Khái niệm biên giới quốc gia là gì? Biên giới quốc gia gồm những bộ phận nào?

Khái niệm biên giới quốc gia là gì?

Biên giới quốc gia là ranh giới xác định phạm vi lãnh thổ của một quốc gia, dùng để phân định lãnh thổ của quốc gia đó với lãnh thổ của quốc gia khác hoặc với những vùng mà quốc gia có quyền chủ quyền trên biển. Lãnh thổ quốc gia luôn được giới hạn bởi đường biên giới, và đường biên giới này thường được xác định thông qua các điều ước quốc tế mà quốc gia ký kết hoặc gia nhập, hoặc do pháp luật của chính quốc gia đó quy định.

Biên giới quốc gia được hiểu là đường và mặt thẳng đứng dùng để xác định lãnh thổ quốc gia, được ghi nhận trên bản đồ và đánh dấu trên thực địa hoặc là mặt thẳng đứng đi qua đường ranh giới nói trên, xác định giới hạn bên ngoài của lãnh thổ quốc gia. Thông thường, biên giới quốc gia được xác định bằng điều ước quốc tế mà quốc gia tham gia kí kết hoặc bằng pháp luật quốc gia.

Tại Điều 1 Luật Biên giới Quốc gia 2003 quy định như sau:

Điều 1

Biên giới quốc gia của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là đường và mặt thẳng đứng theo đường đó để xác định giới hạn lãnh thổ đất liền, các đảo, các quần đảo trong đó có quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, vùng biển, lòng đất, vùng trời của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Theo đó, biên giới quốc gia của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là đường và mặt thẳng đứng theo đường đó để xác định giới hạn lãnh thổ đất liền, các đảo, các quần đảo trong đó có quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, vùng biển, lòng đất, vùng trời của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Biên giới của mỗi quốc gia được xác định dựa vào điều ước quốc tế mà quốc gia đó kí kết hoặc gia nhập hoặc do pháp luật của quốc gia đó quy định. Tại Việt Nam, tại khoản 1 Điều 5 Luật Biên giới Quốc gia 2003 cũng khẳng định, biên giới quốc gia được xác định bằng điều ước quốc tế mà Việt Nam ký kết hoặc gia nhập hoặc do pháp luật Việt Nam quy định.

Chế độ pháp lí của biên giới quốc gia được quy định cụ thể trong pháp luật của mỗi quốc gia và các điều ước quốc tế của các quốc gia láng giềng trên cơ sở các nguyên tắc và quy định của pháp luật quốc tế. Để củng cố quan hệ hoà bình và hợp tác cùng phát triển, các quốc gia có chung đường biên giới lãnh thổ thường kí kết điều ước quốc tế để hoạch định biên giới và quy định về những vấn đề như: việc bảo vệ đường biên giới và các mốc quốc giới, việc qua lại biên giới, việc khai thác và sử dụng các tài nguyên thiên nhiên và giữ gìn an ninh khu vực biên giới, giải quyết tranh chấp ở khu vực biên giới,...

Khái niệm biên giới quốc gia là gì? Biên giới quốc gia gồm những bộ phận nào? (Hình từ Internet)

Biên giới quốc gia gồm những bộ phận nào?

Biên giới quốc gia gắn liền với từng vùng lãnh thổ, bao gồm: biên giới quốc gia trên đất liền, biên giới quốc gia trên biển, biên giới quốc gia trên không và biên giới quốc gia trong lòng đất. Đây chính là giới hạn không gian của quyền lực tối cao của quốc gia đối với lãnh thổ.

Cụ thể tại Điều 5 Luật Biên giới Quốc gia 2003 quy định như sau:

- Biên giới quốc gia trên đất liền: Được hoạch định và đánh dấu trên thực địa bằng hệ thống mốc quốc giới.

- Biên giới quốc gia trên biển: Được hoạch định và đánh dấu bằng các tọa độ trên hải đồ là ranh giới phía ngoài lãnh hải của đất liền, lãnh hải của đảo, lãnh hải của quần đảo của Việt Nam được xác định theo Công ước về Luật biển năm 1982 và các điều ước quốc tế giữa Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và các quốc gia hữu quan.

Các đường ranh giới phía ngoài vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền về kinh tế và thềm lục địa xác định quyền chủ quyền, quyền tài phán của Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam theo Công ước về Luật biển năm 1982 và các điều ước quốc tế giữa Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và các quốc gia hữu quan.

- Biên giới quốc gia trong lòng đất: là mặt thẳng đứng từ biên giới quốc gia trên đất liền và biên giới quốc gia trên biển xuống lòng đất.

Ranh giới trong lòng đất thuộc vùng biển là mặt thẳng đứng từ các đường ranh giới phía ngoài của vùng đặc quyền về kinh tế, thềm lục địa xuống lòng đất xác định quyền chủ quyền, quyền tài phán của Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam theo Công ước về Luật biển năm 1982 và các điều ước quốc tế giữa Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và các quốc gia hữu quan.

- Biên giới quốc gia trên không: là mặt thẳng đứng từ biên giới quốc gia trên đất liền và biên giới quốc gia trên biển lên vùng trời.

Tóm lại, biên giới quốc gia bao gồm biên giới trên đất liền, trên biển, trên không và trong lòng đất. Các bộ phận này hợp thành hệ thống ranh giới hoàn chỉnh nhằm xác định phạm vi lãnh thổ và bảo đảm việc thực hiện chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của quốc gia đối với lãnh thổ của mình.