.
b) Nghề thủ công truyền thống không còn là niềm tự hào của quê hương vì không phù hợp với cuộc sống hiện đại.
c) Truyện dân gian và những làn điệu dân ca địa phương là một phần của truyền thống văn hoá quê hương.

1. Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?
a) Luôn chủ động thực hiện nhiệm vụ học tập mà không cần ai nhắc nhở là biểu hiện của học tập tự giác, tích cực.
b) Chỉ cần tự giác, tích cực học tập khi tới các kì kiểm tra.
c) Chỉ cần xây dựng kế hoạch học tập còn việc thực hiện thì tuỳ thuộc vào hoàn cảnh.
d) Tự giác, tích cực học tập giúp em rèn luyện tính tự lập, tự chủ và tích luỹ kiến 
thức cho bản thân.

2. Em hãy nhận xét hành vi của các bạn dưới đây:
a) Mặc dù rất yêu quý ông bà nhưng H ít khi gọi điện hỏi thăm vì cho rằng như thế là không cần thiết.
b) Thấy hoàn cảnh bác hàng xóm khó khăn, M xin mẹ rau và gạo mang sang 
biếu bác.
c) Thỉnh thoảng, K lại mượn V mấy thứ lặt vặt như: cục tẩy, bút chì,... Thấy  vậy, C ngạc nhiên hỏi: “Cậu cũng có những thứ đó, sao phải mượn của V  làm gì?”. K đáp: “Nhà V ở cạnh nhà mình. V rất mặc cảm về hoàn cảnh khó khăn của bản thân, nên tớ làm như vậy để bạn ấy có nhờ gì tớ thì cũng sẽ  thấy thoải mái hơn”.
d) Trên đường đi học về, thấy một bạn bị bắt nạt, T định dừng lại can ngăn nhưng A kéo tay bảo: “Thôi...”.

2. Em hãy liệt kê những việc nên làm, những việc không nên làm để giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của quê hương theo gợi ý dưới đây

1. Em cùng các bạn tham gia trò chơi “Ai nhanh hơn?”:

- Tìm những câu ca dao, tục ngữ nói về việc giữ chữ tín. Ai tìm được nhanh và  nhiều câu đúng hơn sẽ thắng.

- Chia sẻ hiểu biết của em về ý nghĩa của những câu ca dao, tục ngữ đã tìm được

3. Em sẽ làm gì nếu ở trong các tình huống dưới đây?
a) Khi đi học cùng bạn, em thấy một em bé đang khóc vì bị lạc. Bạn em nói: "Sẽ có người khác giúp em ấy, còn mình phải đến trường cho kịp giờ học".
b) Hoàn cảnh gia đình của H rất khó khăn do bố mẹ kinh doanh thua lỗ. H tâm sự với em và muốn em không nói với ai.
c) Mặc dù rất muốn giúp đỡ các bạn có hoàn cảnh khó khăn nhưng em không có điều kiện vật chất.

2. Bạn nào dưới đây đã học tập tự giác, tích cực? Vì sao?
a) Q thường nhờ các bạn học giỏi trong lớp làm giúp bài tập rồi chép lại.
b) A thường đọc nhiều tác phẩm văn học, sưu tầm những câu chuyện, câu nói hay để vận dụng vào việc viết văn. Nhờ vậy, kĩ năng viết văn của bạn ngày càng được nâng cao.
c) B thích môn Tiếng Anh nên thường xuyên mang sách Tiếng Anh ra làm bài tập trong các giờ học khác, B cho rằng: “Môn học này rất quan trọng trong thời kì hội nhập. Các môn học còn lại chỉ cần biết là đủ”.
d) Buổi tối, N thường xuyên ngồi vào bàn học đúng giờ nhưng tay vẫn cầm điện thoại để nhắn tin và chỉ tập trung học bài khi bố mẹ thúc giục, kiểm tra.
e) Thấy T ngủ gật trong giờ học, p nhắc bạn cần tập trung nghe cô giảng bài. 

