SBT Kinh tế Pháp luật 11 CTST Bài 14 trang 100: Quyền bầu cử và quyền ứng cử là quyền tự do cơ bản hay quyền dân chủ cơ bản của công dân?

Quyền bầu cử và quyền ứng cử là quyền tự do cơ bản hay quyền dân chủ cơ bản của công dân?

Tại Điều 27 Hiến pháp 2013 quy định:

Điều 27.

Công dân đủ mười tám tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ hai mươi mốt tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân. Việc thực hiện các quyền này do luật định.

Theo đó, mọi công dân khi đến độ tuổi quy định đều có quyền bầu cử và quyền ứng cử.

Xét về bản chất, quyền bầu cử và quyền ứng cử là quyền dân chủ cơ bản của công dân trong lĩnh vực chính trị. Đây là những quyền đặc biệt quan trọng, gắn liền với việc tham gia quản lý nhà nước và xã hội của nhân dân. Thông qua các quyền này, người dân trực tiếp thể hiện ý chí, nguyện vọng của mình trong việc lựa chọn hoặc trở thành người đại diện trong bộ máy quyền lực nhà nước.

Việc thực hiện quyền bầu cử giúp công dân lựa chọn ra những đại biểu xứng đáng, có đủ phẩm chất và năng lực để thay mặt mình tham gia vào Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp. Đồng thời, quyền ứng cử tạo điều kiện để công dân có cơ hội tham gia trực tiếp vào bộ máy nhà nước, đóng góp trí tuệ và trách nhiệm của mình đối với xã hội.

Như vậy, quyền bầu cử và quyền ứng cử là các quyền dân chủ cơ bản của công dân trong lĩnh vực chính trị. Thông qua quyền bầu cử, nhân dân lựa chọn những người đại diện vào các cơ quan quyền lực nhà nước; còn thông qua quyền ứng cử, công dân có thể trực tiếp tham gia vào bộ máy nhà nước, góp phần thực hiện quyền làm chủ của mình.

SBT Kinh tế Pháp luật 11 CTST Bài 14 trang 100: Quyền bầu cử và quyền ứng cử là quyền tự do cơ bản hay quyền dân chủ cơ bản của công dân? (Hình từ Internet)

Công dân có nghĩa vụ gì trong bầu cử và ứng cử?

Trong bầu cử và ứng cử, bên cạnh việc được hưởng các quyền chính trị quan trọng, công dân còn có những nghĩa vụ nhất định nhằm bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng pháp luật và phản ánh đúng ý chí của nhân dân:

+ Công dân có nghĩa vụ tuân thủ Hiến pháp, pháp luật và các quy định có liên quan đến quyền và nghĩa vụ về bầu cử, ứng cử. Đây là yêu cầu cơ bản để bảo đảm mọi hoạt động bầu cử được tiến hành thống nhất, công bằng và minh bạch.

+ Công dân có nghĩa vụ trực tiếp tham gia bầu cử theo quy định của pháp luật, không nhờ người khác thực hiện thay (trừ trường hợp pháp luật cho phép). Trước khi bỏ phiếu, cử tri có trách nhiệm tìm hiểu về tiêu chuẩn đại biểu và danh sách ứng cử viên để lựa chọn đúng đắn.

+ Công dân có trách nhiệm cân nhắc, lựa chọn một cách thận trọng và khách quan, bảo đảm bầu đủ số lượng đại biểu theo quy định. Những người được lựa chọn cần là các ứng cử viên tiêu biểu, có phẩm chất đạo đức, trình độ và năng lực, có khả năng đại diện cho ý chí, nguyện vọng chính đáng của nhân dân trong các cơ quan quyền lực nhà nước.

+ Phản bác, đấu tranh với những hành vi xâm phạm quyền và nghĩa vụ của công dân về bầu cử, ứng cử và mọi luận điệu xuyên tạc chống phá cuộc bầu cử của các thế lực thù địch.

Ví dụ minh họa:

Trong một kỳ bầu cử, một cử tri trước khi đi bỏ phiếu đã dành thời gian tìm hiểu tiểu sử, trình độ và chương trình hành động của các ứng cử viên trong khu vực mình. Khi phát hiện có thông tin sai lệch về một ứng cử viên trên mạng xã hội, người này đã không vội tin theo mà kiểm chứng lại từ nguồn chính thống, đồng thời nhắc nhở người xung quanh không lan truyền thông tin chưa xác thực. Đến ngày bầu cử, cử tri này trực tiếp đi bỏ phiếu, lựa chọn những ứng cử viên mà mình thấy xứng đáng và phù hợp.

Như vậy, việc thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ trong bầu cử và ứng cử không chỉ thể hiện trách nhiệm công dân mà còn góp phần quan trọng vào việc xây dựng một Nhà nước dân chủ, trong sạch và vững mạnh.