Thế nào là tố cáo? Người tố cáo có quyền và nghĩa vụ như thế nào?

Thế nào là tố cáo?

Trong đời sống xã hội, để bảo vệ công lý, quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và cá nhân, mỗi công dân cần có trách nhiệm phát hiện và phản ánh kịp thời những hành vi vi phạm pháp luật.

Tại Điều 30 Hiến pháp 2013 có quy định:

Điều 30.

1. Mọi người có quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về những việc làm trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

...

Cùng với đó, căn cứ theo khoản 1 Điều 2 Luật Tố cáo 2018 có quy định:

Giải thích từ ngữ

Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

1. Tố cáo là việc cá nhân theo thủ tục quy định của Luật này báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân, bao gồm:

a) Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ;

b) Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước trong các lĩnh vực.

...

Theo đó, tố cáo được hiểu là cá nhân theo thủ tục quy định của Luật Tố cáo 2018 báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân, bao gồm:

- Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ;

- Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước trong các lĩnh vực.

Khi phát hiện những hành vi sai trái trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, công vụ hoặc trong quản lý nhà nước ở các lĩnh vực khác nhau, công dân có thể chủ động tố cáo đến cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền để kịp thời ngăn chặn và xử lý. Việc tố cáo đúng quy định giúp phát hiện sớm các vi phạm, hạn chế thiệt hại xảy ra và bảo vệ lợi ích chung của xã hội.

Tố cáo còn góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các cơ quan, tổ chức và cá nhân. Khi biết rằng mọi hành vi vi phạm đều có thể bị phát hiện và tố cáo, mỗi người sẽ có ý thức tự giác hơn trong việc tuân thủ quy định của pháp luật, thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ được giao.

Nhờ có tố cáo, hoạt động quản lý nhà nước được thực hiện minh bạch, hiệu quả hơn, hạn chế tình trạng tham nhũng, tiêu cực, lạm quyền và các biểu hiện sai phạm khác.

Thế nào là tố cáo? Người tố cáo có quyền và nghĩa vụ như thế nào? (Hình từ Internet)

Người tố cáo có quyền và nghĩa vụ như thế nào?

Căn cứ theo Điều 9 Luật Tố cáo 2018 có quy định về quyền và nghĩa vụ của người tố cáo như sau:

(1) Người tố cáo có các quyền sau đây:

- Thực hiện quyền tố cáo theo quy định của Luật Tố cáo 2018;

- Được bảo đảm bí mật họ tên, địa chỉ, bút tích và thông tin cá nhân khác;

- Được thông báo về việc thụ lý hoặc không thụ lý tố cáo, chuyển tố cáo đến cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết, gia hạn giải quyết tố cáo, đình chỉ, tạm đình chỉ việc giải quyết tố cáo, tiếp tục giải quyết tố cáo, kết luận nội dung tố cáo;

- Tố cáo tiếp khi có căn cứ cho rằng việc giải quyết tố cáo của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền không đúng pháp luật hoặc quá thời hạn quy định mà tố cáo chưa được giải quyết;

- Rút tố cáo;

- Đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền áp dụng các biện pháp bảo vệ người tố cáo;

- Được khen thưởng, bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.

(2) Người tố cáo có các nghĩa vụ sau đây:

- Cung cấp thông tin cá nhân quy định tại Điều 23 Luật Tố cáo 2018;

- Trình bày trung thực về nội dung tố cáo; cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung tố cáo mà mình có được;

- Chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung tố cáo;

- Hợp tác với người giải quyết tố cáo khi có yêu cầu;

- Bồi thường thiệt hại do hành vi cố ý tố cáo sai sự thật của mình gây ra.