3. Em đồng tình hay không đồng tình với những hành vi của các bạn dưới đây? Vì sao?
a) K cùng các bạn trong lớp lập nhóm tìm hiểu về truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm của thành phố nơi mình sinh sống.
b) Trong lễ hội đầu xuân, M theo một số anh chị đi chèo kéo khách mua đồ 
lưu niệm.
c) A vận động các bạn trong lớp tham gia hội thi “Tự hào truyền thống quê hương” do trường tổ chức.

1. Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?
a) Danh lam thắng cảnh nổi tiếng của đất nước được UNESCO công nhận mới được gọi là di sản văn hoá.
b) Phải bảo tồn cả di sản văn hoá vật thể và di sản văn hoá phi vật thể.
c) Chỉ cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới có thể bảo vệ được các di sản văn hoá.
d) Việc giữ gìn, bảo tồn các di sản văn hoá góp phần phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
e) Chỉ nên bảo vệ di tích lịch sử - văn hoá đã được Nhà nước xếp hạng.

1. Em cùng các bạn tham gia trò chơi “Tiếp sức”: Kể về những tình huống gây căng thẳng cho học sinh trong cuộc sống. Các thành viên của mỗi đội lần lượt lên kể, nhóm nào kể được nhiều tình huống hơn trong cùng một khoảng thời gian sẽ thắng cuộc.

1. Em đồng tình hay không đồng tình với các ý kiến sau? Vì sao?

a) Những người mắc tệ nạn xã hội đều là người xấu.
b) Trẻ em mắc vào tệ nạn xã hội sẽ ảnh hưởng không tốt đến tương lai của bản thân.
c) Phòng, chống tệ nạn xã hội là trách nhiệm riêng của cơ quan công an.

4. Trong cuộc sống, em đã thể hiện sự quan tâm, cảm thông và chia sẻ như thế nào? Hãy chia sẻ theo gợi ý dưới đây:

3. Xử lí tình huống:
a) Tuy có rất nhiều bài tập cần hoàn thành nhưng M vẫn muốn đi dự sinh nhật của bạn thân vì đã hứa với bạn.
Nếu là M, em sẽ làm gỉ?
b) K học giỏi và luôn hoà đồng, chia sẻ suy nghĩ, kinh nghiệm học tập của mình với các bạn trong lớp. Thấy vậy, một số bạn nói rằng K hay khoe khoang.
Nếu là K, em sẽ nói thế nào để các bạn hiểu mình?
c) Trong giờ học Ngữ văn, mặc dù hiểu bài và biết câu trả lời nhưng C không giơ tay phát biểu.
Nếu là bạn cùng lớp với C, em sẽ khuyên bạn điều gì?
d) Đầu năm học, S chuyển đến lớp học mới nên bạn còn e ngại, ít phát biểu ý kiến xây dựng bài.
Nếu là bạn học cùng lớp với S, em sẽ làm gì để giúp bạn thay đổi, tích cực trong học tập?

2. Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?
a) Giữ chữ tín là coi trọng niềm tin của tất cả mọi người đối với mình.
b) Làm tốt công việc như đã cam kết chính là giữ chữ tín.
c) Để giữ chữ tín, cần phải thực hiện lời hứa trong bất kì hoàn cảnh nào, với bất kì đối tượng nào.
d) Chỉ người lớn mới cần giữ chữ tín, trẻ con chưa cần phải giữ chữ tín.
e) Người thất tín có thể được lợi trước mắt nhưng chịu thiệt hại lâu dài.

1. Em hãy cho biết các ý kiến dưới đây đúng hay sai. Vì sao?
a) Bạo lực học đường chỉ có một biểu hiện là đánh nhau.
b) Bạo lực học đường do nhiều nguyên nhân gây ra.
c) Bạo lực học đường chỉ gây ra tác hại về sức khoẻ thể chất.
d) Việc phòng, chống bạo lực học đường là trách nhiệm riêng của ngành Giáo dục.

