GDKTPL 12 Bài 9: Có phải chỉ có chủ sở hữu mới có quyền định đoạt tài sản của mình?

Có phải chỉ có chủ sở hữu mới có quyền định đoạt tài sản của mình?

Theo Điều 192 Bộ luật Dân sự 2015 quy định, quyền định đoạt là quyền chuyển giao quyền sở hữu tài sản, từ bỏ quyền sở hữu, tiêu dùng hoặc tiêu hủy tài sản.

Theo quy định tại Điều 194 Bộ luật Dân sự 2015 thì chủ sở hữu có quyền bán, trao đổi, tặng cho, cho vay, để thừa kế, từ bỏ quyền sở hữu, tiêu dùng, tiêu hủy hoặc thực hiện các hình thức định đoạt khác phù hợp với quy định của pháp luật đối với tài sản.

Về nguyên tắc, chủ sở hữu có quyền định đoạt tài sản thuộc quyền sở hữu của mình. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, người không phải là chủ sở hữu cũng có thể thực hiện quyền định đoạt theo quy định của pháp luật.

Tại Điều 195 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về quyền định đoạt của người không phải là chủ sở hữu như sau:

Điều 195. Quyền định đoạt của người không phải là chủ sở hữu

Người không phải là chủ sở hữu tài sản chỉ có quyền định đoạt tài sản theo ủy quyền của chủ sở hữu hoặc theo quy định của luật.

Theo đó, người không phải là chủ sở hữu chỉ được thực hiện quyền định đoạt tài sản khi được chủ sở hữu ủy quyền hoặc trong trường hợp pháp luật có quy định. Điều này cho thấy việc thực hiện quyền định đoạt không chỉ do chủ sở hữu trực tiếp thực hiện mà trong một số trường hợp có thể do người khác thực hiện theo ủy quyền hoặc theo quy định của pháp luật.

Ví dụ, một người có thể ủy quyền cho người thân thay mình bán một chiếc xe thuộc quyền sở hữu của mình. Khi đó, người được ủy quyền tuy không phải là chủ sở hữu chiếc xe nhưng vẫn có thể thực hiện việc bán xe trong phạm vi ủy quyền. Người được ủy quyền không được tự ý thực hiện các hành vi vượt quá phạm vi được ủy quyền.

Như vậy, không phải chỉ có chủ sở hữu mới có thể trực tiếp thực hiện quyền định đoạt tài sản. Chủ sở hữu có quyền định đoạt tài sản của mình, đồng thời người không phải là chủ sở hữu cũng có thể thực hiện quyền này khi được chủ sở hữu ủy quyền hoặc theo quy định của pháp luật.

GDKTPL 12 Bài 9: Có phải chỉ có chủ sở hữu mới có quyền định đoạt tài sản của mình? (Hình từ Internet)

Điều kiện thực hiện quyền định đoạt được quy định như thế nào?

Điều kiện thực hiện quyền định đoạt tài sản được pháp luật quy định nhằm bảo đảm việc định đoạt được thực hiện hợp pháp, đúng người có quyền và đúng trình tự, thủ tục trong trường hợp pháp luật có quy định.

Căn cứ Điều 193 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về điều thực hiện quyền định đoạt như sau:

Điều 193. Điều kiện thực hiện quyền định đoạt

Việc định đoạt tài sản phải do người có năng lực hành vi dân sự thực hiện không trái quy định của pháp luật.

Trường hợp pháp luật có quy định trình tự, thủ tục định đoạt tài sản thì phải tuân theo trình tự, thủ tục đó.

Theo đó, để việc định đoạt tài sản được thực hiện hợp pháp, trước hết, người thực hiện phải có năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật. Đồng thời, việc định đoạt không được trái quy định của pháp luật.

Ví dụ, một người không thể tự ý bán tài sản thuộc quyền sở hữu của người khác nếu không được chủ sở hữu ủy quyền hoặc không thuộc trường hợp pháp luật cho phép.

Bên cạnh đó, nếu pháp luật quy định việc định đoạt một loại tài sản phải thực hiện theo trình tự, thủ tục nhất định thì người thực hiện phải tuân thủ các quy định đó. Ví dụ, trường hợp pháp luật quy định việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất phải đáp ứng các điều kiện và thực hiện theo trình tự, thủ tục nhất định thì các bên phải tuân thủ các quy định này.