Học sinh lớp 12 có thể thực hiện quyền kinh doanh hay không? Vì sao?

Học sinh lớp 12 có thể thực hiện quyền kinh doanh hay không? Vì sao?

Điều 33 Hiến pháp 2013 quy định:

Điều 33.

Mọi người có quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm.

Theo quy định trên, mọi người có quyền kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm. Điều đó cũng có nghĩa là học sinh lớp 12 không bị phủ nhận quyền kinh doanh chỉ vì đang còn đi học, vẫn có quyền kinh doanh theo quy định pháp luật.

Tuy nhiên, pháp luật cũng đặt ra những điều kiện nhất định đối với một số hình thức kinh doanh. Cụ thể, căn cứ khoản 1, khoản 2 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định:

Điều 17. Quyền thành lập, góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp và quản lý doanh nghiệp

1. Tổ chức, cá nhân có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam theo quy định của Luật này, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này.

...

2. Tổ chức, cá nhân sau đây không có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam:

...

đ) Người chưa thành niên; người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; người bị mất năng lực hành vi dân sự; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi; tổ chức không có tư cách pháp nhân;

...

Căn cứ khoản 2 Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định:

Điều 82. Quyền thành lập hộ kinh doanh

...

2. Cá nhân, thành viên hộ gia đình là công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định của Bộ luật Dân sự có quyền thành lập hộ kinh doanh theo quy định tại Nghị định này, trừ các trường hợp sau đây:

...

Đồng thời, căn cứ Điều 21 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

Điều 20. Người thành niên

1. Người thành niên là người từ đủ mười tám tuổi trở lên.

2. Người thành niên có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, trừ trường hợp quy định tại các điều 22, 23 và 24 của Bộ luật này.

Có thể thấy, để thành lập và quản lý doanh nghiệp hoặc thành lập hộ kinh doanh, một trong những điều kiện mà cá nhân phải đáp ứng là về độ tuổi và năng lực hành vi dân sự. Theo đó, người từ đủ 18 tuổi trở lên và có năng lực hành vi dân sự đầy đủ mới được thành lập và quản lý doanh nghiệp hoặc thành lập hộ kinh doanh; còn người chưa đủ 18 tuổi thì không được tự mình thành lập, quản lý doanh nghiệp, đồng thời cũng không đủ điều kiện để tự mình thành lập hộ kinh doanh.

Như vậy, cần hiểu rằng học sinh lớp 12 vẫn có thể thực hiện quyền kinh doanh, tuy nhiên việc thực hiện quyền này sẽ khác nhau tùy vào độ tuổi và điều kiện pháp lý cụ thể:

- Nếu đã đủ 18 tuổi và có năng lực hành vi dân sự đầy đủ thì học sinh lớp 12 có thể thành lập doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh theo quy định của pháp luật (nếu không thuộc các trường hợp cấm thành lập, quản lý doanh nghiệp hoặc thành lập hộ kinh doanh khác).

- Nếu chưa đủ 18 tuổi thì chưa được tự mình thành lập doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh, nhưng vẫn có thể tham gia các hoạt động kinh doanh phù hợp khác như bán hàng nhỏ lẻ, bán hàng online, tạo ra thu nhập hợp pháp hoặc tham gia hoạt động kinh doanh cùng gia đình.

Tóm lại, học sinh lớp 12 có thể thực hiện quyền kinh doanh. Tuy nhiên, nếu muốn thành lập doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh thì phải đủ 18 tuổi và có năng lực hành vi dân sự đầy đủ; còn nếu chưa đủ điều kiện này thì vẫn có thể kinh doanh dưới những hình thức khác phù hợp với quy định của pháp luật.

Học sinh lớp 12 có thể thực hiện quyền kinh doanh hay không? Vì sao? (Hình từ Internet)

Khi thực hiện quyền kinh doanh, học sinh lớp 12 cần lưu ý điều gì?

Khi thực hiện quyền kinh doanh, học sinh lớp 12 cần lựa chọn hình thức kinh doanh phù hợp với độ tuổi, điều kiện pháp lý và khả năng của bản thân. Việc kinh doanh phải bảo đảm đúng quy định của pháp luật, không được kinh doanh những ngành, nghề bị cấm, không được buôn bán hàng giả, hàng lậu hoặc thực hiện các hành vi gian dối trong kinh doanh.

Bên cạnh đó, học sinh lớp 12 cần chú ý cân bằng giữa việc học và việc kinh doanh, đặc biệt trong thời điểm chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông sắp tới. Đây là kỳ thi quan trọng, có ảnh hưởng lớn đến tương lai của học sinh. Do đó, nếu tham gia kinh doanh, học sinh cần sắp xếp thời gian hợp lý, chỉ nên thực hiện ở mức phù hợp để tránh làm ảnh hưởng đến việc học tập và sức khỏe của bản thân.

Ngoài ra, học sinh cũng cần chủ động tìm hiểu các quy định pháp luật liên quan nếu muốn kinh doanh lâu dài hoặc mở rộng hoạt động kinh doanh. Điều này sẽ giúp học sinh lựa chọn cách kinh doanh phù hợp, đúng quy định và hạn chế những rủi ro, vi phạm có thể xảy ra.