2. Em đồng tình hay không đồng tình với các hành vi sau? Vì sao?

a) L rủ các bạn trong lớp cá cược bóng đá, ai thua thì phải bỏ tiền mua đồ ăn sáng cho những người thắng.
b) Bà N dùng bánh kẹo để dụ dỗ trẻ em vận chuyển ma túy hộ mình.
c) H kiên quyết từ chối khi được các bạn cùng lớp rủ đi xem bói.

4. Xử lí tình huống:
a) Phát huy truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, trường của H tổ chức lễ dâng hương tại khu tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ. Sau lễ dâng hương, các bạn  tập trung nghe kể về những tấm gương hi sinh anh dũng chống giặc ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc. Trong khi các bạn trật tự ngồi nghe thì H lại đùa nghịch, trêu chọc khiến các bạn xung quanh mất tập trung.

Em có đồng tình với hành động của H không? Nếu là bạn cùng lớp với H, em sẽ khuyên H điều gì?

b) Chào mừng ngày Quốc tế Phụ nữ 8 - 3, trường của T tổ chức cuộc thi nấu ăn giữa các chi đội. Khi cả lớp thảo luận sẽ chọn nấu món gì, T đề xuất  chọn các món ăn truyền thống của quê hương xứ Huế như bún bò, bánh bèo, nem lụi,... nhưng một số bạn lại cho rằng những món ăn bình dân như vậy không phù hợp để dự thi mà nên chọn những món ăn nước ngoài sẽ mới mẻ và hợp thời hơn. 

Nếu là T, em sẽ thuyết phục các bạn trong lớp như thế nào?

3. Trong các trường hợp dưới đây, hành vi nào thể hiện giữ chữ tín, hành vi nào thể hiện không giữ chữ tín? Vì sao?
a) H hẹn đi xem xiếc cùng P nhưng do nhà có việc đột xuất nên không đi được. H gọi điện xin lỗi P và hẹn hôm khác sẽ đi.
b) V hứa sẽ giúp D học tốt môn Tiếng Anh. Tuy bận rộn nhưng V vẫn sắp xếp thời gian để học cùng và hướng dẫn D. Chỉ sau một thời gian ngắn, trình độ Tiếng Anh của D đã tiến bộ.
c) T mượn C quyển truyện và hứa sẽ trả bạn sau một tuần. Nhưng do bận tập văn nghệ để tham gia biểu diễn nên T chưa kịp đọc. T nghĩ “Chắc C đã đọc truyện rồi” nên bạn vẫn giữ lại, bao giờ đọc xong sẽ trả.
d) Bà X mở cửa hàng bán thực phẩm sạch. Mặc dù lợi nhuận thấp nhưng bà vẫn vui vì đã góp phần bảo vệ sức khoẻ cho mọi người. Có người khuyên bà nhập thực phẩm không rõ nguồn gốc về bán với danh nghĩa thực phẩm sạch, lợi nhuận sẽ cao hơn rất nhiều nhưng bà nhất quyết không làm theo.

2. Hãy viết lại những suy nghĩ, lời nói tiêu cực sau đây thành những suy nghĩ, lời nói tích cực:
a) Mình không thể chấp nhận được lỗi lầm đó.
b) Chẳng ai quan tâm đến mình.
c) Bạn bè không thích chơi với mình.
d) Mình làm gì cũng thất bại.
e) Mình học thế này thì sẽ thi trượt mất.

4. Em hãy đưa ra lời khuyên cho bạn trong các tình huống sau:

a) Ngày thứ Bảy, Y giúp mẹ bán rau. Có khách đến mua rau, họ đã trả tiền và nhờ Y nhặt rau giúp. Nhưng đã cuối ngày mà không thấy người khách quay lại.

b) Bố mẹ hứa sẽ mua đàn cho M nếu bạn đạt danh hiệu Học sinh Giỏi. M cố gắng học và đã đạt được danh hiệu đó. Nhưng do ảnh hưởng của dịch bệnh, công việc khó khăn, thu nhập giảm nên bố mẹ vẫn chưa mua đàn cho M.

3. Xử lí tình huống:

a) Trên đường đi học về, Q và H phát hiện mấy thanh niên lấy trộm cổ vật trong ngôi chùa của làng. Q rủ H đi báo công an nhưng H từ chối và nói: “Việc đó nguy hiểm lắm, nếu họ biết mình tố cáo sẽ trả thù chúng mình đấy!”.

