Kinh tế và Pháp luật 10 CTST trang 147: Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân được chia thành những nhóm quyền nào?

Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân được chia thành những nhóm quyền nào?

Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân theo Hiến pháp 2013 được quy định thành các nhóm nội dung khác nhau, trong đó các quyền được chia thành hai nhóm chính, đồng thời có các nghĩa vụ cơ bản của công dân.

(1) Nhóm quyền về chính trị, dân sự

Đây là nhóm quyền gắn với tự do, dân chủ và địa vị pháp lý của mỗi người trong đời sống chính trị, xã hội. Nhóm quyền này bảo đảm cho công dân được tham gia vào công việc của đất nước, đồng thời được bảo vệ tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm và các quyền tự do cơ bản trong cuộc sống. Bao gồm một số quyền như:

- Quyền không bị phân biệt đối xử (Điều 16 Hiến pháp 2013).

- Quyền sống (Điều 19 Hiến pháp 2013).

- Quyền tự do đi lại và cư trú (Điều 23 Hiến pháp 2013).

- Quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội (Điều 25 Hiến pháp 2013).

- Quyền bầu cử, ứng cử (Điều 27 Hiến pháp 2013).

- Quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội (Điều 28 Hiến pháp 2013).

...

(2) Nhóm quyền về kinh tế, văn hóa, xã hội

Đây là nhóm quyền bảo đảm cho con người có điều kiện học tập, lao động, chăm sóc sức khỏe, hưởng thụ văn hóa và phát triển toàn diện. Nhóm quyền này thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo đảm an sinh xã hội. Bao gồm một số quyền như:

- Quyền bình đẳng về kinh tế, văn hóa, xã hội (Điều 26 Hiến pháp 2013).

- Quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm (Điều 33 Hiến pháp 2013)

- Quyền được bảo đảm an sinh xã hội (Điều 34 Hiến pháp 2013).

- Quyền lao động theo pháp luật (Điều 35 Hiến pháp 2013).

- Quyền học tập (Điều 39 Hiến pháp 2013).

- Quyền xác định dân tộc của mình, sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ, lựa chọn ngôn ngữ giao tiếp (Điều 42 Hiến pháp 2013).

...

(3) Nghĩa vụ cơ bản của công dân

Bên cạnh việc được hưởng các quyền, công dân cũng phải thực hiện những nghĩa vụ nhất định đối với Nhà nước và xã hội. Nghĩa vụ cơ bản của công dân thể hiện trách nhiệm của mỗi người trong việc tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, bảo vệ Tổ quốc, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người khác, đồng thời góp phần giữ gìn trật tự, an toàn và sự phát triển chung của đất nước. Bao gồm một số nghĩa vụ sau:

- Nghĩa vụ tôn trọng quyền của người khác (Điều 15 Hiến pháp 2013).

- Nghĩa vụ trung thành với Tổ quốc (Điều 44 Hiến pháp 2013).

- Nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc, thực hiện nghĩa vụ quân sự (Điều 45 Hiến pháp 2013).

- Nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp và pháp luật (Điều 46 Hiến pháp 2013).

- Nghĩa vụ nộp thuế theo Luật định (Điều 47 Hiến pháp 2013).

...

Tóm lại, quyền con người, quyền công dân được chia thành hai nhóm quyền chính là quyền chính trị, dân sự và quyền về kinh tế, văn hóa, xã hội; đồng thời công dân còn có các nghĩa vụ cơ bản phải thực hiện theo quy định của pháp luật.

Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân được chia thành những nhóm quyền nào? (Hình từ Internet)

Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân có thể bị hạn chế không?

Căn cứ Điều 14 Hiến pháp 2013 quy định:

Điều 14.

1. Ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật.

2. Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng.

Như vậy, theo quy định hiện hành, quyền con người, quyền công dân có thể bị hạn chế. Tuy nhiên, việc hạn chế này chỉ được thực hiện theo quy định của luật trong những trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng. Việc đặt ra sự hạn chế này nhằm bảo vệ lợi ích chung của Nhà nước, xã hội và cộng đồng, đồng thời bảo đảm cuộc sống ổn định, an toàn cho mọi người.