Thất nghiệp gồm những loại hình nào? Hậu quả của thất nghiệp đối với nền kinh tế?

Thất nghiệp gồm những loại hình nào?

Thất nghiệp là hiện tượng tất yếu trong nền kinh tế thị trường, có ảnh hưởng trực tiếp đến mọi mặt chính trị, kinh tế, xã hội.

Thất nghiệp trong nền kinh tế được phân thành 02 loại, trong đó:

(1) Phân loại theo nguồn gốc thất nghiệp, bao gồm:

- Thất nghiệp tự nhiên: biểu thị mức thất nghiệp bình thường mà nền kinh tế phải chịu, luôn tồn tại trong xã hội, bao gồm các dạng:

+ Thất nghiệp tạm thời: thất nghiệp phát sinh do sự dịch chuyển không ngừng của người lao động giữa các vùng, các loại công việc hoặc giữa các giai đoạn khác nhau trong cuộc sống.

Ví dụ: Sinh viên mới tốt nghiệp đại học nghỉ vài tháng để tìm công việc phù hợp với chuyên ngành của mình. Trong thời gian tìm việc đó, sinh viên này rơi vào tình trạng thất nghiệp tạm thời.

+ Thất nghiệp cơ cấu: thất nghiệp gắn liền với sự biến động cơ cấu kinh tế và sự thay đổi của công nghệ dẫn đến yêu cầu lao động có trình độ cao hơn, lao động không đáp ứng yêu cầu sẽ bị đào thải.

Ví dụ: Công nhân làm việc trong nhà máy dệt thủ công bị mất việc khi nhà máy chuyển sang sử dụng máy móc, công nghệ hiện đại. Do không có kỹ năng phù hợp, người lao động này không đáp ứng được yêu cầu mới nên bị cho nghỉ việc.

- Thất nghiệp chu kì: thất nghiệp tương ứng với từng giai đoạn trong chu kì kinh tế: Thất nghiệp chu kì ở mức cao khi nền kinh tế suy thoái; Thất nghiệp chu kì ở mức thấp khi kinh tế phát triển, mở rộng.

Ví dụ: Khi nền kinh tế suy thoái, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn về mặt tài chính cần phải cắt giảm nhân sự. Người lao động bị mất việc trong giai đoạn này được gọi là thất nghiệp chu kì.

(2) Phân loại theo tính chất:

- Thất nghiệp tự nguyện: xảy ra do người lao động không muốn làm việc do điều kiện làm việc và mức lương chưa phù hợp với họ.

Ví dụ: Người lao động từ chối nhận việc vì mức lương quá thấp hoặc điều kiện làm việc không phù hợp với mong muốn của mình, dù vẫn có cơ hội làm việc.

- Thất nghiệp không tự nguyện: xảy ra khi người lao động mong muốn đi làm nhưng không thể tìm kiếm được việc làm.

Ví dụ: Công nhân bị mất việc do doanh nghiệp phá sản và dù rất muốn đi làm nhưng không tìm được việc làm mới phù hợp.

Vì vậy có thể thấy, thất nghiệp là hiện tượng kinh tế - xã hội phức tạp, tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau và phát sinh từ nhiều nguyên nhân. Mỗi loại thất nghiệp có đặc điểm và mức độ tác động khác nhau đến người lao động và nền kinh tế, vì vậy việc nhận diện đúng các loại thất nghiệp giúp Nhà nước xây dựng chính sách việc làm phù hợp, ổn định thị trường lao động, hạn chế thất nghiệp và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Thất nghiệp gồm những loại hình nào? Hậu quả của thất nghiệp đối với nền kinh tế? (Hình từ Internet)

Hậu quả của thất nghiệp đối với nền kinh tế?

Khi tỷ lệ thất nghiệp tăng cao, một bộ phận lớn lao động không có việc làm, dẫn đến nguồn lực lao động bị lãng phí, làm giảm khả năng sản xuất của nền kinh tế. Dẫn đến thu nhập của người lao động giảm sút khiến sức mua của xã hội giảm theo, từ đó làm suy giảm tổng cầu, ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, thất nghiệp còn làm gia tăng gánh nặng cho ngân sách nhà nước do Nhà nước phải chi nhiều hơn cho các chính sách an sinh xã hội, trợ cấp thất nghiệp và hỗ trợ người lao động. Nếu thất nghiệp kéo dài, nền kinh tế có thể rơi vào tình trạng trì trệ, tăng trưởng chậm, gây mất ổn định kinh tế - xã hội và cản trở sự phát triển bền vững của đất nước.

Vì vậy, khi thất nghiệp tăng cao, Nhà nước cần sử dụng nhiều giải pháp để kiểm soát và kiềm chế thất nghiệp như: Hoàn thiện thể chế về thị trường lao động, thực hiện đúng pháp luật về lao động; Khuyến khích các cơ sở sản xuất kinh doanh mở rộng hoạt động sản xuất, chuyển đổi sản xuất để tạo thêm việc làm cho người lao động; Thực hiện chính sách an sinh xã hội, chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp để giải quyết việc làm cho người lao động.