Nếu là Q, em sẽ làm gì? 

b) Khi vào chùa cùng bà, c thấy một số bạn gõ chuông, xoa tay lên các bức tượng Phật để cầu may.

Nếu là C, em sẽ làm gì?

3. Xử lí tình huống:
a) Thời gian gần đây, trong bản của A có một số trẻ nhỏ bị sốt và nổi ban đỏ trên cơ thể nên người dân vô cùng lo lắng. Thầy mo bảo rằng trong bản đang bị nhiều ma quỷ quấy rối và yêu cầu mọi người đóng tiền để làm lễ cúng trừ tà.
b) Gần đây, M thấy anh trai gieo trồng một giống cây lạ trong vườn và chăm sóc rất cẩn thận. M tò mò muốn biết anh trồng cây gì nên nhiều lần gặng hỏi nhưng anh không trả lời, anh chỉ nói rằng những cây đó bán được rất  nhiều tiền. Cảm thấy nghi ngờ, M đã lên mạng tìm hiểu và phát hiện những  cây mà anh trai đang trồng rất giống cây cần sa - một loại cây dùng để điều chế ma tuý.
c) Mùng Hai Tết, S được anh trai dẫn qua nhà một người bạn chơi. Khi đến nơi, S thấy một số người tụ tập đánh bài ăn tiền. Anh trai S không mang tiền nên ngỏ ý muốn mượn tiền mừng tuổi của S để chơi cùng mọi người. Anh còn hứa sẽ cho S tất cả số tiền thắng được. Nếu là A, M, S trong các tình huống trên, em sẽ xử lí thế nào?

1. Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?
a) Nếp sống của gia đình có vai trò quan trọng trong sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ.
b) Cha mẹ có quyền phân biệt đối xử giữa các con.
c) Giáo dục trẻ em là công việc của nhà trường.

3. Tập thở: Khi căng thẳng, sợ hãi, em có thể tập trung vào hơi thở của mình để giúp bản thân bình tĩnh lại và xử lí tình huống một cách tỉnh táo. Em hãy ghi lại cảm xúc, cảm nhận cơ thể của mình trước và sau khi thực hiện bài tập này.

- Ngồi trên ghế, thẳng lưng, thả lỏng cơ bắp, hai bàn chân vuông góc đặt trên mặt đất, tay đặt trên đùi.

- Hít vào bằng mũi tối đa để mở rộng lồng ngực, sau đó thở ra từ từ bằng miệng, môi chúm lại, giống như thổi sáo.

- Hít vào nhẹ nhàng và đếm trong đầu chậm 1, 2, đến 2 thì thở ra, đếm trong đầu chậm 1, 2, 3, 4. Có nghĩa là thời gian thở ra dài gấp đôi so với thời gian hít vào.

- Khi hít thở, không cần gắng sức quá nhiều mà chỉ cần hít sâu vừa sức và thở ra vừa sức.

- Lặp đi lặp lại như vậy trong khoảng thời gian 3 đến 5 phút.

2. Em có nhận xét gì về hành vi của các bạn dưới đây?
a) Một số bạn trong lớp thường xuyên trêu chọc, bắt nạt G vì G nhỏ bé và nhút nhát.
b) S kể với bố mẹ việc mình bị H trấn lột tiền dù H đe doạ không được kể với ai.
c) Thấy một bạn trong lớp bị đánh, Q vội lấy điện thoại ra quay phim để đăng lên mạng xã hội.
d) N muốn bỏ học vì bị nhiều bạn ở trường chế giễu.

