Kinh tế và Pháp luật 10 CTST Bài 19 trang 132: Thực hiện thủ tục cấp Căn cước công dân là thể hiện hình thức áp dụng pháp luật đúng không?

Thực hiện thủ tục cấp Căn cước công dân là thể hiện hình thức áp dụng pháp luật đúng không?

Áp dụng pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền căn cứ vào quy định của pháp luật để ban hành các quyết định cụ thể, làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ của cá nhân, tổ chức. Hoạt động này mang tính quyền lực nhà nước và phải được thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.

Trong thủ tục cấp Căn cước công dân (nay đã đổi sang thẻ căn cước), cơ quan có thẩm quyền (như cơ quan công an) sẽ dựa trên các quy định của pháp luật, cụ thể là Luật Căn cước 2023, để tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ và quyết định cấp hoặc từ chối cấp thẻ Căn cước cho từng công dân. Việc cấp thẻ Căn cước là một quyết định cá biệt, làm phát sinh quyền pháp lý của cá nhân trong việc xác nhận danh tính và tham gia các giao dịch.

Trong thủ tục này, cần phân biệt hai hành vi pháp lý khác nhau:

+ Một mặt, công dân thực hiện việc nộp hồ sơ, đề nghị cấp thẻ Căn cước, đây là hành vi sử dụng pháp luật vì cá nhân chủ động thực hiện quyền của mình theo quy định.

+ Mặt khác, cơ quan công an căn cứ quy định của pháp luật để tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ và quyết định cấp hoặc từ chối cấp thẻ căn cước cho từng trường hợp cụ thể. Hoạt động này mang tính quyền lực nhà nước, làm phát sinh quyền pháp lý của công dân, nên là biểu hiện của áp dụng pháp luật.

Do đó, xét về bản chất, thủ tục cấp thẻ Căn cước là một trường hợp điển hình của áp dụng pháp luật, thể hiện ở hoạt động giải quyết của cơ quan có thẩm quyền Trong thủ tục cấp Căn cước công dân, cần phân biệt hai hành vi pháp lý khác nhau:

+ Một mặt, công dân thực hiện việc nộp hồ sơ, đề nghị cấp thẻ Căn cước, đây là hành vi sử dụng pháp luật vì cá nhân chủ động thực hiện quyền của mình theo quy định.

+ Mặt khác, cơ quan công an căn cứ quy định của pháp luật để tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ và quyết định cấp hoặc từ chối cấp thẻ căn cước cho từng trường hợp cụ thể. Hoạt động này mang tính quyền lực nhà nước, làm phát sinh quyền pháp lý của công dân, nên là biểu hiện của áp dụng pháp luật.

Do đó, xét về bản chất, thủ tục cấp thẻ Căn cước là một trường hợp điển hình của áp dụng pháp luật, thể hiện ở hoạt động giải quyết của cơ quan có thẩm quyền đối với từng công dân cụ thể.

Kinh tế và Pháp luật 10 CTST Bài 19 trang 132: Thực hiện thủ tục cấp Căn cước công dân là thể hiện hình thức áp dụng pháp luật đúng không? (Hình từ Internet)

Trình tự, thủ tục cấp thẻ Căn cước hiện nay như thế nào?

Hiện nay, theo Điều 23 Luật Căn cước 2023 thì từ ngày 01/7/2024, nếu thẻ Căn cước công dân hết hạn thì công dân bắt buộc phải đổi từ Căn cước công dân sang thẻ Căn cước.

Nghĩa là hiện nay khi muốn cấp mới thẻ Căn cước công dân thì được thực hiện cấp mới thẻ căn cước.

Theo Điều 23 Luật Căn cước 2023 quy định về trình tự, thủ tục cấp thẻ Căn cước như sau:

(1) Trình tự, thủ tục cấp thẻ Căn cước cho người từ đủ 14 tuổi trở lên được thực hiện như sau:

- Người tiếp nhận kiểm tra, đối chiếu thông tin của người cần cấp thẻ Căn cước từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành để xác định chính xác người cần cấp thẻ Căn cước; trường hợp chưa có thông tin của người cần cấp thẻ Căn cước trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư thì phải thực hiện thủ tục cập nhật, điều chỉnh thông tin vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư theo quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều 10 Luật Căn cước 2023;

- Người tiếp nhận thu nhận thông tin nhân dạng và thông tin sinh trắc học gồm ảnh khuôn mặt, vân tay, mống mắt của người cần cấp thẻ Căn cước;

- Người cần cấp thẻ Căn cước kiểm tra, ký vào phiếu thu nhận thông tin Căn cước;

- Người tiếp nhận cấp giấy hẹn trả thẻ Căn cước;

- Trả thẻ Căn cước theo địa điểm ghi trong giấy hẹn; trường hợp người cần cấp thẻ Căn cước có yêu cầu trả thẻ Căn cước tại địa điểm khác thì cơ quan quản lý căn cước trả thẻ Căn cước tại địa điểm theo yêu cầu và người đó phải trả phí dịch vụ chuyển phát.

(2) Người dưới 14 tuổi hoặc người đại diện hợp pháp của người dưới 14 tuổi được đề nghị cơ quan quản lý căn cước cấp thẻ Căn cước. Trình tự, thủ tục cấp thẻ Căn cước cho người dưới 14 tuổi được thực hiện như sau:

- Người đại diện hợp pháp thực hiện thủ tục cấp thẻ Căn cước cho người dưới 06 tuổi thông qua cổng dịch vụ công hoặc ứng dụng định danh quốc gia. Trường hợp người dưới 06 tuổi chưa đăng ký khai sinh thì người đại diện hợp pháp thực hiện thủ tục cấp thẻ Căn cước thông qua các thủ tục liên thông với đăng ký khai sinh trên cổng dịch vụ công, ứng dụng định danh quốc gia hoặc trực tiếp tại cơ quan quản lý căn cước. Cơ quan quản lý căn cước không thu nhận thông tin nhân dạng và thông tin sinh trắc học đối với người dưới 06 tuổi;

- Người từ đủ 06 tuổi đến dưới 14 tuổi cùng người đại diện hợp pháp đến cơ quan quản lý căn cước để thu nhận thông tin nhân dạng và thông tin sinh trắc học theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 23 Luật Căn cước 2023.

Người đại diện hợp pháp của người từ đủ 06 tuổi đến dưới 14 tuổi thực hiện thủ tục cấp thẻ Căn cước thay cho người đó.

(3) Trường hợp người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi thì phải có người đại diện hợp pháp hỗ trợ làm thủ tục quy định tại khoản 1 Điều 23 Luật Căn cước 2023.

(4) Trường hợp từ chối cấp thẻ Căn cước thì cơ quan quản lý căn cước phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.