Hiến pháp có hiệu lực pháp lý ngang bằng với các văn bản quy phạm pháp luật khác đúng hay sai?

Hiến pháp có hiệu lực pháp lý ngang bằng với các văn bản quy phạm pháp luật khác đúng hay sai?

Căn cứ Điều 119 Hiến pháp 2013 quy định:

- Hiến pháp là luật cơ bản của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có hiệu lực pháp lý cao nhất.

Mọi văn bản pháp luật khác phải phù hợp với Hiến pháp.

Mọi hành vi vi phạm Hiến pháp đều bị xử lý.

- Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, các cơ quan khác của Nhà nước và toàn thể Nhân dân có trách nhiệm bảo vệ Hiến pháp.

Cơ chế bảo vệ Hiến pháp do luật định.

Dựa vào quy định nêu trên, có thể khẳng định rằng Hiến pháp có hiệu lực pháp lý cao nhất trong hệ thống quy phạm pháp luật, trên tất cả các Luật, Pháp lệnh, Nghị định, Thông tư… Mọi văn bản quy phạm pháp luật khác đều phải phù hợp, không được trái với Hiến pháp. Nếu có nội dung trái, văn bản đó có thể bị bãi bỏ hoặc đình chỉ việc thi hành.

Vì vậy, nhận định: “Hiến pháp có hiệu lực pháp lý ngang bằng với các văn bản quy phạm pháp luật khác” là sai. Hiến pháp không có hiệu lực pháp lý ngang bằng mà có hiệu lực pháp lý cao nhất trong hệ thống quy phạm pháp luật Việt Nam; mọi văn bản khác đều phải tuân thủ và phù hợp với Hiến pháp.

Hiến pháp có hiệu lực pháp lý ngang bằng với các văn bản quy phạm pháp luật khác đúng hay sai? (Hình từ Internet)

Nguyên tắc tuân thủ Hiến pháp trong ban hành văn bản quy phạm pháp luật tại Việt Nam

Theo Điều 119 Hiến pháp 2013, Hiến pháp có hiệu lực pháp lý cao nhất, mọi văn bản pháp luật khác phải phù hợp.

Trên cơ sở đó, nguyên tắc tuân thủ Hiến pháp trong ban hành văn bản quy phạm pháp luật được hiểu là việc đảm bảo rằng các văn bản khi được ban hành và có hiệu lực thi hành trên thực tế đều phải tuân theo Hiến pháp trên ba khía cạnh:

Một là, tuân theo Hiến pháp về mặt nội dung - các quy định trong văn bản quy phạm pháp luật không được trái với các điều khoản cụ thể của Hiến pháp.

Hai là, tuân theo tinh thần của Hiến pháp - các văn bản quy phạm pháp luật phải phản ánh các giá trị cơ bản như quyền con người, quyền công dân, các nguyên tắc dân chủ, công bằng, văn minh, đồng thời phản ánh định hướng tổ chức Nhà nước, cụ thể hóa cơ chế kiểm soát quyền lực, phân công và phối hợp giữa lập pháp, hành pháp và tư pháp.

Ba là, không trái với các quy định của Hiến pháp - thể hiện tính thượng tôn Hiến pháp, bảo đảm sự thống nhất và ổn định trong áp dụng pháp luật, đồng thời đảm bảo rằng mọi văn bản dưới luật đều phù hợp với hệ thống pháp luật cao nhất.

Nguyên tắc này cũng là cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Khi văn bản pháp luật được ban hành phù hợp với Hiến pháp, quyền cơ bản của công dân (bao gồm các quyền chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa và xã hội) được đảm bảo.

Đặc biệt, theo khoản 1 Điều 36 Nghị định 79/2025/NĐ-CP quy định, khi phát hiện văn bản có nội dung mâu thuẫn, chồng chéo hoặc không còn phù hợp thì cơ quan, tổ chức và công dân có quyền kiến nghị cơ quan nhà nước tại Điều 64 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 thực hiện rà soát văn bản.

Tóm lại, nguyên tắc tuân thủ Hiến pháp là nguyên tắc cơ bản bắt buộc trong quá trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật tại Việt Nam. Nguyên tắc này đảm bảo hiệu lực pháp lý tối cao của Hiến pháp, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, duy trì sự thống nhất và ổn định của hệ thống pháp luật, đồng thời tạo cơ sở để rà soát, sửa đổi hoặc hủy bỏ các văn bản không phù hợp khi phát hiện vi phạm.