Thị trường là gì? Các loại thị trường và ví dụ cụ thể?

Thị trường là gì?

Thị trường là tổng hòa những quan hệ kinh tế, trong đó nhu cầu của các chủ thể kinh tế được đáp ứng thông qua quá trình trao đổi, mua bán hàng hóa và dịch vụ. Trong quá trình này, giá cả và số lượng hàng hóa, dịch vụ được xác định trên cơ sở cung - cầu, phù hợp với trình độ phát triển nhất định của nền sản xuất. Vì vậy, thị trường không chỉ phản ánh hoạt động mua bán đơn thuần mà còn phản ánh trình độ phát triển của nền kinh tế.

Ở cấp độ cụ thể, thị trường có thể quan sát trực tiếp ở những nơi diễn ra các hoạt động trao đổi hàng hóa và dịch vụ giữa người mua và người bán như chợ, cửa hàng, siêu thị, phòng giao dịch, sàn thương mại điện tử hoặc sàn chứng khoán, thể hiện rõ nét nhất các quan hệ mua bán trong đời sống kinh tế.

Ở cấp độ trừu tượng, thị trường được nhận diện thông qua các mối quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình trao đổi và mua bán, bao gồm: quan hệ cung - cầu, quan hệ hàng - tiền, quan hệ cạnh tranh và quan hệ kinh tế trong nước với nước ngoài. Các mối quan hệ này quyết định sự hình thành giá cả, quy mô giao dịch cũng như sự vận động và phát triển của thị trường.

Có thể thấy, thị trường chỉ tồn tại và phát triển khi có sự tham gia của các chủ thể kinh tế, có hoạt động trao đổi mua bán và có sự hình thành giá cả, số lượng hàng hóa, dịch vụ.

Thị trường là gì? Các loại thị trường và ví dụ cụ thể? (Hình từ Internet)

Các loại thị trường và ví dụ cụ thể

Dựa vào các tiêu chí khác nhau, thị trường được phân thành nhiều loại nhằm phản ánh đầy đủ các hoạt động mua bán và trao đổi trong nền kinh tế.

- Căn cứ vào đối tượng giao dịch, mua bán: thị trường được chia thành thị trường các loại hàng hóa và dịch vụ, bao gồm nhiều thị trường cụ thể như thị trường lúa gạo, thị trường dầu mỏ, thị trường giày dép, thị trường tiền tệ, thị trường chứng khoán, thị trường bất động sản,… Đây là những thị trường gắn trực tiếp với hoạt động trao đổi sản phẩm và dịch vụ phục vụ sản xuất và đời sống xã hội.

Ví dụ: Người dân mua gạo ST25 tại siêu thị C; người bán và người mua thỏa thuận giá cả, số lượng gạo được mua bán trên thị trường hàng hóa.

- Căn cứ vào vai trò của các đối tượng tham gia mua bán, giao dịch: thị trường bao gồm thị trường tư liệu sản xuất, thị trường tư liệu tiêu dùng, thị trường lao động và thị trường khoa học – công nghệ,...

+ Thị trường tư liệu sản xuất cung cấp các yếu tố đầu vào cho sản xuất như máy móc, nguyên liệu.

Ví dụ: Một doanh nghiệp xây dựng mua xi măng và thép hãng H để phục vụ thi công công trình; hoạt động mua bán này diễn ra trên thị trường tư liệu sản xuất.

+ Thị trường tư liệu tiêu dùng đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của người dân.

Ví dụ: Người dân mua quần áo may sẵn tại cửa hàng thời trang hoặc siêu thị để phục vụ nhu cầu sinh hoạt hằng ngày

+ Thị trường lao động là nơi người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận về việc làm, tiền lương và các điều kiện lao động.

Ví dụ: Sinh viên tốt nghiệp nộp hồ sơ xin việc vào Công ty S, được tuyển dụng, ký hợp đồng lao động và nhận lương hằng tháng.

+ Thị trường khoa học - công nghệ là nơi chuyển giao tri thức, sáng chế và công nghệ mới.

Ví dụ: Một doanh nghiệp chế biến nông sản mua bản quyền công nghệ sấy lạnh từ một viện nghiên cứu để bảo quản trái cây lâu hơn và nâng cao chất lượng sản phẩm

- Căn cứ vào phạm vi của quan hệ mua bán, giao dịch: thị trường được chia thành thị trường trong nước và thị trường quốc tế,…:

+ Thị trường trong nước diễn ra các hoạt động mua bán trong phạm vi lãnh thổ quốc gia.

Ví dụ: Người dân tại Việt Nam mua gạo, rau, thịt và các mặt hàng tiêu dùng do các doanh nghiệp trong nước sản xuất tại chợ, siêu thị trong nước.

+ Thị trường quốc tế là nơi trao đổi hàng hóa, dịch vụ giữa các quốc gia với nhau, gắn liền với hoạt động xuất khẩu và nhập khẩu.

Ví dụ: Doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu cà phê sang thị trường Liên minh châu Âu và thu ngoại tệ về nước.