Kinh tế Pháp luật 10 Bài 19: Quy định luật, nghị quyết của Quốc hội phải được quá nửa số đại biểu tán thành mới được thông qua thể hiện nguyên tắc tập trung dân chủ thế nào?

Quy định luật, nghị quyết của Quốc hội phải được quá nửa số đại biểu tán thành mới được thông qua thể hiện nguyên tắc tập trung dân chủ thế nào?

Tại Điều 85 Hiến pháp 2013 có quy định như sau:

Điều 85.

1. Luật, nghị quyết của Quốc hội phải được quá nửa tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành; trường hợp làm Hiến pháp, sửa đổi Hiến pháp, quyết định rút ngắn hoặc kéo dài nhiệm kỳ của Quốc hội, bãi nhiệm đại biểu Quốc hội phải được ít nhất hai phần ba tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành.

Pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội phải được quá nửa tổng số thành viên Ủy ban thường vụ Quốc hội biểu quyết tán thành.

2. Luật, pháp lệnh phải được công bố chậm nhất là mười lăm ngày, kể từ ngày được thông qua, trừ trường hợp Chủ tịch nước đề nghị xem xét lại pháp lệnh.

Theo đó, luật và nghị quyết của Quốc hội Việt Nam phải được quá nửa tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành thì mới được thông qua. Riêng đối với những vấn đề đặc biệt quan trọng như làm hoặc sửa đổi Hiến pháp, rút ngắn hoặc kéo dài nhiệm kỳ của Quốc hội hay bãi nhiệm đại biểu Quốc hội thì phải có ít nhất hai phần ba tổng số đại biểu Quốc hội tán thành.

Quy định này thể hiện rõ nguyên tắc tập trung dân chủ trong tổ chức và hoạt động của Quốc hội. Khi xem xét và thông qua luật hoặc nghị quyết, tất cả các đại biểu Quốc hội đều có quyền tham gia thảo luận, nêu ý kiến và biểu quyết. Điều đó thể hiện tính dân chủ, vì mỗi đại biểu với tư cách là người đại diện cho nhân dân đều có cơ hội đóng góp ý kiến vào việc quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước.

Bên cạnh đó, việc luật và nghị quyết chỉ được thông qua khi đa số đại biểu tán thành thể hiện tính tập trung, tức là sau khi đã thảo luận và biểu quyết thì quyết định cuối cùng phải tuân theo ý kiến của đa số. Như vậy, quy định này thể hiện rõ nguyên tắc thiểu số phục tùng đa số, bảo đảm sự thống nhất trong quá trình đưa ra quyết định.

Từ đó có thể thấy rằng, quy định này không chỉ bảo đảm tính dân chủ trong hoạt động của Quốc hội mà còn góp phần nâng cao chất lượng các quyết định quan trọng của đất nước, bảo đảm các quyết định được xem xét kỹ lưỡng và phản ánh ý chí chung của tập thể đại biểu cũng như của nhân dân.

Kinh tế Pháp luật 10 Bài 19: Quy định luật, nghị quyết của Quốc hội phải được quá nửa số đại biểu tán thành mới được thông qua thể hiện nguyên tắc tập trung dân chủ thế nào? (Hình từ Internet)

Nguyên tắc tập trung dân chủ trong tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị Việt Nam như thế nào?

Nguyên tắc tập trung dân chủ là một nguyên tắc quan trọng trong tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị Việt Nam. Hệ thống chính trị được tổ chức và vận hành trên cơ sở kết hợp hài hòa giữa hai yếu tố tập trung và dân chủ. Yếu tố tập trung thể hiện ở việc các cơ quan, tổ chức hoạt động thông qua các kỳ họp, phiên họp hoặc cuộc họp để thống nhất trong lãnh đạo và quản lý.

Yếu tố dân chủ được thể hiện ở chỗ khi quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước hoặc của cơ quan, tổ chức, các thành viên đều tham gia thảo luận và biểu quyết để lấy ý kiến tập thể. Những vấn đề quan trọng thường được quyết định theo chế độ tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, đồng thời bảo đảm nguyên tắc thiểu số phục tùng đa số, cấp dưới phục tùng cấp trên.

Nguyên tắc này được thể hiện trong thực tế như bầu cử trong Đảng, khi các cơ quan lãnh đạo được bầu một cách dân chủ; hay trong việc quyết định các chính sách lớn của đất nước tại Quốc hội Việt Nam, nơi các đại biểu thảo luận và biểu quyết trước khi thông qua quyết định. Nhờ đó, nguyên tắc tập trung dân chủ vừa bảo đảm sự thống nhất trong lãnh đạo, vừa phát huy trí tuệ và sức mạnh của tập thể.