Giáo dục bắt buộc là gì? Giáo dục bắt buộc áp dụng đối với học sinh cấp nào?

Giáo dục bắt buộc là gì?

Căn cứ tại khoản 9 Điều 5 Luật Giáo dục 2019 quy định:

Điều 5. Giải thích từ ngữ

Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

…

9. Giáo dục bắt buộc là giáo dục mà mọi công dân trong độ tuổi quy định bắt buộc phải học tập để đạt được trình độ học vấn tối thiểu theo quy định của pháp luật và được Nhà nước bảo đảm điều kiện để thực hiện.

…

Theo đó, giáo dục bắt buộc được hiểu là hình thức giáo dục mà mọi công dân trong độ tuổi nhất định theo quy định của pháp luật phải tham gia học tập. Mục tiêu của giáo dục bắt buộc là giúp người học đạt được trình độ học vấn tối thiểu cần thiết, làm nền tảng cho sự phát triển cá nhân cũng như tham gia vào đời sống xã hội.

Bên cạnh đó, Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm các điều kiện cần thiết như hệ thống trường lớp, đội ngũ giáo viên, chương trình học và các chính sách hỗ trợ để mọi công dân trong độ tuổi đều có thể thực hiện nghĩa vụ học tập này. Điều này thể hiện vai trò của giáo dục như một quyền cơ bản đồng thời cũng là nghĩa vụ của mỗi người trong xã hội.

Giáo dục bắt buộc là gì? Giáo dục bắt buộc áp dụng đối với học sinh cấp nào? (Hình từ Internet)

Giáo dục bắt buộc áp dụng đối với học sinh cấp nào?

Theo quy định hiện hành tại khoản 1 Điều 14 Luật Giáo dục 2019 quy định về phổ cập giáo dục và giáo dục bắt buộc như sau:

Điều 14. Phổ cập giáo dục và giáo dục bắt buộc

1. Giáo dục tiểu học là giáo dục bắt buộc.

Nhà nước thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 05 tuổi và phổ cập giáo dục trung học cơ sở.

...

Theo đó, hiện nay giáo dục bắt buộc được xác định cụ thể là giáo dục tiểu học. Điều này có nghĩa là tất cả học sinh trong độ tuổi tương ứng với cấp tiểu học đều phải tham gia học tập nhằm đạt được trình độ học vấn tối thiểu theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, theo điểm a khoản 4 Điều 1 Luật Giáo dục sửa đổi 2025 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 sửa đổi khoản 1 Điều 14 Luật Giáo dục 2019 như sau:

Điều 1. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục

…

4. Sửa đổi, bổ sung một số khoản của Điều 14 như sau:

a) Sửa đổi, bổ sung khoản 1 như sau:

“1. Giáo dục tiểu học và giáo dục trung học cơ sở là giáo dục bắt buộc.

Nhà nước thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 03 tuổi đến 06 tuổi.”;

…

Theo đó, từ ngày 01/7/2026, cả giáo dục tiểu học và giáo dục trung học cơ sở đều trở thành giáo dục bắt buộc. Điều này đồng nghĩa với việc học sinh không chỉ phải hoàn thành chương trình tiểu học mà còn có nghĩa vụ tiếp tục học hết cấp trung học cơ sở.

Đồng thời, Nhà nước chịu trách nhiệm thực hiện giáo dục bắt buộc trong cả nước; quyết định kế hoạch, bảo đảm các điều kiện để thực hiện phổ cập giáo dục.

Mọi công dân trong độ tuổi quy định có nghĩa vụ học tập để thực hiện phổ cập giáo dục và hoàn thành giáo dục bắt buộc. Bên cạnh đó, gia đình, người giám hộ có trách nhiệm tạo điều kiện cho các thành viên của gia đình trong độ tuổi quy định được học tập để thực hiện phổ cập giáo dục và hoàn thành giáo dục bắt buộc.

Như vậy, theo quy định hiện hành, giáo dục bắt buộc chỉ áp dụng đối với cấp tiểu học. Tuy nhiên, từ ngày 01/7/2026, khi Luật Giáo dục sửa đổi 2025 có hiệu lực, giáo dục bắt buộc sẽ được mở rộng bao gồm cả cấp tiểu học và trung học cơ sở.

Quy định này thể hiện định hướng nâng cao trình độ học vấn chung và bảo đảm mọi công dân đều được trang bị nền tảng giáo dục cơ bản.