Bắt người trái pháp luật là xâm phạm đến quyền nào của công dân? Bắt người trái pháp luật bị truy cứu trách nhiệm hình sự ra sao?

Bắt người trái pháp luật là xâm phạm đến quyền nào sau đây của công dân?

Bắt người trái pháp luật là hành vi bắt giữ người không đúng quy định của pháp luật, chẳng hạn như bắt người khi không có lệnh của cơ quan có thẩm quyền, không thuộc trường hợp phạm tội quả tang, không phải người đang bị truy nã, hoặc việc bắt giữ có lệnh nhưng không thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật. Đây là hành vi vi phạm pháp luật và xâm phạm đến các quyền cơ bản của công dân.

Tại Điều 20 Hiến pháp 2013 khẳng định như sau:

Điều 20.

1. Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khỏe, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm.

2. Không ai bị bắt nếu không có quyết định của Tòa án nhân dân, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện kiểm sát nhân dân, trừ trường hợp phạm tội quả tang. Việc bắt, giam, giữ người do luật định.

3. Mọi người có quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác theo quy định của luật. Việc thử nghiệm y học, dược học, khoa học hay bất kỳ hình thức thử nghiệm nào khác trên cơ thể người phải có sự đồng ý của người được thử nghiệm.

Theo đó, mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể và không ai bị bắt nếu không có quyết định của cơ quan có thẩm quyền, trừ trường hợp phạm tội quả tang.

Vì vậy, việc bắt người không đúng căn cứ, thẩm quyền hoặc trình tự do pháp luật quy định là hành vi vi phạm pháp luật và xâm phạm đến quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân. Quyền này nhằm bảo đảm tự do cá nhân và được Nhà nước bảo vệ bằng pháp luật.

Bắt người trái pháp luật là xâm phạm đến quyền nào của công dân? (Hình từ Internet)

Bắt người trái pháp luật bị truy cứu trách nhiệm hình sự như thế nào?

Căn cứ Điều 157 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bởi khoản 30 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 quy định về Tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật. Khung hình phạt cụ thể như sau:

Khung 1:

Người nào bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 153 và Điều 377 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Khung 2:

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

- Có tổ chức;

- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

- Đối với người đang thi hành công vụ;

- Phạm tội 02 lần trở lên;

- Đối với 02 người trở lên;

- Đối với người dưới 18 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu hoặc người không có khả năng tự vệ;

- Làm cho người bị bắt, giữ, giam hoặc gia đình họ lâm vào hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn;

- Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của người bị bắt, giữ, giam mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%.

Khung 3:

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm:

- Làm người bị bắt, giữ, giam chết hoặc tự sát;

- Tra tấn, đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục nhân phẩm của người bị bắt, giữ, giam;

- Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của người bị bắt, giữ, giam mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên.

Hình phạt bổ sung: Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Như vậy, người có hành vi bắt người trái pháp luật có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật với mức hình phạt từ cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 12 năm, tùy theo tính chất và mức độ của hành vi phạm tội. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.