4. Đọc trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:
a) Gần đến kì kiểm tra, N thấy quá nhiều bài tập mà không có đủ thời gian để hoàn thành nên rất căng thẳng. Bạn thấy lo âu, đau đầu, mất ngủ. Tình trạng này kéo dài khiến cơ thể N bị suy nhược.
b) Bố mẹ M dạo này hay cãi vã, bất hoà, có lúc M còn nghe bố mẹ nói sẽ li hôn. M cảm thấy rất buồn, lo sợ và bất an, không biết gia đình mình sẽ ra sao, hai anh em sẽ thế nào. Mỗi khi như vậy, M lại vùi đầu vào xem phim hoặc chơi trò chơi điện tử để né tránh cảm xúc của mình, khiến kết quả học tập sa sút.
- Biểu hiện nào cho thấy hai bạn N và M đang bị căng thẳng?
- Nguyên nhân gây căng thẳng cho các bạn là gì? Nêu hậu quả của sự căng thẳng đó.
- Theo em, N và M nên làm gì để thoát khỏi trường hợp đó

4. Địa phương nơi em sinh sống có di sản văn hoá nào? Em đã làm gì để bảo vệ di sản văn hoá đó?

3. Hãy đề xuất các biện pháp phù hợp để phòng tránh bạo lực học đường khi xuất hiện những tình huống sau:
a) Em nhận được tin nhắn hoặc thư đe doạ từ người khác.
b) Một người bạn đang có mâu thuẫn với em hẹn ở lại trường nói chuyện riêng sau buổi học.
c) Một nhóm học sinh cùng trường yêu cầu em tới chỗ vắng với thái độ khó chịu, đe doạ.
d) Em vô tình nghe thấy nhóm bạn nam cùng lớp bàn kế hoạch cuối buổi học chặn đường đánh một bạn lớp bên cạnh

4. Em hãy chia sẻ những việc bản thân đã làm để phòng, chống tệ nạn xã hội.

4. Đóng vai xử lí các tình huống dưới đây:
a) Giờ ra chơi, V nhìn thấy trong cặp sách của N có một cuốn nhật kí nên đã giật lấy. N đuổi theo yêu cầu V trả lại nhưng bạn không đồng ý mà còn mở cuốn nhật kí và đọc vài câu cho các bạn khác cùng nghe để trêu chọc N. N rất tức giận với hành vi của V nhưng không biết nên làm gì.
Nếu là N, em sẽ xử lí tình huống này như thế nào? Vì sao?
b) Biết tin Đ bị S bắt nạt nhiều lần, bạn thân của Đ là T vô cùng tức giận. T bày tỏ ý định sẽ rủ thêm bạn chặn đường dạy cho S một bài học. 
Nếu biết sự việc đó, em sẽ nói gì với Đ và T?
c) Nhiều lần bị một số bạn trong trường trấn lột tiền ăn sáng nhưng D giấu không kể lại với gia đình.
Nếu là bạn thân của D, em sẽ nói gì với D?

3. Em hãy xử lí các tình huống dưới đây:
a) V và em trai học cùng trường. Nhà trường tổ chức đi tham quan Vườn Quốc gia Cúc Phương. Hai chị em đều muốn tham gia nhưng bố chỉ cho V đi, còn em trai phải ở nhà vì còn nhỏ.
Nếu là V, em sẽ ứng xử thế nào?
b) S thích vẽ và vẽ rất đẹp nên được các bạn bầu làm nhóm trưởng tờ báo tường của lớp. S xin mẹ cho đi học lớp vẽ ở Cung thiếu nhi nhưng mẹ không đồng ý vì sợ học vẽ sẽ ảnh hưởng đến việc học ở trường của S.
Nếu là S, em sẽ ứng xử thế nào?
c) Nhà D có hai anh em, D luôn tranh giành, bắt nạt em. Bố mẹ đi làm giao cho D ở nhà nấu cơm, dọn dẹp, trông em, D luôn nhận việc nhưng khi bố mẹ vừa đi, D liền đi chơi và bắt em làm những việc bố mẹ giao. 
Nếu là bạn của D, em có lời khuyên gì cho D?
d) Bà ốm, bố mẹ bận việc ở cơ quan nên dặn C ở nhà chăm sóc bà. C từ chối với lí do đã có hẹn đi xem phim cùng các bạn.
Nếu là C, khi được bố mẹ giao việc đó, em sẽ ứng xử thế nào? Vì sao

1. Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?
a) Học sinh nên tập trung vào học tập, không nên quan tâm đến tiền bạc.
b) Học sinh không nên giữ tiền vì không giữ được tiền cẩn thận và hay chi vào những việc không cần thiết.
c) Tiết kiệm tiền chỉ dành cho người thường chi tiêu quá nhiều.
d) Biết quản lí tiền sẽ có một cuộc sống đủ đầy.

