Kinh tế Pháp luật 10 CTST Bài 13: Vì sao Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật?

Vì sao Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật?

Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật, đồng thời quản lí xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật và thực hiện theo nguyên tắc tập trung dân chủ. Điều này nhằm bảo đảm mọi hoạt động của Nhà nước đều có cơ sở pháp lí rõ ràng, thống nhất và phù hợp với lợi ích của nhân dân.

Trong việc tổ chức bộ máy nhà nước, tính pháp chế xã hội chủ nghĩa yêu cầu mọi vấn đề liên quan đến việc thành lập, giải thể, chia tách hoặc hợp nhất các cơ quan nhà nước đều phải được quy định và thực hiện theo Hiến pháp và pháp luật. Bên cạnh đó, cơ cấu tổ chức, việc bổ nhiệm, tuyển dụng cán bộ, công chức, viên chức cũng phải tuân theo các quy định của pháp luật nhằm bảo đảm tính minh bạch, hợp lí và đúng thẩm quyền.

Về hoạt động của các cơ quan nhà nước, các cơ quan, cán bộ, công chức và viên chức phải thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn được giao. Mọi quyết định, hành động trong quá trình thực thi công vụ đều phải dựa trên quy định của Hiến pháp và pháp luật, không được tùy tiện hay vượt quá thẩm quyền.

Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật vì Hiến pháp và pháp luật là công cụ quan trọng giúp Nhà nước quản lí hiệu quả mọi mặt của đời sống xã hội. Nhờ đó, xã hội được quản lí một cách thống nhất, bảo đảm trật tự, kỉ cương và quyền lợi của nhân dân.

Hiện nay, bộ máy Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam mang tính pháp chế xã hội chủ nghĩa, tức là mọi hoạt động quản lí xã hội đều được thực hiện bằng Hiến pháp và pháp luật dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Điều này góp phần bảo đảm Nhà nước hoạt động ổn định, đúng định hướng và phục vụ lợi ích của toàn xã hội.

Kinh tế Pháp luật 10 CTST Bài 13: Vì sao Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật? (Hình từ Internet)

Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa trong tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị Việt Nam như thế nào?

Pháp chế xã hội chủ nghĩa là một nguyên tắc quan trọng trong tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị Việt Nam. Nguyên tắc này thể hiện ở việc mọi cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, các tổ chức chính trị - xã hội và toàn thể công dân đều phải tôn trọng, tuân thủ và chấp hành nghiêm chỉnh Hiến pháp và pháp luật. Nhờ đó, các hoạt động của hệ thống chính trị được thực hiện thống nhất, có kỉ cương và bảo đảm sự công bằng trong xã hội.

Nguyên tắc này được quy định tại Hiến pháp 2013 (sửa đổi bởi Nghị quyết 203/2025/QH15), cụ thể:

Điều 4.

…

3. Các tổ chức của Đảng và đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.

…

Điều 8.

1. Nhà nước được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ.

…

Điều 9.

…

3. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên của Mặt trận và các tổ chức xã hội khác hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật. Nhà nước tạo điều kiện để Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên của Mặt trận và các tổ chức xã hội khác hoạt động.

Theo đó, việc tổ chức và hoạt động của tất cả các cơ quan, tổ chức và cá nhân trong hệ thống chính trị Việt Nam đều phải tôn trọng, tuân thủ và chấp hành Hiến pháp và pháp luật. Mọi chủ thể đều bình đẳng trước pháp luật và bình đẳng về trách nhiệm pháp lí, không có bất kì tổ chức hay cá nhân nào đứng trên pháp luật.

Bên cạnh đó, các cơ quan và tổ chức trong hệ thống chính trị đều có địa vị pháp lí rõ ràng và vững chắc. Vị trí, chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và cách thức hoạt động của các cơ quan này được quy định cụ thể trong các văn bản pháp luật quan trọng như: Hiến pháp, Luật Tổ chức Quốc hội, Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức Toà án nhân dân, Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam,...

Trong quá trình hoạt động, mọi cơ quan, tổ chức và cá nhân trong hệ thống chính trị phải tuân thủ đúng các quy định của pháp luật. Nếu có hành vi vi phạm thì đều bị xem xét và xử lí theo quy định của pháp luật. Điều này góp phần bảo đảm kỉ cương, trật tự pháp luật và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị Việt Nam.