Thế nào là tự lập? Một số biểu hiện về tự lập và trái với tự lập trong học tập và sinh hoạt hằng ngày?

Thế nào là tự lập?

Tự lập là khả năng tự mình làm những việc của bản thân và tự giải quyết các vấn đề phù hợp với lứa tuổi, hoàn cảnh. Người tự lập biết suy nghĩ, tự quyết định trong phạm vi cho phép, dám chịu trách nhiệm về việc mình làm và không trông chờ, dựa dẫm hay ỷ lại vào người khác. Không chỉ tự làm, người tự lập còn biết tự sắp xếp công việc, quản lý thời gian hợp lý và chủ động tìm cách tháo gỡ khi gặp khó khăn. Nhờ đó, mỗi người rèn được sự tự tin, bản lĩnh, hình thành tinh thần trách nhiệm và từng bước trưởng thành hơn trong cuộc sống.

Thế nào là tự lập? Một số biểu hiện về tự lập và trái với tự lập trong học tập và sinh hoạt hằng ngày? (Hình từ internet)

Một số biểu hiện về tự lập và trái với tự lập trong học tập và sinh hoạt hằng ngày?

Tính tự lập thể hiện ở sự tự tin, bản lĩnh, dám đối diện với khó khăn, thử thách; có ý chí nỗ lực, phấn đấu vươn lên; đồng thời không trông chờ, dựa dẫm hay ỷ lại vào người khác. Trong thực tế, biểu hiện của tự lập và trái với tự lập có thể thấy rất rõ trong học tập và sinh hoạt hằng ngày.

Trong học tập, học sinh tự lập là người biết chủ động lo việc học của mình, không phụ thuộc vào sự kèm cặp thường xuyên của người khác. Học sinh tự xác định nhiệm vụ học tập, chủ động chuẩn bị sách vở, chuẩn bị bài, ôn tập theo kế hoạch hoặc đề cương, không cần thầy cô hay người lớn nhắc nhở liên tục. Khi gặp nội dung chưa hiểu, học sinh tự lập thường tự tìm cách tháo gỡ trước (như đọc lại tài liệu, ghi chú chỗ vướng, tìm ví dụ minh họa,...), sau đó mới hỏi thầy cô hoặc trao đổi với bạn bè để làm rõ vấn đề. Đồng thời, học sinh tự lập biết tự chịu trách nhiệm về kết quả học tập của mình: làm sai thì nhận sai, rút kinh nghiệm và điều chỉnh cách học, thay vì đổ lỗi cho hoàn cảnh hay trông chờ người khác “gỡ” giúp.

Ngược lại, biểu hiện trái với tự lập trong học tập là thói quen ỷ lại và phụ thuộc. Những học sinh này luôn chờ nhắc nhở mới học, chờ người khác kèm cặp mới làm; lười suy nghĩ, gặp khó là bỏ qua hoặc than vãn; sao chép bài, nhờ người khác làm hộ; học theo cảm hứng, không có kế hoạch; khi không đạt kết quả thì dễ nản và dễ đổ lỗi cho hoàn cảnh hoặc cho người khác. Lâu dần, những biểu hiện này khiến học sinh chậm tiến bộ, giảm khả năng tự học và mất dần sự tự tin vào bản thân.

Trong sinh hoạt hằng ngày, người tự lập là người biết tự lo những việc cá nhân phù hợp với lứa tuổi, như tự sắp xếp đồ dùng, giữ gìn vệ sinh cá nhân, sống gọn gàng ngăn nắp, đúng giờ và chủ động thực hiện các việc trong khả năng của mình. Khi gặp tình huống phát sinh, người tự lập biết bình tĩnh xử lý, rút kinh nghiệm, không hoang mang và không trông chờ người khác giải quyết thay. Tính tự lập còn thể hiện ở việc dám nhận trách nhiệm, biết tự điều chỉnh thói quen chưa tốt và chủ động rèn luyện để hoàn thiện bản thân.

Trái với tự lập trong sinh hoạt là việc gì cũng nhờ người khác làm thay; không tự sắp xếp, không tự chuẩn bị; thiếu chủ động, thiếu trách nhiệm, gặp khó là tránh né; thường xuyên đổ lỗi, không dám nhận sai; dễ bỏ cuộc khi gặp việc mới hoặc việc hơi vất vả. Về lâu dài, điều đó khiến con người trở nên thiếu bản lĩnh, khó thích nghi và không hình thành được những kỹ năng sống cần thiết.

Tóm lại, tự lập không phải là làm mọi thứ một mình, mà là biết chủ động, tự giác và có trách nhiệm trong những việc thuộc về bản thân. Ngược lại, trái với tự lập là sống trông chờ, dựa dẫm và phụ thuộc vào người khác trong học tập và sinh hoạt hằng ngày.