Lao động chưa thành niên được phép học nghề, tập nghề những công việc nào?

Lao động chưa thành niên được phép học nghề, tập nghề những công việc nào?

Theo khoản 1 Điều 143 Bộ luật Lao động 2019 quy định, lao động chưa thành niên là người lao động chưa đủ 18 tuổi.

Căn cứ tại khoản 4 Điều 61 Bộ luật Lao động 2019 quy định về học nghề, tập nghề để làm việc cho người sử dụng lao động như sau:

Điều 61. Học nghề, tập nghề để làm việc cho người sử dụng lao động

…

4. Người học nghề, người tập nghề phải đủ 14 tuổi trở lên và phải có đủ sức khỏe phù hợp với yêu cầu học nghề, tập nghề. Người học nghề, người tập nghề thuộc danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm do Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành phải từ đủ 18 tuổi trở lên, trừ lĩnh vực nghệ thuật, thể dục, thể thao.

…

Theo đó, lao động từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi được phép học nghề, tập nghề nếu có đủ sức khỏe và phù hợp với yêu cầu công việc.

Tuy nhiên, người học nghề, tập nghề không được tham gia những nghề, công việc thuộc danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm được quy định tại Thông tư 11/2020/TT-BLĐTBXH, trừ một số trường hợp đặc thù trong lĩnh vực nghệ thuật, thể dục, thể thao theo quy định.

Lao động chưa thành niên là người đủ 14 tuổi trở lên có thể kể đến một số nghề, công việc phù hợp như:

- Công việc văn phòng đơn giản (nhập liệu, hỗ trợ hành chính).

- Bán hàng, phụ bán tại cửa hàng, siêu thị.

- Phục vụ tại quán ăn, quán cà phê với tính chất nhẹ nhàng.

- Học nghề may, sửa chữa đơn giản, thủ công mỹ nghệ…

- Thiết kế, chỉnh sửa ảnh, video ở mức cơ bản.

- …

Như vậy, lao động chưa thành niên chỉ được học nghề, tập nghề trong các công việc an toàn, phù hợp với sức khỏe và không ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất, tinh thần.

Lao động chưa thành niên được phép học nghề, tập nghề những công việc nào? (Hình từ Internet)

Lao động chưa thành niên học nghề, tập nghề có mất phí không?

Căn cứ tại khoản 3 Điều 61 Bộ luật Lao động 2019 sửa đổi bởi điểm b khoản 1 Điều 43 Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025 quy định như sau:

Điều 61. Học nghề, tập nghề để làm việc cho người sử dụng lao động

…

3. Người sử dụng lao động tuyển người vào học nghề, tập nghề để làm việc cho mình thì không được thu học phí.

…

Cụ thể, khi người sử dụng lao động tuyển người vào học nghề, tập nghề để làm việc cho chính mình, thì không được phép thu học phí đối với người học. Quy định này áp dụng chung, bao gồm cả lao động chưa thành niên nếu đáp ứng đủ điều kiện theo pháp luật.

Điều này có nghĩa là, trong quá trình học nghề hoặc tập nghề tại doanh nghiệp:

- Người lao động sẽ được đào tạo kỹ năng, hướng dẫn công việc trực tiếp.

- Không phải trả bất kỳ khoản học phí nào cho việc đào tạo đó.

Quy định này nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động, đặc biệt là lao động chưa thành niên, giúp họ có cơ hội tiếp cận nghề nghiệp, tích lũy kỹ năng mà không bị gánh nặng chi phí.

Như vậy, lao động chưa thành niên khi học nghề, tập nghề để làm việc cho người sử dụng lao động thì không phải đóng học phí, mà vẫn được đào tạo nghề theo quy định của pháp luật.

Trường hợp người sử dụng lao động cố tình thu học phí của người học nghề, tập nghề thì theo khoản 1 Điều 14 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, tùy vào số lượng người lao động bị xâm phạm quyền lợi mà người sử dụng lao động sẽ bị phạt như sau:

- Phạt 500.000 - 02 triệu đồng: Có 01 người đến 10 người lao động bị vi phạm.

- Phạt 02 - 05 triệu đồng: Có từ 11 người đến 50 người lao động bị vi phạm.

- Phạt 05 - 10 triệu đồng: Có từ 51 người đến 100 người lao động bị vi phạm.

- Phạt 10 - 15 triệu đồng: Có từ 101 người đến 300 người lao động bị vi phạm.

- Phạt 15 - 20 triệu đồng: Có từ 301 người lao động bị vi phạm.