Kinh tế Pháp luật 10 Bài 20: Quyền lực nhà nước được quy định thế nào? Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước bằng những cách nào?

Quyền lực nhà nước được quy định thế nào?

Quyền lực nhà nước ở Việt Nam được quy định rõ trong Hiến pháp 2013, thể hiện bản chất của Nhà nước là của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân.

Tại khoản 3 Điều 2 Hiến pháp 2013 quy định như sau:

Điều 2.

1. Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.

2. Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam do Nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức.

3. Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp.

Theo đó, mặc dù quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân và được tổ chức thống nhất trong bộ máy nhà nước, nhưng để bảo đảm việc quản lý đất nước hiệu quả và tránh sự lạm quyền, quyền lực đó được phân công cho các cơ quan nhà nước khác nhau thực hiện những chức năng riêng. Ví dụ, cơ quan lập pháp có nhiệm vụ ban hành pháp luật; cơ quan hành pháp tổ chức thi hành pháp luật; còn cơ quan tư pháp thực hiện việc xét xử và bảo vệ công lý.

Bên cạnh sự phân công nhiệm vụ, các cơ quan nhà nước còn phải phối hợp với nhau trong quá trình thực hiện quyền lực nhà nước, đồng thời có cơ chế kiểm soát lẫn nhau để bảo đảm mọi hoạt động đều đúng theo quy định của Hiến pháp và pháp luật.

Như vậy, theo Hiến pháp 2013, quyền lực nhà nước ở Việt Nam là thống nhất nhưng có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp, nhằm bảo đảm việc quản lý đất nước hiệu quả và đúng pháp luật.

Kinh tế Pháp luật 10 Bài 20: Quyền lực nhà nước được quy định thế nào? Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước bằng những cách nào? (Hình từ Internet)

Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước bằng những cách nào?

Căn cứ tại Điều 6 Hiến pháp 2013 như sau:

Điều 6.

Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước bằng dân chủ trực tiếp, bằng dân chủ đại diện thông qua Quốc hội, Hội đồng nhân dân và thông qua các cơ quan khác của Nhà nước.

Theo đó, Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước bằng dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện thông qua Quốc hội, Hội đồng nhân dân và các cơ quan khác của Nhà nước.

Trước hết, dân chủ trực tiếp là hình thức mà Nhân dân trực tiếp tham gia vào việc quyết định hoặc đóng góp ý kiến đối với các vấn đề quan trọng của đất nước và của địa phương. Thông qua hình thức này, người dân có thể trực tiếp thể hiện ý chí, nguyện vọng của mình trong quá trình quản lý nhà nước và xã hội. Ví dụ như tham gia trưng cầu ý dân, góp ý kiến vào các dự thảo luật hoặc tham gia các cuộc họp ở địa phương để bàn bạc các vấn đề chung.

Bên cạnh đó, Nhân dân còn thực hiện quyền lực nhà nước thông qua dân chủ đại diện. Theo hình thức này, Nhân dân bầu ra các đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân để thay mặt mình tham gia vào các cơ quan quyền lực nhà nước. Những đại biểu này có trách nhiệm đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và địa phương, đồng thời giám sát hoạt động của bộ máy nhà nước.

Ngoài ra, thông qua các cơ quan khác, Nhân dân cũng tham gia vào quá trình quản lý và thực hiện quyền lực nhà nước trong nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội.

Như vậy, Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước bằng hai hình thức chủ yếu là dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện, thông qua Quốc hội, Hội đồng nhân dân và các cơ quan nhà nước khác, qua đó bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân đối với đất nước.