Cha mẹ có quyền xem nhật ký hoặc tin nhắn riêng tư của con không? Cha mẹ lén xem nhật ký hoặc tin nhắn riêng tư của con có bị phạt không?

Cha mẹ có quyền xem nhật ký hoặc tin nhắn riêng tư của con không?

Quyền bí mật đời sống riêng tư và thông tin cá nhân của mỗi người được pháp luật Việt Nam bảo vệ, bao gồm cả trẻ em. Tại khoản 2 Điều 21 Hiến pháp 2013 khẳng định:

Điều 21.

…

2. Mọi người có quyền bí mật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác.

Không ai được bóc mở, kiểm soát, thu giữ trái luật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư của người khác.

Bên cạnh đó, theo khoản 3 Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015 cũng có nêu rõ về quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình như sau:

Điều 38. Quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình

…

3. Thư tín, điện thoại, điện tín, cơ sở dữ liệu điện tử và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác của cá nhân được bảo đảm an toàn và bí mật.

Việc bóc mở, kiểm soát, thu giữ thư tín, điện thoại, điện tín, cơ sở dữ liệu điện tử và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác của người khác chỉ được thực hiện trong trường hợp luật quy định.

Ngoài ra, tại Điều 21 Luật Trẻ em 2016 quy định về quyền bí mật đời sống riêng tư của trẻ em quy định như sau:

Điều 21. Quyền bí mật đời sống riêng tư

1. Trẻ em có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình vì lợi ích tốt nhất của trẻ em.

2. Trẻ em được pháp luật bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín, bí mật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác; được bảo vệ và chống lại sự can thiệp trái pháp luật đối với thông tin riêng tư.

…

Dựa vào những quy định trên, trẻ em cũng như mọi công dân đều có quyền được bảo vệ bí mật thư tín và thông tin cá nhân. Vì vậy, dù là cha mẹ thì cũng không được tự ý xem nhật ký, lục soát điện thoại hay đọc tin nhắn riêng tư của con khi chưa có sự đồng ý của con. Việc tự ý đọc nhật ký hoặc kiểm tra tin nhắn của con có thể được xem là hành vi xâm phạm quyền riêng tư cá nhân.

Trên thực tế, nhiều bậc phụ huynh vì lo lắng cho con, muốn quản lý và bảo vệ con trước những nguy cơ từ xã hội như bị dụ dỗ, lôi kéo vào các tệ nạn nên thường kiểm soát điện thoại hoặc tin nhắn của con. Tuy nhiên, nếu việc này được thực hiện mà không có sự đồng ý của con thì có thể vi phạm quy định của pháp luật, đồng thời còn dễ gây tổn thương về mặt tâm lý và làm ảnh hưởng đến sự tin tưởng giữa cha mẹ và con cái.

Cha mẹ có quyền xem nhật ký hoặc tin nhắn riêng tư của con không? Cha mẹ lén xem nhật ký hoặc tin nhắn riêng tư của con có bị phạt không? (Hình từ Internet)

Cha mẹ lén xem nhật ký hoặc tin nhắn riêng tư của con có bị phạt không?

Căn cứ khoản 2 Điều 39 Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định như sau:

Điều 39. Hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của thành viên gia đình

…

2. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi tiết lộ hoặc phát tán thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình của thành viên gia đình nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm.

3. Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc xin lỗi công khai khi người bị bạo lực gia đình có yêu cầu tại nhà riêng, nơi làm việc, địa điểm khác hoặc trên phương tiện thông tin đại chúng đối với hành vi vi phạm quy định tại các khoản 1 và 2 Điều này;

b) Buộc thu hồi tư liệu, tài liệu, tờ rơi, bài viết, hình ảnh đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 2 Điều này.

Theo đó, nếu cha mẹ đọc trộm nhật ký hoặc tin nhắn riêng tư và phát tán lên mạng xã hội hoặc tiết lộ cho người khác biết nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm của con thì mới bị xử phạt hành chính. Các trường hợp còn lại thì không bị phạt tiền theo quy định trên.

Trường hợp cha mẹ có hành vi khác xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín, telex, fax... của con, đã bị kỷ luật hoặc xử phạt hành chính mà còn vi phạm thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín hoặc hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác của người khác theo Điều 159 Bộ luật Hình sự 2015.

Như vậy, việc cha mẹ lén xem nhật ký hoặc tin nhắn riêng tư của con không phải lúc nào cũng bị xử phạt. Tuy nhiên, nếu cha mẹ tiết lộ hoặc phát tán những thông tin riêng tư đó nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm của con thì có thể bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật. Trường hợp hành vi xâm phạm bí mật thư tín, điện thoại hoặc thông tin riêng tư nghiêm trọng và tái phạm thì còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.