5. Hãy chia sẻ những việc em đã làm để phòng, chống bạo lực học đường.

2. Em có nhận xét gì về hành vi của các bạn dưới đây?
a) Cả tuần vừa rồi, K đều nhịn ăn sáng để dành tiền mua cuốn truyện yêu thích.
b) Ngay tuần đầu tiên, H đã dùng hết số tiền mẹ cho để chi tiêu trong cả tháng. Bạn hỏi xin thêm nhưng mẹ từ chối.
c) Tháng nào, Q cũng đặt ra mục tiêu tiết kiệm một khoản tiền nhất định.
d) B có thói quen ghi ra giấy những thứ cần mua trước khi đi chợ.

3. Xử lí tình huống:
 a) M muốn mua một quả bóng đá giá 100 000 đồng nhưng chỉ có 40 000 đồng. M hỏi vay Q 60 000 đồng và hứa sẽ trả khi được mẹ cho tiền và sẽ cho Q chơi cùng.
Nếu là Q, em sẽ xử lí thế nào? Vì sao?
 b) N vui mừng khoe với các bạn rằng mình vừa được thưởng 200 000 đồng vì thành tích học tập và tích cực phụ giúp mẹ ở xưởng may tuần vừa rồi. Thấy vậy, các bạn muốn N mua kem khao cả nhóm. N lúng túng vì muốn dùng tiền để mua quà tặng bà ngoại và truyện tranh cho em gái.
Theo em, N nên xử sự thế nào?

4. Mẹ cho em 150 000 đồng để tổ chức sinh nhật cùng ba người bạn thân. Em sẽ sử dụng số tiền đó như thế nào để có buổi sinh nhật thật vui vẻ và tiết kiệm?

1. Sưu tầm và kể về một tấm gương biết quan tâm, cảm thông và chia sẻ với người khác mà em biết. Em học tập được điều gì từ tấm gương đó

1. Em hãy viết về một tấm gương học tập tự giác, tích cực mà em biết. Em học tập 
được điều gì từ tấm gương đó?

1. Em hãy tìm hiểu về một truyền thống của quê hương và viết bài giới thiệu truyền thống đó cho mọi người.

2. Em hãy tìm hiểu về một bạn có hoàn cảnh khó khăn và lập kế hoạch giúp đỡ bạn đó?

2. Em hãy xác định một biểu hiện chưa tự giác, tích cực học tập của bản thân. Lập kế hoạch khắc phục điểm chưa tự giác, tích cực đó theo gợi ý dưới đây: 

1. Viết một đoạn văn bày tỏ suy nghĩ của em về lời khuyên “Hãy tiết kiệm lời hứa”.

2. Em hãy cùng các bạn trong nhóm tập một làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống hoặc một bài hát ca ngợi truyền thống quê hương để biểu diễn trước lớp.

2. Trong những trường hợp dưới đây, ai thực hiện đúng, ai vi phạm quyền vànghĩa vụ giữa các thành viên trong gia đình? Vì sao?
a) N thích học đàn, bạn được bố mua đàn và tìm thầy dạy. Bố khuyến khích N học 
đàn nhưng luôn nhắc nhở N không được lơ là việc học các môn văn hoá.
b) Được ông bà chiều chuộng, đáp ứng mọi yêu cầu nên M không nghe lời bố mẹ, lười học, ham chơi. Khi bố mẹ mắng, M tỏ ra không nghe lời vì được ông bà bênh.
c) Bố mẹ H luôn khuyến khích H tham gia các hoạt động tập thể của trường, lớp.
d) ở nhà, bố thường trao đổi, tham khảo ý kiến A về các vấn đề liên quan đến trẻ em

1. Em hãy cùng các bạn trong nhóm xây dựng và biểu diễn một tiết mục văn nghệ hoặc tiểu phẩm để tham gia hoạt động tuyên truyền về phòng, chống tệ nạn xã hội do nhà trường, địa phương tổ chức.

