GDKTPL 10 CD Bài 5: Hệ thống ngân sách nhà nước gồm những bộ phận nào?

Hệ thống ngân sách nhà nước gồm những bộ phận nào?

Căn cứ theo Điều 6 Luật Ngân sách nhà nước 2015 (Hết hiệu lực từ 01/01/2026 và được thay thế bởi Luật Ngân sách nhà nước 2025) có quy định:

Hệ thống ngân sách nhà nước

1. Ngân sách nhà nước gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương.

2. Ngân sách địa phương gồm ngân sách của các cấp chính quyền địa phương.

Theo đó, hệ thống ngân sách nhà nước gồm 02 bộ phận, cụ thể:

+ Ngân sách trung ương là bộ phận giữ vai trò chủ đạo trong hệ thống ngân sách nhà nước. Ngân sách trung ương là các khoản thu ngân sách nhà nước phân cấp cho cấp trung ương hưởng và các khoản chi ngân sách nhà nước thuộc nhiệm vụ chi của cấp trung ương.

+ Ngân sách địa phương là các khoản thu ngân sách nhà nước phân cấp cho cấp địa phương hưởng, thu bổ sung từ ngân sách trung ương cho ngân sách địa phương và các khoản chi ngân sách nhà nước thuộc nhiệm vụ chi của cấp địa phương.

Tóm lại, có thể thấy hệ thống ngân sách nhà nước gồm hai bộ phận chính là ngân sách trung ương và ngân sách địa phương, trong đó ngân sách địa phương được tổ chức theo các cấp chính quyền địa phương.

Hệ thống ngân sách nhà nước gồm những bộ phận nào? (Hình từ Internet)

Ngân sách nhà nước được quản lý như thế nào?

Căn cứ theo khoản 1 Điều 8 Luật Ngân sách nhà nước 2015 (Hết hiệu lực từ 01/01/2026 và được thay thế bởi Luật Ngân sách nhà nước 2025) có quy định:

Nguyên tắc quản lý ngân sách nhà nước

1. Ngân sách nhà nước được quản lý thống nhất, tập trung dân chủ, hiệu quả, tiết kiệm, công khai, minh bạch, công bằng; có phân công, phân cấp quản lý; gắn quyền hạn với trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước các cấp.

...

Theo đó, ngân sách nhà nước được quản lý thống nhất, tập trung dân chủ, hiệu quả, tiết kiệm, công khai, minh bạch, công bằng; có phân công, phân cấp quản lý; gắn quyền hạn với trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước các cấp.

Phạm vi ngân sách nhà nước được pháp luật quy định ra sao?

Căn cứ theo Điều 5 Luật Ngân sách nhà nước 2015 (Hết hiệu lực từ 01/01/2026 và được thay thế bởi Luật Ngân sách nhà nước 2025) có quy định về phạm vi ngân sách nhà nước, cụ thể như sau:

(1) Thu ngân sách nhà nước bao gồm:

- Toàn bộ các khoản thu từ thuế, lệ phí;

- Toàn bộ các khoản phí thu từ các hoạt động dịch vụ do cơ quan nhà nước thực hiện, trường hợp được khoán chi phí hoạt động thì được khấu trừ; các khoản phí thu từ các hoạt động dịch vụ do đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước thực hiện nộp ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật;

- Các khoản viện trợ không hoàn lại của Chính phủ các nước, các tổ chức, cá nhân ở ngoài nước cho Chính phủ Việt Nam và chính quyền địa phương;

- Các khoản thu khác theo quy định của pháp luật.

(2) Chi ngân sách nhà nước bao gồm:

- Chi đầu tư phát triển;

- Chi dự trữ quốc gia;

- Chi thường xuyên;

- Chi trả nợ lãi;

- Chi viện trợ;

- Các khoản chi khác theo quy định của pháp luật.

(3) Bội chi ngân sách nhà nước.

(4) Tổng mức vay của ngân sách nhà nước, bao gồm vay bù đắp bội chi và vay để trả nợ gốc của ngân sách nhà nước.