Cháu có được hưởng thừa kế từ ông bà khi cha mẹ vẫn còn sống không? Cháu có được quyền từ chối di sản từ ông bà không?

Cháu có được hưởng thừa kế từ ông bà khi cha mẹ vẫn còn sống không?

Căn cứ khoản 1 Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015 quy định những trường hợp thừa kế theo pháp luật như sau:

Điều 650. Những trường hợp thừa kế theo pháp luật

1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau đây:

a) Không có di chúc;

b) Di chúc không hợp pháp;

c) Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;

d) Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

…

Đồng thời, tại Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định về người thừa kế theo pháp luật như sau:

Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

…

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Bên cạnh đó, theo Điều 652 Bộ luật Dân sự 2015 quy định, thừa kế thế vị là trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.

Dựa vào các quy định trên, việc thừa kế của cháu được chia thành 03 trường hợp:

Trường hợp 1: Thừa kế theo di chúc

Nếu ông bà mất để lại di chúc và chỉ định người thừa kế là cháu thì cháu được hưởng thừa kế từ ông bà dù ba mẹ vẫn còn sống.

Trong trường hợp di chúc, vẫn phải lưu ý người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc (Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015)

Trường hợp 2: Thừa kế theo pháp luật

Nếu ông bà mất mà không để lại di chúc hoặc di chúc không hợp pháp thì di sản được chia theo pháp luật.

Theo đó, cháu ruột thuộc hàng thừa kế thứ hai. Khi ông bà mất để lại di sản mà cha mẹ vẫn còn sống, tức là con ruột của của ông bà vẫn còn sống, thì cha hoặc mẹ là con ruột của ông bà sẽ được hưởng thừa kế vì là hàng thừa kế thứ nhất, cháu sẽ không được hưởng thừa kế.

Cháu chỉ được hưởng thừa kế từ ông bà khi không còn ai ở hàng thừa kế thứ nhất do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Trường hợp 3: Thừa kế thế vị

Nếu ông bà mất để lại di sản cho cha mẹ mà cha mẹ chết trước hoặc cùng một thời điểm với ông bà thì cháu ruột được hưởng phần di sản mà cha mẹ được hưởng nếu còn sống.

Lưu ý: Thừa kế thế vị chỉ áp dụng cho trường hợp thừa kế theo pháp luật, không áp dụng cho trường hợp thừa kế theo di chúc.

Cháu có được hưởng thừa kế từ ông bà khi cha mẹ vẫn còn sống không? Cháu có được quyền từ chối di sản từ ông bà không? (Hình từ Internet)

Cháu có được quyền từ chối di sản thừa kế từ ông bà không?

Căn cứ Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về việc từ chối di sản như sau:

Điều 620. Từ chối nhận di sản

1. Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.

2. Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.

3. Việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản.

Như vậy, trường hợp cháu là người thừa kế di sản từ ông bà thì cháu có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.

Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết. Việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản.