Kinh tế Pháp luật 11 Bài 3: Trong thời kỳ lạm phát tăng cao, người gửi tiền tiết kiệm có bị thiệt không?

Trong thời kỳ lạm phát tăng cao, người gửi tiền tiết kiệm có bị thiệt không?

Có thể khẳng định rằng, trong thời kỳ lạm phát tăng cao, người gửi tiền tiết kiệm có thể bị thiệt nếu lãi suất tiền gửi không tăng tương ứng với mức lạm phát.

Nguyên nhân là khi lạm phát tăng, sức mua của đồng tiền giảm xuống. Trong khi đó, nếu mức lãi suất tiền gửi vẫn giữ nguyên hoặc tăng chậm hơn tốc độ tăng của giá cả, số tiền mà người gửi nhận được sau một thời gian tuy nhiều hơn về mặt danh nghĩa nhưng giá trị thực tế lại không tăng tương ứng.

Điều quan trọng cần xem xét là mối quan hệ giữa lãi suất tiền gửi và tỷ lệ lạm phát. Nếu lãi suất tiền gửi cao hơn tỷ lệ lạm phát, giá trị thực và sức mua của khoản tiền tiết kiệm có thể tăng.

Ngược lại, nếu tỷ lệ lạm phát cao hơn lãi suất tiền gửi, mức lợi tức thực tế của người gửi sẽ giảm, thậm chí có thể bị âm. Khi đó, tiền lãi nhận được không đủ bù đắp phần giá trị của đồng tiền bị giảm do giá cả tăng lên.

Ví dụ, một người gửi tiết kiệm 100 triệu đồng với lãi suất 6%/năm. Sau một năm, người đó nhận được khoảng 106 triệu đồng. Tuy nhiên, nếu trong cùng thời gian tỷ lệ lạm phát là 8%, thì mức giá chung của hàng hóa đã tăng nhanh hơn số tiền tiết kiệm. Nếu giả định mức giá chung của hàng hóa và dịch vụ tăng 8% trong năm, thì một giỏ hàng hóa có giá 100 triệu đồng ở đầu năm sẽ có giá khoảng 108 triệu đồng vào cuối năm. Như vậy, mặc dù số tiền trong tài khoản tăng thêm 6 triệu đồng, sức mua thực tế của khoản tiền đó lại giảm.

Như vậy, trong thời kỳ lạm phát tăng cao, người gửi tiết kiệm sẽ bị thiệt khi lãi suất tiền gửi thấp hơn mức lạm phát. Vì vậy, không chỉ cần quan tâm đến số tiền lãi nhận được mà còn phải xem xét giá trị thực và sức mua của khoản tiền sau khi tính đến tác động của lạm phát.

Kinh tế Pháp luật 11 Bài 3: Trong thời kỳ lạm phát tăng cao, người gửi tiền tiết kiệm có bị thiệt không? (Hình từ Internet)

Vì sao lạm phát cao có thể làm giảm giá trị thực của tiền tiết kiệm?

Lạm phát làm cho mức giá chung của hàng hóa và dịch vụ tăng lên, từ đó làm giảm sức mua của đồng tiền. Vì vậy, giá trị thực của một khoản tiền tiết kiệm không chỉ phụ thuộc vào số tiền nhận được sau một thời gian mà còn phụ thuộc vào lượng hàng hóa và dịch vụ mà khoản tiền đó có thể mua được.

Khi gửi tiết kiệm, người gửi thường nhận được tiền lãi, làm cho số tiền tăng lên về mặt danh nghĩa. Tuy nhiên, nếu tốc độ tăng của giá cả cao hơn lãi suất tiền gửi, số tiền tiết kiệm dù tăng lên vẫn có thể mua được ít hàng hóa và dịch vụ hơn trước. Khi đó, giá trị thực và sức mua của khoản tiền tiết kiệm bị giảm.

Ví dụ, một gia đình gửi tiết kiệm 40 triệu đồng với lãi suất 5%/năm. Sau một năm, khoản tiền tăng lên 42 triệu đồng. Tuy nhiên, nếu trong cùng thời gian mức giá chung tăng 8%, thì chi phí để mua một lượng hàng hóa và dịch vụ tương đương cũng tăng lên. Như vậy, mặc dù số tiền tiết kiệm tăng 5%, mức giá chung lại tăng 8%, khiến sức mua của khoản tiền tiết kiệm giảm.

Ngược lại, nếu lãi suất tiền gửi cao hơn mức lạm phát, khoản tiền tiết kiệm có thể duy trì hoặc tăng sức mua về mặt thực tế. Vì vậy, khi đánh giá giá trị của tiền tiết kiệm, không nên chỉ nhìn vào số tiền lãi nhận được mà cần xem xét mối quan hệ giữa lãi suất tiền gửi và mức lạm phát.

Như vậy, lạm phát cao có thể làm giảm giá trị thực của tiền tiết kiệm khi mức tăng của giá cả cao hơn mức tăng của khoản tiền tiết kiệm. Khi đó, số tiền có thể tăng về mặt danh nghĩa nhưng sức mua của nó lại giảm.