2. Cùng các bạn trong nhóm xây dựng và biểu diễn một tiểu phẩm về chủ đề “Giữ chữ tín trong học sinh” (Ví dụ: giữ lời hứa, trung thực trong thi cử,...).

1. Em cùng các bạn trong nhóm tìm hiểu, sưu tầm tranh, ảnh, tư liệu về các di sản văn hoá của địa phương,... sau đó, thiết kế thành một tờ báo tường và thuyết trình về ý nghĩa của các di sản văn hoá đó.

1. Em hãy viết lại những tình huống thường gây căng thẳng cho bản thân, từ đó tìm ra nguyên nhân, lập kế hoạch phòng tránh để không bị rơi vào những tình huống này và cách ứng phó tích cực nếu vẫn gặp những tình huống đó theo gợi ý dưới đây:

2. Em hãy lập và thực hiện kế hoạch bảo vệ một di sản ở địa phương em theo bảng gợi ý sau:

2. Em hãy cùng các bạn trong nhóm xây dựng và biểu diễn một vở kịch ngắn về tâm lí căng thẳng của học sinh và cách ứng phó tích cực với tâm lí căng thẳng.

2. Em hãy vẽ một bức tranh phê phán các tệ nạn xã hội và thuyết minh giới thiệu sản phẩm với cả lớp.

1. Em hãy viết thư cho người thân bày tỏ mong muốn về việc được thực hiện quyền tham gia của em trong gia đình.

1. Em hãy tham gia các hoạt động tuyên truyền về phòng, chống bạo lực học đường do nhà trường, địa phương tổ chức và ghi lại cảm xúc, cách phòng, chống bạo lực học đường mà em rút ra được qua các hoạt động đó.

2. Em hãy lập và thực hiện bản kế hoạch điều chỉnh những việc làm của mình cho đúng với nghĩa vụ công dân trong gia đình theo gợi ý dưới đây

2. Em hãy thiết kế một khẩu hiệu hoặc vẽ một bức tranh để tuyên truyền về phòng, chống bạo lực học đường và thuyết minh về sản phẩm đó.

1. Em hãy cùng các bạn trong nhóm lập kế hoạch kinh doanh tại hội chợ do lớp tổ chức nhằm gây quỹ từ thiện theo gợi ý sau:
- Chọn mặt hàng sẽ bán tại hội chợ:
 + Liệt kê những món đồ ở nhà mà em và các bạn không cần dùng nữa như: sách, truyện, tạp chí, túi, ví, mũ/nón,... có thể mang đi bán.
 + Lập danh sách một vài mặt hàng cỏ thể mua để bán tại hội chợ (chú ý chọn mặt hàng nhiều người thích, chi ít tiền, khảo giá để mua được rẻ,...).
- Phân công các thành viên trong nhóm chuẩn bị mua hàng, thu gom sản phẩm cần bán, hỗ trợ nhau để bán hàng.
- Chuẩn bị gian hàng để bán hàng tiện lợi.- Đánh giá kết quả kinh doanh và rút ra bài học để lần sau kinh doanh hiệu quả hơn.

 2. Em hãy lập kế hoạch thực hiện mục tiêu tiết kiệm một khoản tiền trong một thời gian nhất định theo gợi ý dưới đây và chia sẻ với bố mẹ và các bạn:
- Xác định khoản tiền muốn tiết kiệm (ví dụ: 100 000 đồng hay 200 000 đồng,...)
- Mục đích tiết kiệm: Em muốn có khoản tiền đó để làm gì?
- Thời gian thực hiện (tuỳ theo khoản tiền dự định tiết kiệm để xác định thời gian thực hiện có thể là 1 tháng, 3 tháng,...).
- Cách thực hiện: Dự kiến những cách sẽ thực hiện để có được khoản tiền đó.
- Xây dựng kế hoạch thực hiện