Hoạt động tín dụng là gì? Các đặc điểm cơ bản của tín dụng cần biết

Hoạt động tín dụng là gì?

Trong đời sống kinh tế, không phải lúc nào cá nhân hay tổ chức cũng có sẵn tiền để chi tiêu hoặc đầu tư. Vì vậy, hoạt động tín dụng xuất hiện nhằm giúp những người đang thiếu vốn có thể sử dụng nguồn tiền nhàn rỗi của người khác trong một thời gian nhất định.

Nói một cách dễ hiểu, hoạt động tín dụng là mối quan hệ vay và cho vay giữa người sở hữu vốn và người sử dụng vốn, trong đó người vay được sử dụng vốn trong một thời gian nhất định và có trách nhiệm hoàn trả đầy đủ cả vốn gốc và lãi khi đến hạn. Việc vay và cho vay này được thực hiện theo những nguyên tắc rõ ràng, nhằm đảm bảo quyền lợi và trách nhiệm của cả hai bên.

Ví dụ: Một hộ kinh doanh nhỏ vay tiền ngân hàng để nhập thêm hàng bán dịp Tết. Sau khi bán hàng và có doanh thu, hộ kinh doanh đó dùng tiền kiếm được để trả lại khoản vay cho ngân hàng. Đây là một ví dụ phổ biến và thực tế về hoạt động tín dụng trong đời sống.

Các đặc điểm cơ bản của tín dụng cần biết

Thứ nhất, tín dụng dựa trên sự tin tưởng. Người cho vay chỉ đồng ý cho vay khi tin rằng người vay sẽ sử dụng tiền đúng mục đích và có khả năng trả nợ đúng hạn.

Ví dụ: Ngân hàng chỉ cho người kinh doanh vay tiền khi người đó có kế hoạch sử dụng vốn rõ ràng và chứng minh được khả năng trả nợ.

Thứ hai, tín dụng có tính tạm thời. Người vay chỉ được sử dụng tiền vay trong một khoảng thời gian nhất định, không phải vĩnh viễn. Khi hết thời hạn vay, tiền phải được trả lại cho người cho vay.

Ví dụ: Một người nông dân vay vốn trong 1 năm để mua phân bón, giống cây trồng, sau vụ mùa sẽ hoàn trả lại khoản vay.

Thứ ba, tín dụng có tính hoàn trả cả gốc và lãi. Khi đến hạn, người vay phải trả lại số tiền đã vay ban đầu và thêm một khoản tiền lãi theo thỏa thuận.

Ví dụ: Vay ngân hàng 50 triệu đồng để sửa chữa cửa hàng, sau thời hạn vay, người vay phải trả đủ 50 triệu đồng tiền gốc và một khoản tiền lãi cho ngân hàng.

Hoạt động tín dụng là gì? Các đặc điểm cơ bản của tín dụng cần biết (Hình từ Internet)

Vai trò của hoạt động tín dụng trong đời sống kinh tế được quy định thế nào?

Tín dụng có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội. Trước hết, tín dụng giúp tập trung và cung cấp nguồn vốn cho nền kinh tế. Thông qua ngân hàng, các khoản tiền tạm thời nhàn rỗi của cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức được huy động và cho vay lại đối với những người đang cần vốn để sản xuất, kinh doanh hoặc tiêu dùng. Việc cho vay luôn đi kèm với yêu cầu sử dụng vốn đúng mục đích và có hiệu quả, từ đó giúp nguồn vốn trong xã hội được luân chuyển hợp lý và tránh lãng phí.

Bên cạnh đó, tín dụng là công cụ để Nhà nước điều tiết kinh tế - xã hội. Thông qua các chương trình tín dụng ưu đãi, Nhà nước hỗ trợ những đối tượng gặp khó khăn và thực hiện các mục tiêu xã hội.

Ví dụ, chính sách cho vay ưu đãi đối với học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn đã giúp nhiều em có điều kiện tiếp tục học tập, nâng cao trình độ, từ đó có cơ hội tìm việc làm và cải thiện cuộc sống. Qua đó, Nhà nước vừa hỗ trợ an sinh xã hội, vừa góp phần phát triển nguồn nhân lực cho đất nước.

Ngoài ra, tín dụng còn thúc đẩy sản xuất, lưu thông hàng hoá và tiêu dùng, từ đó tạo việc làm và nâng cao đời sống nhân dân. Nhờ có vốn vay, các cá nhân và doanh nghiệp có điều kiện mở rộng sản xuất, đầu tư máy móc, phương tiện và phát triển hoạt động kinh doanh.

Chẳng hạn, các chương trình cho vay vốn để đóng mới và nâng cấp tàu cá đã giúp ngư dân tăng khả năng khai thác hải sản, nâng cao thu nhập, ổn định đời sống và góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.

Như vậy, tín dụng giữ vai trò rất quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội, vừa thúc đẩy phát triển kinh tế, vừa góp phần thực hiện các mục tiêu xã hội của Nhà nước.