SBT Kinh tế Pháp luật 11 CTST Bài 14: Người nào được gọi là cử tri? Nguyên tắc lập danh sách cử tri như thế nào?

Người nào được gọi là cử tri?

Cử tri là những người có quyền tham gia bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân - đây là những cơ quan đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân. Thông qua việc thực hiện quyền bầu cử, cử tri trực tiếp lựa chọn những người đủ đức, đủ tài để thay mặt mình tham gia vào bộ máy nhà nước, góp phần quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước và địa phương.

Không chỉ dừng lại ở việc lựa chọn đại biểu, cử tri còn thể hiện vai trò làm chủ của mình thông qua quyền giám sát. Cụ thể, nếu các đại biểu đã được bầu không còn xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân, không thực hiện tốt trách nhiệm hoặc vi phạm quy định, thì cử tri có quyền tham gia bỏ phiếu bãi nhiệm. Điều này góp phần bảo đảm tính minh bạch, trách nhiệm và hiệu quả hoạt động của các cơ quan đại diện.

Căn cứ tại Điều 2 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015 có quy định như sau:

Điều 2. Tuổi bầu cử và tuổi ứng cử

Tính đến ngày bầu cử được công bố, công dân nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đủ mười tám tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ hai mươi mốt tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp theo quy định của Luật này.

Theo quy định của pháp luật, tính đến ngày diễn ra bầu cử, mọi công dân của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam từ đủ 18 tuổi trở lên và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, thì đều có quyền bầu cử và được xem là cử tri. Khi đó, họ có quyền và cũng là nghĩa vụ tham gia bầu cử, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.

SBT Kinh tế Pháp luật 11 CTST Bài 14: Người nào được gọi là cử tri? Nguyên tắc lập danh sách cử tri như thế nào? (Hình từ Internet)

Nguyên tắc lập danh sách cử tri như thế nào?

Theo quy định tại Điều 29 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015, được sửa đổi bởi điểm b khoản 24 Điều 1 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân sửa đổi 2025 thì nguyên tắc lập danh sách cử tri như sau:

- Mọi công dân có quyền bầu cử đều được ghi tên vào danh sách cử tri và được phát thẻ cử tri, trừ các trường hợp người đang bị tước quyền bầu cử theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, người bị kết án tử hình đang trong thời gian chờ thi hành án, người đang chấp hành hình phạt tù mà không được hưởng án treo, người mất năng lực hành vi dân sự thì không được ghi tên vào danh sách cử tri.

- Mỗi công dân chỉ được ghi tên vào một danh sách cử tri ở nơi mình thường trú hoặc tạm trú.

- Cử tri là người tạm trú và có thời gian đăng ký tạm trú tại địa phương chưa đủ 12 tháng, cử tri là quân nhân ở các đơn vị vũ trang nhân dân được ghi tên vào danh sách cử tri để bầu đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh ở nơi tạm trú hoặc đóng quân.

- Công dân Việt Nam ở nước ngoài trở về Việt Nam trong khoảng thời gian từ sau khi danh sách cử tri đã được niêm yết đến trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu 24 giờ, thì đến Ủy ban nhân dân cấp xã xuất trình Hộ chiếu có ghi quốc tịch Việt Nam để được ghi tên vào danh sách cử tri và nhận thẻ cử tri bầu đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp xã (nếu xuất trình tại nơi đăng ký thường trú) hoặc bầu đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh (nêu xuất trình tại nơi đăng ký tạm trú).

- Cử tri là người đang bị tạm giam, tạm giữ, người đang chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc được ghi tên vào danh sách cử tri để bầu đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh nơi người đó đang bị tạm giam, tạm giữ, đang chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc.