Quyền và nghĩa vụ của con cháu đối với ông bà cha mẹ được quy định như thế nào?

Quyền và nghĩa vụ của con cháu đối với ông bà cha mẹ được quy định như thế nào?

(1) Quyền và nghĩa vụ của con đối với cha mẹ (Điều 70 Luật Hôn nhân và gia đình 2014)

(i) Về quyền của con đối với cha mẹ

- Được cha mẹ thương yêu, tôn trọng, thực hiện các quyền, lợi ích hợp pháp về nhân thân và tài sản theo quy định của pháp luật;

- Được học tập và giáo dục; được phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ và đạo đức.

- Con đã thành niên có quyền tự do lựa chọn nghề nghiệp, nơi cư trú, học tập, nâng cao trình độ văn hóa, chuyên môn, nghiệp vụ; tham gia hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội theo nguyện vọng và khả năng của mình.

- Con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình thì có quyền sống chung với cha mẹ, được cha mẹ trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc.

- Được hưởng quyền về tài sản tương xứng với công sức đóng góp vào tài sản của gia đình.

(ii) Về nghĩa vụ của con đối với cha mẹ

- Có bổn phận yêu quý, kính trọng, biết ơn, hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ, giữ gìn danh dự, truyền thống tốt đẹp của gia đình.

- Khi sống cùng với cha mẹ, con có nghĩa vụ tham gia công việc gia đình, lao động, sản xuất, tạo thu nhập nhằm bảo đảm đời sống chung của gia đình; đóng góp thu nhập vào việc đáp ứng nhu cầu của gia đình phù hợp với khả năng của mình.

Đối với con chưa thành niên thì tham gia công việc gia đình phù hợp với lứa tuổi và không trái với quy định của pháp luật về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em.

(2) Quyền và nghĩa vụ của cháu đối với ông bà nội, ông bà ngoại (Điều 104 Luật Hôn nhân và gia đình 2014)

(i) Về quyền của cháu đối với ông bà nội, ông bà ngoại

- Được ông bà nội, ông bà ngoại trông nom, chăm sóc, giáo dục.

- Trường hợp cháu chưa thành niên, cháu đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình mà không có người nuôi dưỡng theo quy định tại Điều 105 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 thì ông bà nội, ông bà ngoại có nghĩa vụ nuôi dưỡng cháu.

(ii) Về nghĩa vụ của cháu đối với ông bà nội, ông bà ngoại

Cháu có nghĩa vụ kính trọng, chăm sóc, phụng dưỡng ông bà nội, ông bà ngoại; trường hợp ông bà nội, ông bà ngoại không có con để nuôi dưỡng mình thì cháu đã thành niên có nghĩa vụ nuôi dưỡng.

Quyền và nghĩa vụ của con cháu đối với ông bà cha mẹ được quy định như thế nào? (Hình từ Internet)

Giữa cháu và ông bà có phát sinh nghĩa vụ cấp dưỡng không?

Trước hết, căn cứ Điều 107 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định nghĩa vụ cấp dưỡng được thực hiện giữa nhiều chủ thể trong quan hệ gia đình, trong đó có quan hệ giữa ông bà nội, ông bà ngoại và cháu. Như vậy, pháp luật đã xác định đây là một trong những quan hệ có thể làm phát sinh nghĩa vụ cấp dưỡng.

Cu thể theo Điều 113 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, ông bà nội, ông bà ngoại không sống chung với cháu có nghĩa vụ cấp dưỡng cho cháu trong trường hợp cháu chưa thành niên hoặc cháu đã thành niên không có khả năng lao động, không có tài sản để tự nuôi mình và không có người cấp dưỡng theo quy định tại Điều 112 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

Ngược lại, cháu đã thành niên không sống chung với ông bà nội, ông bà ngoại có nghĩa vụ cấp dưỡng cho ông bà nội, ông bà ngoại trong trường hợp ông bà không có khả năng lao động, không có tài sản để tự nuôi mình và không có người khác cấp dưỡng theo quy định của Luật này.

Đồng thời, cần lưu ý rằng nghĩa vụ cấp dưỡng không thể thay thế bằng nghĩa vụ khác và không thể chuyển giao cho người khác.

Như vậy, nghĩa vụ cấp dưỡng giữa cháu và ông bà có phát sinh nhưng chỉ trong những trường hợp cụ thể do luật định, khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.