Ai có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho trẻ em? Đăng ký khai sinh muộn có bị phạt không?

Ai có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho trẻ em?

Căn cứ Điều 15 Luật Hộ tịch 2014 quy định:

Điều 15. Trách nhiệm đăng ký khai sinh

1. Trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh con, cha hoặc mẹ có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho con; trường hợp cha, mẹ không thể đăng ký khai sinh cho con thì ông hoặc bà hoặc người thân thích khác hoặc cá nhân, tổ chức đang nuôi dưỡng trẻ em có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho trẻ em.

2. Công chức tư pháp - hộ tịch thường xuyên kiểm tra, đôn đốc việc đăng ký khai sinh cho trẻ em trên địa bàn trong thời hạn quy định; trường hợp cần thiết thì thực hiện đăng ký khai sinh lưu động.

Theo quy định trên, trách nhiệm đăng ký khai sinh trước hết thuộc về cha, mẹ của đứa bé và cần được thực hiện trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày đứa bé được sinh ra. Trường hợp cha, mẹ không thể đăng ký khai sinh cho con, thì trách nhiệm này sẽ chuyển sang các chủ thể khác, bao gồm:

- Ông hoặc bà; hoặc

- Người thân thích khác; hoặc

- Cá nhân, tổ chức đang nuôi dưỡng trẻ em.

Đồng thời, để bảo đảm quyền được khai sinh của trẻ em được thực hiện đầy đủ, công chức tư pháp - hộ tịch sẽ có trách nhiệm thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở và đôn đốc việc thực hiện đăng ký khai sinh trên địa bàn; khi cần thiết có thể thực hiện đăng ký khai sinh lưu động.

Tóm lại, đăng ký khai sinh không chỉ là một thủ tục hành chính đơn thuần mà còn là bước đầu tiên để trẻ em được Nhà nước ghi nhận về nhân thân, qua đó bảo đảm việc thực hiện các quyền và lợi ích hợp pháp trong học tập, y tế, cư trú và các chính sách an sinh khác.

Vì vậy, cha, mẹ hoặc các chủ thể khác có trách nhiệm cần chủ động thực hiện đăng ký khai sinh cho trẻ đúng thời hạn; trường hợp có khó khăn thì liên hệ công chức tư pháp - hộ tịch tại địa phương để được hướng dẫn, hỗ trợ kịp thời.

Ai có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho trẻ em? Đăng ký khai sinh muộn có bị phạt không? (Hình từ Internet)

Đăng ký khai sinh muộn có bị phạt không?

Căn cứ Điều 37 Nghị định 82/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi khoản 34 Điều 1 Nghị định 117/2024/NĐ-CP) quy định xử phạt vi phạm hành chính về đăng ký khai sinh như sau:

Điều 37. Hành vi vi phạm quy định về đăng ký khai sinh

1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi tẩy xoá, sửa chữa làm sai lệch nội dung giấy tờ do cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền cấp để làm thủ tục đăng ký khai sinh.

2. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

a) Cam đoan, làm chứng sai sự thật về việc sinh;

b) Cung cấp thông tin, tài liệu sai sự thật về nội dung khai sinh;

c) Sử dụng giấy tờ của người khác để làm thủ tục đăng ký khai sinh.

3. Hình thức xử phạt bổ sung:

Tịch thu tang vật là giấy tờ, văn bản bị tẩy xoá, sửa chữa làm sai lệch nội dung đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 Điều này.

4. Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc nộp lại bản chính giấy tờ, văn bản bị tẩy xoá, sửa chữa làm sai lệch nội dung cho cơ quan, người có thẩm quyền đã cấp đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 Điều này, trừ trường hợp bản chính đã bị tịch thu theo quy định tại khoản 3 Điều này;

b) Kiến nghị cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền xem xét, xử lý đối với giấy khai sinh đã cấp do có hành vi vi phạm quy định tại các khoản 1 và 2 Điều này.

Từ các quy định hiện hành có thể khẳng định rằng pháp luật không quy định xử phạt hành chính chỉ vì việc đăng ký khai sinh được thực hiện sau thời hạn 60 ngày. Việc đăng ký khai sinh quá hạn vẫn được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, giải quyết theo thủ tục hộ tịch, với điều kiện người đi đăng ký cung cấp thông tin trung thực và hồ sơ hợp lệ.

Các chế tài xử phạt không nhằm vào hành vi đăng ký muộn, mà chỉ áp dụng đối với các hành vi vi phạm có tính chất gian dối hoặc làm sai lệch nội dung đăng ký khai sinh, như: tẩy xoá, sửa chữa giấy tờ; cam đoan hoặc làm chứng sai sự thật; cung cấp tài liệu, thông tin không đúng; hoặc sử dụng giấy tờ của người khác để thực hiện thủ tục.

Do đó, trong trường hợp đăng ký khai sinh quá hạn, người có trách nhiệm chỉ cần bảo đảm việc kê khai trung thực, sử dụng giấy tờ hợp pháp và thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định. Điều này không những tránh phát sinh rủi ro pháp lý mà còn bảo đảm quyền nhân thân và các quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em được Nhà nước ghi nhận đầy đủ.