Nguyên nhân gây ra tâm lý căng thẳng ở học sinh là gì? Cách ứng phó với tình huống căng thẳng?

Nguyên nhân gây ra tâm lý căng thẳng ở học sinh là gì?

Căng thẳng tâm lý ở học sinh là tình trạng mà học sinh cảm thấy khi phải chịu áp lực về tinh thần, thể chất. Những học sinh trải qua mức độ căng thẳng tâm lý cao hoặc căng thẳng trong một thời gian dài có thể gặp các vấn đề về sức khỏe tinh thần và thể chất. Ở học sinh, căng thẳng tâm lý có thể xuất phát từ tác động bên ngoài và cũng có thể đến từ chính bản thân học sinh.

Trước hết, nguyên nhân bên ngoài thường gặp nhất là áp lực học tập: khối lượng bài vở nhiều, lịch học dày (học chính thức, học thêm), bài kiểm tra liên tục, lo sợ điểm thấp, thi cử căng thẳng hoặc phải chạy theo thành tích. Bên cạnh đó là kỳ vọng của gia đình như mong con luôn đạt điểm cao, so sánh con với người khác, đặt mục tiêu quá cao khiến học sinh cảm thấy nặng nề và sợ làm cha mẹ thất vọng.

Ngoài học tập và gia đình, căng thẳng tâm lý còn có thể đến từ các mối quan hệ: mâu thuẫn với bạn bè, áp lực hòa nhập, bị cô lập, bị trêu chọc, hoặc khó khăn trong giao tiếp với thầy cô. Một số học sinh còn chịu áp lực từ môi trường xung quanh như thay đổi lớp học, chuyển trường, thay đổi chỗ ở hoặc lịch sinh hoạt thiếu cân bằng (thiếu ngủ, ít vận động, học thêm quá nhiều,...).

Bên cạnh các yếu tố bên ngoài, nhiều nguyên nhân lại bắt nguồn từ chính bản thân học sinh. Đó có thể là tâm lý tự ti, sợ bị đánh giá, luôn cảm thấy mình kém hơn người khác; suy nghĩ tiêu cực, hay tự trách khi mắc lỗi; lo lắng thái quá về điểm số, tương lai, mối quan hệ; hoặc tự đặt ra yêu cầu quá hoàn hảo khiến bản thân luôn căng thẳng. Ngoài ra, các vấn đề sức khỏe (mệt mỏi kéo dài, mất ngủ, bệnh tật,...) cũng làm cơ thể suy nhược, khiến tâm lý dễ căng thẳng và khó kiểm soát cảm xúc hơn.

Tóm lại, tâm lý căng thẳng ở học sinh thường xuất phát từ nhiều nguyên nhân đan xen: áp lực học tập, kỳ vọng từ gia đình, quan hệ bạn bè - thầy cô… cùng với những yếu tố nội tại như tự ti, suy nghĩ tiêu cực, lo lắng quá mức và các vấn đề sức khỏe.

Nguyên nhân gây ra tâm lý căng thẳng ở học sinh là gì? Cách ứng phó với tình huống căng thẳng? (Hình từ Internet)

Cách ứng phó với tình huống căng thẳng?

Khi rơi vào tình huống căng thẳng, điều quan trọng là học sinh cần bình tĩnh và có cách xử lý phù hợp để giảm áp lực, ổn định cảm xúc và tìm ra hướng giải quyết phù hợp. Một số cách ứng phó với tình huống căng thẳng có thể thực hiện như sau:

Đầu tiên, học sinh cần nhận diện các biểu hiện của căng thẳng ở bản thân. Căng thẳng thường thể hiện qua cơ thể và cảm xúc như tim đập nhanh, mệt mỏi, đau đầu, cáu gắt, lo lắng, buồn bực hoặc mất tập trung. Khi nhận ra dấu hiệu sớm, học sinh sẽ chủ động điều chỉnh trước khi căng thẳng trở nên nghiêm trọng hơn.

Tiếp theo, học sinh nên tìm hiểu nguyên nhân gây căng thẳng. Học sinh có thể tự hỏi: “Mình đang lo điều gì?”, “Áp lực đến từ học tập, gia đình, bạn bè hay từ suy nghĩ của mình?”, “Việc này có thể giải quyết từng bước hay không?”. Việc xác định đúng nguyên nhân giúp học sinh chọn cách xử lý phù hợp, tránh hoang mang và rối cảm xúc.

Sau khi hiểu nguyên nhân, học sinh cần đối mặt với vấn đề bằng suy nghĩ tích cực. Thay vì tự trách mình hoặc nghĩ theo hướng tiêu cực, học sinh hãy nhìn nhận tình huống một cách thực tế: việc gì làm được ngay thì làm từng bước, việc gì chưa làm được thì tìm cách cải thiện. Suy nghĩ tích cực không phải là phớt lờ khó khăn, mà là tin rằng mình có thể học cách vượt qua và tiến bộ dần.

Bên cạnh đó, học sinh có thể giảm căng thẳng bằng các hoạt động lành mạnh, chẳng hạn:

- Vận động thể chất: chạy bộ, chơi thể thao, nhảy dây… giúp giải tỏa năng lượng tiêu cực và làm tinh thần dễ chịu hơn.

- Tập trung vào hơi thở: hít vào chậm – sâu, thở ra từ từ vài lần để cơ thể bình tĩnh và đầu óc bớt căng.

- Yêu thương bản thân: nghỉ ngơi đúng lúc, ngủ đủ, ăn uống hợp lý, tự nhắc mình rằng ai cũng có lúc mệt mỏi và cần phải nghỉ ngơi để cải thiện.

Cuối cùng, khi cảm thấy quá căng thẳng hoặc vấn đề vượt quá khả năng tự giải quyết, học sinh nên tìm kiếm sự giúp đỡ từ những người đáng tin cậy như cha mẹ, người thân, thầy cô, bạn bè… Việc chia sẻ không phải là “yếu đuối”, mà là cách để được lắng nghe, hỗ trợ và tìm ra giải pháp tốt hơn.